II SA/Wa 1096/22

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Maciejuk, Sędzia WSA Danuta Kania, Sędzia WSA Andrzej Góraj (spr.), , Protokolant referent Edyta Brzezicka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 grudnia 2022 r. sprawy ze skargi P. W. na uchwałę Zarządu Dzielnicy [...] z dnia [...] kwietnia 2022 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zakwalifikowania do udzielenia pomocy mieszkaniowej oddala skargę. Zarząd Dzielnicy [...] [...] uchwałą z dnia [...] kwietnia 2022 r. nr [...] wydaną wskutek rozpoznania wniosku P. W. o udzielenie pomocy mieszkaniowej w formie wynajęcia lokalu na czas nieoznaczony, działając na podstawie § 6 ust. 1 pkt 2, § 8, § 45 pkt 5 statutu Dzielnicy [...], stanowiącego załącznik Nr 9 do uchwały Nr LXX/2182/2010 Rady miasta stołecznego Warszawy z dnia 14 stycznia 2010 r. w sprawie nadania statutów dzielnicom miasta stołecznego Warszawy (Dz. Urz. Woj. Maz. z 2018 r. poz. 8814 oraz Dz. Urz. Woj. Maz. z 2019 r. poz. 13139) uchwały Nr XXIII/669/2019 Rady miasta stołecznego Warszawy z dnia 5 grudnia 2019 r. w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu miasta stołecznego Warszawy (Dz. Urz. Woj. Maz. z 2019 r. poz. 14836 i Dz. Urz. Woj. Maz. z 2020 r. poz. 5791) odmówił zakwalifikowania wnioskodawczyni do udzielenia pomocy mieszkaniowej w formie zawarcia umowy najmu lokalu. W uzasadnieniu uchwały podano, że P. W. prowadząca jednoosobowe gospodarstwo domowe, wystąpiła z wnioskiem o udzielenie pomocy mieszkaniowej w formie zawarcia umowy najmu lokalu. Organ ustalił, że wnioskodawczyni zamieszkuje w lokalu nr [...] przy ul. [...] w [...]. Przedmiotowy lokal wchodził w skład mieszkaniowego zasobu gminy i został wynajęty matce zainteresowanej w 1994 r. W lokalu zamieszkuje 6 osób, tj. wnioskodawczyni z rodzicami, dwiema siostrami i bratem. Dalej wyjaśniono, iż w dniu [...] czerwca 2015 r. nieruchomość przy ul. [...] w [...], na podstawie protokołu przekazania - przejęcia, została zwrócona na rzecz następców prawnych dawnych właścicieli. Dodano też, iż warunki zamieszkiwania kwalifikujące wnioskodawczynię do ich poprawy w przypadku zamieszkiwania w lokalu 6 osób, zgodnie z § 7 ust. 1 uchwały Nr XXI11/669/2019 Rady Miasta Stołecznego Warszawy z dnia 5 grudnia 2019 r. w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu miasta stołecznego Warszawy, wynoszą nie więcej niż 37 m2 powierzchnej mieszkalnej. Przedmiotowy lokal, w którym zamieszkuje wnioskodawczyni, zgodnie z pomiarem podanym w załączniku do zaświadczenia o samodzielności lokalu z [...].11.2019 r. Nr [...], składa się zaś z salonu i 3 pokoi o powierzchni mieszkalnej 66,56 m2, przedpokoju, korytarza, łazienki, kuchni i pralni. Powierzchnia użytkowa lokalu wynosi 99,66 m2. Z powyższego organ wywiódł, że nie został spełniony warunek określony w § 7 ust. 1 cyt. Uchwały i doszło do przekroczenia kryterium metrażowego. Odnosząc się do twierdzeń strony, że jest osobą poszkodowaną w wyniku procesu reprywatyzacyjnego organ uznał je za nietrafne i nadmienił, że to nie ona jest najemcą obecnie zajmowanego lokalu, zaś jej matka po zwrocie budynku na rzecz następców prawnych byłych właścicieli nie występowała o udzielenie pomocy mieszkaniowej z zasobu gminy. Stąd organ wywiódł, że P. W. nie jest osobą z budynku prywatnego, o której mowa w przepisie § 1 pkt 13 ww. uchwały. Wnioskodawczyni nie była zobowiązana do uiszczania czynszu regulowanego, gdyż tytuł prawny na podstawie decyzji administracyjnej o przydziale lokalu uzyskała jej matka nie zaś ona. W związku z tym organ doszedł do przekonania, że w niniejszej sprawie nie ma zastosowania przepis § 7 ust. 2 pkt 5. Na marginesie organ dodał, że dochód wnioskodawczyni kwalifikowałby ją do najmu socjalnego lokalu. Od powyższej uchwały skargę do tut. Sądu wywiodła P. W.. W jej treści wyraziła zdziwienie dla ustalonej przez organ powierzchni mieszkalnej podnosząc, ze w umowie zawartej w 1994 roku przez jej mamę, powierzchnia mieszkalna lokalu wynosi 36,32m2 a nie 66,56 m2. Zwróciła też uwagę na to, że jest osobą poszkodowaną w procesie reprywatyzacyjnym, bowiem w wyniku decyzji zwrotowych jej rodzina została “przekazana" wraz z mieszkaniem spadkobiercom dawnych właścicieli a następnie “odstąpiona" kancelarii prawnej reprezentującej tychże spadkobierców w ramach zapłaty wynagrodzenia za usługi prawne wygrania w procesie reprywatyzacyjnym. Zwróciła także uwagę na fakt, że jej mama wynajęła ten lokal od miasta w wyniku zamiany mieszkania własnościowego, które gdyby pozostało w posiadaniu rodziny, mogłoby zostać jej miejscem zamieszkania. Ponadto podała, że rodzice ponieśli bardzo duże nakłady na remont i zaadoptowanie mieszkania dla 6 osób w tym 4 dzieci, a dziś nie mają ani mieszkania własnościowego, ani lokalu z zasobów miasta. Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o jej odrzucenie, względnie o oddalenie. Na rozprawie w dniu 13 grudnia 2022 r. skarżąca podtrzymała twierdzenia i zarzuty skargi. Odnosząc się do różnic w metrażu powierzchni mieszkalnej wynikającej z umowy najmu z 1994 roku i z dokumentu na którym opierał się organ wyjaśniła, iż najemcy spornego lokalu zaadoptowali go do potrzeb sześcioosobowej rodziny dokonując m.in. wydzielenia powierzchni mieszkalnej z korytarza i przerabiając wejście o mieszkania. Podkreśliła, że powyższe zmiany dokonane zostały poprzez dostawienie ścianek działowych, które w każdej chwili można usunąć, by przywrócić pierwotny metraż powierzchni mieszkalnej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: zgodnie z przepisem art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r., poz. 137), dalej: "p.u.s.a.", sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m.in. przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu, kontrola ta jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Stosownie do treści art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Zgodnie z art. 147 § 1 p.p.s.a., sąd uwzględniając skargę na uchwałę lub akt, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 5 i 6, stwierdza nieważność tej uchwały lub aktu w całości lub w części albo stwierdza, że zostały wydane z naruszeniem prawa, jeżeli przepis szczególny wyłącza stwierdzenie ich nieważności. Uchwała objęta przedmiotową skargą, wbrew wywodom organu, należy do kognicji sądów administracyjnych. Dotyczy bowiem działań organów gmin, podejmowanych w innej niż umowa, prawnej formie działania administracji, a mianowicie w drodze nienormatywnych aktów ogólnych organów jednostek samorządu terytorialnego, podejmowanych w sprawach z zakresu administracji publicznej. Na poprawność powyższej konkluzji nie rzutuje forma ostatecznie udzielanej pomocy mieszkaniowej. Samo zawarcie cywilno-prawnej umowy najmu jest bowiem czynnością wtórną w stosunku do uchwały wyrażającej stanowisko co do samej zasadności udzielenia takiej pomocy. Przedmiotem niniejszej sprawy jest zaś przecież właśnie owa uchwała, rozstrzygająca sam zasadę przyznania pomocy mieszkaniowej. Przepis art. 3 § 2 pkt 6 p.p.s.a. stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej. Skarga oceniania w świetle powołanych wyżej przepisów jawiła się więc jako dopuszczalna i brak było powodów do jej odrzucenia. Rozpoznając sprawę merytorycznie tut. Sąd doszedł natomiast do wniosku, iż skarga nie jest zasadna. Istota sprawy sprowadzała się do oceny tego, czy organ ustalił i następnie ocenił stan faktyczny przez pryzmat przesłanek opisanych w § 7 ust. 1 uchwały nr XXIII/2019 Rady m.st. Warszawy z dnia 5 grudnia 2019 r. w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu miasta stołecznego Warszawy, a określających warunki zamieszkiwania, jakie uprawniają do ubiegania się o ich poprawę i o udzielenie pomocy ze strony Miasta. Nie budzi wątpliwości Sądu, iż przy rozpoznawaniu spraw, w trakcie którego organ odnosi się do kryteriów opisanych w omawianej regulacji, jego bezwzględnym obowiązkiem jest dokonanie ustaleń stanu faktycznego w granicach przedmiotowych zakreślonych przepisami prawa miejscowego tj. uchwały nr. XXIII/2019 Rady m.st. Warszawy z dnia 5 grudnia 2019 r. w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu miasta stołecznego Warszawy, a następnie dokonanie szczegółowej oceny stanu faktycznego przez pryzmat powyższej normy prawnej. Oczywistym jest też to, że efekt powyższych działań organu powinien znaleźć odzwierciedlenie w uzasadnieniu uchwały. Uzasadnienie winno prezentować zarówno stanowisko organu odnośnie ustaleń faktycznych, jak też jego wnioski wysnute z analizy faktów przez pryzmat stosownego przepisu prawa materialnego. W świetle powyższego należało przyjąć, iż tylko uzasadnienie uchwały zawierające zarówno ustalenia faktyczne, jak też ocenę faktów w granicach omawianej regulacji prawnej, będzie mogło być uznane za poprawne i poddające się weryfikacji sądowej. Przenosząc powyższe na realia faktyczne niniejszej sprawy uznać należało, że organ podołał ciążącym na nim obowiązkom w powyższym zakresie. Przede wszystkim w sposób wyczerpujący ustalił stan faktyczny sprawy. Ustalając powierzchnię mieszkalną lokalu w którym mieszka wnioskodawczyni, stosowne do normy art. 76 § 1 K.p.a. zasadnie oparł się na dokumencie urzędowym w postaci zaświadczenia z 20 listopada 2019 r. o samodzielności spornego lokalu i załączniku graficznym do tego zaświadczenia stanowiącym jego część. Z przywołanego dokumentu bezsprzecznie zaś wynika, ze powierzchnia mieszkalna zajmowanego lokalu wynosi obecnie 66,56 m2. Treści powyższego dokumentu strona nie podważyła zaś w sposób skuteczny ani nie obaliła domniemani wynikającego z przepisu art. 76 § 1 K.p.a. O nieprawidłowym ustaleniu przez organ omawianej powierzchni lokalu nie może świadczyć zapis umowy najmu z 1994 roku skoro sama skarżąca przyznała na rozprawie, iż w międzyczasie najemcy lokalu dokonali we własnym zakresie zmian w jego rozkładzie, adaptując m.in. korytarz na pomieszczenia mieszkalne. To zaś w sposób oczywisty musiało przełożyć się na zwiększenie powierzchni mieszkalnej. Okolicznością bez wpływu na rozstrzygnięcie pozostaje zaś podnoszona przez stronę teoretyczna możliwość przywrócenia pierwotnego rozkładu mieszkania i pierwotnego jego metrażu mieszkalnego. Organ rozpoznając wniosek o przyznanie pomocy mieszkaniowej jest bowiem zobowiązany do zbadania aktualnych warunków mieszkaniowych wnioskodawczyni, a nie warunków hipotetycznie mogących zaistnieć. Stąd nie sposób czynić organowi skutecznego zarzutu z faktu, że czyniąc ustalenia faktyczne bazował na dokumencie urzędowym obrazujących aktualny stan rzeczy. W ocenie tut. Sądu organ w sposób poprawny wywiódł również konkluzję, iż wnioskodawczyni nie należy do kategorii osób poszkodowanych w procesie reprywatyzacyjnym, w stosunku do których znajdują zastosowanie szczególne rozwiązania prawne. Z punktu widzenia formalno-prawnego, jedyną poszkodowaną w procesie reprywatyzacyjnym może być tylko strona umowy najmu omawianego mieszkania. Wnioskodawczyni nie jest zaś najemczynią omawianego lokalu. Uprawnienia do zamieszkiwania w nim wywodzi bowiem tylko pośrednio z uprawnień głównej najemczyni, korzystając z jej zgody na zamieszkiwanie w lokalu. Na marginesie dodania wymagała też okoliczność, iż w postępowaniu przed Sądem nie mogły być uwzględnione podnoszone w skardze okoliczności związane z nakładami poniesionymi na lokal. Kwestia rozliczeń nakładów należy bowiem do kategorii roszczeń cywilno-prawnych, którymi tut. Sąd nie może się zajmować, gdyż nie należą one do kognicji sądu administracyjnego. W tym stanie sprawy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zobligowany był orzec jak w sentencji wyroku na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr z 2022 r., poz. 329 ze zm.).