II SA/Wa 1095/10

WyrokWSA w Warszawie2010-11-03

Skład orzekający: Ewa Grochowska – Jung, Adam Lipiński, Jacek Fronczyk

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy orzeczenie wojskowej komisji lekarskiej o zdolności do czynnej służby wojskowej może zostać utrzymane, jeśli organ nie odniósł się w uzasadnieniu do przedstawionej przez stronę dokumentacji lekarskiej i argumentów podważających ocenę stanu zdrowia?
Ratio decidendi
Orzeczenie wojskowej komisji lekarskiej podlega uchyleniu, jeśli organ nie odniósł się w uzasadnieniu do wszystkich istotnych argumentów i dokumentów przedstawionych przez stronę, co narusza obowiązki wynikające z art. 8 i 11 Kodeksu postępowania administracyjnego oraz uniemożliwia sądowi administracyjnemu efektywną kontrolę decyzji.
Stan faktyczny
K. S. został uznany przez Powiatową Komisję Lekarską za niezdolnego do czynnej służby wojskowej z kategorią D. Odwołał się do Wojewódzkiej Komisji Lekarskiej, która zmieniła orzeczenie na kategorię E, uznając go za trwale i całkowicie niezdolnego do służby. Skarżący przedłożył zaświadczenie lekarskie podważające ocenę wady wzroku, która była podstawą orzeczenia. Wojewódzka Komisja Lekarska nie odniosła się jednak w uzasadnieniu do przedstawionej dokumentacji i argumentów skarżącego.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżone orzeczenie Wojewódzkiej Komisji Lekarskiej w W. oraz poprzedzające je orzeczenie Powiatowej Komisji Lekarskiej w M. i wstrzymał wykonanie zaskarżonego orzeczenia w całości.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Grochowska – Jung (spr.), Sędziowie WSA Adam Lipiński, Jacek Fronczyk, Protokolant Sekretarz sądowy Maria Zawada, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 listopada 2010 r. sprawy ze skargi K. S. na orzeczenie [...] Wojewódzkiej Komisji Lekarskiej w W. z dnia [...] maja 2010 r. nr [...] w przedmiocie zdolności do czynnej służby wojskowej 1. uchyla zaskarżone orzeczenie oraz poprzedzające je orzeczenie Powiatowej Komisji Lekarskiej w M. z dnia [...] marca 2010 r. nr [...] 2. zaskarżone orzeczenie nie podlega wykonaniu w całości. [...] Wojewódzka Komisja Lekarska w W. orzeczeniem z dnia [...] maja 2010 r. nr [...], wydanym na podstawie art. 26 ust. 1 i art. 28 ust. 2 i 3 ustawy z dnia 21 listopada 1967 r. o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. z 2004 r. Nr 241, poz. 2416 z późn. zm.) oraz art. 138 § 1 pkt 2 Kodeksu postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071; z 2001 r. Nr 49, poz. 509; z 2002 r. Nr 113, poz. 984; z 2002 r. Nr 169, poz. 1387; z 2003 r. Nr 130, poz. 1188; z 2003 r. Nr 170, poz. 1660; z 2002 r. Nr 153, poz. 1271; z 2004 r. Nr 162, poz. 1692; z 2005 r. Nr 78, poz. 682; Nr 181, poz. 1524; Nr 64, poz. 565; z 2008 r. Nr 229, poz. 1539 oraz z 2009 r. Nr 195, poz. 1501 i Nr 216, poz. 1676), uchyliła orzeczenie Powiatowej Komisji Lekarskiej w M. nr [...] z dnia [...] marca 2010 r. w przedmiocie uznania K. S. za niezdolnego do czynnej służby wojskowej w czasie pokoju z kategorią D i uznała go za trwale i całkowicie niezdolnego do czynnej służby wojskowej w czasie pokoju oraz w razie ogłoszenia mobilizacji i w czasie wojny z kategorią E. Orzeczenia zostały wydane w następującym stanie faktycznym i prawnym. Orzeczeniem z dnia [...] marca 2010 r. Powiatowa Komisja Lekarska w M. uznała K. S. za niezdolnego do czynnej służby wojskowej i zaliczyła do kategorii D. Orzeczenie zostało wydane w oparciu o przeprowadzone badania lekarskie fizycznej i psychicznej zdolności do czynnej służby wojskowej z uwzględnieniem wywiadu chorobowego, dokumentacji lekarskiej i przeprowadzonych badań specjalistycznych i badań dodatkowych. W rozpoznaniu wskazany został [...]. Skarżący wniósł odwołanie od wskazanego wyżej orzeczenia i podniósł, iż wada wzroku, jaką posiada nigdy nie utrudniała mu życia codziennego ani też nie sprawiała problemów w nauce. Wskazał, iż nie przedstawiał Komisji lekarskiej żadnych badań ani zaświadczeń lekarskich, na podstawie których mogłaby określić u niego aż tak dużą wadę wzroku. Na potwierdzenie tego przedłożył zaświadczenie lekarskie wydane w dniu [...] marca 2010 r. przez lek. med. F. M. – [...], stwierdzające jego wadę wzroku w celu ponownej weryfikacji zdolności do czynnej służby wojskowej. Organ odwoławczy w uzasadnieniu zaskarżonego orzeczenia wyjaśnił, iż [...] Wojewódzka Komisja Lekarska w W., biorąc pod uwagę dokumentację lekarską (m.in. konsultację okulistyczną wykonaną na jej zlecenie) i na podstawie badań własnych rozpoznała u skarżącego ostrość wzroku każdego oka od [...] do [...] z optymalną korekcją szkłami sferycznymi lub cylindrycznymi (§ 13 pkt 6 rozporządzenia). W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie K. S. wniósł o uchylenie zaskarżonego orzeczenia. Wskazał, iż badania wykonane w [...] nie pokrywają się ze złożonym przez niego zaświadczeniem lekarskim z dnia [...] marca 2010 r., wydanym przez [...] – lek. med. F. M. Wskazał, iż wykonał [...], którą mu zalecono podczas badania w [...]., a otrzymane wyniki badań pokrywają się ze złożonym przez niego organowi zaświadczeniem lekarskim. W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzka Komisja Lekarska w W. wniosła o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe argumenty faktyczne i prawne. Dodatkowo organ wskazał, iż przedstawione przez skarżącego zaświadczenie lekarskie z dnia [...] marca 2010 r. oraz badania okulistyczne z dnia [...] czerwca 2010 r. choć pomocne w orzecznictwie, nie mogą być dla [...] WKL wiążące z uwagi na fakt, iż konsultacje osób pod kątem zdolności do czynnej służby wojskowej – prowadzone przez wytypowane zakłady opieki zdrowotnej – wykonywane są z uwzględnieniem szczególnych potrzeb służb mundurowych. Wada wzroku jaką rozpoznano u K. S., pomimo iż nie utrudnia mu życia codziennego – jak sam stwierdził – wyklucza jednak możliwość jego powołania do czynnej służby wojskowej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej i to z przepisami obowiązującymi w dacie jej wydania. Skarga analizowana pod tym kątem zasługuje na uwzględnienie. W pierwszej kolejności wyjaśnić należy, że zgodnie z treścią § 22 ust. 1 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 25 czerwca 2004 r. w sprawie orzekania o zdolności do czynnej służby wojskowej oraz trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach (Dz. U. Nr 151, poz. 1595 ze zm.), od orzeczenia wojskowej komisji lekarskiej wydanego w pierwszej instancji służy stronie odwołanie na zasadach określonych w k.p.a. [...] Wojewódzka Komisja Lekarska w W., podejmując decyzję administracyjną w tego rodzaju sprawach, jest zatem związana rygorami procedury administracyjnej, określającej jej obowiązki w zakresie prowadzenia postępowania administracyjnego i orzekania. Przede wszystkim zauważyć należy, że stosownie do art. 107 Kodeksu postępowania administracyjnego, decyzja powinna zawierać m.in. oznaczenie organu administracji publicznej, datę wydania, oznaczenie strony lub stron, powołanie podstawy prawnej, rozstrzygnięcie, uzasadnienie faktyczne i prawne, pouczenie, czy i w jakim trybie służy od niej odwołanie, podpis z podaniem imienia i nazwiska oraz stanowiska służbowego osoby upoważnionej do wydania decyzji. Uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne – wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa. Zaskarżona decyzja nie spełnia tych wymagań. W odwołaniu od orzeczenia z dnia [...] marca 2010 r. skarżący podnosił, iż wykonał badanie wzroku w dniu [...] marca 2010 r. w [...] u [...] lek. med. F. M., które to badanie nie potwierdziło u niego tak dużej wady wzroku. Na potwierdzenie tego faktu przedłożył wraz z odwołaniem zaświadczenie lekarskie wydane w dniu [...] marca 2010 r. przez lek. med. F. M. – [...] z [...] w M. W zaświadczeniu tym w rozpoznaniu wpisano [...]. Natomiast wynik badania [...] oraz [...]. Zdaniem skarżącego ta dokumentacja lekarska wskazuje na znacznie mniejszą wadę wzroku niż uznała Komisja lekarska. Sąd orzekający w niniejszej sprawie nie jest uprawniony do weryfikacji twierdzeń skarżącego, bowiem kontrola przez sąd administracyjny orzeczeń wojskowych komisji lekarskich o uznaniu poborowego za zdolnego do służby wojskowej obejmować będzie sprawdzenie prawidłowości postępowania poprzedzającego ustalenie stanu zdrowia poborowego, a w szczególności, czy badania stanu zdrowia poborowego były wszechstronne, oparte na wyczerpującym wywiadzie chorobowym i pełnych badaniach przedmiotowych oraz czy dokonana następnie kwalifikacja zdolności poborowego do służby wojskowej była zgodna z przepisami w sprawie zasad określania zdolności do czynnej służby wojskowej oraz właściwości i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach. Natomiast ocena stanowiska zaprezentowanego przez stronę należy do podstawowych obowiązków organu. Powinien on dokładnie odnieść się do wszystkich argumentów przedstawionych przez skarżącego, w szczególności przedłożonej przez niego dokumentacji lekarskiej. Taka analiza dokumentacji lekarskiej w przedmiotowej sprawie jest szczególnie istotna, bowiem wyniki badań wykonane na zlecenie [...] Wojewódzkiej Komisji Lekarskiej w W. są rozbieżne z wynikami badań złożonymi przez skarżącego w toku postępowania administracyjnego. Organ powinien dokładnie odnieść się do wszystkich argumentów przedstawionych przez skarżącego i jeżeli tym argumentom oraz dokumentom wiary odmawia, to dlaczego oraz wskazać przesłanki, którymi się kierował w swojej ocenie i przekonująco uzasadnić swoje stanowisko. Istotne jest przy tym, iż nie można uznać za prawidłowe takiego uzasadnienia podjętego orzeczenia, które sprowadza się w istocie do przytoczenia odpowiednich fragmentów przywołanego wyżej rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 25 czerwca 2004 r. w sprawie orzekania o zdolności do czynnej służby wojskowej oraz trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach. Funkcją uzasadnienia decyzji administracyjnej jest przekonanie jej adresata, że decyzja taka podjęta została w zgodzie z obowiązującym prawem, respektuje ona interes społeczny i słuszny interes strony (art. 7 k.p.a.). Zaskarżone orzeczenie w ogóle nie odnosi się do argumentów skarżącego. Tymczasem organ administracji, który nie ustosunkowuje się do twierdzeń uważanych przez stronę za istotne dla sposobu załatwienia sprawy, uchybia obowiązkom wynikającym z art. 8 i 11 k.p.a. Nie może też oczekiwać, że zrobi to za niego Sąd, kontrolując zaskarżoną decyzję (wyrok NSA z dnia 11 lipca 2001 r., sygn. IV SA 703/99, LEX 51234). Organ był zobowiązany wszystkie te okoliczności wyjaśnić, zbadać, a swoim ustaleniom faktycznym i ich ocenie prawnej dać wyraz w uzasadnieniu decyzji. Braki w tym zakresie nie tylko uchybiają zasadzie przekonywania wyrażonej w art. 11 k.p.a., ale uniemożliwiają sądowi administracyjnemu efektywną kontrolę podjętego w sprawie orzeczenia. Z tego względu zaskarżone orzeczenie podlegało uchyleniu. Wobec powyższego, na mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit. b w związku z art. 132 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł, jak w sentencji wyroku. Sąd wstrzymał wykonanie zaskarżonego orzeczenia w całości w oparciu o art. 152 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło