II SA/Wa 1087/13

WyrokWSA w Warszawie2013-12-18

Skład orzekający: Andrzej Kołodziej, Stanisław Marek Pietras, Danuta Kania

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego odmawiająca przyznania stypendium za wybitne osiągnięcia studentowi, który uzyskał niższą punktację niż wymagana, została wydana z naruszeniem przepisów postępowania administracyjnego, w szczególności poprzez brak należytego uzasadnienia i nierozpatrzenie wszystkich zarzutów strony?
Ratio decidendi
Zaskarżona decyzja Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego została wydana z naruszeniem przepisów postępowania administracyjnego, w tym art. 7, 77 § 1 i 107 § 3 K.p.a., ponieważ organ nie wyjaśnił w sposób niebudzący wątpliwości przyczyny obniżenia punktacji za publikację naukową oraz nie odniósł się do zarzutu nieuwzględnienia udziału studentki w projektach badawczych. Brak należytego uzasadnienia i nierozpatrzenie wszystkich zarzutów strony powoduje, że decyzja uznaniowa nosi cechy dowolności.
Stan faktyczny
Studentka W. C. złożyła wniosek o przyznanie stypendium Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego za wybitne osiągnięcia. Po otrzymaniu decyzji odmownej, wniosła o ponowne rozpatrzenie sprawy, zarzucając m.in. nieuwzględnienie niektórych osiągnięć naukowych oraz nieuzasadnione obniżenie punktacji za publikację. Minister Nauki i Szkolnictwa Wyższego utrzymał w mocy decyzję odmowną, jednak Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił tę decyzję, uznając naruszenie przepisów postępowania administracyjnego.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia [...] marca 2013 r. oraz stwierdził, że decyzja nie podlega wykonaniu w całości. Zasądził od Ministra na rzecz skarżącej zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Kołodziej Sędziowie WSA Stanisław Marek Pietras Danuta Kania (spr.) Protokolant starszy sekretarz sądowy Dorota Kwiatkowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 grudnia 2013 r. sprawy ze skargi W. C. na decyzję Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia [...] marca 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania stypendium 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości; 3. zasądza od Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego na rzecz skarżącej W. C. kwotę 457 złotych (słownie: czterysta pięćdziesiąt siedem), tytułem zwrotu kosztów postępowania Decyzją z dnia [...] marca 2013 r. nr [...] Minister Nauki i Szkolnictwa Wyższego, na podstawie art. 178 ust. 1 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. - Prawo o szkolnictwie wyższym (Dz. U. z 2012 r., poz. 572 ze zm.) oraz art. 127 § 3 w zw. z art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267 ze zm.), dalej powoływanej jako: "K.p.a.", utrzymał w mocy decyzję własną z dnia [...] grudnia 2012 r. nr [...] w sprawie odmowy przyznania W. C., studentce I roku studiów drugiego stopnia Akademii Obrony Narodowej w W., stypendium Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego za wybitne osiągnięcia na rok akademicki 2012/2013. Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym i prawnym: W dniu [...] października 2012 r. Minister Obrony Narodowej przekazał do organu wraz ze swoją opinią wniosek Rektora Akademii Obrony Narodowej w W. zaopiniowany przez Radę Wydziału [...]o przyznanie W. C. stypendium ministra za wybitne osiągnięcia na rok akademicki 2012/2013. Rektor uzasadnił wniosek studentki wysoką średnią ocen oraz osiągnięciami naukowymi. Decyzją z dnia [...] grudnia 2012 r. nr [...] Minister Nauki i Szkolnictwa Wyższego, na podstawie art. 178 ust. 1 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym oraz art. 104 § 1 K.p.a. odmówił przyznania W. C. stypendium za wybitne osiągnięcia na rok akademicki 2012/2013. W uzasadnieniu organ stwierdził, iż na podstawie protokołu oceny przedstawionego przez Zespół do spraw oceny wniosków o przyznanie stypendiów Ministra za wybitne osiągnięcia, wniosek o przyznanie ww. stypendium uzyskał 16 pkt, w tym: - 2 pkt za 4 pozycję na liście wniosków z danego kierunku uszeregowanej według średniej ocen (4,06), - 8 pkt - w kategorii "publikacje naukowe w recenzowanych czasopismach naukowych o zasięgu co najmniej krajowym lub publikacje naukowe w formie książki" (za 2 publikacje), - 6 pkt - w kategorii "wystąpienia na konferencjach naukowych" (za 3 referaty). Zdaniem Zespołu, pozostałe osiągnięcia wymienione we wniosku studentki nie stanowiły osiągnięć określonych w § 2 ust. 4 rozporządzenia Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 1 września 2011 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania oraz wypłacania studentom stypendiów ministra za wybitne osiągnięcia (Dz. U. Nr 214, poz. 1270). Organ wskazał, iż zgodnie z § 5 ust. 1 rozporządzenia, liczba przyznanych stypendiów w 2012 r. mogła wynosić nie więcej niż 1000. Na podstawie przedstawionego przez Zespół rankingu wniosków uszeregowanego według największej liczby punktów Minister ustalił, że stypendium będzie przyznane 969 studentom, których wniosek uzyskał co najmniej 20 pkt. Zgodnie z ww. rankingiem wniosek studentki został sklasyfikowany na 1172 pozycji, co skutkowało wydaniem decyzji odmownej. W. C. złożyła wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, wnosząc o uchylenie powyższej decyzji z dnia [...] grudnia 2012 r. oraz o ponowne rozpatrzenie wniosku o przyznanie stypendium za wybitne osiągnięcia na rok akademicki 2012/2013. W uzasadnieniu wskazała, iż organ z nieuzasadnionych powodów nie uwzględnił jej osiągnięć naukowych w postaci udziału w projektach badawczych realizowanych we współpracy z Centrum Badań [...]. Centrum to pełni rolę renomowanego akademickiego ośrodka naukowego zajmującego się tematyką szeroko pojętego terroryzmu, funkcjonującego w ramach uczelni wyższej [...]. W ramach współpracy wnioskodawczyni uczestniczyła w projektach badawczych dotyczących zagrożeń terrorystycznych oraz metod zwalczania tych zagrożeń i przeciwdziałania im. Zgodnie z zasadami oceny wniosków za osiągnięcia w ramach tej współpracy wnioskodawczyni powinna uzyskać minimum 2 punkty. Ponadto wskazała, iż do wybitnych osiągnięć naukowych należy prowadzenie panelu dyskusyjnego pt. [...] w dniu [...] kwietnia 2012 r. w Akademii Obrony Narodowej w W. na konferencji naukowej [...]. Wystąpienie na konferencji naukowej w rozumieniu § 2 ust. 4 pkt 4 rozporządzenia z dnia 1 września 2011 r. nie oznacza, że osoba musi wygłosić referat. Zatem zgodnie z zasadami oceny wniosków wnioskodawczyni winna uzyskać minimum 1 punkt. Zwróciła również uwagę, że oceniając wniosek Zespół nie przyznał żadnych punktów za artykuł pt. [...] zamieszczony w publikacji o statusie [...] pt. [...]. Wnioskodawczyni załączyła oświadczenie Wojskowej Akademii Technicznej, iż ww. publikacja planowo miała zostać wydana przez Wydawnictwo [...] do dnia [...] kwietnia 2012 r. Zgodnie z zasadami oceny wniosków za ww. publikację wnioskodawczyni powinna uzyskać minimum 4 punkty. Biorąc pod uwagę powyższe, zdaniem zainteresowanej, wniosek powinien uzyskać 23 punkty. Pismem z dnia [...] lutego 2013 r. skarżąca podniosła, iż z protokołu oceny wniosku wynika, że za artykuł [...] otrzymała w pierwotnej wersji 8 punktów, a następnie punktacja została obniżona do 4 punktów, co nie zostało merytorycznie uzasadnione. Obniżenie punktacji spowodowało, iż łączna punktacja za wniosek została obniżona z 20 do 16 punktów, co miało wpływ na odmowę przyznania stypendium. Uzasadniając wskazaną na wstępie decyzję z dnia [...] marca 2013 r. Minister Nauki i Szkolnictwa Wyższego powołał przepisy § 2 ust. 1 pkt 1 i 2, ust. 4 oraz § 4 ust. 1, ust. 4 i ust. 6 rozporządzenia Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 1 września 2011 r. Wskazał, iż w dniu [...] października 2012 r. powołał Zespół do spraw oceny wniosków o przyznanie stypendium ministra za wybitne osiągnięcia (zwany dalej: "Zespołem"), w skład którego weszło 27 ekspertów reprezentujących osiem obszarów nauki i sztuki. W celu zapewnienia jednolitej i obiektywnej oceny Zespół uchwalił zasady oceniania wniosków dla studentów. Zgodnie z powyższymi zasadami, wniosek mógł uzyskać maksymalnie 100 pkt, z tego: 5 pkt - za średnią ocen i 95 pkt - za wybitne osiągnięcia. Liczba punktów za średnią ocen zależała od pozycji na liście wniosków z danej uczelni z danego kierunku uszeregowanej według średniej ocen. Za 1 miejsce Zespół przyznawał 5 pkt, za 2 miejsce - 4 pkt, za 3 miejsce - 3 pkt, za 4 miejsce - 2 pkt, a za 5 i dalsze miejsca - 1 pkt. Przy tej ocenie brana była pod uwagę średnia ocen uzyskanych w ostatnim zaliczonym roku studiów, która klasyfikowała studenta w grupie 5% najlepszych studentów danego kierunku. Liczba punktów za osiągnięcia naukowe zależała od liczby wybitnych osiągnięć oraz ich rangi. Zespół przyznawał od 0 do 5 pkt za każde wymienione we wniosku osiągnięcie w zależności od prestiżu danego osiągnięcia, wykorzystując swoją ekspercką wiedzę w danych dziedzinach, dbając jednocześnie o zachowanie porównywalności osiągnięć i obiektywizm oceny. Organ zwrócił uwagę, iż w każdej z kategorii osiągnięć wymienionych w § 2 ust. 4 powołanego rozporządzenia Zespół przypisał określoną wagę, tj. 5 - w przypadku nagród i wyróżnień w konkursach o zasięgu międzynarodowym, 4 - w przypadku publikacji naukowych w recenzowanych czasopismach naukowych o zasięgu co najmniej krajowym lub publikacji naukowych w formie książki, 3 - w przypadku autorstwa lub współautorstwa patentu lub wzoru użytkowego, 2 - w przypadku udziału w projektach badawczych prowadzonych we współpracy z innymi ośrodkami akademickimi lub naukowymi i 1 - w przypadku udziału w projektach badawczych prowadzonych przez uczelnię oraz w przypadku wystąpień na konferencjach naukowych. Liczbę punktów w danej kategorii stanowił iloczyn liczby punktów przyznanych za dane osiągnięcie i wagi danej kategorii osiągnięć. Ogólna liczba punktów za osiągnięcia stanowiła sumę punktów w poszczególnych kategoriach, z tym że jeśli przekraczała ona 95 pkt, była korygowana w dół do 95 pkt. Zgodnie z uchwalonymi przez Zespół zasadami, przy ocenie wniosku nie były uwzględniane: osiągnięcia uzyskane przed studiami, osiągnięcia niewynikające ze studiowania na danym kierunku oraz osiągnięcia niezdefiniowane w rozporządzeniu jako wybitne, np. publikacje w czasopismach nierecenzowanych lub o zasięgu mniejszym niż krajowy, publikacje w toku (w druku lub w recenzji), udział w projektach badawczych, które nie były prowadzone przez uczelnie (a np. przez koła naukowe), zgłoszenia patentowe, udział w organizacji lub bierny udział w konferencjach naukowych, czy nagrody i wyróżnienia w konkursach uczelnianych, ogólnopolskich lub eliminacjach krajowych do konkursów międzynarodowych. Organ wskazał, iż z przedstawionego przez Zespół protokołu ponownej oceny, wniosek o przyznanie stronie stypendium ministra uzyskał 16 pkt, w tym: - 2 pkt za 4 pozycję na liście wniosków z danego kierunku uszeregowanej według średniej ocen (4,06), - 8 pkt - w kategorii "publikacje naukowe w recenzowanych czasopismach naukowych o zasięgu co najmniej krajowym lub publikacje naukowe w formie książki" (za 2 publikacje), - 6 pkt - w kategorii "wystąpienia na konferencjach naukowych" (za 3 referaty). Zdaniem Zespołu, pozostałe osiągnięcia wymienione we wniosku studentki nie stanowiły osiągnięć określonych w § 2 ust. 4 rozporządzenia. Przy ocenie wniosku Zespół nie uwzględnił nieopublikowanych artykułów naukowych przedstawionych we wniosku. Zasada ta wynikała z § 2 ust. 4 rozporządzenia, zgodnie z którym za wybitne osiągnięcia naukowe uważa się publikacje naukowe w recenzowanych czasopismach naukowych o zasięgu co najmniej krajowym lub publikacje naukowe w formie książki. Powołane przepisy nie uprawniały do uwzględniania przy ocenie wniosku prac naukowych, które nie były jeszcze opublikowane, tzn. wydane drukiem lub podane do publicznej wiadomości. Zasada ta była konsekwentnie stosowana w przypadku wszystkich studentów ubiegających się o stypendium. Przy ocenie wniosku w kategorii "wystąpienia na konferencjach naukowych" Zespół uwzględniał wyłącznie zaprezentowane podczas konferencji referaty naukowe. W tej kategorii nie był uwzględniany bierny udział w konferencjach lub udział w ich zorganizowaniu czy też prowadzeniu. Końcowo organ wskazał, iż liczba punktów w stosunku do pierwotnej oceny wniosku nie uległa zmianie, zatem brak było podstaw do zmiany zaskarżonej decyzji. W skardze na powyższą decyzję Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia [...] marca 2013 r. skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji z dnia [...] grudnia 2012 r. oraz o zwrot kosztów postępowania według norm przepisanych, zarzucając naruszenie art. 107 § 1 i 3 oraz art. 6, art. 7, art. 8, art. 11, art. 77 § 1 K.p.a. w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy. Skarżąca wskazała, iż pomimo podnoszonej przez nią kwestii obniżenia punktacji za artykuł [...] z 8 do 4 punktów organ w żaden sposób nie ustosunkował się do tego zarzutu. Okoliczność ta, ma - zdaniem skarżącej - istotny wpływ na wynik sprawy w sytuacji, gdy łączna liczba punktów w jej przypadku została obniżona z 20 do 16 punktów, zaś stypendium zostało przyznane tym studentom, którzy uzyskali co najmniej 20 punktów. Nadto skarżąca zarzuciła, iż organ nie uwzględnił jej osiągnięć naukowych w postaci udziału w projektach badawczych realizowanych we współpracy z Centrum Badań [...]