II SA/Wa 1084/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Kube, Sędzia WSA Łukasz Krzycki, Asesor WSA Dorota Kozub-Marciniak (spr.), , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 11 grudnia 2025 r. sprawy ze skargi K. B. na decyzję Komendanta Głównego Straży Granicznej z dnia [...] kwietnia 2025 r. nr [...] w przedmiocie odmowa wypłaty wyrównania ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Komendanta [...] Oddziału Straży Granicznej z dnia [...] stycznia 2025 r. nr [...]; 2. zasądza od Komendanta Głównego Straży Granicznej na rzecz skarżącego K. B. kwotę 480 (słownie: czterysta osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. K. B. (dalej, jako: skarżący) wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Komendanta Głównego Straży Granicznej (dalej, jako: organ lub KSG) z dnia [...] kwietnia 2025 r. utrzymującą w mocy decyzję Komendanta [...] Oddziału Straży Granicznej Nr [...] z dnia [...] stycznia 2025 r. w sprawie odmowy wypłacenia wyrównania ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wskazano, że skarżący do dnia [...] lutego 2013 r. pełnił służbę w Straży Granicznej. Ww. został zwolniony ze służby w Straży Granicznej rozkazem personalnym nr [...] Komendanta Głównego Straży Granicznej z dnia [...] stycznia 2013 r. W związku ze zwolnieniem ww. wypłacono należności przysługujące z tytułu zwolnienia - zgodnie z brzmieniem art. 118 ustawy z dnia 12 października 1990 r. o Straży Granicznej (Dz. U. z 2011 r. Nr 116 poz. 675, obecnie Dz. U. z 2024 r. poz. 915) obowiązującym w dacie zwolnienia ze służby i rozporządzeniem wydanym wówczas na jego podstawie - w tym ekwiwalent za niewykorzystane urlopy w wysokości 45.072,50 zł. Pismem z dnia [...] listopada 2018 r. ww. wystąpił do Komendanta [...] Oddziału Straży Granicznej z wnioskiem o wypłacenie wyrównania ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop w związku ze zwolnieniem ze służby. Powyższe roszczenie umotywował rozstrzygnięciem Trybunału Konstytucyjnego z wyroku, z dnia 30 października 2018 r. sygn. akt K 7/15. Komendant [...] Oddziału Straży Granicznej decyzją nr [...] z dnia [...] stycznia 2019 r. odmówił ponownego naliczenia i wypłacenia ekwiwalentu za niewykorzystany urlop z uwagi na brak podstaw prawnych (organ uznał, że wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 30 października 2018 r. K 7/15 nie dotyczył Straży Granicznej). Następnie decyzją nr [...] z dnia [...] kwietnia 2019 r., KDG utrzymał w mocy powyższą decyzję. Na ww. decyzję złożona została skarga do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który wyrokiem z dnia 4 grudnia 2020 r. sygn. akt II SA/Wa 1276/19 uchylił decyzje obu instancji. Sąd na zasadzie art. 8 i 178 Konstytucji RP odmówił zastosowania w sprawie treści § 2 ust. 1 i 2 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 16 września 2005 r. w sprawie ekwiwalentów pieniężnych za niewykorzystane przez funkcjonariusza Straży Granicznej urlopy i czas wolny od służby (Dz. U. z 2005 r. poz. 1560, dalej, jako: rozporządzenie z 2005 r.) uwzględniając treść orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego z dnia 30 października 2018 r. K 7/15. Od powyższego wyroku organ wywiódł skargę kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego, który wyrokiem z dnia 13 listopada 2024 r. sygn. akt III OSK 4557/21 skargę kasacyjną oddalił, wskazując m. in., że pomiędzy wydaniem decyzji nr [...] z dnia [...] kwietnia 2019 r., a datą wyrokowania w sprawie zmianie uległ stan prawny w ten sposób, że w życie wszedł przepis art. 9 ust. 2 ustawy z dnia 14 sierpnia 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach dotyczących wsparcia służb mundurowych nadzorowanych przez ministra właściwego do spraw wewnętrznych, zmianie ustawy o Służbie Więziennej oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 1610, dalej, jako: ustawa o szczególnych rozwiązaniach). Następnie w dniu [...] stycznia 2025 r. Komendant [...] Oddziału Straży Granicznej wydał decyzję nr [...] odmawiającą wypłacenia wyrównania ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop z uwagi na brak podstaw prawnych do wypłaty ekwiwalentu w wysokości innej niż wynikającej z naliczenia w związku ze zwolnieniem ze służby w Straży Granicznej zgodnie z brzmieniem art. 118 ustawy o Straży Granicznej i rozporządzeniem wydanym na jego podstawie obowiązującym w dacie zwolnienia ze służby oraz w szczególności w uwzględnieniu art. 9 ust. 2 ustawy o szczególnych rozwiązaniach. Utrzymując w mocy decyzję organu I instancji, KSG wyjaśnił, że co do zasady organ jest związany wskazówkami oraz wykładnią prawa zastosowaną przez sąd, który uchylił decyzję organu. Niemniej jednak, organ stosownie do art. 6 K.p.a. powinien rozpoznać sprawę w oparciu o stan faktyczny i prawny na dzień wydawania decyzji. Organ wskazał, że pomiędzy wydaniem decyzji Komendanta [...] Oddziału Straży Granicznej z dnia [...] stycznia 2019 r. oraz decyzji Komendanta Głównego Straży Granicznej z dnia [...] kwietnia 2019 r. utrzymującej w mocy ww. decyzję, a datą wyrokowania sądowego w sprawie zmianie uległ stan prawny w ten sposób, że w życie wszedł przepis art. 9 ust. 2 ustawy o szczególnych rozwiązaniach, który znajduje zastosowanie w niniejszej sprawie bowiem stanowi, iż: "Przepis art. 119a ustawy zmienianej w art. 2 w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą stosuje się do spraw dotyczących wypłaty ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy lub dodatkowy przysługujący za okres od dnia 6 listopada 2018 r.". W sytuacji, gdy pomiędzy wyrokowaniem, a ponownym rozpoznaniem sprawy doszło do istotnej zmiany stanu prawnego organ procedujący w sprawie nie był związany treścią art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm., dalej, jako: P.p.s.a.). Ponadto organ na mocy art. 6 K.p.a. miał prawo do własnej oceny skutków prawnych normy intertemporalnej wyrażonej w art. 9 ust. 2 ustawy o szczególnych rozwiązaniach. Mając powyższe na uwadze, zgodnie z brzmieniem nowego art. 119a ust. 1 ustawy o Straży Granicznej, ekwiwalent pieniężny za niewykorzystane urlopy funkcjonariuszowi Straży Granicznej w związku ze zwolnieniem ze służby oblicza się przyjmując współczynnik 1/21 części miesięcznego uposażenia zasadniczego wraz z dodatkami o charakterze stałym na ostatnio zajmowanym stanowisku służbowym za każdy dzień niewykorzystanego urlopu. Powyższy przepis wszedł w życie z dniem 1 października 2020 r. W przepisach przejściowych ustawy przepis art. 9 ust. 2 ustawy o szczególnych rozwiązaniach uregulował sytuację prawną funkcjonariuszy Straży Granicznej zwolnionych ze służby przed datą wejścia w życie cytowanej zmiany. Ustawodawca odniósł się do kwestii sposobu obliczania wysokości ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystane urlopy nabyte przed dniem 6 listopada 2018 r. i po dniu 6 listopada 2018 r. Przy obliczaniu wysokości ekwiwalentu przelicza się zaległy urlop wypoczynkowy lub dodatkowy w dniach kalendarzowych na urlop w dniach roboczych przy zastosowaniu mnożnika wynikającego z relacji 26 dni roboczych do 30 dni kalendarzowych. Niepełny dzień zaokrągla się w górę do pełnego dnia. Przy obliczaniu wysokości ekwiwalentu pieniężnego przysługującego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy lub dodatkowy za rok 2018 określa się proporcję liczby dni niewykorzystanego urlopu wypoczynkowego lub dodatkowego przysługującego przed dniem 6 listopada 2018 r. oraz od dnia 6 listopada 2018 r. Ekwiwalent pieniężny za niewykorzystany urlop wypoczynkowy lub dodatkowy za okres przed dniem 6 listopada 2018 r. ustala się na zasadach wynikających z przepisów ustawy zmienianej w art. 2 w brzmieniu obowiązującym przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy. W ocenie organu, w świetle takiego brzmienia ww. przepisu, wnioskowane przez skarżącego ponowne ustalenie wysokości i wypłata ekwiwalentu pieniężnego z tytułu niewykorzystanego urlopu, nie znajduje oparcia w obowiązujących przepisach normujących pragmatykę służbową w Straży Granicznej. Z tym rozstrzygnięciem skarżący nie zgodził się i wywiódł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, wnosząc o uchylenie decyzji obu instancji oraz o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. Zaskarżonej decyzji zarzucono: 1. naruszenie art. 77 § 1 K.p.a. poprzez nierozpatrzenie w pełni zebranego materiału dowodowego oraz niepodjęcie wszystkich czynności niezbędnych do ustalenia dokładnego stanu faktycznego - w konsekwencji dopuszczenie się błędu w ustaleniach faktycznych poprzez błędne przyjęcie, iż skarżącemu nie przysługuje prawo do wypłaty ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy; 2. naruszenie art. 7 K.p.a. poprzez dowolną ocenę materiału dowodowego sprowadzającą się do błędnej oceny dokumentów skarżącego, tj. niezgodnie z zasadami logiki i wbrew wyrokowi Trybunału Konstytucyjnego z dnia 30 października 2018 r.; 3. naruszenie art. 8 § 1 K.p.a. poprzez niewłaściwe zastosowanie sprowadzające się do załatwienia sprawy w sposób sprzeczny z zasadą zaufania obywatela do państwa z naruszeniem prawa skarżącego do wyrównania ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy; 4. naruszenie art. 10 § 1 K.p.a. poprzez niewłaściwe zastosowanie sprowadzające się do braku umożliwienia skarżącemu zapoznania się z aktami sprawy przed wydaniem zaskarżonej decyzji, tymczasem zapoznanie się z materiałem dowodowym mogłoby spowodować, iż skarżący uzyskałby wiedzę o braku jakiejkolwiek inicjatywy organu i konieczności podjęcia próby samodzielnego wyliczenia należnego ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy lub dodatkowy celem umożliwienia organowi wypłacenia należnego wyrównania ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy lub dodatkowy; 5. naruszenie art. 9 ust. 2 ustawy o szczególnych rozwiązaniach poprzez przyjęcie przy ustalaniu ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystane urlopy wypoczynkowe przelicznika 1/30 części miesięcznego uposażenia, podczas gdy zastosowanie przelicznika 1/30 jest niezgodne z Konstytucją oraz art. 119 a ustawy o Straży Granicznej; 6. naruszenie art. 118 ust. 1 pkt oraz 119a ustawy o Straży Granicznej w zw. z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego Rzeczpospolitej Polskiej z dnia 30 października 2018 r. wydanego w sprawie o sygn. akt 7/15 poprzez błędne przyjęcie przelicznika 1/30 podczas gdy ów przelicznik został wyeliminowany z obrotu prawnego wskazanym wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego; 7. naruszenie art. 119a oraz art. 9 ust. 2 ustawy o szczególnych rozwiązaniach poprzez błędną wykładnię i niezastosowanie się do istotnej zmiany okoliczności jakie zaistniały po wydaniu wyroku, pomimo ich wskazania przez organ; 8. naruszenie art. 190 ust. 4 Konstytucji RP w związku z art. 115a ustawy o Policji, w zakresie związanym z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z 30 października 2018 r., sygn. akt K 7/15, a przez to pozbawienie należnych z mocy prawa świadczeń w postaci właściwej wysokości ekwiwalentu za niewykorzystany urlop; 9. naruszenie art. 66 ust. 2 Konstytucji RP poprzez pozbawienie prawa funkcjonariusza Straży Granicznej do urlopu wypoczynkowego w formie ekwiwalentu z tytułu jego niewykorzystania, pod pretekstem konieczności stosowania ustawy o szczególnych rozwiązaniach dotyczących wsparcia służb mundurowych nadzorowanych przez ministra właściwego do spraw wewnętrznych, o zmianie ustawy o Służbie Więziennej oraz niektórych innych ustaw, z pominięciem wyroku Trybunału Konstytucyjnego RP o sygn. akt K 7/15. W uzasadnieniu skargi przedstawiono szeroką argumentację na poparcie stawianych zarzutów. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. W pierwszej kolejności należy wskazać, że zaskarżona decyzja zapadła po prawomocnych wyrokach wydanych w ramach przedmiotowej sprawy zainicjowanej wnioskiem skarżącego z dnia [...] listopada 2018 r. Zgodnie z art. 153 P.p.s.a., ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie. Natomiast w myśl art. 170 P.p.s.a. orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby. W wyroku z dnia 13 listopada 2024 r., sygn. akt III OSK 4557/21, Naczelny Sąd Administracyjny obszernie i szczegółowo przedstawił, jak kształtował się stan prawny od wydania przez organ pierwszych decyzji w sprawie skarżącego do daty orzekania przez Sąd. NSA wskazał, że w dacie wyrokowania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie usunięcie z dniem 1 lipca 2020 r. z obrotu prawnego § 2 ust. 2 rozporządzenia z 2005 r., który w zw. z art. 118 ust. 1 pkt 2 ustawy o Straży Granicznej był podstawą materialnoprawną decyzji wydanych w niniejszej sprawie, jak również uchylenie z dniem 1 października 2020 r. art. 118 ust. 4 ustawy o Straży Granicznej, a także wprowadzenie z tym dniem w art. 119a ust. 1 ustawy o Straży Granicznej regulacji określającej sposób obliczenia ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystane przez funkcjonariusza urlopy wypoczynkowe i dodatkowe oraz zawarcie w art. 9 ust. 2 ustawy o szczególnych rozwiązaniach normy intertemporalnej dotyczącej przedmiotowego ekwiwalentu – nie mogły być uwzględniane przy ocenie decyzji Komendanta Głównego Straży Granicznej. Z kolei Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznający sprawę w granicach skargi kasacyjnej (art. 183 § 1 P.p.s.a.) i biorący z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania (art. 183 § 2 P.p.s.a.), nie ma możliwości wypowiadania się co do treści przyszłego rozstrzygnięcia organu podejmowanego w oparciu o nowy stan prawny, nieobowiązujący w chwili wydawania decyzji. Natomiast stosownie do wynikającej z art. 6 K.p.a. zasady praworządności, organy administracji w swoich rozstrzygnięciach obowiązane są uwzględniać stan faktyczny i prawny, jaki wynika z obowiązującego stanu prawnego, z wyjątkami do których odsyła ustawodawca. Z kolei sądy administracyjne, z racji przypisanej im kontrolnej roli wobec rozstrzygnięć organów, w swoich orzeczeniach koncentrują się na stanie faktycznym i prawnym, jaki istniał w chwili załatwiania sprawy przez organy. Dalej NSA podniósł, że w rozpoznawanej sprawie niezbędne było zatem rozważenie, czy wniosek skarżącego, zwolnionego ze służby z dniem [...] lutego 2013 r., o ponowne naliczenie i wypłacenie ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop, mógł być załatwiony przez organ na podstawie art. 118 ust. 1 pkt 2 ustawy o Straży Granicznej w zw. z § 2 ust. 1 i 2 rozporządzenia z 2005 r. w sprawie ekwiwalentów, przy uwzględnieniu faktu, że powołany przepis rozporządzenia w chwili wydawania obu decyzji pod względem przedmiotowym był tożsamy z regulacją zawartą w art. 115a ustawy o Policji, który wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 30 października 2018 r., K 7/15, opublikowanym w dniu 6 listopada 2018 r., w zakresie, w jakim ustala wysokość ekwiwalentu pieniężnego za 1 dzień niewykorzystanego urlopu wypoczynkowego lub dodatkowego w wymiarze 1/30 części miesięcznego uposażenia, został uznany za niezgodny z art. 66 ust. 2 w zw. z art. 31 ust. 3 zdanie drugie Konstytucji RP. W tym czasie brzmienie tego przepisu ustawy było następujące: "Ekwiwalent pieniężny za 1 dzień niewykorzystanego urlopu wypoczynkowego lub dodatkowego oraz za każde rozpoczęte 8 godzin niewykorzystanego czasu wolnego przysługującego na podstawie art. 33 ust. 3 ustala się w wysokości 1/30 części miesięcznego uposażenia zasadniczego wraz z dodatkami o charakterze stałym należnego na ostatnio zajmowanym stanowisku służbowym". W istocie art. 115a ustawy o Policji w takim zakresie, w jakim określał współczynnik ułamkowy 1/30 uposażenia policjanta jako podstawę ustalenia wysokości ekwiwalentu za niewykorzystany urlop, utracił moc obowiązującą z 6 listopada 2018 r. Natomiast § 2 ust. 2 rozporządzenia z 2005 r. stanowił, że: "Wysokość ekwiwalentu za urlop oblicza się, mnożąc 1/30 uposażenia przez liczbę dni niewykorzystanych urlopów wypoczynkowych lub dodatkowych". Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, w niniejszej sprawie należało przyjąć, że wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 30 października 2018 r., K 7/15, stanowi wskazówkę interpretacyjną przy wykładni § 2 ust. 2 rozporządzenia z 2005 r. Posiłkując się argumentacją zawartą w uzasadnieniu powołanego wyroku Trybunału Konstytucyjnego należy stwierdzić, że ten przepis rozporządzenia w zakresie, w jakim ustala wysokość ekwiwalentu pieniężnego za 1 dzień niewykorzystanego urlopu wypoczynkowego i dodatkowego w wymiarze 1/30 części miesięcznego uposażenia, jest niezgodny z art. 66 ust. 2 Konstytucji RP, a także z art. 118 ust. 1 pkt 2, ust. 2 i ust. 4 ustawy o Straży Granicznej, a w związku z tym nie może stanowić we wskazanym zakresie materialnoprawnej podstawy rozstrzygnięcia. NSA podniósł, że Sąd administracyjny jest uprawniony do samodzielnego odmawiania zastosowania przepisu rozporządzenia, w stosunku do którego stwierdza niezgodność z ustawą i z Konstytucją RP. Wynika to bezpośrednio z art. 178 ust. 1 Konstytucji RP. W ocenie Sądu obecnie rozpoznającego sprawę, art. 9 ust. 2 ustawy o szczególnych rozwiązaniach nie stanowi przeszkody do stosowania art. 119a ust. 1 ustawy o Straży Granicznej. Stosownie do treści tego ostatniego przepisu, ekwiwalent pieniężny za 1 dzień niewykorzystanego urlopu wypoczynkowego lub dodatkowego ustala się w wysokości 1/21 części miesięcznego uposażenia zasadniczego wraz z dodatkami o charakterze stałym należnego funkcjonariuszowi na ostatnio zajmowanym stanowisku służbowym. Jak stwierdził NSA w wyroku z dnia 19 kwietnia 2024 r., sygn. akt III OSK 1749/22, ostatnie (czwarte) zdanie art. 9 ust. 2 ustawy o szczególnych rozwiązaniach ("Ekwiwalent pieniężny za niewykorzystany urlop wypoczynkowy lub dodatkowy za okres przed dniem 6 listopada 2018 r. ustala się na zasadach wynikających z przepisów ustawy zmienianej w art. 2 w brzmieniu obowiązującym przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy") odwołuje się do zasad ustalania ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy lub dodatkowy wynikających z przepisów ustawy zmienianej w art. 2 (tj. ustawy o Straży Granicznej) w brzmieniu obowiązującym przed dniem 6 listopada 2018 r. Pojęcie zasad używane jest w doktrynie, jak i orzecznictwie, a także w tekstach prawnych w różnych kontekstach, które należy uwzględniać w procesie odczytywania treści tego pojęcia. Najczęściej pojęcie zasad wiązane jest z kategoriami "zasad prawa" lub "zasad ogólnych" rozumianych jako generalne normatywne dyrektywy powinnego zachowania i kwalifikowane jako konsekwencja tzw. norm-zasad w ich odróżnieniu od norm-reguł. Według klasycznej już definicji, zasady prawa są nieodłącznym elementem każdego systemu prawa i stanowią więź treściową systemu norm prawnych, tj. służą uporządkowaniu zbioru norm systemu prawa, dla którego, na podstawie odpowiednio spójnej wiedzy, można znaleźć odpowiednie uzasadnienie aksjologiczne w uporządkowanym systemie wartości (vide S. Wronkowska, Więź treściowa systemu norm prawnych – "zasady prawa" (w:) S. Wronkowska, Z. Ziembiński, A. Redelbach, Zarys teorii państwa i prawa, Warszawa 1992, s. 224). Dalej Sąd w ww. orzeczeniu podkreślił, iż w wykładni pojęcia "zasad ustalania ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy lub dodatkowy" w rozumieniu zdania ostatniego art. 9 ust. 2 ustawy o szczególnych rozwiązaniach, trzeba brać pod uwagę nie tylko powyższe ustalenia, lecz i to, że w treści art. 9 ust. 2 tej ustawy ustawodawca nie utożsamia pojęcia zasad ustalania ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy lub dodatkowy z treścią § 2 ust. 2 rozporządzenia z 2005 r., stanowiąc wyraźnie w zdaniu pierwszym art. 9 ust. 2 ustawy o stosowaniu art. 119a ustawy zmienianej w art. 2 "w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą", a w zdaniu ostatnim art. 9 ust. 2 ustawy o szczególnych rozwiązaniach - o ustalaniu ekwiwalentu "na zasadach wynikających z przepisów ustawy zmienianej w art. 2 w brzmieniu obowiązującym przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy". Tym samym należy odróżnić sposób obliczania wysokości ekwiwalentu w oparciu o ustawowy wskazany przelicznik i wypłaty ekwiwalentu od zasad jego ustalania. Natomiast ustawa o Straży Granicznej zawiera zarówno unormowania dotyczące zakresu publicznego prawa podmiotowego do urlopu, a w konsekwencji i prawa do ekwiwalentu za niewykorzystany urlop, jak i unormowania wskazujące na sposób obliczania wysokości ekwiwalentu w oparciu o ustawowy wskazany przelicznik i jego wypłaty. Tak więc pojęcie "zasad ustalania ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy lub dodatkowy" w rozumieniu ostatniego zdania art. 9 ust. 2 ustawy o szczególnych rozwiązaniach, obejmuje normy prawne kształtujące in genere zakres publicznego prawa podmiotowego do urlopu, a w rezultacie i prawa do ekwiwalentu za niewykorzystany urlop, a nie sposób obliczania wysokości ekwiwalentu pieniężnego za 1 dzień niewykorzystanego urlopu wypoczynkowego lub dodatkowego. Zasady te wyznaczane są tym samym przez normy materialnoprawne, przy czym – na tle treści art. 9 ust. 2 ustawy o szczególnych rozwiązaniach - będą to inne normy materialnoprawne niż normy odnoszące się do samej wysokości ekwiwalentu ustalanego w oparciu o ustawowo wskazany przelicznik. Normatywnym źródłem publicznego prawa podmiotowego do "określonych w ustawie dni wolnych od pracy i corocznych płatnych urlopów" jest art. 66 ust. 2 Konstytucji RP, który dodatkowo stanowi, że "maksymalne normy czasu pracy określa ustawa". Prawo to traktowane jest jako gwarantowane w sposób bezwarunkowy, a skoro rekompensata pieniężna za niewykorzystany (płatny) urlop stanowi konieczny substytut otrzymywany w miejsce niewykorzystanego urlopu (vide: wyrok TK z 23 lutego 2010 r., sygn. K 1/08, OTK ZU nr 2/A/2010, poz. 14), to także konstytucyjne gwarancje prawa do ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop mają charakter bezwarunkowy. Zawsze, gdy pracownikowi (funkcjonariuszowi) przysługuje urlop w rozumieniu art. 66 ust. 2 Konstytucji RP, musi mieć również subsydiarną możliwość otrzymania stosownego ekwiwalentu, jeśli tego urlopu nie wykorzysta (por. wyrok Trybunału z 15 kwietnia 2014 r., sygn. SK 48/13, OTK ZU nr 4/A/2014, poz. 40). Rozstrzygające są w tym zakresie unormowania ustawowe, zgodnie bowiem z treścią art. 80 Konstytucji RP, praw określonych m.in. w art. 66 Konstytucji można dochodzić w granicach określonych w ustawie. Zasady ustalania ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop należy zatem rozumieć jako dyrektywy, w myśl których należność pieniężna za niewykorzystany urlop powinna odpowiadać wartości wynagrodzenia (uposażenia), jakie otrzymywałby funkcjonariusz za czas pozostawania na urlopie, gdyby mógł ten urlop wykorzystać z uwzględnieniem faktu, iż urlop wypoczynkowy wynosił 26 dni roboczych. Treść zdania drugiego art. 9 ust. 1 ustawy o szczególnych rozwiązaniach nie budzi wątpliwości z językowego, aksjologicznego (celowościowego) i systemowego punktu widzenia, jeśli będzie odczytywana jako norma nakazująca stosowanie zasad ustalania ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop. Okoliczność, że od 1 października 2020 r. istnieje w polskim porządku prawnym norma zawarta w art. 119a ust. 1 ustawy o Straży Granicznej nie ma wpływu na charakter tych zasad. Regulacja ta, określająca sposób obliczenia ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop, jest niewątpliwie skorelowana z zasadami ustalania tej należności pieniężnej i ułatwia proces ich obliczania od 1 października 2020 r., jak też - zgodnie ze zdaniem pierwszym art. 9 ust. 2 ustawy o szczególnych rozwiązaniach - w sprawach "dotyczących wypłaty ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy lub dodatkowy przysługujący za okres od dnia 6 listopada 2018 r.". Brak objęcia zakresem obecnej treści art. 119a ustawy o Straży Granicznej obowiązujących przed dniem 6 listopada 2018 r. zasad ustalania ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop, a także treść zdania czwartego art. 9 ust. 2 ustawy o szczególnych rozwiązaniach nie wyłączają tych zasad, nie mogą czynić niewykonalnym prawa do ekwiwalentu ustalanego według tych zasad, tak jak brak analogicznej regulacji nie uniemożliwiał obliczania wysokości ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop przed 6 listopada 2018 r. Wysokość tego ekwiwalentu, obliczana z uwzględnieniem ww. zasad, powinna uwzględniać ustawowy wymiar 26 dni kalendarzowych urlopu, istotę corocznego płatnego urlopu oraz istotę ekwiwalentności, tj. okoliczności, które akcentował Trybunał w motywach wyroku z dnia 30 października 2018 r., sygn. akt K 7/15. W tym aspekcie TK wskazał, iż świadczeniem ekwiwalentnym za przepracowany dzień urlopu jest wynagrodzenie za 1 dzień roboczy, a ten sposób obliczania wartości 1 dnia urlopu wynika z faktu, że urlop wypoczynkowy liczony jest wyłącznie w dniach roboczych. Interpretację taką wspiera także treść art. 121 ust. 1 ustawy o Policji, który ustala wysokość uposażenia przysługującego policjantowi w razie wykorzystania urlopu. Ekwiwalent będący substytutem urlopu powinien więc odpowiadać wartości tego świadczenia w naturze. Przyjęcie w art. 115a ustawy o Policji wskaźnika 1/30 części miesięcznego uposażenia policjanta oznacza, że wypłacanej policjantowi należności za 1 dzień niewykorzystanego urlopu nie można nazwać rekompensatą ekwiwalentną, co prowadzi do naruszenia "istoty" corocznego płatnego urlopu chronionego przez art. 66 ust. 2 Konstytucji RP. Sąd rozpoznający sprawę niniejszą w pełni aprobuje wykładnię art. 9 ust. 2 ustawy o szczególnych rozwiązaniach, przedstawioną przez NSA w wyroku z dnia 19 kwietnia 2024 r., sygn. akt III OSK 1749/22. NSA jednocześnie uznał, iż pełna wykładnia art. 9 ust. 2 ww. ustawy w związku z art. 119a ustawy o Straży Granicznej nie daje podstaw do stwierdzenia wtórnej niekonstytucyjności normy wynikającej z tych przepisów. Konkludując, organ błędnie przyjął brak podstaw prawnych do wypłaty ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy i dodatkowy w wysokości innej niż wypłacona skarżącemu w związku ze zwolnieniem ze służby w Straży Granicznej. Przepis art. 9 ust. 2 ustawy o szczególnych rozwiązaniach nie uniemożliwia stosowania art. 119a ustawy o Straży Granicznej w brzmieniu zgodnym z art. 66 ust. 2 Konstytucji RP i stanowiskiem TK wyrażonym w wyroku z dnia 30 października 2018 r. sygn. K 7/15, wobec funkcjonariuszy Straży Granicznej, którzy - tak jak skarżący - zostali zwolnieni ze służby przed dniem 6 listopada 2018 r. Ponownie rozpoznając wniosek skarżącego z dnia [...] listopada 2018 r., organ uwzględni zaprezentowaną ocenę prawną. Mając na uwadze powyższe Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a P.p.s.a. w zw. z art. 135 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji. O kosztach postępowania, Sąd orzekł na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 P.p.s.a. Sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 2 P.p.s.a.