II SA/Wa 1096/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Kołodziej (spr.), Sędziowie WSA Jacek Fronczyk, Adam Lipiński, Protokolant Małgorzata Kędzielewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 stycznia 2010 r. sprawy ze skargi P. B. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] maja 2009 r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia pozwolenia na broń palną gazową oddala skargę. Komendant Główny Policji decyzją nr [...] z dnia [...] maja 2009 r., wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 i art. 268 a ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) oraz art. 18 ust. 5 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 4 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (Dz. U. z 2004 r. Nr 52, poz. 525 ze zm.), po rozpatrzeniu odwołania P.B. od decyzji Komendanta Wojewódzkiego Policji w P. nr [...] z dnia [...] marca 2009 r. cofającej ww. pozwolenie na broń palną gazową do ochrony osobistej, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu podał, że posiadanie szczególnego, reglamentowanego przepisami ustawy o broni i amunicji prawa, jakim jest pozwolenie na broń, wiąże się z rygorami tej ustawy. Jednym z nich jest okresowe, co 5 lat, potwierdzanie zdolności zdrowotnej i psychologicznej do dysponowania bronią (art. 15 ust. 4 ustawy) przeznaczoną m.in. do ochrony osobistej. Jest to istotne ze względu na interes bezpieczeństwa i porządku publicznego, mając na uwadze skutki użycia broni przez osobę, która takich zdolności nie posiada. Nie może być więc wątpliwości, że taka osoba jest w pełni zdolna psychicznie i zdrowotnie do dysponowania bronią. Organ wskazał, iż zgodnie z dyspozycją art. 15 ust. 3, orzeczenia lekarskie i psychologiczne potwierdzają, że posiadacz broni lub osoba ubiegająca się o pozwolenie na broń, nie należą do osób, o których mowa w art. 15 ust. 1 pkt 2 – 4, tj. z zaburzeniami psychicznymi lub o znacznie ograniczonej sprawności psychoruchowej, wykazujących istotne zaburzenia funkcjonowania psychologicznego czy też uzależnionych od alkoholu lub substancji psychoaktywnych, zaś przedmiotowe orzeczenia wydawane są przez uprawnionych lekarzy lub psychologów. Komendant Główny Policji stwierdził także, iż strona nie należy do kategorii osób, które na podstawie odrębnych przepisów posiadają przydzieloną im służbową broń palną (art. 15 ust. 6) i są zwolnione z obowiązku przedkładania orzeczeń lekarskich i psychologicznych. Obowiązek ten dotyczy wszystkich posiadaczy broni w celu ochrony osobistej, w tym także tych, którzy uzyskali pozwolenie na broń na podstawie nieobowiązującej już ustawy z 1961 r. o broni, amunicji i materiałach wybuchowych, gdyż mocą art. 52 ustawy o broni i amunicji z 1999 r., ustawodawca zachował ważność tych pozwoleń bezterminowo. Celem zaś powyższego obowiązku jest ochrona bezpieczeństwa i porządku publicznego, dla którego zagrożenie stwarzać mogą osoby nieposiadające zdolności fizycznej i psychicznej do dysponowania bronią palną. Organ wskazał, iż termin ww. obowiązku minął dla zainteresowanego [...] marca 2005 r., o czym winien był wiedzieć. Nadto orzeczeń takich nie złożył on, ani po wszczęciu postępowania o cofnięcie pozwolenia na broń, ani też wraz z odwołaniem od decyzji odwołującej je. W ocenie organu zachowaniu pozwolenia na broń P.B. sprzeciwia się interes społeczny, zwłaszcza jeśli weźmie się pod uwagę, iż posiadając pozwolenie na broń od 1992 r., nigdy później badań lekarskich i psychologicznych nie przechodził, ponieważ poprzednio obowiązujące przepisy takiego obowiązku nie przewidywały. Komendant Główny Policji dostrzegając fakt, że przepis art. 15 ust. 4 ustawy o broni i amunicji ma charakter fakultatywny, rozważył również kwestię interesu strony w relacji z interesem społecznym. Podniósł mianowicie, iż pozostawienie stronie pozwolenia na broń stałoby w sprzeczności z interesem społecznym, skoro pomimo obowiązku wynikającego z przepisów prawa, nie poddała się badaniom lekarskim i psychologicznym. Nie wykazała zatem, że nie należy do osób, o których mowa w art. 15 ust. 1 pkt 2 – 4 powołanej ustawy. Odnosząc się natomiast co do podstawy prawnej cofnięcia pozwolenia na broń, zawartej w przepisie art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji, organ stwierdził, że organ pierwszej instancji zaliczył P.B. do kategorii osób, co do których istnieje uzasadniona obawa, iż mogą użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego, na podstawie informacji o skazaniu za przestępstwo z art. 63 ust. 1 pkt.1 ustawy o dozorze technicznym, tj. za to, że dopuścił do eksploatacji urządzenia techniczne w postaci zbiorników paliw płynnych, bez otrzymania decyzji organu właściwej jednostki dozoru technicznego o dopuszczeniu urządzenia do eksploatacji lub obrotu. Tymczasem sam fakt prowadzenia postępowania lub skazania za jakiekolwiek przestępstwo, nie jest, zgodnie ze stanowiskiem sądów administracyjnych, wystarczającym powodem zaliczenia takiej osoby do osób, o których mowa w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji. Tym samym, w ocenie Komendanta Głównego Policji organ pierwszej instancji naruszył przepisy art. 7, 77 § 1 i 107 § 3 kpa, a w konsekwencji także art. 80 kpa. Zebrany bowiem w postępowaniu materiał dowodowy nie potwierdził, by dotychczasowy tryb życia strony lub jej cechy charakteru świadczyły o wystąpieniu uzasadnionej obawy użycia broni w sposób niezgodny z prawem. Obawy takiej nie uzasadnia również skazanie za popełnienie przestępstwa, które nie miało żadnego związku z bronią. W skardze na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie P.B. podniósł zarzut stronniczości postępowania prowadzonego przez organ pierwszej instancji oraz pozbawienie go przez Komendanta Głównego Policji szansy na badanie lekarskie. Wskazał przy tym, iż wbrew twierdzeniu tego organu, poddawał się badaniom lekarskim, czego dowodem jest załączone do skargi zaświadczenie lekarskie z dnia [...] lutego 2002 r. W jego ocenie to skazujący wyrok Sądu Rejonowego w W. przesądził o cofnięciu pozwolenia na broń, zaś brak jest związku pomiędzy popełnionym czynem, a obawą użycia broni w celu sprzecznym z prawem. Skarżący podniósł też, że jako przedsiębiorca prowadzący szeroką działalność gospodarczą, musi dysponować bronią dla swojego bezpieczeństwa i komfortu prowadzenia firmy. Wniósł w związku z tym o "przywrócenie" mu prawa do posiadania broni oraz zadeklarował dopełnienie wszelkich obowiązków dotyczących przedłożenia orzeczeń lekarskich. W odpowiedzi na skargę Komendant Główny Policji wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko faktyczne oraz prawne. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m.in. przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Skarga oceniana w świetle powyższych kryteriów nie zasługuje na uwzględnienie. Materialnoprawną podstawą zaskarżonej decyzji są przepisy art. 18 ust. 5 pkt 2 w związku z art. 15 ust. 4 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (t.j. Dz. U. z 2004 r. Nr 52, poz. 525 ze zm.), które stanowią, że właściwy organ Policji może cofnąć pozwolenie na broń w przypadku naruszenia przez osobę posiadającą pozwolenie obowiązku poddania się badaniom lekarskim i psychologicznym i przedstawienia orzeczenia lekarskiego i psychologicznego, o których mowa w art. 15 ust. 3 – 5 (art. 18 ust. 5 pkt 2). Osoba posiadająca pozwolenie na broń wydane w celu określonym w art. 10 ust. 3 pkt 1 (ochrona osobista lub ochrona bezpieczeństwa innych osób oraz mienia) obowiązana jest raz na pięć lat przedstawić właściwemu organowi Policji aktualne orzeczenie lekarskie i psychologiczne, o którym mowa w ust. 3 (art. 15 ust. 4 zd. 1). Użyte w przepisie art. 18 ust. 5 pkt 2 ustawy słowo "może" wskazuje, że rozstrzygnięcie w tym przedmiocie podejmowane jest przez właściwy organ Policji w formie uznaniowej decyzji administracyjnej. Uznaniowość nie oznacza jednak całkowitej dowolności organu przy jej podejmowaniu. Jej granice określają bowiem z jednej strony przesłanki wynikające z powyższego przepisu, z drugiej zaś reguły postępowania administracyjnego, zawarte w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.). W związku z tym organ Policji, podejmując decyzję administracyjną w sprawach cofnięcia pozwolenia na broń, winien przestrzegać dochodzenia do prawdy materialnej (art. 7 kpa), a więc podejmować wszelkie niezbędne kroki zmierzające do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy. Jest zobowiązany również do należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego (art. 9 kpa). Musi wreszcie w sposób wyczerpujący zebrać, rozpatrzyć i ocenić cały materiał dowodowy (art. 77 § 1 i art. 80 kpa) oraz uzasadnić swoje rozstrzygnięcie zgodnie z wymogami określonymi w art. 107 § 3 kpa. W rozpatrywanej sprawie Komendant Główny Policji nie uchybił wymienionym wyżej regulacjom, zaś jego rozstrzygnięcie mieści się w granicach uznania administracyjnego. Bezsporne jest bowiem, że P.B. decyzją z dnia [...] marca 1992 r. nr [...], wydaną przez Komendanta Wojewódzkiego Policji w L., uzyskał pozwolenie na broń gazową do celów ochrony osobistej i mienia, na podstawie obowiązującej wówczas ustawy z dnia 31 stycznia 1961 r. o broni, amunicji i materiałach wybuchowych (Dz. U. z 1983 r. Nr 6, poz. 43 ze zm.), która nie przewidywała obowiązku określonego w art. 15 ust. 4 obecnie obowiązującej ustawy o broni i amunicji. Jednakże zgodnie z brzmieniem art. 52 obecnej ustawy, zachowały ważność pozwolenia na broń i legitymacje noszące nazwę "pozwolenie na broń", wydane na podstawie dotychczas obowiązujących przepisów. Tym samym, w ocenie Sądu, należy je traktować identycznie, jak pozwolenia wydane pod rządami obecnie obowiązującej ustawy, a to oznacza, że ma do nich zastosowanie wymóg przekładania raz na pięć lat aktualnych orzeczeń lekarskich i psychologicznych. Ustawa ta weszła w życie z dniem 20 marca 2000 r., a zatem od tej daty należy liczyć pięcioletni okres do wykonania powyższego obowiązku, ciążącego na posiadaczu broni wydanej dla celów ochrony osobistej lub mienia. Racjonalnym uzasadnieniem tego obowiązku jest konieczność sprawdzania przez organy Policji, czy posiadacz broni nie utracił przymiotów, o których mowa w przepisie art. 15 ust. 1 pkt 2 – 4, niezbędnych do uzyskania pozwolenia na broń. Jest to o tyle istotne, że osoba z zaburzeniami psychicznymi lub wykazująca istotne zaburzenie psychologiczne, a nadto uzależniona od alkoholu lub substancji psychoaktywnych, nie daje rękojmi bezpiecznego dysponowania bronią, przez co stwarza niebezpieczeństwo dla zdrowia i życia własnego oraz osób trzecich, a nadto zagraża porządkowi publicznemu. Nie ulega przecież wątpliwości, co podkreśla się w doktrynie oraz orzecznictwie, że pozwolenie na broń jest uprawnieniem wyjątkowym, będącym atrybutem władztwa państwowego i z tego względu jego posiadacz musi być osobą dającą rękojmię, iż swoim zachowaniem nie zagrozi bezpieczeństwu i porządkowi publicznemu. Bezsporne jest w niniejszej sprawie, że P.B. omawianemu obowiązkowi uchybił, a zatem zaistniała przesłanka fakultatywna do cofnięcia pozwolenia na broń. Co prawda należy zgodzić się ze skarżącym, że nie był przez organy Policji wzywany do przedłożenia przedmiotowych orzeczeń, lecz przepisy ustawy o broni i amunicji nie nakazują tym organom takiego zachowania. W ocenie Sądu, z wyjątkowego i ściśle reglamentacyjnego uprawnienia do posiadania broni wynika dla posiadacza broni wymóg znajomości przepisów w tej materii, ze szczególnym uwzględnieniem tych, które nakładają na taką osobę określone obowiązki. Nie znajduje uzasadnienia zarzut skarżącego wadliwego uzasadnienia zaskarżonej decyzji, albowiem organ przedstawił swoją argumentację, którą poparł zindywidualizowanymi przesłankami. Wbrew stanowisku skarżącego, nie ma znaczenia, iż w 2002 r. uzyskał zaświadczenie lekarskie od lekarza – psychiatry, którego kopię dołączył do skargi, gdyż nie spełnia ono wymogów określonych w art. 15 ust. 3 ustawy o broni i amunicji. Również zarzut, że organ odwoławczy oparł swoje rozstrzygnięcie na innej podstawie niż organ pierwszej instancji, nie jest usprawiedliwiony. Do takiego działania upoważnia go bowiem zastosowany w podstawie prawnej decyzji przepis art. 138 § 1 pkt 1 kpa, zgodnie z którym organ odwoławczy utrzymuje w mocy zaskarżoną decyzję, przez co należy rozumieć w szczególności utrzymanie w mocy rozstrzygnięcia organu pierwszej instancji. Obowiązkiem organu odwoławczego jest ponadto usunięcie stwierdzonych uchybień, co też miało miejsce w rozpoznanej sprawie. Ponadto zarzut pominięcia przez organy Policji opinii o skarżącym, świadczących o jego dotychczasowym nienagannym zachowaniu, nie ma przy zastosowaniu podstawy prawnej określonej w art. 18 ust. 5 pkt 2 w związku z art. 15 ust. 4 ustawy o broni i amunicji, żadnego znaczenia. Mając powyższe na względzie, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 53, poz. 1270 ze zm.), orzekł jak w sentencji wyroku.