II SA/Wa 1094/10
WyrokWSA w Warszawie2010-11-10
Skład orzekający: Jacek Fronczyk, Ewa Pisula-Dąbrowska, Eugeniusz Wasilewski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracyjny miał obowiązek podwyższyć dodatek służbowy funkcjonariusza Służby Więziennej do 50% uposażenia zasadniczego i dodatku za stopień przy ustalaniu świadczeń pieniężnych z tytułu zwolnienia ze służby wskutek nabycia prawa do emerytury?Ratio decidendi
Organ administracyjny prawidłowo ustalił wysokość dodatku służbowego na podstawie obowiązujących przepisów, uwzględniając wyniki służby, kwalifikacje zawodowe oraz charakter i zakres wykonywanych zadań służbowych. Moment zwolnienia ze służby wskutek nabycia prawa do emerytury nie tworzy automatycznego obowiązku podwyższenia dodatku służbowego. W związku z tym decyzja o niepodwyższeniu dodatku służbowego była zgodna z prawem i nie naruszała granic uznania administracyjnego.Stan faktyczny
M. K. został zwolniony ze Służby Więziennej z tytułu nabycia prawa do emerytury po 30 latach wysługi emerytalnej. Organ przyznał mu świadczenia pieniężne, w tym dodatek służbowy w wysokości około 32% uposażenia zasadniczego i dodatku za stopień. Skarżący domagał się podwyższenia dodatku służbowego do 50%, argumentując długoletnią nienaganną służbę i stanowisko. Organ II instancji utrzymał decyzję w mocy, wskazując na brak podstaw do podwyższenia dodatku ze względu na zaprzestanie pełnienia służby i przebywanie na zwolnieniu lekarskim.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jacek Fronczyk (spr.) Sędzia WSA Ewa Pisula-Dąbrowska Sędzia WSA Eugeniusz Wasilewski Protokolant asystent sędziego Łukasz Mazur po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 listopada 2010 r. sprawy ze skargi M. K. na decyzję Dyrektora Generalnego Służby Więziennej z dnia [...] kwietnia 2010 r. nr [...] w przedmiocie dodatku służbowego oddala skargę.
Decyzją z dnia [...] lutego 2010 r. nr [...] Dyrektor Okręgowy Służby Więziennej w W., działając na podstawie art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (t. j.: Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), art. 31 ust. 1 pkt 3, art. 104 ust. 1 pkt 6, art. 106 ust. 1 i 2, art. 110 ust. 1 pkt 1 i 2, art. 111 ust. 1, art. 113 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 26 kwietnia 1996 r. o Służbie Więziennej (t. j.: Dz. U. z 2002 r. Nr 207, poz. 1761 ze zm.) oraz § 1 ust. 1 i ust. 4 pkt 3, § 2, § 3 ust. 1 pkt 4 i § 7 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 30 stycznia 2002 r. w sprawie warunków i trybu przyznawania funkcjonariuszom Służby Więziennej nagród rocznych, nagród uznaniowych i zapomóg (Dz. U. Nr 15, poz. 145) oraz § 6 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 18 grudnia 2002 r. w sprawie nagród jubileuszowych funkcjonariuszy Służby Więziennej (Dz. U. Nr 233, poz. 1963), w związku ze zwolnieniem z dniem [...] lutego 2010 r. ze Służby Więziennej, wobec nabycia prawa do emerytury z tytułu osiągnięcia 30 lat wysługi emerytalnej, przyznał M. K.:
1) odprawę za 29 lat, 9 miesięcy i 1 dzień służby w wysokości – [...];
2) ekwiwalent pieniężny za niewykorzystany w roku zwolnienia ze służby urlop wypoczynkowy w wymiarze 39 dni oraz urlop zaległy w wymiarze 39 dni w wysokości – [...];
3) nagrodę roczną za pełnienie służby w 2009 r. w wysokości – [...];
4) nagrodę roczną za pełnienie służby w 2010 r. w wysokości – [...];
5) nagrodę jubileuszową po 35 latach służby w wysokości 200% uposażenia zasadniczego wraz z dodatkami o charakterze stałym w kwocie – [...];
6) co miesiąc przez okres roku po zwolnieniu ze służby świadczenie pieniężne w wysokości odpowiadającej uposażeniu zasadniczemu wraz z dodatkami o charakterze stałym, pobieranymi na ostatnio zajmowanym stanowisku służbowym, w wysokości – [...].
Na podstawie art. 108 § 1 kpa decyzji nadano rygor natychmiastowej wykonalności.
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ wyjaśnił, że funkcjonariuszowi zwolnionemu ze Służby Więziennej na podstawie ww. ustawy przysługują świadczenia pieniężne, których wysokość obliczana jest w oparciu o wysokość uposażenia zasadniczego wraz z dodatkami o charakterze stałym, należnymi na ostatnio zajmowanym stanowisku służbowym. M. K. pobierał następujące uposażenie miesięczne: uposażenie zasadnicze – [...]; dodatek za wysługę lat – [...]; dodatek za stopień – [...]; dodatek służbowy – [...], co łącznie stanowiło kwotę [...]. Dlatego też, w oparciu o tę kwotę wyliczono wysokość przyznanych świadczeń pieniężnych. Rygor natychmiastowej wykonalności nadano z uwagi na ważny interes strony, za jaki uznano konieczność wypłaty świadczeń pieniężnych w związku ze zwolnieniem ze służby.
W odwołaniu od powyższej decyzji M. K. zakwestionował wysokość dodatku służbowego, będącego w części podstawą przyznanych świadczeń, argumentując, że w jego przypadku w chwili ustalania prawa do świadczeń z tytułu zwolnienia ze służby dodatek ten powinien zostać podwyższony do poziomu 50% otrzymywanego uposażenia zasadniczego i dodatku za stopień. Tymczasem przyjęta kwota dodatku służbowego wynosi [...], co stanowi jedynie ok. 32% otrzymywanego uposażenia zasadniczego i dodatku za stopień. Organ otrzymywanego dodatku służbowego nie podwyższył, a powinien to uczynić, gdyż uprawniają go do tego zarówno kryteria formalne, jak i ocenne, w tym 30-letnia nienaganna służba i blisko 18-letnia na stanowisku [...]. Wniósł o podwyższenie dodatku służbowego do wysokości 50% uposażenia zasadniczego i dodatku za stopień.
Dyrektor Generalny Służby Więziennej decyzją z dnia [...] kwietnia 2010 r. nr [...], mając za postawę art. 138 § 1 pkt 1 kpa i art. 31 ust. 4 ustawy o Służbie Więziennej, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję, nie znajdując podstaw do uwzględnienia odwołania.
W motywach decyzji organ II instancji podał, że dla potrzeb przyznania świadczeń pieniężnych, należnych w związku ze zwolnieniem ze służby, przyjęto wysokość dodatku służbowego, przyznanego w kwocie [...] decyzją Dyrektora Okręgowego Służby Więziennej w W. z dnia [...] września 2008 r. nr [...]. Przepis § 4 ust. 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 7 lutego 2002 r. w sprawie dodatków o charakterze stałym do uposażenia zasadniczego funkcjonariuszy Służby Więziennej (Dz. U. Nr 14, poz. 137) wskazuje, że wysokość dodatku służbowego uzależniona jest od wyników uzyskiwanych w służbie, posiadanych kwalifikacji zawodowych oraz charakteru i zakresu wykonywanych zadań służbowych, a w szczególności powierzenia nowych lub dodatkowych zadań albo obowiązków służbowych. Przesłanki te zostały uwzględnione przy podwyższaniu dodatku służbowego do kwoty [...], która stanowi 32,28% otrzymywanego uposażenia zasadniczego i dodatku za stopień, kiedy M. K. pełnił służbę i posiadał zbliżony do obecnego zarówno staż w służbie, jak i na stanowisku [...]. Ponieważ od dnia [...] marca 2009 r. zainteresowany zaprzestał pełnienia służby i do dnia zwolnienia ze Służby Więziennej, tj. do dnia [...] lutego 2010 r., przebywał na ciągłym zwolnieniu lekarskim, zgodnie z przywołanym § 4 ust. 2 rozporządzenia, brak było podstaw do podwyższenia mu dodatku służbowego. Toteż, zdaniem organu, decyzja przyznająca świadczenia pieniężne związane ze zwolnieniem ze służby jest prawidłowa.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższą decyzję M. K. wskazał, że jej przedmiotem czyni tę część rozstrzygnięcia, które dotyczy dodatku służbowego. Podniósł, że nie podwyższając mu dodatku służbowego do wysokości 50% otrzymywanego uposażenia zasadniczego i dodatku za stopień, organy orzekające w sprawie naruszyły jego słuszny interes (art. 7 kpa). Stwierdził, że zakres swobody w ramach uznania administracyjnego został naruszony, gdyż § 4 ust. 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości w sprawie dodatków o charakterze stałym do uposażenia zasadniczego funkcjonariuszy Służby Więziennej wymaga, by uwzględnić wszystkie okoliczności sprawy, w tym jego długoletni staż nienagannej służby.
Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji na podstawie art. art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).
Udzielając odpowiedzi na skargę, Dyrektor Generalny Służby Więziennej wniósł o jej odrzucenie, twierdząc, że skarga została wniesiona po terminie, ewentualnie organ wniósł o oddalenie skargi, przytaczając w uzasadnieniu swego stanowiska procesowego argumentację, jakiej użył w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Odnosząc się do zawartego w odpowiedzi na skargę wniosku o odrzucenie skargi, stwierdzić należy, że wbrew twierdzeniu Dyrektora Generalnego Służby Więziennej, skarga w niniejszej sprawie jest dopuszczalna, albowiem termin do jej wniesienia został zachowany. Zaskarżoną decyzję doręczono Markowi Kańskiemu w dniu [...] maja 2010 r. (dowód – zwrotne potwierdzenie odbioru w aktach administracyjnych sprawy), natomiast skarga została nadana w urzędzie pocztowym w dniu [...] maja 2010 r. (dowód – data stempla pocztowego na kopercie, w której skierowano skargę – k. [...] akt sądowych). Nie ulega zatem wątpliwości, że skarżący dochował trzydziestodniowego terminu, o którym mowa w art. 53 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).
Stosownie do treści art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej i to z przepisami obowiązującymi w dacie jej wydania. Innymi słowy, sąd administracyjny kontroluje legalność rozstrzygnięcia zapadłego w postępowaniu z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i obowiązującymi przepisami prawa procesowego.
Skarga analizowana pod tym kątem nie zasługuje na uwzględnienie.
W skardze M. K. zaznaczył, że jej przedmiotem czyni tę część zaskarżonej decyzji, która dotyczy jedynie dodatku służbowego. Tak też Sąd określił przedmiot niniejszej sprawy w sentencji wyroku. Niezależnie jednak od tak zakreślonego przedmiotu zaskarżenia, skarga w istocie dotyczy całego rozstrzygnięcia, albowiem wszystkie przyznane świadczenia pieniężne z tytułu zwolnienia ze służby ustalone zostały w oparciu o te same składniki uposażenia miesięcznego, należnego na ostatnio zajmowanym stanowisku służbowym, w tym także w oparciu o otrzymywany w dacie zwolnienia ze służby dodatek służbowy. Skarżący, kwestionując fakt niepodwyższenia dodatku służbowego dla potrzeb ustalenia wysokości rzeczonych świadczeń pieniężnych, podważa tym samym wymiar wszystkich przyznanych świadczeń pieniężnych z tytułu zwolnienia ze służby wskutek nabycia prawa do emerytury. Oznacza to, że skarżący nie podważa wysokości otrzymywanego w dacie zwolnienia ze służby dodatku służbowego, lecz domaga się jego podwyższenia dla potrzeb przyznania świadczeń pieniężnych z tytułu zwolnienia ze służby, skarżąc rozstrzygnięcia wydane w tym przedmiocie.
Oceniając legalność decyzji podjętych w przedmiocie przyznania świadczeń pieniężnych z tytułu zwolnienia ze służby wskutek nabycia prawa do emerytury, Sąd nie stwierdził, by zostały one wydane z naruszeniem obowiązujących przepisów. Zarówno podstawy prawne rozstrzygnięć są prawidłowe, jak i ustalenia faktyczne w zakresie przyjętych do wyliczenia kwot uposażenia miesięcznego, należnego na ostatnio zajmowanym stanowisku służbowym, nie budzą wątpliwości. Zresztą w tej mierze strona nie zarzuca żadnych wadliwości.
M. K. twierdzi natomiast, że dla potrzeb ustalenia świadczeń pieniężnych z tytułu zwolnienia ze służby wskutek nabycia prawa do emerytury winien być mu przyznany dodatek służbowy w nowej, maksymalnej wysokości. Skarżącemu chodzi zatem o podwyższenie otrzymywanej kwoty [...], wypłacanej od września 2008 r., tytułem dodatku służbowego, by w ten sposób zwiększyć wymiar wszystkich przyznanych świadczeń pieniężnych, należnych w związku ze zwolnieniem ze służby wskutek nabycia prawa do emerytury.
Dyrektor Okręgowy Służby Więziennej w W. oparł swoje ustalenia w kwestii dodatku służbowego dla potrzeb wyliczenia świadczeń pieniężnych z tytułu zwolnienia ze służby w związku z nabyciem uprawnień emerytalnych na decyzji tego organu z dnia [...] września 2008 r. nr [...], przyznającej go w kwocie [...], którą to kwotę skarżący otrzymywał do dnia zwolnienia ze służby, nie zgłaszając żadnych zastrzeżeń i roszczeń. Skarżący działa w mylnym przekonaniu, że moment zwolnienia go ze Służby Więziennej w związku z nabyciem prawa do emerytury z tytułu osiągnięcia 30 lat wysługi emerytalnej stworzył po stronie organu prawny obowiązek, determinowany słusznym interesem strony, w rozumieniu art. 7 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (t. j.: Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), podwyższenia mu dodatku służbowego do wysokości 50% uposażenia zasadniczego i dodatku za stopień.
Przede wszystkim z przepisu § 4 ust. 1 i 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 7 lutego 2002 r. w sprawie dodatków o charakterze stałym do uposażenia zasadniczego funkcjonariuszy Służby Więziennej (Dz. U. Nr 14, poz. 137) nie wynika, by chwila zwolnienia funkcjonariusza ze służby wskutek nabycia prawa do emerytury pozwalała w sposób szczególny kwalifikować jego przebieg służby, by stwarzać tym samym w każdym tego rodzaju przypadku podstawę do podwyższenia wymiaru dodatku służbowego tylko dlatego, by w ten sposób zwiększyć wysokość świadczeń pieniężnych przysługujących w związku ze zwolnieniem ze służby wobec nabycia prawa do emerytury. Regulacja ta nie wprowadza żadnego automatyzmu w kwestii możliwości podwyższania dodatku służbowego funkcjonariuszom Służby Więziennej zwalnianym ze służby w związku z nabyciem uprawnień emerytalnych. Wysokość dodatku służbowego jest uzależniona od wyników uzyskiwanych w służbie, posiadanych kwalifikacji zawodowych oraz charakteru i zakresu wykonywanych zadań służbowych, a w szczególności powierzenia nowych lub dodatkowych zadań albo obowiązków służbowych.
Ze sprawy wynika, że M. K. zaprzestał pełnienia służby od dnia [...] marca 2009 r. i przebywał na ciągłym zwolnieniu lekarskim. Wobec tego decyzją z dnia [...] maja 2009 r. nr [...] Dyrektor Generalny Służby Więziennej zwolnił skarżącego z zajmowanego stanowiska służbowego i pozostawił go bez przydziału służbowego w dyspozycji kadrowej Dyrektora Okręgowego Służby Więziennej w W. Organ w sposób przekonywujący motywuje, że ustalając wymiar świadczeń pieniężnych, należnych w związku ze zwolnieniem ze służby wskutek nabycia prawa do emerytury, nie skorzystał z możliwości odpowiedniego podwyższenia dodatku służbowego, gdyż w sytuacji skarżącego zmieniły się przesłanki, od których w ogóle zależy wysokość dodatku służbowego. Jakkolwiek uznaniowość nie może być wyrazem dowolności organu w podejmowaniu decyzji, to jednak mając na względzie wszelkie aspekty sprawy, Sąd nie dostrzegł przekroczenia granic uznania administracyjnego w kwestii możliwości podwyższenia dodatku służbowego w związku ze zwolnieniem skarżącego ze służby wskutek nabycia prawa do emerytury z tytułu osiągnięcia 30 lat wysługi emerytalnej.
W takim stanie rzeczy, wydane w sprawie decyzje należy uznać za prawidłowe, zaś zarzuty podniesione w skardze za nieuzasadnione. Sąd nie stwierdził takich naruszeń prawa, które skutkowałyby koniecznością uwzględnienia skargi.
Z tych względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, działając na podstawie art. 151 ww. ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł, jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło