II SA/Wa 1087/08

PostanowienieWSA w Warszawie2008-08-14

Skład orzekający: Iwona Malicka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy w sprawie dotyczącej odmowy przyznania emerytury specjalnej, która jest sprawą z zakresu ubezpieczeń społecznych, skarżący jest zwolniony z kosztów sądowych z mocy prawa, a jeśli tak, to czy może jednocześnie ubiegać się o ustanowienie pełnomocnika z urzędu?
Ratio decidendi
Skarżący w sprawie z zakresu ubezpieczeń społecznych jest z mocy prawa zwolniony z obowiązku ponoszenia kosztów sądowych. W związku z tym rozpoznanie wniosku o zwolnienie od kosztów jest zbędne. Jednocześnie, na podstawie przepisów PPSA, skarżący może ubiegać się o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym ustanowienie pełnomocnika z urzędu, jeśli wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania siebie i rodziny.
Stan faktyczny
I. M. złożyła skargę do WSA w Warszawie na decyzję Prezesa Rady Ministrów odmawiającą przyznania emerytury specjalnej. Jednocześnie wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika. Skarżąca wskazała na trudną sytuację materialną, samotne wychowywanie syna z problemami zdrowotnymi i niskie dochody.
Rozstrzygnięcie
Przyznano I. M. prawo pomocy w zakresie częściowym, obejmującym ustanowienie radcy prawnego.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Iwona Malicka po rozpoznaniu w dniu 14 sierpnia 2008 r. w Warszawie na posiedzeniu niejawnym wniosku I. M. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego, adwokata w sprawie ze skargi I. M. na decyzję Prezesa Rady Ministrów z dnia [...] czerwca 2008 r. znak [...] w przedmiocie odmowy przyznania emerytury specjalnej postanawia: przyznać I. M. prawo pomocy w zakresie częściowym, obejmującym ustanowienie radcy prawnego. I. M. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję Prezesa Rady Ministrów z dnia [...] czerwca 2008 r. w przedmiocie odmowy przyznania jej świadczenia specjalnego. Jednocześnie skarżąca złożyła na urzędowym formularzu wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego, adwokata. We wniosku skarżąca wskazała, że sama wychowuje czternastoletniego syna, który ma problemy zdrowotne, a na dochód gospodarstwa domowego składa się jej emerytura w wysokości 739,37 zł brutto - 638,83 zł netto, zasiłek rodzinny na dziecko w kwocie 64 zł oraz dodatek z tytułu samotnego wychowywania dziecka w kwocie 170 zł. Skarżąca oświadczyła też, że oprócz mieszkania o powierzchni 42,3 m2 nie posiada żadnych nieruchomości, oszczędności oraz przedmiotów wartościowych. Do wniosku zostało dołączone m.in. zaświadczenie o wysokości dochodu podatnika ZAS-DF oraz kopia zaświadczenia z Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 30 maja 2008 r. o wysokości pobieranej emerytury. Mając na względzie powyższe zważono, co następuje: Na wstępie należy stwierdzić, że - w niniejszym postępowaniu przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie - na I. M. nie ciąży obowiązek poniesienia jakichkolwiek kosztów sądowych. Stosownie do art. 239 pkt 1 lit. e ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), strona skarżąca działanie lub bezczynność organu w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych. Przedmiotem skargi I. M. jest odmowa przyznania jej przez Prezesa Rady Ministrów emerytury specjalnej na podstawie art. 82 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. z 2004 r. Nr 39 poz. 353, z późn. zm.). Oznacza to, że w niniejszej sprawie skarżąca z mocy prawa zwolniona jest całkowicie z obowiązku wnoszenia opłat sądowych, jak i ponoszenia wydatków. Z uwagi na powyższe, rozpoznanie wniosku o przyznanie prawa pomocy w tym zakresie jest zbędne. Natomiast należało zbadać, czy jest zasadny wniosek skarżącej o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia pełnomocnika z urzędu. Zgodnie z art. 262 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, przepisy o przyznaniu prawa pomocy, w zakresie dotyczącym zastępstwa prawnego, mają odpowiednie zastosowanie do stron korzystających z ustawowego zwolnienia od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych. Dlatego - stosownie do art. 245 § 1 i 3 wskazanej wyżej ustawy, prawo pomocy może być przyznane stronie w zakresie częściowym i obejmować tylko ustanowienie radcy prawnego lub adwokata. Przyznanie tego prawa osobie fizycznej następuje na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 tej ustawy wtedy, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Ze złożonego w niniejszej sprawie wniosku o przyznanie prawa pomocy oraz z kopii dokumentów załączonych do wniosku wynika, że w chwili obecnej sytuacja materialna skarżącej, która samotnie wychowuje dziecko, jest trudna. Na utrzymanie mieszkania oraz siebie i dziecka dysponuje jedynie kwotą około 872 zł miesięcznie stałego dochodu, a oprócz mieszkania nie posiada innych nieruchomości, oszczędności ani przedmiotów wartościowych. W związku z powyższym należy uznać, iż w niniejszej sprawie skarżąca wykazała, że spełnia przesłanki do przyznania profesjonalnego pełnomocnika z urzędu, gdyż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i syna. Dlatego, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 254 § 1, 258 § 1 i § 2 pkt 7 oraz w związku z art. 262 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi postanowiono, jak w sentencji. Jednocześnie, w związku z tym, że skarżącej przyznano w niniejszej sprawie prawo pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego, brak jest podstaw, aby dodatkowo przyznać prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło