II SA/Wa 1090/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Jacek Fronczyk, Sędziowie WSA - Andrzej Kołodziej, - Janusz Walawski (spr.), Protokolant - Agnieszka Bieniewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 listopada 2009 r. sprawy ze skargi G. S. na orzeczenie Komendanta Głównego Policji z dnia [...] kwietnia 2009 r. nr [...] w przedmiocie wymierzenia kary dyscyplinarnej i wydalenia ze służby w Policji 1) uchyla zaskarżone orzeczenie oraz utrzymane nim w mocy orzeczenie organu pierwszej instancji, 2) określa, że zaskarżone orzeczenie nie podlega wykonaniu w całości. Komendant [...] Policji, na podstawie art. 134i ust. 1 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. z 2007 r. Nr 43, poz. 277 z późn. zm.), w dniu [...] października 2008 r. wydał postanowienie nr [...] o wszczęciu postępowania dyscyplinarnego przeciwko G. S. Ww. zarzucono, że w dniu 8 października 2008 r.: 1) pełniąc służbę zgodnie z grafikiem w godz. 8:00 – 20:00 w patrolu motorowodnym, około godz. 10:00 przebywając w budynku Komisariatu [...] Policji w W. znajdował się w stanie nietrzeźwości odpowiadającemu kolejno I badanie 0,88 mg/dm³, II badanie 0,85 mg/dm³ alkoholu w wydychanym powietrzu, czym naruszył dyscyplinę służbową, określoną w art. 132 ust. 3 pkt 6 ustawy o Policji, 2) około godz. 10:00 w budynku Komisariatu [...] Policji w W., nie dopełnił obowiązków służbowych w ten sposób, że będąc w stanie nietrzeźwości (I badanie 0,88 mg/dm³, II badanie 0,85 mg/dm³ alkoholu w wydychanym powietrzu), wbrew zakazowi posiadał przy sobie broń palną [...] wraz z 32 sztukami amunicji, czym naruszył dyscyplinę służbową, określoną w art. 132 ust. 3 pkt 3 ustawy o Policji w zw. z § 11 pkt 3 lit. b zarządzenia nr 6/2000 Komendanta Głównego Policji z dnia 16 maja 2000 r. w sprawie szczegółowych zasad przyznawania i użytkowania broni palnej przez policjantów. Ten sam organ, działając na podstawie art. 135j ust. 1 pkt 3 ustawy o Policji, w dniu [...] lutego 2009 r. wydał orzeczenie nr [...], w którym stwierdził winę obwinionego w zakresie przedstawionych mu zarzutów i ukarał karą dyscyplinarną wydalenia ze służby. W uzasadnieniu orzeczenia organ przedstawił, na podstawie zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, stan faktyczny sprawy. Organ stwierdził, że wina w zakresie zarzucanych G. S. czynów została udowodniona w sposób jednoznaczny i niebudzący wątpliwości. Podniósł, że przy ocenie materiału dowodowego w zakresie wymiaru kary organ orzekający wziął pod uwagę okoliczności jego popełnienia, skutki, stopień zawinienia oraz dotychczasowy przebieg jego służby. Zdaniem organu, popełnienie zarzucanych ww. czynów uniemożliwia pozostawienie go w służbie z uwagi na umyślność działania i rażący charakter naruszenia obowiązujących norm prawnych. Komendant Główny Policji, działając na podstawie art. 135n ust. 4 ustawy o Policji, po rozpatrzeniu odwołania, w dniu [...] kwietnia 2009 r. wydał orzeczenie nr [...], którym utrzymał w mocy orzeczenie organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu orzeczenia organ odwoławczy podał m.in., iż powołana przez niego komisja do zbadania zaskarżonego orzeczenia, po zapoznaniu się z materiałami sprawy, uznała, iż są one wystarczające do oceny zachowania obwinionego i wydania w tym przedmiocie orzeczenia. Według komisji, fakt pełnienia przez G. S. służby w dniu opisanym w zarzucie nie budzi wątpliwości. Ww. rozpoczął i pełnił służbę, natomiast z raportem o udzielenie urlopu wypoczynkowego wystąpił dopiero w trakcie jej pełnienia. Ponadto w czasie pełnienia służby był w stanie nietrzeźwości i posiadał przy sobie broń palną. W ocenie wyższego przełożonego dyscyplinarnego, uwagi zawarte w sprawozdaniu komisji o braku podstaw do zmiany zaskarżonego orzeczenia należy uznać za słuszne. Zdaniem organu, nie może budzić wątpliwości, że G. S. miał świadomość, iż pełniąc służbę po spożyciu alkoholu i posiadając w tym stanie przy sobie broń palną narusza dyscyplinę służbową. Nie można tolerować sytuacji, aby policjanci pełnili służbę w stanie po spożyciu alkoholu i byli uzbrojeni. Z powyższych względów oraz z uwagi na fakt, iż w sprawie nie dopatrzono się uchybień formalnych, jak też naruszeń prawa materialnego i wobec braku podstaw do zmiany lub uchylenia zaskarżonego orzeczenia, organ utrzymał je w mocy. Orzeczenie Komendanta Głównego Policji stało się przedmiotem skargi wniesionej przez G. S. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. W skardze skarżący zarzucił, iż zaskarżone orzeczenie zostało wydane z naruszeniem: 1) art. 135e ust. 1 ustawy o Policji, poprzez oparcie przez organ pierwszej instancji i organ drugiej instancji swoich rozstrzygnięć na niepełnym i odbiegającym od stanu faktycznego materiale dowodowym, 2) zasady obiektywizmu, poprzez ocenę zgromadzonego materiału dowodowego jedynie na jego niekorzyść, co uchybia dyspozycji art. 135g ust. 1 ustawy o Policji, 3) zasady "in dubio pro reo", tj. tłumaczenia niedających się usunąć wątpliwości w postępowaniu dowodowym na jego korzyść, 4) art. 134h ust. 1 ustawy o Policji przez organy obu instancji w kwestii wymierzonej kary dyscyplinarnej, jako niewspółmiernej do popełnionego przewinienia dyscyplinarnego i zbyt surowej. Skarżący, podnosząc powyższe zarzuty, wniósł o uchylenie zaskarżonego orzeczenia oraz utrzymanego nim w mocy orzeczenia organu pierwszej instancji. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonego orzeczenia oraz odniósł się do zarzutów podniesionych w skardze, uznając je za bezzasadne. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 i art. 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, iż przedmiotem sprawy jest ocena przez Sąd prawidłowości prowadzonego przez organ administracji publicznej postępowania administracyjnego oraz wydanego w tym postępowaniu rozstrzygnięcia. W świetle powyższych kryteriów skarga zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 132 ust. 1 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. z 2007 r. Nr 43, poz. 277 z późn. zm.), policjant odpowiada dyscyplinarnie za popełnienie przewinienia dyscyplinarnego, polegającego na naruszeniu dyscypliny służbowej lub nieprzestrzeganiu zasad etyki zawodowej. Naruszenie dyscypliny służbowej stanowi czyn policjanta, polegający na zawinionym przekroczeniu uprawnień lub niewykonaniu obowiązków wynikających z przepisów prawa lub rozkazów i poleceń wydanych przez przełożonych uprawnionych na podstawie tych przepisów (ust. 2). Istotę postępowania dyscyplinarnego scharakteryzował Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 27 lutego 2001 r. sygn. K. 22/00 (OTK ZU nr 3/2001, s. 266-268). Wskazał, że "deontologia postępowania dyscyplinarnego jest inna niż postępowania karnego. Łączy się ona przede wszystkim ze szczególnym charakterem niektórych zawodów oraz zasadami funkcjonowania konkretnych korporacji zawodowych. Ukształtowane w ich ramach reguły deontologiczne ukierunkowane są przede wszystkim na obronę honoru i dobra zawodu. Stąd też odpowiedzialność dyscyplinarna związana może być z czynami, które nie podlegają odpowiedzialności karnej. W ramach postępowania dyscyplinarnego mieści się także odpowiedzialność za czyny niemające znamion przestępstw, a które uchybiają godności lub regułom wykonywania danego zawodu". Taka sytuacja zaistniała w niniejszej sprawie. Natomiast w wyroku z dnia 8 grudnia 1998 r. Trybunał Konstytucyjny przyjął, że nawiązanie szczególnego stosunku pracy, właściwego tylko dla niektórych grup zawodowych spełniających ważne, z punktu widzenia interesu publicznego, role w państwie, powoduje konieczność określenia szczególnego trybu dyscyplinowania członków korporacji, w ramach której działają, gdy ich zachowanie uchybia obowiązkom lub godności wykonywanego zawodu (sygn. K. 41/97, OTK ZU nr 7/1998, s. 117). Funkcjonariuszy Policji obowiązują szczególnie rygorystyczne wymagania w zakresie przestrzegania prawa i byłoby nie do pogodzenia z podstawowymi zasadami, na których opiera się działanie Policji, aby fakt naruszenia prawa przez funkcjonariusza Policji nie pociągał za sobą skutków w stosunku służbowym. W niniejszej sprawie postawiony i potwierdzony zarzut naruszenia dyscypliny służbowej, w sposób niebudzący wątpliwości, wskazywał na konieczność zastosowania środka dyscyplinarnego. Skarżącemu przedstawiono zarzut popełnienia czynów, określonych w art. 132 ust. 3 pkt 3 i pkt 6 ustawy o Policji. Zgodnie z tym przepisem, naruszeniem dyscypliny służbowej jest w szczególności: - niedopełnienie obowiązków służbowych albo przekroczenie uprawnień określonych w przepisach prawa (art. 132 ust. 3 pkt 3); - stawienie się do służby w stanie po użyciu alkoholu lub podobnie działającego środka oraz spożywanie alkoholu lub podobnie działającego środka w czasie służby albo w obiektach lub na terenach zajmowanych przez Policję (art. 132 ust. 3 pkt 6). Materiał dowodowy zgromadzony w niniejszej sprawie, co prawda wskazuje na popełnienie przez skarżącego zarzucanych mu czynów, jednakże organy nie ustrzegły się uchybień w toku prowadzonego postępowania dyscyplinarnego, zakończonego zaskarżonym orzeczeniem. Uchybienia te miały istotny wpływ na wynik sprawy. Skarżącemu zarzucono pełnienie w dniu [...] października 2008 r. służby w stanie nietrzeźwości, zgodnie z grafikiem w godzinach 8:00 – 20:00, tj. popełnienie czynu, określonego w art. 132 ust. 3 pkt 6 ustawy o Policji. Z akt sprawy wynika jednak, iż przełożony skarżącego w tym dniu o godz. 10.10 udzielił skarżącemu urlopu wypoczynkowego. Natomiast skarżący został poddany badaniu na zawartość alkoholu w wydychanym powietrzu o godz. 10.43. Oznacza to, iż w chwili badania skarżący formalnie nie pełnił już służby. Skarżącemu zarzucono również niedopełnienie obowiązków służbowych polegające na tym, że w tym samym dniu ok. godz. 10:00, będąc w stanie nietrzeźwości posiadał przy sobie broń palną, tj. popełnienie czynu, określonego w art. 132 ust. 3 pkt 3 ustawy o Policji. Z uwagi na fakt, iż stan ten został ustalony po godz. 10:00, uznać należy, że twierdzenie zawarte w zarzucie jest nieuprawnione. Treść zarzutu może bowiem stanowić tylko całokształt okoliczności ujawnionych w postępowaniu i znajdujących potwierdzenie w zebranym materiale dowodowym. Ten wymóg w rozpoznawanej sprawie nie został spełniony. Rozpoznając sprawę organ zobowiązany jest dokonać ponownej analizy akt sprawy i rozważyć, czy w świetle zebranego materiału dowodowego istnieje możliwość utrzymania przedstawionych skarżącemu zarzutów. Przy ewentualnej zmianie zarzutów, organ powinien przede wszystkim dokonać oceny, czy zebrany materiał dowodowy daje podstawy do uznania, że skarżący pełnił służbę w stanie nietrzeźwości, czy też stawił się do służby, będąc pod wpływem alkoholu. Z uwagi na powyższe, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a w zw. z art. 132 i art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, orzekł, jak w sentencji.