II SA/Wa 1098/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Kube (spr.), Sędzia WSA Joanna Kruszewska-Grońska, Asesor WSA Mateusz Rogala, , Protokolant starszy specjalista Aleksandra Weiher, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 listopada 2024 r. sprawy ze skargi W. D. na niewykonanie wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 10 października 2022 r. o sygn. akt II SAB/Wa 429/22 przez Komendanta Głównego Policji 1. wymierza Komendantowi Głównemu Policji grzywnę w wysokości 300 (słownie: trzysta) złotych; 2. stwierdza, że bezczynność Komendanta Głównego Policji w wykonaniu pkt 1 wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 10 października 2022 r. sygn. II SAB/Wa 429/22 nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 3. zasądza od Komendanta Głównego Policji na rzecz skarżącego W. D. kwotę 100 (słownie: sto) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania. W. D. (dalej: "skarżący") skierował do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na niewykonanie przez Komendanta Głównego Policji prawomocnego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 10 października 2022 r. w sprawie o sygn. akt II SAB/Wa 429/22 w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia [...] maja 2022 r. o udostępnienie informacji publicznej. Skarżący wniósł o wymierzenie organowi grzywny i zasądzenie zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. W sprawie skargi na bezczynność w przedmiocie rozpatrzenia wniosku skarżącego z dnia [...] maja 2022 r. o udostępnienie informacji publicznej, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 10 października 2022 r. sygn. akt II SAB/Wa 429/22 zobowiązał Komendanta Głównego Policji do rozpatrzenia ww. wniosku, w terminie 14 dni od daty doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie doręczył organowi prawomocny wyrok z dnia 10 października 2022 r. sygn. akt II SAB/Wa 429/22, wraz z aktami sprawy, w dniu 22 maja 2024 r. Skarżący pismem z dnia 13 czerwca 2024 r. wezwał Komendanta Głównego Policji do wykonania wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 10 października 2022 r. sygn. akt II SAB/Wa 429/22. W odpowiedzi na skargę z dnia 2 lipca 2024 r. organ wniósł o jej oddalenie w całości stwierdzając, że zarzut niewykonania ww. wyroku jest niezasadny, ponieważ organ pismem z dnia 10 czerwca 2024 r. poinformował skarżącego, że rozpatrzenie jego wniosku nastąpi nie później niż do dnia 28 lipca 2024 r., z uwagi na konieczność przeprowadzenia czynności zmierzających do przygotowania odpowiedzi. Następnie pismem z dnia 27 czerwca 2024 r. organ udzielił skarżącemu odpowiedzi na jego wniosek. Wprawdzie termin 14-dniowy do rozpatrzenia wniosku, wynikający z wyroku Sądu, upłynął w dniu 5 czerwca 2024 r., jednakże organ Policji nie pozostawał w bezczynności po doręczeniu ww. wyroku skutkującej wymierzeniem mu grzywny, bowiem podjął czynności zmierzające do załatwienia sprawy z wniosku skarżącego o udostępnienie informacji publicznej i wykonania wyroku, o czym skarżący został powiadomiony. Zatem nie jest zasadne udzielenie organowi Policji grzywny, o której mowa w skardze. Organ zwrócił uwagę, że w dniu 28 maja 2024 r. i w dniu 29 maja 2024 r. (a więc także przed otrzymaniem wezwania do wykonania wyroku) podjął czynności zmierzające do uzyskania od odpowiednich komórek organizacyjnych Komendy Głównej Policji informacji niezbędnych do udzielenia skarżącemu odpowiedzi na wniosek. Nie można, zatem mówić, że na dzień wniesienia przedmiotowej skargi, a wcześniej na dzień wezwania do wykonania wyroku, organ Policji pozostawał w bezczynności i nie podjął żadnych działań zmierzających w kierunku załatwienia wniosku skarżącego. Z tego względu nie doszło do rażącego naruszenia prawa. Zarzut taki mógłby być ewentualnie uwzględniony, gdyby organ Policji na dzień otrzymania wezwania do wykonania wyroku oraz na dzień wniesienia skargi nie podjął jeszcze żadnych czynności. Zdaniem organu, w przedmiotowej sprawie nie mamy do czynienia z sytuacją, w której organ Policji lekceważy sprawę i wykazuje się jawnym natężeniem braku woli do załatwienia sprawy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 154 § 1 i 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2024 r. poz. 935, dalej: "p.p.s.a."), w razie niewykonania wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność oraz w razie bezczynności organu po wyroku uchylającym lub stwierdzającym nieważność aktu lub czynności strona, po uprzednim pisemnym wezwaniu właściwego organu do wykonania wyroku lub załatwienia sprawy, może wnieść skargę w tym przedmiocie, żądając wymierzenia temu organowi grzywny. Grzywnę, o której mowa, sąd wymierza do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów. W przypadku skargi o wymierzenie organowi grzywny z powodu jego bezczynności, sąd dokonuje oceny jej zasadności według stanu faktycznego istniejącego w dniu wydania orzeczenia sądowego. Z treści przywołanego przepisu wynikają dwie przesłanki, które muszą być spełnione łącznie, aby sąd mógł organowi administracji wymierzyć grzywnę. Po pierwsze, organ ten musi pozostawać w bezczynności po wyroku. Po drugie, wymierzenie grzywny jest możliwe po uprzednim pisemnym wezwaniu właściwego organu do wykonania prawomocnego wyroku. Jak wynika z akt sprawy, obie te przesłanki zostały spełnione w rozpoznawanej sprawie. Podkreślić należy, że zgodnie z treścią art. 154 § 3 p.p.s.a., wykonanie wyroku lub załatwienie sprawy po wniesieniu skargi nie stanowi podstawy do umorzenia postępowania lub oddalenia skargi. Niewykonanie wyroku ma miejsce także wtedy, gdy organ wprawdzie wykonał wyrok, lecz z przekroczeniem wyznaczonego terminu. Stwierdzenie powyższej okoliczności następuje zaś zawsze według stanu na dzień wniesienia skargi (por. np. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 21 grudnia 2023 r. sygn. akt I SA/Wr 682/23). Celem skargi na niewykonanie prawomocnego wyroku sądu, stwierdzającego bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania, jest więc przymuszenie organu do działania w sytuacji, gdy ignoruje on orzeczenie sądu i nie podejmuje czynności w postępowaniu administracyjnym, do których został przez sąd zobowiązany. Skarga jest środkiem ostatecznym, służącym wymuszeniu na organie załatwienia sprawy - zatrzymania obstrukcji w postępowaniu. Zagwarantowanie go stronom postępowań administracyjnych, które pomimo uwzględnienia ich skarg na bezczynność bądź przewlekłe prowadzenie postępowania, w dalszym ciągu nie uzyskują załatwienia ich spraw, uzasadnia to, że wyrok w zakresie zobowiązującym do załatwienia sprawy, pomimo swojej prawomocności, nie jest wykonalny w sposób umożliwiający wyegzekwowanie tego przez stronę postępowania. Strona nie ma bowiem innych środków prawnych służących przymuszeniu biernego organu do załatwienia jej sprawy. Inaczej jest jednak z tymi obowiązkami, zawartymi w treści wyroku, które są wykonalne. Do orzeczeń wykonalnych w tym trybie należy zaliczyć orzeczenie o zasądzeniu kosztów postępowania, grzywny czy przyznaniu sumy pieniężnej, ponieważ wynika z niego konkretne zobowiązanie pieniężne. Wykonywanie orzeczeń sądów administracyjnych w takim zakresie odbywa się w drodze egzekucji sądowej, zgodnie z przepisami Kodeksu postępowania cywilnego, gdyż wyrok sądu administracyjnego stanowi tytuł egzekucyjny, mogący stanowić podstawę do wszczęcia egzekucji po opatrzeniu go klauzulą wykonalności przez sąd powszechny (art. 781 § 2 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego, Dz.U. z 2023 r. poz. 1550 – zob. wyrok WSA w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 8 lutego 2018 r., sygn. akt II SA/Go 1136/17). W rozpoznawanej sprawie niesporne jest, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie prawomocnym wyrokiem z dnia 10 października 2022 r. sygn. akt II SAB/Wa 429/22 zobowiązał organ do rozpoznania wniosku skarżącego z dnia [...] maja 2022 r. o udostępnienie informacji publicznej, w terminie 14 dni od daty doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy (pkt 1), stwierdził, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa (pkt 2). Akta sprawy administracyjnej wraz z prawomocnym wyrokiem zostały zwrócone organowi w dniu 22 maja 2024 r. i od tej daty, zgodnie z art. 286 § 2 p.p.s.a., rozpoczął swój bieg wyznaczony wyrokiem termin, w jakim sprawa, w której organ pozostawał bezczynny, winna być rozpoznana. Termin ten upłynął z dniem 5 czerwca 2024 r. Należy przypomnieć, że w piśmie z dnia 10 czerwca 2024 r. organ poinformował skarżącego, że rozpatrzenie jego wniosku nastąpi nie później niż do dnia 28 lipca 2024 r., z uwagi na konieczność przeprowadzenia czynności zmierzających do przygotowania odpowiedzi. Pismo to nie "uwalnia" organu od zarzutu niewykonania wyroku w niniejszej sprawie, nie stanowi bowiem o załatwieniu wniosku o udostępnienie informacji publicznej, które zgodnie z art. 14 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (t.j. Dz.U. z 2022 r. poz. 902) następuje bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, z zastrzeżeniem ust. 2 i art. 15 ust. 2. Jeżeli informacja publiczna nie może być udostępniona w terminie określonym w ust. 1, podmiot obowiązany do jej udostępnienia powiadamia w tym terminie o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni informację, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku (ust. 2). Przedstawione okoliczności faktyczne wskazują, że w dniu wniesienia niniejszej skargi, tj. 19 czerwca 2024 r., organ pozostawał w bezczynności w wykonaniu wyroku WSA w Warszawie z dnia 10 października 2022 r. sygn. akt II SAB/Wa 429/22, pomimo uprzedniego wezwania przez skarżącego (pismem z dnia 13 czerwca 2024 r.) do wykonania powyższego wyroku. Skoro w terminie wyznaczonym wyrokiem Komendant Główny Policji sprawy nie załatwił, to wniosek o wymierzenie mu z tego powodu grzywny jest uzasadniony. Niewykonywanie wyroków sądów godzi w samą istotę zasady praworządności, którą organy administracji publicznej są bezwzględnie związane (art. 7 Konstytucji RP, art. 6 k.p.a.) i w demokratycznym państwie prawnym nie może być tolerowane. Skutkowało to wymierzeniem Komendantowi Głównemu Policji grzywny w kwocie 300 zł, której wysokość mieści się w wymiarze grzywny określonym w art. 154 § 6 p.p.s.a. Określając wysokość grzywny, Sąd miał na uwadze, że celem skargi na niewykonanie prawomocnego wyroku, stwierdzającego bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania, jest przymuszenie organu do działania w sytuacji, gdy ignoruje orzeczenie sądu i nie podejmuje czynności, do których został przez sąd zobowiązany. Skarga jest środkiem ostatecznym, służącym wymuszeniu na organie załatwienie sprawy, zatrzymania obstrukcji w postępowaniu. Rozpoznając sprawę, Sąd jednocześnie, stosownie do art. 154 § 2 p.p.s.a., stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. O rażącym naruszeniu prawa można mówić, gdy zwłoka w załatwieniu sprawy jest znaczna i jest efektem działań (zaniechań) organów, które można zinterpretować jako unikanie podejmowania rozstrzygnięcia bądź lekceważenie praw stron domagających się czynności organu, które to czynności organ prowadzi w sposób nieefektywny, poprzez wykonywanie czynności w dużym odstępie czasu bądź wykonywanie czynności pozornych, powodujących, że formalnie organ nie jest bezczynny (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 23 października 2013 r. sygn. akt I OSK 1181/13). Zdaniem Sądu, w rozpatrywanej sprawie bezczynność w wykonaniu wyroku nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Z okoliczności sprawy nie wynika, aby zaistniała zwłoka powstała z powodu celowego zaniechania, czy też z lekceważącego traktowania przez Komendanta Głównego Policji obowiązków informacyjnych. W ocenie Sądu, bezczynność w wykonaniu wyroku z dnia 10 października 2022 r. sygn. akt II SAB/Wa 429/22 nie jest efektem zaniechań podmiotu zobowiązanego do udostępnienia informacji publicznej, które można by zinterpretować jako celowe unikanie podejmowania rozstrzygnięcia (udostępnienia informacji publicznej). Organ nie zlekceważył wnioskodawcy i podjął działania w przedmiocie realizacji jego wniosku jeszcze przed otrzymaniem skargi na niewykonanie wyroku, a zrealizował wniosek z dnia [...] maja 2022 r. jeszcze przed skierowaniem odpowiedzi na skargę do Sądu. Te okoliczności, zdaniem Sądu, nie pozwalają uznać, że stwierdzona bezczynność miała postać kwalifikowaną. Mając na uwadze powyższe okoliczności, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 154 § 1 i § 2 w związku z art. 154 § 6 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku. W przedmiocie kosztów sądowych Sąd orzekł na podstawie art. 200 w związku z art. 205 § 1 p.p.s.a.