. Podniosła, iż uczestniczyła w projektach badawczych dotyczących zagrożeń terrorystycznych oraz metod zwalczania tych zagrożeń i przeciwdziałania im. Zaznaczyła, iż zgodnie z zasadami oceny wniosków za osiągnięcia w ramach tej współpracy powinna uzyskać minimum 2 punkty. Ponadto skarżąca wskazała, iż do jej wybitnych osiągnięć naukowych należy prowadzenie panelu dyskusyjnego pt. [...] w dniu [...] kwietnia 2012 r. w Akademii Obrony Narodowej w W. na konferencji naukowej [...]. Zgodnie z zasadą organizacji panelu dyskusyjnego, prowadzący panel wygłasza mowę wstępną, a następnie aktywie uczestniczy w wolnej dyskusji, pełniąc jednocześnie rolę koordynatora. Oznacza to, że do prowadzenia panelu niezbędna jest rozszerzona wiedza w danej dziedzinie. Wystąpienie na konferencji naukowej w rozumieniu § 2 ust. 4 pkt 4 rozporządzenia z dnia 1 września 2011 r. nie oznacza, że osoba musi wygłosić referat. Zatem zgodnie z zasadami oceny wniosków skarżąca za ww. osiągnięcia winna uzyskać minimum 1 punkt. Oceniając wniosek Zespół nie przyznał żadnych punktów za artykuł pt. [...] zamieszczony w publikacji o statusie [...] pt. [...]. Przepis § 2 ust. 4 rozporządzenia nie precyzuje, na jakim etapie wydawniczym musi znajdować się publikacja, aby można ją było zaliczyć do wybitnych osiągnięć naukowych. Zgodnie z zasadami oceny wniosków za ww. publikację skarżąca powinna uzyskać minimum 4 punkty. W odpowiedzi na skargę Minister Nauki i Szkolnictwa Wyższego wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Odnosząc się do zarzutu niewyjaśnienia powodów obniżenia punktacji, organ wskazał, iż protokoły oceny wniosku były wypełniane przez ekspertów Zespołu odręcznie. Z analizy protokołu dotyczącego oceny wniosku skarżącej wynika, że przekreślenie liczby punktów za publikację [...] miało charakter korekty potwierdzonej przez eksperta podpisem na marginesie. Odnośnie zarzutu nieuwzględnienia udziału skarżącej w projektach badawczych (staż w Centrum Badań nad Terroryzmem) oraz prowadzenia panelu dyskusyjnego organ zauważył, iż odbywanie staży lub udział w organizacji czy obsłudze konferencji naukowej nie stanowią wybitnych osiągnięć w rozumieniu § 2 ust. 4 rozporządzenia. Odnośnie niepełnego uzasadnienia decyzji organ wskazał, iż wystarczającym było przedstawienie przesłanek jakimi organ kierował się wydając rozstrzygnięcie (ograniczenie liczby stypendiów do przyznania) i na jakich dowodach się oparł (ranking wniosków). Ocena osiągnięć jest niezależną oceną ekspercką. Skład Zespołu oceniającego stanowiły wyłącznie osoby posiadające stopień lub tytuł naukowy, zaś ich kandydatury zgłosiła Rada Główna Nauki i Szkolnictwa Wyższego. W piśmie procesowym z dnia 27 czerwca 2013 r. skarżąca podtrzymała zarzuty i wnioski skargi wskazując, iż wyjaśnienia organu zawarte w odpowiedzi na skargę mają charakter ogólnikowy i stanowią powtórzenie twierdzeń organu zawartych w wydanych w sprawie decyzjach. Obecna na rozprawie w dniu 5 grudnia 2013 r. pełnomocnik Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego oświadczyła, że wiedzę na temat tego, iż obniżenie punktacji w kwestionariuszu oceny wniosku nastąpiło na skutek oczywistej omyłki eksperta organ powziął na podstawie ustnych wyjaśnień tego eksperta, przy czym najprawdopodobniej brak jest pisemnego potwierdzenia powyższych wyjaśnień. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Stosownie natomiast do art. 134 § 1 P.p.s.a., sąd dokonując oceny zaskarżonego aktu rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W ocenie Sądu, skarga analizowana w świetle powyższych kryteriów zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżona decyzja Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia [...] marca 2013 r. została wydana z naruszeniem przepisów postępowania administracyjnego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Zaznaczenia jednak wymaga, że nie wszystkie zarzuty podniesione w skardze są uzasadnione. Stosownie do treści art. 178 ust. 1 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. - Prawo o szkolnictwie wyższym (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 572 ze zm.), stypendia ministra za wybitne osiągnięcia przyznaje studentom minister właściwy do spraw szkolnictwa wyższego na wniosek rektora uczelni zaopiniowany przez radę podstawowej jednostki organizacyjnej, a w przypadku uczelni nieposiadającej państwowej jednostki organizacyjnej - przez senat uczelni. W rozpoznawanej sprawie bezspornym jest, że Rektor - Komendant Akademii Obrony Narodowej w W. w dniu [...] października 2012 r. przedstawił wniosek zaopiniowany przez Radę Wydziału [...] o przyznanie W. C. stypendium ministra za wybitne osiągnięcia na rok akademicki 2012/2013 i uzasadnił go wysoką średnią ocen oraz osiągnięciami naukowymi. Z kolei w myśl art. 181 ust. 2 ww. ustawy, stypendium ministra za wybitne osiągnięcia może być przyznane studentowi szczególnie wyróżniającemu się w nauce lub posiadającemu wybitne osiągnięcia naukowe, artystyczne lub sportowe. Stwierdzić należy, że sformułowanie ww. przepisu "może być przyznane..." wskazuje na uznaniowy charakter decyzji o przyznaniu stypendium. Podkreślić jednocześnie należy, że uznanie administracyjne nie oznacza dowolności w trakcie podejmowania rozstrzygnięcia, a wydanie decyzji odmownej, przy uwzględnieniu wymogów z art. 7, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 K.p.a., wymaga rzetelnego i szczegółowego wykazania przesłanek negatywnego załatwienia sprawy. Obowiązek organu jak najstaranniejszego wyjaśnienia faktycznych i prawnych podstaw decyzji uznaniowej wypływa także z zasad ogólnych wyrażonych w art. 9 K.p.a. (zasada informowania) oraz art. 11 K.p.a. (zasada wyjaśniania stronie zasadności przesłanek rozstrzygnięcia). Na organie administracyjnym spoczywa zatem obowiązek wytłumaczenia stronie w sposób spójny i logiczny, dlaczego doszedł on do przekonania, iż ustalony w sprawie stan faktyczny nie odpowiada hipotezie określonej normy prawnej. Powyższy obowiązek aktualizuje się również w postępowaniu odwoławczym (z wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy). Zaznaczenia wymaga, iż zgodnie z art. 127 § 3 in fine K.p.a., do wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy stosuje się przepisy dotyczące odwołań od decyzji, co oznacza, że orzekając w sprawie z tego wniosku organ jest zobowiązany do ponownego, merytorycznego rozpatrzenia sprawy w jej całokształcie oraz do ustosunkowania się do wszystkich zarzutów i argumentów podniesionych we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Brak należytego uzasadnienia faktycznego i prawnego rozstrzygnięcia powoduje, iż decyzja uznaniowa nosi cechy dowolności, co - w ocenie Sądu - miało miejsce w niniejszej sprawie i co zostanie omówione poniżej. Tymczasem, kontynuując analizę stanu prawnego wskazać należy na przepisy rozporządzenia Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 1 września 2011 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania oraz wypłacania studentom stypendiów ministra za wybitne osiągnięcia (Dz. U. Nr 214, poz. 1270). Stosownie do treści § 2 ust. 1, stypendium na dany rok akademicki może być przyznane studentowi, który zaliczył rok studiów w poprzednim roku akademickim oraz (1) szczególnie wyróżniał się w nauce, uzyskując w ostatnim zaliczonym roku średnią arytmetyczną ocen z egzaminów i zaliczeń przewidzianych w planie studiów klasyfikującą studenta w grupie 5% najlepszych studentów danego kierunku, lub (2) uzyskał wybitne osiągnięcia naukowe, artystyczne lub sportowe w okresie studiów na danym kierunku, a w przypadku studiów prowadzonych w trybie indywidualnym lub studiów międzykierunkowych - w okresie tych studiów. Natomiast zgodnie z ust. 3 tegoż przepisu, przez okres studiów, o którym mowa w ust. 1 i 2, rozumie się: (1) w przypadku studentów studiów pierwszego stopnia lub jednolitych studiów magisterskich - okres od daty rozpoczęcia tych studiów do dnia 30 września roku ubiegania się o stypendium, (2) w przypadku studentów studiów drugiego stopnia -okres od daty rozpoczęcia studiów pierwszego stopnia poprzedzających studia drugiego stopnia do dnia 30 września roku ubiegania się o stypendium. Z kolei, stosownie do brzmienia ust. 4, za wybitne osiągnięcia naukowe, o których mowa w ust. 1 pkt 2, uważa się: (1) publikacje naukowe w recenzowanych czasopismach naukowych o zasięgu co najmniej krajowym lub publikacje naukowe w formie książki, (2) udział w projektach badawczych prowadzonych przez uczelnię lub we współpracy z innymi ośrodkami akademickimi lub naukowymi, (3) autorstwo lub współautorstwo patentu lub wzoru użytkowego, (4) wystąpienia na konferencjach naukowych, (5) nagrody i wyróżnienia w konkursach o zasięgu międzynarodowym. Podkreślić należy, że ww. rozporządzenie, zgodnie z § 1, określa szczegółowe warunki i tryb przyznawania i wypłacania studentom stypendiów ministra za wybitne osiągnięcia, liczbę stypendiów i maksymalną wysokość stypendium oraz wzór wniosku o przyznanie stypendium. Natomiast oceny wniosków, stosownie do treści § 4 ust. 1 rozporządzenia, dokonuje zespół powołany przez ministra właściwego do spraw szkolnictwa wyższego, którego skład tworzą eksperci z dziedziny nauki, sztuki i sportu w liczbie określonej przez ministra właściwego do spraw szkolnictwa wyższego (ust. 2). Zespół ocenia wnioski metodą punktową, przy czym punkty przyznawane są za poszczególne osiągnięcia naukowe, artystyczne lub sportowe oraz za średnią ocen (ust. 4). Przy ocenie wniosków nie są uwzględniane osiągnięcia, które były uprzednio podstawą przyznania stypendium (ust. 5). Po zakończeniu oceny wniosków zespół przedstawia ministrowi właściwemu do spraw szkolnictwa wyższego ranking wniosków uszeregowany według największej liczby punktów (ust. 6). Analiza powyższych przepisów prowadzi do wniosku, że w zakresie merytorycznym ocena wniosków o przyznanie stypendium dokonana przez zespół ekspercki jest dla organu wiążąca. Świadczy o tym dodatkowo treść § 1 ust. 2 zarządzenia Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 31 października 2012 r. w sprawie powołania Zespołu do spraw oceny wniosków o przyznanie stypendium ministra za wybitne osiągnięcia (Dz. Urz. MNiSW z 2012 r., poz. 67), który stanowi, iż Zespół jest organem pomocniczym Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego, a do jego zadań należy: (1) ocena wniosków o przyznanie stypendiów ministra za wybitne osiągnięcia dla studentów i doktorantów, (2) przedstawienie Ministrowi Nauki i Szkolnictwa Wyższego rankingu wniosków o przyznanie stypendiów, o których mowa w pkt 1, uszeregowanego według największej liczby punktów wraz z uzasadnieniem. Natomiast, w myśl § 3 ust. 4 ww. zarządzenia, szczegółowy tryb pracy Zespołu określa regulamin ustalony przez Zespół. W aktach sprawy znajduje się uchwała nr 2 z dnia 7 listopada 2012 r. Zespołu do spraw oceny wniosków o przyznanie stypendium ministra za wybitne osiągnięcia, która w § 1 stanowi, iż ustala się regulamin pracy Zespołu do spraw oceny wniosków o przyznanie stypendium ministra za wybitne osiągnięcia o treści określonej w załączniku nr 1 do uchwały. W pkt 7 powyższego załącznika wskazano, iż przy ocenie wniosku ekspert w protokole określa: (1) które z osiągnięć zostały uwzględnione, (2) ile punktów (w skali od 0-5) zostało przyznanych za szczególne osiągnięcia, (3) których z osiągnięć nie wziął pod uwagę i podaje powód ich nieuwzględnienia. Po dokonaniu oceny ekspert oblicza sumę punktów uzyskaną w danej kategorii oraz sumę punktów uzyskanych we wszystkich kategoriach, po czym podpisuje protokół (pkt 8 załącznika). Podkreślenia wymaga, iż merytoryczne związanie organu w zakresie ocen wystawionych przez Zespół nie oznacza, że nie ocenia on sposobu procedowania przez Zespół, pozostając w tej kwestii całkowicie pasywnym. Innymi słowy mówiąc, o ile Minister Nauki i Szkolnictwa Wyższego nie jest właściwy do zmiany ocen dokonanych przez eksperta, to podjęcie wyjaśnienia ewentualnego naruszenia prawa przez Zespół przy wystawianiu tychże ocen, jest jego powinnością. Tym bardziej, jeśli takie zarzuty zostaną podniesione przez stronę we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, zaś charakter tych naruszeń może mieć znaczenie dla merytorycznej wartości oceny, co w konsekwencji nie pozostaje bez wpływu na treść rozstrzygnięcia. Taka właśnie sytuacja miała miejsce w niniejszej sprawie, gdzie skarżąca we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy oraz w piśmie uzupełniającym z dnia [...] lutego 2013 r. podniosła szereg zarzutów względem decyzji Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia [...] grudnia 2012 r., przy czym część z nich - jak wynika z uzasadnienia zaskarżonej decyzji - została przez organ całkowicie pominięta. Skarżąca wskazała w szczególności, iż w "Protokole oceny wniosku studenta o przyznanie stypendium ministra za wybitne osiągnięcia" otrzymała w pierwotnej ocenie 8 punktów za artykuł [...], jednak punktacja ta została obniżona do 4 punktów, przy czym w ww. protokole oceny wniosku oraz w pozostałych aktach sprawy, brak jest wyjaśnienia powodu obniżenia punktacji. W istocie, z uzasadnienia zaskarżonej decyzji nie wynika, by organ w jakikolwiek sposób odniósł się do powyższej kwestii. Również w aktach sprawy brak jest dowodu na to, że organ zwracał się do eksperta oceniającego wniosek o przyznanie stypendium o udzielenie wyjaśnień odnośnie przyczyny obniżenia punktacji. Okoliczność ta, jak słusznie wskazała skarżąca w piśmie z dnia [...] lutego 2013 r., miała szczególnie istotne znaczenie zważywszy, że stypendium było przyznawane tym studentom, których wnioski uzyskały co najmniej 20 punktów, zaś obniżenie punktacji za ww. artykuł z 8 do 4 punktów spowodowało, że łączna punktacja wniosku skarżącej wyniosła 16, a nie 20 punktów. Innymi słowy, w sytuacji, gdyby obniżenie punktacji nie miało miejsca, skarżąca uzyskałaby łącznie 20 punktów (stanowiących sumę punktów za średnią ocen oraz za wybitne osiągnięcia). To z kolei oznacza, że wniosek skarżącej mógłby zostać sklasyfikowany w rankingu wniosków na pozycji umożliwiającej przyznanie stypendium. Pozostawienie powyższej - kluczowej zdaniem Sądu - kwestii poza rozważaniami organu wskazuje, iż zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem art. 7, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 K.p.a., przy czym naruszenie to, jak słusznie podniosła skarżąca, mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Bez wpływu na powyższą ocenę pozostaje argumentacja organu przedstawiona w odpowiedzi na skargę i uzupełniona przez - obecną na rozprawie - pełnomocnik organu. Po pierwsze, odpowiedź na skargę nie może uzupełniać zaskarżonej decyzji poprzez zamieszczenie w niej rozważań czy ocen, które powinno zawierać jej uzasadnienie faktyczne i prawne. Po drugie, to czy obniżenie punktacji za ww. artykuł wynikało ze zwykłej omyłki pisarskiej, czy też miało określone uzasadnienie merytoryczne, winno wynikać z niebudzących wątpliwości pisemnych wyjaśnień eksperta, których brak jest w aktach sprawy. Zważywszy bowiem na przyjętą przez Zespół pisemną procedurę oceny wniosków, jedynie takie wyjaśnienia mogły być przedmiotem należytej weryfikacji i oceny organu, a następnie kontroli Sądu. We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy skarżąca wskazała również na brak uwzględnienia w procedurze oceny wniosku jej osiągnięć naukowych w postaci udziału w projektach badawczych realizowanych we współpracy z Centrum Badań [...] (§ 2 ust. 4 pkt 2 rozporządzenia z dnia 1 września 2011 r.). Wskazała, że w ramach tejże współpracy uczestniczyła w projektach badawczych dotyczących zagrożeń terrorystycznych, metod zwalczania tych zagrożeń i przeciwdziałania im. Kwestia ta, jak wynika z uzasadnienia zaskarżonej decyzji, również pozostała poza rozważaniami i oceną organu. Wprawdzie we wniosku o przyznanie stypendium wskazano jedynie przygotowywanie przez skarżącą raportów oraz wstępnych analiz w zakresie zagrożeń ze strony terroryzmu podczas odbywania stażu w Centrum Badań [...], nie zaś udział w projektach badawczych, jednak obowiązkiem organu było ustosunkowanie się do ww. zarzutu choćby poprzez skonfrontowanie twierdzeń skarżącej z treścią wniosku i ewentualnych załączników do wniosku. Skarżąca podniosła również kwestię nieuwzględnienia w procedurze oceny wniosku - jako wybitnego osiągnięcia naukowego - faktu prowadzenia panelu dyskusyjnego pt. [...] w dniu [...] kwietnia 2012 r. w Akademii Obrony Narodowej na konferencji naukowej [...]. Wskazała również, że nie przyznano jej żadnych punktów za artykuł [...] zamieszczony w publikacji o statusie [...] pt. [...]. Ustosunkowując się do powyższych zarzutów, organ podzielił stanowisko Zespołu, iż przy ocenie wniosku w kategorii "wystąpienia na konferencjach naukowych" uwzględniane były wyłącznie zaprezentowane podczas konferencji referaty naukowe, zaś w kategorii "publikacje naukowe w recenzowanych czasopismach naukowych o zasięgu co najmniej krajowym lub publikacje naukowe w formie książki" nie były uwzględniane publikacje, które nie zostały jeszcze opublikowane, tj. wydane drukiem lub podane do publicznej wiadomości. Zdaniem Sądu, stanowisko organu w powyższym zakresie jest prawidłowe, zostało oparte na ocenie eksperta zawartej w "Protokole z ponownej oceny wniosku studenta..." i koresponduje z treścią załączników do uchwały nr 2 z dnia 7 listopada 2012 r. Zespołu do spraw oceny wniosków o przyznanie stypendium ministra za wybitne osiągnięcia. Zaznaczyć ponownie należy, że w myśl § 2 ust. 1 pkt 2 w zw. z ust. 3 pkt 2 ww. rozporządzenia, przy ocenie wniosków bierze się pod uwagę osiągnięcia naukowe uzyskane przez studenta od daty rozpoczęcia studiów pierwszego stopnia poprzedzających studnia drugiego stopnia do dnia 30 września roku ubiegania się o stypendium. Z powyższego wynika, że w sprawie niniejszej ocenie podlegały wyłącznie osiągnięcia naukowe skarżącej uzyskane do dnia 30 września 2012 r. Ponadto, zgodnie z § 2 ust. 4 pkt 1 ww. rozporządzenia, za wybitne osiągnięcia naukowe uważa się publikacje naukowe w recenzowanych czasopismach naukowych o zasięgu co najmniej krajowym lub publikacje naukowe w formie książki, przy czym zgodnie z załącznikiem nr 2 pt. "Sposób oceny wniosków..." do ww. uchwały nr 2 z dnia 7 listopada 2012 r., przy ocenie wniosków nie mogą być uwzględniane publikacje w toku (pkt 7). Powołany wyżej przepis rozporządzenia w istocie "nie precyzuje na jakim etapie wydawniczym musi znajdować się publikacja, aby można było ją zaliczyć do wybitnych osiągnięć naukowych". Przepis ten nie odnosi się bowiem w ogóle do procesu wydawniczego, lecz do obiektywnego faktu (dokonanego) opublikowania pracy naukowej. Użyte w przepisie pojęcie "publikacja naukowa" wskazuje, że ocenie może podlegać wyłącznie praca naukowa uprzednio opublikowana w recenzowanych czasopismach lub w formie książki. Z akt sprawy wynika, że artykuł [...] nie został opublikowany do dnia 30 września 2012 r. w sposób wskazany w ww. przepisie. Z treści wniosku o przyznanie stypendium wynika, że na etapie jego składania artykuł był "w trakcie druku", co skutkowało niepunktowaniem go w procedurze oceny wniosku, przy czym bez znaczenia pozostaje okoliczność, że powody opóźnienia publikacji leżały po stronie wydawcy i były niezależne od skarżącej. Z kolei przepis § 2 ust. 4 pkt 2 ww. rozporządzenia stanowi, że za wybitne osiągnięcia naukowe uważa się wystąpienia na konferencjach naukowych. Zgodnie z załącznikiem pt. "Szczegółowa punktacja osiągnięć naukowych, artystycznych, sportowych" (pkt 6 załącznika nr 2 do uchwały nr 2 z dnia 7 listopada 2012 r.) odnośna kategoria obejmuje wyłącznie wygłoszenie referatu lub przedstawienie posteru. Oznacza to, że samo prowadzenie konferencji, czy - jak w niniejszej sprawie - prowadzenie panelu dyskusyjnego, nie może zostać uwzględnione w procedurze oceny wniosku. Czynność prowadzenia panelu nie jest bowiem definiowana jako wybitna pomimo tego, iż - jak argumentuje skarżąca - wymaga ona posiadania "rozszerzonej wiedzy w danej dziedzinie". Sam fakt posiadania relatywnie szerokiej wiedzy w określonym obszarze nie kwalifikuje się jako wybitne osiągnięcie w rozumieniu ww. przepisu rozporządzenia. W świetle powyższego, stanowisko organu odnośnie wymienionych zarzutów jest - zdaniem Sądu - prawidłowe, zaś argumentacja skarżącej nie zasługuje na uwzględnienie. Podkreślić również należy za organem orzekającym, że powyższa zasada niepunktowania prac naukowych w toku (nieopublikowanych) oraz innych, niż wygłoszenie referatu lub przedstawienie posteru, wystąpień na konferencjach naukowych, była konsekwentnie stosowana wobec wszystkich studentów ubiegających się o stypendium na rok akademicki 2012/2013, co wskazuje na jednolitość kryteriów oraz obiektywizm dokonywanych ocen. Konkludując, stwierdzić należy, iż niezależnie od prawidłowego stanowiska w dwóch ostatnio omówionych kwestiach, organ nie odniósł się do pozostałych zarzutów wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Tym samym dopuścił się naruszenia wskazanych powyżej przepisów postępowania administracyjnego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, co obligowało Sąd do uchylenia zaskarżonej decyzji. Rozpatrując sprawę ponownie organ, mając na względzie obowiązki wynikające z art. 7 i 77 § 1 K.p.a., wyjaśni w sposób niebudzący wątpliwości przyczynę obniżenia punktacji w "Protokole oceny wniosku studenta..." za artykuł [...] oraz kwestię wskazywanego przez skarżącą udziału w projektach badawczych podczas stażu odbywanego w Centrum Badań [...] w okresie wrzesień 2011 - czerwiec 2012 r. Swe stanowisko w odnośnym zakresie należycie uzasadni czyniąc zadość wymogom z art. 107 § 3 w zw. z art. 11 K.p.a. Mając na względzie wszystko powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 133 § 1 P.p.s.a. orzekł, jak w pkt 1 sentencji. O wykonalności zaskarżonej decyzji Sąd orzekł na podstawie art. 152 P.p.s.a. - jak w pkt 2 sentencji. O kosztach postępowania Sąd postanowił na podstawie art. 200 i 205 § 2 P.p.s.a. - jak w pkt 3 sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło