II SA/Wa 1101/09
PostanowienieWSA w Warszawie2009-11-24
Skład orzekający: Wojciech Wiktorowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej decyzji w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia specjalnego, które jest ściśle związane z prawami z zakresu ubezpieczeń społecznych, podlega oddaleniu ze względu na ustawowe zwolnienie od kosztów sądowych?Ratio decidendi
Wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej decyzji w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia specjalnego, które jest ściśle związane z prawami z zakresu ubezpieczeń społecznych, podlega oddaleniu, ponieważ strona skarżąca jest ustawowo zwolniona z ponoszenia kosztów sądowych w tego typu sprawach na mocy art. 239 pkt 1 lit. "e" PPSA. Zwolnienie to ma charakter ustawowy i następuje z mocy prawa z chwilą wniesienia skargi, co czyni odrębne orzekanie w tym zakresie zbędnym. Jednocześnie, wniosek o ustanowienie adwokata z urzędu został uwzględniony, ponieważ sytuacja dochodowa skarżącego i jego rodziny uzasadnia przyznanie prawa pomocy w tym zakresie.Stan faktyczny
Skarżący S. K. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata, w związku ze skargą na decyzję Prezesa Rady Ministrów odmawiającą przyznania świadczenia specjalnego. Skarżący wykazał miesięczny dochód w wysokości 1599,99 zł brutto (1384,99 zł netto) na trzyosobowe gospodarstwo domowe. Sąd rozpoznał wniosek, oddalając część dotyczącą zwolnienia od kosztów sądowych ze względu na ustawowe zwolnienie, a uwzględniając część dotyczącą ustanowienia adwokata.Rozstrzygnięcie
1. Oddalono wniosek w przedmiocie zwolnienia od kosztów sądowych. 2. Ustanowiono w niniejszej sprawie dla S. K. adwokata w ramach przyznania prawa pomocy, o którego wyznaczenie zwrócono się do Okręgowej Rady Adwokackiej w W.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Wojciech Wiktorowski po rozpoznaniu w dniu 24 listopada 2009 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku S. K. z dnia [...] listopada 2009 r. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi S. K. na decyzję Prezesa Rady Ministrów z dnia [...] maja 2009 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia specjalnego postanawia: 1. oddalić wniosek w przedmiocie zwolnienia od kosztów sądowych, 2. ustanowić w niniejszej sprawie dla S. K. adwokata w ramach przyznania prawa pomocy, o którego wyznaczenie zwrócić się do Okręgowej Rady Adwokackiej w W.
S. K. zwrócił się o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, tj. o zwolnienie od kosztów sądowych oraz o ustanowienie adwokata z urzędu.
Z podanej przez skarżącego, w rubryce 10 formularza wniosku, kwoty dochodu miesięcznego wynika, że dochód ten w trzyosobowym gospodarstwie domowym, które prowadzi wraz z żoną i pełnoletnim synem - studentem Uniwersytetu [...], wynosi łącznie 1599,99 zł (1384,99 netto), a jego źródłem są świadczenia emerytalne skarżącego i jego żony (odcinki emerytur za kwiecień 2009 r. oraz zaświadczenia o studiach syna - w aktach administracyjnych).
W myśl zaś z art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.; dalej powoływana jako ppsa), prawo pomocy przysługuje osobie fizycznej w zakresie całkowitym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, zaś w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
W pierwszej kolejności należy rozpoznać wniosek w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Otóż, stosownie do treści art. 239 pkt 1 lit. "e" ppsa, nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych strona skarżąca działanie lub bezczynność organu w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych. Do tej kategorii spraw zalicza się także sprawa ze skargi S. K., ponieważ przedmiotem skargi w niniejszej sprawie jest decyzja rozstrzygająca o prawie do świadczenia przewidzianego w ustawie z dnia 17 grudnia 1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. z 2004r. Nr 39, poz. 353 ze zm.), a więc akt administracyjny ściśle dotyczący praw z zakresu ubezpieczeń społecznych. Należy podkreślić, że zwolnienie to ma charakter ustawowy, co oznacza, że strona skarżąca działanie organu w tej kategorii spraw nie ma obowiązku uiszczania kosztów sądowych już od momentu wszczęcia postępowania sądowoadministracyjnego (wniesienia skargi) poprzez cały tok tego postępowania zarówno przed sądem pierwszej instancji - wojewódzkim sądem administracyjnym – jak i przed sądem II instancji - Naczelnym Sądem Administracyjnym. Tym samym, w sytuacji ustawowego zwolnienia Sąd nie wydaje w tym zakresie odrębnego orzeczenia, bowiem skutek w postaci zwolnienia od kosztów sądowych nastąpił już w momencie wniesienia skargi, a w konsekwencji złożony w tym właśnie zakresie przez stronę wniosek podlega oddaleniu.
Dlatego na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 cyt. ppsa, postanowiono, jak w pkt 1 sentencji.
Odrębnie natomiast należy rozpoznać wniosek w zakresie ustanowienia adwokata z urzędu.
W niniejszej sprawie skarżący wykazał, że osiągany w gospodarstwie domowym dochód wynosi ok. 1400 zł netto i służy utrzymaniu aż trzech osób, w tym pozostającego bez dochodu, studiującego syna. Tym samym oznacza to, że skarżący nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
W związku z tym należy uznać, że zostały spełnione przesłanki obligujące do przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie.
Z tych względów na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 i art. 258 § 2 pkt 7 ppsa, postanowiono jak w pkt 2 sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło