II SA/Wa 1102/17
PostanowienieWSA w Warszawie2017-09-05
Skład orzekający: Paulina Paczkowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych podlega umorzeniu, jeśli strona jest z mocy ustawy zwolniona z obowiązku ponoszenia kosztów sądowych?Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych podlega umorzeniu jako zbędny, jeżeli strona jest z mocy ustawy zwolniona z obowiązku ponoszenia tych kosztów. Prawo pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego może być przyznane stronie, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, nawet jeśli korzysta z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych.Stan faktyczny
Przedstawiciel ustawowy małoletnich dzieci złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia radcy prawnego w sprawie dotyczącej decyzji Prezesa ZUS. Wnioskodawczyni opisała trudną sytuację finansową i zdrowotną rodziny, wskazując na niskie dochody i wysokie wydatki. Strona jest wdową, samotnie wychowującą dwójkę małoletnich dzieci, niezdolną do podjęcia pracy z powodu stanu zdrowia i opieki nad dziećmi.Rozstrzygnięcie
1. Przyznano małoletnim A. O. i J. O. prawo pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego. 2. Umorzono postępowanie w sprawie przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie – Paulina Paczkowska po rozpoznaniu w dniu 5 września 2017 r. w Warszawie na posiedzeniu niejawnym wniosku I. O., przedstawiciela ustawowego małoletnich A. O. i J. O. o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego w sprawie ze skargi A. O. i J. O. reprezentowanych przez przedstawiciela ustawowego I. O. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] czerwca 2017 r. znak [...] w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia w drodze wyjątku postanawia: 1. przyznać małoletnim A. O. i J. O. prawo pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego, 2. umorzyć postępowanie w sprawie przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.
I. O., przedstawiciel ustawowy małoletnich A. i J. O., złożyła w niniejszej sprawie wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego.
We wniosku wskazała, że jest wdową i samotną matką wychowującą dwójkę małoletnich dzieci, z którymi pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym (syn J. ur. w 2014 r. oraz A. ur. w 2012 r.). Podniosła, że rodzina znajduje się w trudnej sytuacji finansowej, bowiem na dochód gospodarstwa domowego składa się obecnie świadczenie 500+ na dzieci tj. 1000 zł oraz zasiłek rodzinny – 576 zł, łącznie 1576 zł miesięcznie. Wskazała, że ze względu na stan zdrowia (jest osobą niepełnosprawną) oraz z powodu sprawowania osobistej opieki nad dwójką małoletnich dzieci nie może podjąć pracy.
Oświadczyła, że posiada współwłasność w 4/6 domu w budowie o powierzchni 107 m2 o wartości ok. 100.000 zł oraz współwłasność w 4/6 nieruchomości rolnej o powierzchni 37 arów – grunt rolniczo niewykorzystywany, porośnięty krzakami i trawą o wartości ok. 5.000 zł. Żadnego innego majątku nie posiada. Jako zobowiązania i stałe wydatki miesięczne wnioskodawczyni wskazała koszty utrzymania domu ok. 100 zł, leki ok. 50 zł, artykuły pielęgnacyjne ok. 30 zł, prąd ok. 100 zł, gaz 100 zł, odzież i obuwie ok. 200 zł, wyżywienie ok. 900 zł oraz opał ok. 150 zł.
Mając na względzie powyższe zważono, co następuje:
Należy stwierdzić, że w niniejszej sprawie, stosownie do treści art. 239 § 1 pkt 1 lit. "e" ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.), strona skarżąca nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych.
Zgodnie z art. 249a powołanej ustawy, jeżeli strona cofnie wniosek lub rozpoznanie wniosku stało się zbędne, postępowanie w sprawie przyznania prawa pomocy umarza się. Skoro zatem w tej sprawie, strona skarżąca jest zwolniona z mocy ustawy z obowiązku ponoszenia wszelkich kosztów sądowych, to postępowanie w zakresie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych, jako zbędne, należało umorzyć.
Natomiast zgodnie z art. 262 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, przepisy o przyznaniu prawa pomocy, w zakresie dotyczącym zastępstwa prawnego, mają odpowiednie zastosowanie do stron, korzystających z ustawowego zwolnienia od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych.
Stosownie zaś do art. 245 § 1 i 3 tej ustawy, prawo pomocy może być przyznane stronie w zakresie częściowym i obejmować np. tylko ustanowienie radcy prawnego. Przyznanie tego prawa osobie fizycznej następuje na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Ze złożonego w niniejszej sprawie wniosku o przyznanie prawa pomocy oraz akt sprawy wynika, że sytuacja materialna I. O. i jej małoletnich dzieci jest trudna.
Dochód gospodarstwa domowego stanowi zasiłek rodzinny w kwocie 576 zł oraz świadczenie "500+" w kwocie 1000 zł – łącznie 1.576 zł. I. O. w związku z koniecznością sprawowania opieki nad małoletnimi dziećmi oraz problemami zdrowotnymi (orzeczenie o niepełnosprawności w stopniu lekkim z uwagi na operację kręgosłupa oraz depresja po nagłej śmierci męża i związane z tym utraty przytomności) pozostaje bez pracy. Otrzymywane świadczenia, z których rodzina się utrzymuje, w całości przeznaczane są na bieżące utrzymanie rodziny (wyżywienie 900 zł, opał 150 zł, prąd 100 zł, gaz 100 zł, odzież i obuwie 200 zł, środki czystości 50 zł, artykuły pielęgnacyjne 30 zł, leki 50 zł).
Referendarz sądowy, mając na względzie informacje i dane wykazane w formularzu PPF, jak też wynikające ze znajdujących się w aktach sprawy dokumentów uznał, że w przypadku wnioskodawczyni zachodzi ustawowa przesłanka uzasadniająca przyznanie prawa pomocy. Przedstawiona sytuacja rodzinna i finansowa nie pozwala wnioskodawczyni na ustanowienie pełnomocnika z wyboru bez uszczerbku utrzymania koniecznego.
Z tego względu, na podstawie art. 249a w zw. z art. 239 § 1 pkt 1 lit. "e" oraz art. 246 § 1 pkt 2 i art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w postanowieniu.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło