II SA/Wa 1082/10

WyrokWSA w Warszawie2010-12-21

Skład orzekający: Andrzej Góraj, Eugeniusz Wasilewski, Sławomir Antoniuk

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy sam fakt toczącego się postępowania karnego przeciwko posiadaczowi broni palnej uzasadnia cofnięcie pozwolenia na broń bez przeprowadzenia szerszej analizy istnienia uzasadnionej obawy użycia broni w sposób sprzeczny z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że sam fakt prowadzenia postępowania karnego przeciwko posiadaczowi broni nie stanowi wystarczającej podstawy do cofnięcia pozwolenia na broń. Organ administracji powinien przeprowadzić szerszą analizę, uwzględniającą realną i uzasadnioną obawę użycia broni w sposób sprzeczny z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego, biorąc pod uwagę charakter zarzucanego czynu oraz cechy osoby posiadacza broni. W przypadku braku prawomocnego skazania organ nie może stosować automatyzmu w decyzji o cofnięciu pozwolenia.
Stan faktyczny
A.T. posiadał pozwolenie na broń palną myśliwską, które zostało cofnięte decyzją Komendanta Wojewódzkiego Policji w K., a następnie utrzymane w mocy przez Komendanta Głównego Policji. Podstawą decyzji było toczące się przeciwko A.T. postępowanie karne o przestępstwa przeciwko zdrowiu i życiu. A.T. złożył skargę na decyzję, zarzucając naruszenie prawa materialnego i procesowego oraz brak dokładnego wyjaśnienia sprawy. W trakcie postępowania sądowego Sąd Rejonowy warunkowo umorzył postępowanie karne wobec A.T.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Komendanta Głównego Policji oraz decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji w K., stwierdził, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości, oraz zasądził od Komendanta Głównego Policji na rzecz A.T. kwotę 440 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Góraj (spr.) Sędziowie WSA Eugeniusz Wasilewski Sławomir Antoniuk Protokolant Sekretarz sądowy Sylwia Mikuła po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 grudnia 2010 r. sprawy ze skargi A.T. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] maja 2010 r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia pozwolenia na broń palną myśliwską 1) uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji w K. z dnia [...] kwietnia 2010 r. nr [...] 2) stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości 3) zasądza od Komendanta Głównego Policji na rzecz A.T. kwotę 440 zł (czterysta czterdzieści złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania Decyzją z dnia [...] maja 2010 r. Komendant Główny Policji utrzymał w mocy decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji w K. z dnia [...] kwietnia 2010 r. cofającą A. T. pozwolenie na broń palną myśliwską. Podstawą faktyczną powyższych decyzji było ustalenie poczynione przez organ, iż A. T. jest oskarżony przed Sądem Rejonowym w Z. o popełnienie przestępstwa z art. 160 § 1 k.k. i art. 156 § 2 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k. czyli o przestępstwo narażenia człowieka na bezpośrednie niebezpieczeństwo utraty życia albo ciężkiego uszczerbku na zdrowiu i nieumyślnego spowodowania ciężkiego uszczerbku na zdrowiu, a więc przestępstwa wyczerpujące znamiona czynów opisanych w rozdziale XIX Kodeksu karnego zawierającego katalog przestępstw przeciwko zdrowiu i życiu. Działając w oparciu o przywołane ustalenia faktyczne, organ zastosował dyspozycję art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji. W ocenie Komendanta Głównego Policji, sam fakt toczenia się postępowania karnego przeciwko skarżącemu, oskarżonemu o popełnienie przestępstwa przeciwko zdrowiu i życiu uzasadnia wydanie skarżonej decyzji. Od powyższego rozstrzygnięcia skargę złożyła strona, wnosząc o uchylenie skarżonej decyzji. Decyzji tej zarzucono w skardze: - naruszenie przepisów prawa materialnego – tj. art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji, poprzez uznanie, iż w przedmiotowej sprawie istnieje uzasadniona obawa użycia broni przez skarżącego w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa i porządku publicznego, - naruszenie przepisów art. 7 oraz art. 77 § 1 k.p.a. przez brak dokładnego wyjaśnienia sprawy. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację prezentowaną w trakcie trwania postępowania administracyjnego. Dnia 10 grudnia 2010 r. do tut. Sądu wpłynęło pismo procesowe skarżącego, w którym podniósł, iż Sąd Rejonowy w Z. wyrokiem z dnia [...] września 2010 r. warunkowo umorzył wobec skarżącego postępowanie karne. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z treścią przepisu art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem skarżonej decyzji administracyjnej. Jest więc to kontrola legalności rozstrzygnięcia zapadłego w postępowaniu administracyjnym z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i procesowym. Oceniając przedmiotową decyzję według powyższych kryteriów, uznać należy, iż powinna zostać wyeliminowana z obrotu prawnego jako wadliwa. W myśl art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (Dz. U. Nr 52, poz. 525 z późn. zm.), który znajduje zastosowanie w sprawie niniejszej w myśl regulacji zawartej w art. 18 ust. 1 pkt 2 ww. ustawy, pozwolenia na broń nie wydaje się osobom co do których istnieje uzasadniona obawa, że mogą użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego, w szczególności skazanym prawomocnym orzeczeniem sądu za przestępstwo przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu albo wobec których toczy się postępowanie karne o popełnienie takich przestępstw. W świetle treści wyżej powołanej normy prawnej, oraz biorąc pod uwagę stan faktyczny sprawy, jej istota sprowadzała się do oceny tego, czy sam fakt prowadzenia przeciwko skarżącemu postępowania karnego dotyczącego zarzutu popełnienia przez niego jednego z przestępstw wymienionych w ww. przepisie, stanowi samoistną przesłankę uzasadniającą wydanie skarżonej decyzji. W ocenie tut. Sądu, odpowiadając na wyżej zadane pytanie, należy dokonywać rozłącznej analizy sytuacji wskazanych w art. 15 ust. 1 pkt 6 omawianej ustawy, po słowach "w szczególności". Ustawodawca wymienił tam bowiem dwie odmienne przesłanki uzasadniające cofnięcie pozwolenia na broń: - skazanie prawomocnym orzeczeniem za popełnienie przestępstw przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu, - toczenie się postępowania karnego o popełnienie przestępstw przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu. Powyższe przesłanki różni przede wszystkim sytuacja prawna strony. W pierwszym przypadku mamy do czynienia z osobą prawomocnie skazaną. W takiej sytuacji występuje więc związanie erga omnes wyrokiem skazującym. Organy administracji ani sądy administracyjne nie mogą kwestionować takiego rozstrzygnięcia, ani też nie mają podstaw do badania okoliczności faktycznych czynu za który strona została skazana. W drugim przypadku mamy zaś do czynienia z sytuacją, gdy przeciwko stronie toczy się dopiero postępowanie o popełnienie przestępstwa. Do czasu prawomocnego skazania strona korzysta więc z konstytucyjnej zasady domniemania niewinności. Wychodząc z założenia, iż ustawodawca tworząc normy prawne zachowuje się w sposób racjonalny, brak jest przesłanek uzasadniających pogląd, iż ustawodawca chciał zrównać skutki prawne skazania i toczenia się postępowania karnego wbrew wyżej powołanemu nadrzędnemu domniemaniu. Wobec powyższych rozważań, w ocenie tut. Sądu w sytuacji, gdy strona nie została prawomocnie skazana za popełnienie któregokolwiek z przestępstw wymienionych w omawianym przepisie, organ administracji nie powinien stosować swoistego automatyzmu przy odmowie wydawania pozwolenia na broń czy cofaniu wydanych już zezwoleń. Winien więc prowadzić szersze postępowanie dowodowe, pod kątem ustalenia istnienia uzasadnionej obawy użycia przez stronę broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa i porządku publicznego. Przedmiotowa obawa musi zaś mieć charakter realny. Powinna wynikać z analizy zachowania danej osoby, jej cech charakteru, stosunku do norm prawnych. W sytuacji, gdy podstawą cofnięcia pozwolenia na broń jest fakt prowadzenia postępowania karnego wobec posiadacza broni, przedmiotowa obawa użycia broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego winna też być oceniana przez pryzmat charakteru zarzucanego czynu. Należałoby więc poddać badaniu ten czyn pod kątem jego związku z posiadaniem broni czy obowiązkami ciążącymi na posiadaczu broni. Dopiero bowiem taka analiza całokształtu okoliczności faktycznych umożliwi realną ocenę istnienia omawianej obawy. Przechodząc do meritum niniejszej sprawy wskazać należy, iż organ nie dokonał oceny materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie z uwzględnieniem wyżej przedstawionego zakresu działania. Ograniczył się bowiem do wywodzenia istnienia obawy, o jakiej mowa w art. 15 ust. 1 pkt 6 przedmiotowej ustawy, z faktu prowadzenia wobec skarżącego postępowania karnego. Takie wnioski nie mogą jednak spotkać się z akceptacją Sądu. Organ nie dokonał analizy charakteru zarzucanego skarżącemu czynu pod kątem zaistnienia obawy użycia przez skarżącego broni niezgodnie z jej przeznaczeniem. Na marginesie podnieść dodatkowo należy, iż z toczącego się postępowania karnego nie można też skutecznie wywodzić ocen odnośnie lekceważącego stosunku skarżącego do obowiązującego porządku prawnego. Nie jest bowiem jeszcze wiadomym, jakie zapadnie w sprawie rozstrzygnięcie co do winy czy niewinności oskarżonego, a na dzień wydawania skarżonej decyzji brak było rozstrzygnięcia w sprawie karnej. Podnieść również należy, iż organ nie może skutecznie wywodzić swojego stanowiska z treści uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 listopada 2009 r. W uchwale tej Sąd nie zajmował się bowiem kwestią dotyczącą toczenia się postępowania karnego przeciwko stronie i nie wypowiadał się w tej materii wskazując, iż zakres rozpoznawanej sprawy zakreślał wniosek Rzecznika Praw Obywatelskich, a nie jego uzasadnienie. Podkreślenia wymaga także fakt, iż zgodnie z art. 5 lit. b Dyrektywy Rady 91/477/EWG z dnia 18 czerwca 1991 r. w sprawie kontroli nabywania i posiadania broni (Dz.U.UE.L.91.256.51,2008.179.5) państwa członkowskie zezwalają na nabywanie i posiadanie broni palnej wyłącznie osobom, które przedstawią ważną przyczynę i które nie stanowią zagrożenia dla samych siebie, dla porządku publicznego lub bezpieczeństwa publicznego. Za element wskazujący na istnienie takiego zagrożenia uznaje się zaś wyrok skazujący za umyślne popełnienie przestępstwa z użyciem przemocy. W realiach niniejszej sprawy nie zaistniałaby więc przesłanka do cofnięcia pozwolenia na broń, gdyż zarzucany skarżącemu czyn nosi charakter przestępstwa nieumyślnego. Sam zaś fakt prowadzenia postępowania karnego nie stanowi samoistnie o istnieniu przedmiotowego zagrożenia. Mając na uwadze powyższe rozważania zasadnym było uchylenie decyzji pierwszej i drugiej instancji. Ponownie rozpoznając sprawę organ będzie zobligowany do wnikliwej analizy stanu faktycznego (ewentualnie uzupełnienia materiału dowodowego), biorąc pod uwagę argumenty przedstawione w niniejszym uzasadnieniu. W tym stanie sprawy, uznając, że skarżona decyzja narusza przepis art. 15 ust. 1 pkt 6 w zw. z art. 18 ust. 1 pkt 2 ustawy o broni i amunicji, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł, jak w sentencji wyroku na podstawie art. 145 § 1 pkt 1a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.). O kosztach rozstrzygnięto stosownie do dyspozycji art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło