II SA/Wa 1093/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący – asesor WSA Arkadiusz Koziarski po rozpoznaniu w dniu 8 października 2024 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi W. L. na orzeczenie Centralnej Wojskowej Komisji Lekarskiej w [...] z dnia [...] kwietnia 2024 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia grupy inwalidzkiej oraz związku inwalidztwa ze służbą postanawia: odrzucić skargę. W. L. (dalej: "skarżący") został skierowany do Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej w [...] podległej (dalej: "RWKL"), celem "wydania orzeczenia o inwalidztwie oraz określenia daty powstania inwalidztwa, bądź niezdolności do samodzielnej egzystencji". Orzeczeniem z dnia [...] września 2023 r. nr [...] RWKL ustaliła, że: - skarżący jest zdolny do zawodowej służby wojskowej (pkt 9); - schorzenia ustalone w pkt 8.12 orzeczenia pozostaje w związku ze służbą wojskową, pozostałe schorzenia z pkt 9.1-11 nie pozostają w związku ze służbą wojskową (pkt 10), - nie zaliczyła skarżącego do żadnej grupy inwalidztwa z ogólnego stanu zdrowia (pkt 11a), - nie zaliczyła skarżącego do żadnej grupy inwalidztwa w związku ze służbą wojskowa (pkt 11b), - nie zaliczyła skarżącego do żadnej grupy inwalidztwa w związku ze służbą wojskową, powstałego wskutek wypadku/choroby, z tytułu których przysługują świadczenia odszkodowawcze (pkt 11c). Od powyższego orzeczenia skarżący wniósł odwołanie, w którym wniósł o jego zmianę poprzez zaliczenie go do jednej z grup inwalidztwa pozostającego w związku ze służbą. Centralna Wojskowa Komisja lekarska w [...] (dalej "CWKL") orzeczeniem z dnia [...] kwietnia 2024 r. nr [...] uchyliła w całości zaskarżone orzeczenie RWKL oraz wydała nowe o następującej treści: - skarżący jest trwale niezdolny do zawodowej służby wojskowej (pkt 9); - schorzenia wymienione w pkt 8.1-4 orzeczenia nie pozostają w związku ze służbą wojskową, schorzenia wymienione w pkt 8.5-10 orzeczenia nie pozostają w związku ze służbą wojskową, schorzenie z pkt 9.11 pozostaje w związku ze służbą wojskową w następstwie wypadku (pkt 10), - zaliczyła skarżącego do trzeciej grupy inwalidztwa z ogólnego stanu zdrowia (pkt 11a), - nie zaliczyła skarżącego do żadnej grupy inwalidztwa w związku ze służbą wojskowa (pkt 11b), - nie zaliczyła skarżącego do żadnej grupy inwalidztwa w związku ze służbą wojskową, powstałego wskutek wypadku/choroby, z tytułu których przysługują świadczenia odszkodowawcze (pkt 11c). Na powyższe rozstrzygnięcie CWKL skarżący wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego orzeczenia w zakresie określenia schorzeń powodujących niezdolność do służby oraz schorzeń współistniejących, w zakresie zakwalifikowania go do grupy inwalidztwa z ogólnego stanu zdrowia i daty powstania inwalidztwa, w zakresie rozstrzygnięcia o zdolności do pracy, oraz w zakresie grupy inwalidztwa w związku ze służbą wojskową. W uzasadnieniu skargi skarżący podniósł, że całość materiału dowodowego w sprawie pozwala na zaliczenie go do przynajmniej II grupy inwalidztwa żołnierzy trwale niezdolnych do służby wojskowej, pozostającego w związku ze służbą wojskową, zgodnie z art. 20 ustawy z dnia 10 grudnia 1993 r. o zaopatrzeniu emerytalnym żołnierzy zawodowych oraz ich rodzin. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, która obejmuje orzekanie w sprawach skarg na akty, czynności, bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania określone w art. 3 § 2 i 2a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935.), dalej: "p.p.s.a.". W myśl art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a. sąd odrzuca skargę, jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego. Stosownie do treści art. 58 § 3 p.p.s.a. sąd odrzuca skargę postanowieniem. Odrzucenie skargi może nastąpić na posiedzeniu niejawnym. Wniesioną przez W. L. skargę należy uznać za niedopuszczalną. Przedmiotem skargi jest orzeczenie CWKL w zakresie ustalenia grupy inwalidzkiej oraz związku inwalidztwa ze służbą. Zgodnie z § 7 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 24 sierpnia 2012 r. w sprawie wojskowych komisji lekarskich oraz określenia ich siedzib, zasięgu działania i właściwości (Dz. U. z 2012 r., poz. 1013 ze zm.), wojskowe komisje lekarskie orzekają o: 1) zdolności fizycznej i psychicznej do czynnej służby wojskowej; 2) zdolności do służby w poszczególnych rodzajach Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej oraz rodzajach wojsk i służb, a także na poszczególnych stanowiskach służbowych i poza granicami państwa oraz o zdolności do zawodowej służby wojskowej z ograniczeniami; 3) uszczerbku na zdrowiu wskutek wypadku lub choroby; 4) związku choroby i ułomności ze szczególnymi właściwościami lub warunkami czynnej służby wojskowej, służby w SKW i SWW lub zasadniczej służby wojskowej w jednostkach organizacyjnych obrony cywilnej albo z działaniami wojennymi lub mającymi charakter wojenny, a także z zatrudnieniem w miejscach, o których mowa w art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 2 września 1994 r. o świadczeniu pieniężnym i uprawnieniach przysługujących żołnierzom zastępczej służby wojskowej przymusowo zatrudnianym w kopalniach węgla, kamieniołomach, zakładach rud uranu i batalionach budowlanych; 5) związku śmierci z czynną służbą wojskową, ze służbą w SKW i SWW albo z działaniami wojennymi lub mającymi charakter wojenny; 6) inwalidztwie, niezdolności do pracy i niezdolności do samodzielnej egzystencji; 7) związku inwalidztwa z czynną służbą wojskową albo ze służbą w SKW i SWW; 8) potrzebie udzielenia żołnierzowi urlopu zdrowotnego. W orzecznictwie sądów administracyjnych podkreśla się, że orzeczenia komisji lekarskich dzielą się na dwie zasadnicze grupy. Pierwsza z nich obejmuje kwestie zaliczenia danej osoby do określonej kategorii zdolności do służby. Orzeczenia w tych sprawach są wiążące dla organu w sprawie powołania danej osoby do służby lub zwolnienia ze służby. Podlegają one zaskarżeniu do sądów administracyjnych na podstawie art. 3 § 2 pkt 1 p.p.s.a. Druga grupa orzeczeń, to orzeczenia ustalające schorzenia danej osoby, ich związek ze służbą i stopień inwalidztwa. Są one poddawane kontroli przez sądy powszechne w ramach odwołań od decyzji, wydawanych w innych postępowaniach przez organy właściwe w sprawach odszkodowawczych lub emerytalno-rentowych. Orzecznictwo sądów administracyjnym jednoznacznie stoi na stanowisku, że do zakresu kognicji sądów administracyjnych nie należy rozpatrywanie skarg na orzeczenia komisji lekarskich stwierdzających związek choroby lub inwalidztwa ze służbą (uchwała Składu Siedmiu Sędziów Sądu Najwyższego z dnia 27 października 1999 r., sygn. akt III ZP 9/99, Państwo i Prawo 2000/5 s. 114, postanowienie siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 listopada 2000 r., sygn. akt OSA 1/100, ONSA 2001/2/47). Orzeczenia z tej drugiej grupy mają wyłącznie charakter orzeczenia wstępnego, jako jedna z przesłanek ustalenia prawa do określonych świadczeń, ich zakresu i wysokości. W konsekwencji nie podlegają one zaskarżeniu do sądu administracyjnego, gdyż sprawy orzekania o inwalidztwie i związku schorzeń ze służbą nie należą do jego właściwości (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 30 kwietnia 2010 r., sygn. akt I OSK 93/10; z dnia 29 maja 2008 r., sygn. akt II OSK 667/08; uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 stycznia 1998 r., sygn. akt OPS 8/9; postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 21 września 2017 r., sygn. akt II SA/Wa 1116/1; postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 19 maja 2017 r., sygn. akt II SA/Wa 108/17). W rozpoznawanej sprawie skarżący w sposób wyraźny zaznaczył, zarówno w odwołaniu od orzeczenia RWKL, jak i w skardze do Sądu na orzeczenie CWKL, że nie zgadza się z rozstrzygnięciem w części dotyczącej inwalidztwa i jego związku ze służbą wojskową. Jak już Sąd wskazał wcześniej, takie orzeczenia nie mają samodzielnego bytu. Poddawane są kontroli przez sądy powszechne w ramach odwołań od decyzji wydawanych w innych postępowaniach przez organy właściwe w sprawach odszkodowawczych lub emerytalno-rentowych. Biorąc zatem pod uwagę powyższe rozważania, należy stwierdzić, że rozpoznawana sprawa nie ma charakteru sprawy administracyjnej, gdyż zaskarżony akt w części dotyczącej ustalenia grupy inwalidzkiej oraz związku inwalidztwa ze służbą nie mieści się w katalogu aktów lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. – i jako taki – nie podlega kontroli sądowoadministracyjnej. Z tych względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 i § 3 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia