II SA/Wa 1083/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Janusz Walawski, Sędziowie WSA Stanisław Marek Pietras, Bronisław Szydło (spr.), Protokolant Aneta Duszyńska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 stycznia 2009 r. sprawy ze skargi S. P. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] czerwca 2008 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego 1. - uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji 2. - zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu Komendant Miejski Policji w B. orzeczeniem nr [...] z dnia [...] maja 2004 r. wymierzył [...] S. P. karę dyscyplinarną wyznaczenia na niższe stanowisko służbowe. Policjant ten został obwiniony o nieprawidłowe wykonywanie zleconej czynności służbowej oraz wprowadzenie w błąd przełożonego. Od tego rozstrzygnięcia [...] S. P. złożył w dniu 25 maja 2004 r. odwołanie do Komendanta Wojewódzkiego Policji w K., który po rozpatrzeniu odwołania, orzeczeniem nr [...] z dnia [...] lipca 2004 r., zaskarżone orzeczenie dyscyplinarne uchylił w części dotyczącej wymiaru kary i wymierzył łagodniejszą karę – nagany, a w pozostałym zakresie orzeczenie Komendanta Miejskiego Policji w B. utrzymał w mocy. [...] S. P., po otrzymaniu powołanego orzeczenia Komendanta Wojewódzkiego Policji w K. nr [...] z dnia [...] lipca 2004 r. nie skorzystał z przysługującego mu prawa wniesienia skargi do sądu administracyjnego. Wnioskiem z dnia 25 stycznia 2005 r. [...] S. P. wystąpił o wznowienie postępowania dyscyplinarnego zakończonego prawomocnym orzeczeniem [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji w K. o wymierzeniu mu kary dyscyplinarnej nagany. W uzasadnieniu, powołując przepisy art. 135r ust. 1 pkt 3 w związku z art. 135r ust. 7, ust. 6, ust. 8 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (tekst jednolity: Dz. U. z 2002 r. Nr 7, poz. 58 z późn. zm.), przytoczył własną interpretację przepisów dotyczących przeprowadzenia postępowania dyscyplinarnego, uregulowanych w tej ustawie. Zarzucając organowi prowadzącemu to postępowanie dyscyplinarne, tendencyjność brak obiektywizmu, wnosił o wznowienie tego postępowania dyscyplinarnego. Komendant Wojewódzki Policji w K. po rozpoznaniu sprawy, decyzją nr [...] z dnia [...] marca 2008 r., na podstawie art. 105 § 1 k.p.a., umorzył prowadzone postępowanie administracyjne w sprawie wznowienia postępowania dyscyplinarnego, zakończonego postanowieniem o odmowie wznowienia postępowania dyscyplinarnego. W odwołaniu od tego rozstrzygnięcia do Komendanta Głównego Policji [...] S. P. podniósł, że skoro organ stwierdził, że uzasadnienie wniosku z dnia 25 stycznia 2005 r. o wznowienie postępowania dyscyplinarnego jest subiektywne, to taki wniosek musiał być rozpatrzony tylko odmownie. Takie stwierdzenie bez przeprowadzenia przewidzianego prawem postępowania jest rażącym naruszeniem wytycznych zawartych w art. 135r oraz art. 135s powołanej ustawy o Policji. Komendant Główny Policji, rozpoznając odwołanie, stwierdził, że procedura prowadzenia postępowania dyscyplinarnego przeciwko policjantom oraz tryb wznowienia postępowania dyscyplinarnego zostały określone w rozdziale 10 ustawy o Policji. Stosownie do art. 135p ust. 1 tej ustawy tylko w zakresie w niej nieuregulowanym do postępowania dyscyplinarnego stosuje się odpowiednio przepisy Kodeksu postępowania karnego dotyczące wezwań, terminów, doręczeń i świadków. Z przytoczonego uregulowania prawnego jednoznacznie wynika, że przepisy dotyczące spraw dyscyplinarnych policjantów nie odsyłają do przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego. Zakres obowiązywania przepisów k.p.a. został określony w art. 1-3 tejże ustawy i nie obejmuje on postępowań dyscyplinarnych policjantów, a zatem przedmiotem postępowania administracyjnego, prowadzonego w oparciu o przepisy k.p.a., nie może być sprawa dotycząca wznowienia postępowania dyscyplinarnego przeciwko policjantowi. Jeżeli więc postępowanie nie dotyczy sprawy podlegającej rozstrzygnięciu co do istoty na podstawie przepisów k.p.a., postępowanie to jako bezprzedmiotowe, powinno ulec umorzeniu na podstawie art. 105 § 1 k.p.a., bez względu na przyczyny, z powodu których takie postępowanie zostało wszczęte. W tej sprawie taka sytuacja ma miejsce, bowiem nie można wznowić postępowania dyscyplinarnego prowadzonego przeciwko policjantowi na podstawie przepisów k.p.a. Uwzględniając powyższe, Komendant Główny Policji decyzją nr [...] z dnia [...] czerwca 2008 r. postępowanie administracyjne w przedmiocie wznowienia postępowania dyscyplinarnego zakończonego prawomocnym orzeczeniem Komendanta Wojewódzkiego Policji w K. nr [...] z dnia [...] lipca 2004 r., jako bezprzedmiotowe umorzył. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie [...] S. P. wnosił o uchylenie zaskarżonej decyzji, zarzucając, że sentencja tej decyzji jest dla niego niezrozumiała. Nie rozumie czy umorzenie dotyczy czynności, które powinny być prowadzone w trybie określonym w ustawie o Policji. Podnosi, że Komendant Główny Policji zobowiązany był odnieść się w treści zaskarżonej decyzji do tezy zawartej w jego odwołaniu od decyzji Komendanta Wojewódzkiego Policji nr [...] z dnia [...] marca 2008 r. Ponadto podniósł zarzut nieważności zaskarżonej decyzji, w jego ocenie spełnione zostały bowiem warunki określone w art. 156 § 1 ust. 2 oraz ust. 7 Kodeksu postępowania administracyjnego. W odpowiedzi na skargę Komendant Główny Policji, powołując się na ustalony stan faktyczny i prawny, wnosił o jej oddalenie. Na wstępie należy wyjaśnić, że zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej i to w dacie jej wydania. Innymi słowy sąd administracyjny nie orzeka co do istoty sprawy w zakresie danego przypadku, lecz kontroluje legalność rozstrzygnięcia zapadłego w tym postępowaniu z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i obowiązującymi przepisami prawa procesowego. Rozpatrując skargę [...] S. P. pod tym kątem, Sąd stwierdził, że organ przy podejmowaniu zaskarżonej decyzji dopuścił się naruszenia przepisów postępowania, w stopniu w jakim miało to wpływ na wynik sprawy. Podstawę prawną rozstrzygnięcia stanowił art. 105 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego. Przepis ten stanowi, że organ wydaje decyzję o umorzeniu postępowania, gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe. Bezprzedmiotowość postępowania administracyjnego, o której stanowi się w art. 105 § 1 k.p.a., oznacza, że brak jest któregoś z elementów materialnego stosunku prawnego, a wobec tego nie można wydać decyzji załatwiającej sprawę przez rozstrzygnięcie co do jej istoty. Bezprzedmiotowość postępowania wynikać będzie z kilku różnych przyczyn, które można podzielić na podmiotowe oraz przedmiotowe. Przyczyny te mogą powstać na skutek faktów naturalnych lub na skutek zdarzeń prawnych, chodzić tu będzie o śmierć osoby fizycznej, ustanie bytu prawnego osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej zmianę tytułu własności rzeczy, jej zniszczenie, o zniesienie uprawnień lub obowiązków, uchylenie podstaw prawnych do działania administracji publicznej w formach władczych w określonych sprawach. Orzecznictwo NSA wskazuje na szczególne znaczenie odróżnienia przypadków bezprzedmiotowości postępowania od braku przesłanek do uwzględnienia żądania strony, np. upływ przedawnienia roszczenia o odszkodowanie jest przesłanką materialnoprawną, która może powodować odmowę przyznania odszkodowania, nie jest natomiast przesłanką procesową, prowadzącą do umorzenia postępowania administracyjnego na zasadzie art. 105 § 1 k.p.a. Bezzasadność żądania strony musi być wykazana w decyzji załatwiającej sprawę co do jej istoty, a nie prowadzić do umorzenia postępowania, gdyż będzie to niezgodne z prawem uchylanie się od merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy. Przypadek bezprzedmiotowości postępowania będzie miał miejsce wtedy, gdy strona żąda rozstrzygnięcia co do samego prawa (co do zasady), a przepis dopuszcza jedynie przyznanie konkretnie określonego uprawnienia. W ocenie Sądu, w niniejszej sprawie nie zachodziły okoliczności uzasadniające stwierdzenie, że żądanie skarżącego zgłoszone w jego wniosku z dnia 25 stycznia 2005 r. o wznowienie postępowania dyscyplinarnego zakończonego prawomocnym orzeczeniem [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji w K. nr [...] z dnia [...] lipca 2004 r. o wymierzeniu mu kary nagany, jest bezprzedmiotowe, w rozumieniu powołanego art. 105 § 1 k.p.a. We wniosku tym [...] S. P. wskazał, iż: - podstawą wszczęcia postępowania dyscyplinarnego nie mogą być dowolne przypuszczenia, lecz uzasadnione podejrzenie popełnienia przewinienia, - pominięcie przez przełożonego dyscyplinarnego przeprowadzenia jakichkolwiek czynności wyjaśniających uniemożliwiło obwinionemu wyjaśnienie przyczyny naruszenia dyscypliny i wykazanie braku podstaw prawnych i faktycznych wszczęcia postępowania, - rzecznik dyscyplinarny, nie zastosował się do zapewnienia obwinionemu prawa do obrony – informację o prowadzeniu postępowania dyscyplinarnego otrzymał po 20 dniach od wszczęcia postępowania, - zarzut przedstawiony w postanowieniu nr [...] Komendanta Miejskiego Policji w B. o wszczęciu postępowania dyscyplinarnego, zawiera błąd co do osoby, której został przedstawiony, - w postanowieniu nie wyjaśniono obwinionemu w jaki sposób, popełniając błędy piśmiennicze i formalne, mógł faktycznie spowodować zagrożenie wystąpienia szkody służbie, - przesłuchanie obwinionego nastąpiło niezgodnie z przepisami, gdyż rzecznik dyscyplinarny poprzestał na odnotowaniu swobodnej wypowiedzi obwinionego, przesłuchując świadków, nie zadał ani jednego pytania, nie wykonał z urzędu czynności dowodowych, obciążające obwinionego wyjaśnienia złożyli dwaj policjanci przełożeni, zainteresowani w sprawie, - orzeczenie nr [...] Komendanta Miejskiego Policji w B. opracowane zostało błędnie, - dowody rzeczowe potwierdzają jedynie błędy piśmiennicze, które same w sobie nie stanowią naruszenia dyscypliny służbowej, - w materiałach postępowania dyscyplinarnego nie ma jakiegokolwiek materialnego dowodu na wprowadzenie w błąd przełożonego i zaistnienia możliwości narażenia na szkodę służby, policjantów i innych osób, - obwiniony neguje czynności rzecznika dyscyplinarnego, komisji powołanej do zbadania sprawy w postępowaniu odwoławczym, jak też uzasadnienie orzeczenia nr [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji w K., poprzez błędne zinterpretowanie i naruszenie przepisów ustawy o Policji oraz przepisów Kodeksu postępowania karnego. Z przytoczonych powodów należało stwierdzić uzasadnione podstawy do uwzględnienia skargi i dlatego też Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 145 § 1 ust. 1c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), orzekł jak w sentencji.