II SA/Wa 110/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Kwiecińska, Sędzia WSA Ewa Pisula-Dąbrowska, Asesor WSA Przemysław Szustakiewicz (spr.), Protokolant Izabela Kaliszewska, po rozpoznaniu w Warszawie na rozprawie w dniu 1 czerwca 2006 r. sprawy ze skargi I. K. na decyzję Ministra Kultury z dnia [...] września 2004 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji w sprawie nadania stopnia zawodowego nauczyciela mianowanego 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzająca ją decyzją z dnia [...] lipca 2004 r. 2. zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości II SA/Wa 110/06 UZASADNIENIE Minister Kultury działając na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 z późn. zm.) decyzją nr [...] z dnia [...] lipca 2004 r. stwierdził nieważność decyzji Ministra Kultury z dnia [...] lipca 2003 r. nr [...] na mocy, której pani I. K. został nadany stopień awansu zawodowego nauczyciela mianowanego. W uzasadnieniu organ podniósł, że decyzja, której stwierdzono nieważność została wydana z naruszeniem interpretacji przepisów: • art. 1 ust. 2 konwencji o wzajemnym uznawaniu równoważności dokumentów ukończenia szkół średnich, szkół średnich zawodowych i szkół wyższych, a także dokumentów o nadawaniu stopni i tytułów naukowych, sporządzonej w Pradze dnia 7 czerwca 1972 r. (Dz. U. 1975, nr 5, poz. 28); • art. 1 pkt 4 porozumienia między Rządem Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej i Rządem Związku Socjalistycznych Republik Radzieckich o równoważności dokumentów o wykształceniu, stopniach i tytułach naukowych wydawanych w Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej i Związku Socjalistycznych Republik Radzieckich, podpisane w Warszawie dnia 10 maja 1974 r. (Dz. U. 1975. nr 4, poz. 14) Jak bowiem wynika z akt sprawy na podstawie tych przepisów uznano, za równoważne z polskim dyplomem ukończenia wyższych studiów zawodowych przedstawione przez Panią I. K. świadectwo wydane w dniu [...] czerwca 1980 przez [...] Szkołę [...]. Wymienione wyżej przepisy nie przewidują jednak uznawania za równoważne dokumentów ukończenia studiów, które w polskim porządku prawnym odpowiadają ukończeniu wyższych studiów zawodowych. Zarówno, bowiem art. 1 ust. 2 konwencji jak i art. 1 pkt 4 porozumienia przewidują uznawanie dokumentów ukończenia szkół wyższych, które to dokumenty uprawniają ich posiadaczy do ubiegania się o stopień naukowy. Dyplom ukończenia wyższych studiów zawodowych nie uprawnia do ubiegania się o stopień naukowy doktora, gdyż zgodnie z art. 12 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 marca 2003 r. o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki (Dz.U. nr 65 poz.595) o nadanie stopnia naukowego doktora może ubiegać się osoba, która posiada tytuł zawodowy magistra lub równorzędny. Tytuł magistra nie jest nadawany absolwentom wyższych studiów zawodowych. Dlatego nie jest możliwe uznanie dokumentu ukończenia szkoły wyższej, któremu w polskim porządku prawnym odpowiada dokument ukończenia wyższych studiów zawodowych, jak to nastąpiło przy podejmowaniu decyzji, będącej przedmiotem stwierdzenia nieważności. Tak, więc wskutek wadliwego przyjęcia, że pani I. K. posiada wykształcenie równoważne z polskim wykształceniem wyższym zawodowym podjęta została decyzja o nadaniu stopnia nauczyciela mianowanego. Nadanie stopnia awansu zawodowego nauczycielowi, który nie spełnia wymagań kwalifikacyjnych należy uznać za rażące naruszenie prawa. W dniu [...] sierpnia 2004 r. wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy złożyła pani I. K. Wnioskodawczyni wskazała, iż fakt nadania jej stopnia awansu zawodowego nauczyciela mianowanego został podjęty na podstawie wydanego przez Ministra Kultury zaświadczenia, które potwierdza, że jej wykształcenie odpowiada kwalifikacją w zakresie uprawniającym ją do otrzymania wyższego stopnia awansu zawodowego. Nadto pani I. K. przywołała treść § 15 rozporządzenia Ministra Kultury i Sztuki z dnia 10 stycznia 1983 r. w sprawie określenia szczegółowych kwalifikacji wymaganych od nauczycieli szkół artystycznych (Dz. U. Nr 2 poz. 17) który stanowi, że w szczególnie uzasadnionych wypadkach Minister Kultury i Sztuki może zwolnić osoby od lat pracujące w szkole artystycznej i osiągające dobre wyniki w pracy dydaktycznej od legitymowania się odpowiednim wykształceniem. Zdaniem wnioskodawczyni w jej przypadku takie okoliczności nastąpiły. Minister Kultury działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 127 § 3 Kodeksu postępowania administracyjnego decyzją nr [...] z dnia [...] września 2004 r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu organ podkreślił, iż wskutek wadliwego przyjęcia, pani I. K. posiada wykształcenie równoważne z wykształceniem polskim została podjęta decyzja o nadaniu jej stopnia zawodowego nauczyciela mianowanego. Zdaniem organu podniesione przez stronę argumenty nie mogą być przyjęte, bowiem choć decyzja o nadaniu stronie stopnia awansu zawodowego została wydana w oparciu o wydane je wcześniej zaświadczenie, które stwierdzało posiadane przez panią I. K. kwalifikacje to jednak zaświadczenie było niezgodne z prawem, a to stanowiło podstawę do stwierdzenia nieważności decyzji bez koniczności anulowania samego zaświadczenia. Natomiast przepis § 15 rozporządzenia Ministra Kultury i Sztuki z dnia 10 stycznia 1983 r. w sprawie określenia szczegółowych kwalifikacji wymaganych od nauczycieli szkół artystycznych, stracił moc wiążącą i nie może być podstawą rozstrzygnięcia postępowania. W dniu [...] grudnia 2005 r. skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższą decyzję złożyła pani I. K. W skardze zarzuciła ona Ministrowi Kultury naruszenie przepisu art. 156 § 1 Kpa poprzez przyjęcie, iż w jej sprawie istnieje przesłanka rażącego naruszenie prawa oraz art. 7 Kpa poprzez załatwienie sprawy bez uwzględnienia interesu społecznego i słusznego interesu strony, a także art. 8 Kpa poprzez załatwienie sprawy w sposób budzący wątpliwości. Skarżąca podkreśliła, iż nie każda wada prawna zawarta w decyzji powoduje, iż organ ma obowiązek stwierdzenia jej nieważności, szczególnie że w świetle orzecznictwa NSA nie stwierdza się nieważności decyzji administracyjnej, gdy zmieniała się interpretacja przepisów prawa albo gdy naruszenie jest do pogodzenia z porządkiem prawnym. Zdaniem skarżącej treść § 8 rozporządzenia Ministra Kultury i Sztuki z dnia 10 stycznia 1983 r. w sprawie określenia szczegółowych kwalifikacji wymaganych od nauczycieli szkół artystycznych, a następnie § 13 rozporządzenia Ministra Kultury z dnia 6 lutego 2002 r. w sprawie kwalifikacji wymaganych od nauczycieli szkół artystycznych i placówek kształcenia artystycznego wskazują, iż wystarczy ukończenie wyższej szkoły zawodowej, aby spełniać minimalne warunki do nauczania w szkołach [...]. Nadto pani I. K. podniosła, że organ nie uwzględnił w trakcie postępowania jej słusznego interesu, a także interesu społecznego, gdyż nie zwrócił uwagi na znakomite wyniki jej pracy. Skarżąca zwróciła uwagę także na to, iż sposób załatwienia sprawy, nieudzielanie jej informacji o przebiegu toczącego się postępowania wskazuje na naruszenie art. 8 Kpa. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał argumenty zawarte w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Na podstawie art. 13 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153 poz.1270 ze zm.) do rozpoznania sprawy właściwy jest wojewódzki sąd administracyjny, na którego obszarze właściwości ma siedzibę organ administracji publicznej, którego działalność została zaskarżona. Natomiast zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz. U. Nr 153 poz.1269 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej i to z przepisami obowiązującymi w dacie jej wydania. Rozpatrywana pod tym względem skarga zasługuje na uwzględnienie. Na wstępie należy wskazać, ze podstawą prawną zaskarżonej decyzji jest przepis art. 156 § 1 pkt 2 Kodeksu postępowania administracyjnego, który wskazuje, że organ administracji publicznej stwierdza nieważność wydanej decyzji jeżeli została ona wydana bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa. Zgodnie z art. 157 § 1 Kpa w przypadku, gdy decyzja została wydana przez ministra, właściwym w sprawie stwierdzenia nieważności jest ten organ. Przeprowadzając postępowanie o stwierdzeniu nieważności organ prowadzi sprawę "na tych samych zasadach, co postępowanie w trybie zwykłym" (B. Adamiak, J. Borkowski "Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz" Warszawa 2004 s. 740). Oznacza to, iż w toku postępowania o stwierdzenie nieważności organ powinien kierować się zasadami postępowania administracyjnego, wymienionymi w rozdziale 2 działu I Kodeksu postępowania administracyjnego. Przede wszystkim dotyczy to wymienionej w art. 7 Kpa zasady prawdy materialnej i określonej w art. 8 Kpa zasady pogłębianie zaufania obywateli do organów państwa. Kierując się wskazanymi wyżej zasadami Minister Kultury powinien dokładnie zanalizować materiały zebrane w toku postępowania, wskazać jakie fakty i na podstawie, jakich dowodów uznał za uzasadnione oraz jakim dowodom nie dał wiary wskazując tego przyczyny. Zaskarżona decyzja uchybia tym zasadom. Zarówno zaskarżona decyzja jak i poprzedzająca ja decyzja z dnia [...] lipca 2004 r. ograniczają się jedynie do analizy świadectwa ukończenia przez panią I. K. [...] Szkoły [...]. Organ wskazuje, iż jego zdaniem ukończenie tej szkoły nie uprawnia skarżącej do ubiegania się w świetle przepisów prawa polskiego o nadanie stopnia naukowego doktora. Nadmienić tu należy, iż zgodnie z art. 9 b w zw. z art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 26 stycznia 1982 r. Karta Nauczyciela ( t.j. Dz. U. z roku 2003 r. Nr 118 poz. 1112 ze zm.) stopień awansu zawodowego nauczyciela mianowanego może otrzymać jedynie osoba, która m.in. posiada wyższe wykształcenie z odpowiednim przygotowaniem pedagogicznym lub ukończyła zakład kształcenia nauczycieli. W przypadku osób, które zdobyły wykształcenie na terenie byłego Związku Socjalistycznych Republik Radzieckich kwestię ustalania, czy dyplom ukończenia danej uczelni jest równoważny z dyplomem ukończenia wyższych studiów w Polsce reguluje art. 1 pkt 4 porozumienia między Rządem Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej i Rządem Związku Socjalistycznych Republik Radzieckich o równoważności dokumentów o wykształceniu, stopniach i tytułach naukowych wydawanych w Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej i Związku Socjalistycznych Republik Radzieckich, podpisane w Warszawie dnia 10 maja 1974 r.. Przepis ten wskazuje, iż uważa się za równoważne dyplom wydany po ukończeniu szkoły wyższej w Polsce oraz dyplom wydawany po ukończeniu szkoły wyższej w b. ZSRR, przy czym oba dyplomy uprawniają do ubiegania się o stopień naukowy doktora w Polsce lub stopień naukowy kandydata nauk w b. ZSRR. Minister Kultury analizując treść świadectwa ukończenia przez panią I. K. [...] Szkoły [...] wskazał, iż jego zdaniem nie uprawnia ono do ubiegania się przez stronę o nadanie stopnia naukowego doktora w Polsce. Tymczasem organ nie wykazał w żaden sposób, iż na podstawie w/w przepisu Porozumienia z 10 maja 1974 r. czy ukończenie przez panią I. K. [...] Szkoły [...] nie uprawnia skarżącej do ubiegania się o stopień naukowy kandydata nauk w b. ZSRR. Organ powinien to sprawdzić, tym bardziej, że nazwa szkoły wskazuje, iż jest to uczelnia wyższa, której absolwenci mogą się o stopień naukowy kandydata nauk w b. ZSRR ubiegać. Mając powyższe na względzie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.), Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł jak w sentencji. O wykonalności zaskarżonej decyzji Sąd orzekł na podstawie art. 152 powołanej ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.