II SA/Wa 1106/18

WyrokWSA w Warszawie2019-01-24

Skład orzekający: Maria Werpachowska, Karolina Kisielewicz, Janusz Walawski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy przeniesienie funkcjonariusza Straży Granicznej na równorzędne stanowisko służbowe, połączone ze zwolnieniem z dotychczas zajmowanego stanowiska, może nastąpić bez zgody funkcjonariusza i czy wymaga ono szczegółowego uzasadnienia poza odwołaniem do potrzeb służby?
Ratio decidendi
Stosunek służbowy funkcjonariusza Straży Granicznej ma charakter administracyjnoprawny, co oznacza, że przełożony może jednostronnie kształtować jego treść, w tym przenieść funkcjonariusza na równorzędne stanowisko służbowe bez jego zgody. Decyzja ta jest uznaniowa, a jej ramy wyznacza interes społeczny (służby) oraz słuszny interes funkcjonariusza. Sąd bada zgodność z prawem, a nie celowość takiej decyzji, o ile organ uzasadnił ją dostatecznie i nie przekroczył granic uznania.
Stan faktyczny
Funkcjonariusz M.M. został zwolniony z dotychczas zajmowanego stanowiska i mianowany na równorzędne stanowisko służbowe w Straży Granicznej. Funkcjonariusz wniósł skargę, zarzucając naruszenie zasad postępowania administracyjnego, brak zawiadomienia o wszczęciu postępowania, brak uzasadnienia decyzji oraz nieprawidłowe nadanie rygoru natychmiastowej wykonalności. Organy administracji utrzymywały w mocy swoje rozkazy, wskazując na dyspozycyjność funkcjonariusza i potrzeby służby.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Werpachowska (spr.), Asesor WSA Karolina Kisielewicz, Sędzia WSA Janusz Walawski, Protokolant specjalista Maria Zawada, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 stycznia 2019 r. sprawy ze skargi M.M. na decyzję Komendanta Głównego Straży Granicznej z dnia [...] maja 2018 r. nr [...] w przedmiocie zwolnienia z zajmowanego stanowiska i mianowania na inne stanowisko służbowe oddala skargę. Komendant Główny Straży Granicznej decyzją z dnia [...] maja 2018 r. nr [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 r. poz. 1257, z późn. zm.), dalej "K.p.a., po rozpatrzeniu odwołania M. M., utrzymał w mocy od rozkaz personalny Komendanta [...] Oddziału Straży Granicznej z dnia [...] marca 2018 r. nr [...] w sprawie zwolnienia z zajmowanego stanowiska służbowego i mianowania na inne stanowisko służbowe. Do wydania powyższych rozkazów personalnych doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym: Komendant Placówki SG kat. [...] w [...] wystąpił z wnioskiem do Komendanta [...] Oddziału Straży Granicznej o mianowanie [...] SG M. M. na stanowisko [...] Zespołu [...] Placówki SG kat. [...] w [...] oraz przyznanie dodatku służbowego na czas nieokreślony w wysokości wynoszącej miesięcznie 594,10 zł. Rozkazem personalnym z dnia [...] marca 2018 r. nr [...] Komendant [...] Oddziału Straży Granicznej, działając na podstawie art. 36 ust. 1 ustawy z dnia 12 października 1990 r. o Straży Granicznej (Dz. U. z 2017 r., poz. 2365, z późn. zm.) w związku z § 2 ust. 1, 5, 6, § 8 ust. 1, 2, 3, 4 i 6 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 8 lutego 2008 r. w sprawie uposażenia zasadniczego oraz dodatków do uposażenia funkcjonariuszy Straży Granicznej (Dz. U. z 2017 r., poz. 897, z późn. zm.) oraz § 6 ust. 2 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 14 czerwca 2002 r. w sprawie właściwości organów i jednostek organizacyjnych Straży Granicznej w sprawach wynikających ze stosunku służbowego funkcjonariuszy Straży Granicznej oraz trybu postępowania w tych sprawach (Dz. U. z 2016 r., poz. 1470, z późn. zm.) zwolnił z dniem [...] marca 2018 r. z zajmowanego stanowiska M. M. - [...] do spraw [...] Placówki SG kat. [...] w [...], etat [...] w 07 (siódmej) grupie uposażenia zasadniczego w I kategorii z mnożnikiem 1,841 kwoty bazowej i dodatkiem służbowym przyznanym na czas nieokreślony w wysokości wynoszącej miesięcznie 594,10 zł i od dnia [...] marca 2018 r. mianował na stanowisko [...] Zespołu [...] Placówki SG kat. [...] w [...], etat [...] w 07 (siódmej) grupie uposażenia zasadniczego w I kategorii z mnożnikiem 1,841 kwoty bazowej i dodatkiem służbowym przyznanym na czas nieokreślony w wysokości wynoszącej miesięcznie 594,10 zł. Organ wskazał przy tym, że pozostałe składniki uposażenia pozostają bez zmian. Na podstawie art. 108 § 1 K.p.a. rozkazowi nadano rygor natychmiastowej wykonalności. W uzasadnieniu rozkazu personalnego organ wskazał, że zgodnie z art. 36 ust. 1 ustawy o Straży Granicznej do mianowania funkcjonariusza na stanowisko służbowe, przenoszenia na inne stanowisko oraz zwalniania z tego stanowiska właściwi są przełożeni: Komendant Główny Straży Granicznej, Komendant BSWSG, komendanci oddziałów Straży Granicznej, komendanci ośrodków szkolenia Straży Granicznej oraz komendanci ośrodków Straży Granicznej. Organ podał, że ustawa o Straży Granicznej przewiduje możliwość przekształcenia stosunku służbowego funkcjonariusza Straży Granicznej w drodze mianowania na inne stanowisko służbowe. Przełożony funkcjonariusza może bez jego zgody przenieść go na inne równorzędne stanowisko, bądź mianować na wyższe stanowisko służbowe. Jedynymi ograniczeniami przewidzianym w ustawie o Straży Granicznej, dotyczącymi kształtowania stosunku służbowego funkcjonariusza, są przypadki przenoszenia funkcjonariusza na niższe stanowisko służbowe, przewidziane w art. 42 tejże ustawy. Przeniesienie na równorzędne stanowisko bądź mianowanie na wyższe stanowisko jest czynnością wynikającą z podległości służbowej. Komendant [...] Oddziału Straży Granicznej stwierdził, że stanowisko [...] Zespołu [...] Placówki SG kat. [...] w [...] jest stanowiskiem równorzędnym w stosunku do obecnie zajmowanego przez funkcjonariusza. Mianowanie funkcjonariusza na stanowisko równorzędne, w rozumieniu art. 36 ust. 1 ustawy o Straży Granicznej, oznacza jego mianowanie na stanowisko o identycznych parametrach uposażenia zasadniczego, takim samym stanowisku służbowym oraz stopniu etatowym. Ponadto organ wyjaśnił, że M. M., zgodnie z rozporządzeniem Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 4 listopada 2009 r. w sprawie warunków w zakresie wykształcenia i kwalifikacji zawodowych oraz stażu służby, jakim powinien odpowiadać funkcjonariusz Straży Granicznej na określonym stanowisku służbowym (Dz. U. poz. 1499 z późn. zm.), spełnia wymogi do mianowania na powyższe stanowisko służbowe. Dodatkowo podniósł, że zgodnie z § 8 ust. 1 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 8 lutego 2008 r. w sprawie uposażenia zasadniczego oraz dodatków do uposażenia funkcjonariuszy Straży Granicznej, funkcjonariusze w służbie stałej i przygotowawczej pełniący służbę na stanowiskach innych niż wymienione w § 7 ust. 1 otrzymują dodatek służbowy w wysokości uwzględniającej należyte wykonywanie obowiązków służbowych, w szczególności inicjatywę i samodzielność w realizacji zadań służbowych, terminowość i efektywność podejmowanych działań, a także posiadane kwalifikacje i umiejętności wykorzystywane na zajmowanym stanowisku. Nadanie rozkazowi rygor natychmiastowej wykonalności organ uzasadnił ważnym interesem służby wyrażający się koniecznością zapewnienia prawidłowego funkcjonowania wymienionej placówki Straży Granicznej oraz realizacją ustawowych zadań Straży Granicznej. Od powyższego rozkazu personalnego M. M. wniósł odwołanie do Komendanta Głównego Straży Granicznej. W odwołani podniósł, że postępowanie w sprawie jego przeniesienia było prowadzone wbrew wszelkim zasadom prowadzenia postępowania administracyjnego. Stwierdził, że nigdy nie został poinformowany o jego wszczęciu, przedłużeniu, zakończeniu, możliwości zapoznania się z materiałami ani wypowiedzeniu się. Wskazał, że zgodnie z art. 61 § 4 K.p.a. to organ zobowiązany był do zawiadomienia go o wszczęciu postępowania. Zdaniem funkcjonariusza zapoznanie go z wnioskiem przez komendanta Placówki SG nie spełnia wymogów ww. przepisu. Funkcjonariusz zarzucił również organowi naruszenie art. 36 i 40 ustawy o Straży Granicznej, ponieważ organ wszczął postępowanie na wniosek komendanta Placówki SG, natomiast z przepisów wynika, że postępowanie w sprawie przeniesienia można wszcząć z urzędu lub na wniosek strony, a komendant Placówki w ocenie funkcjonariusza nie jest stroną postępowania. Podniósł ponadto, że organ nie wziął pod uwagę jego interesu jako strony postępowania. Zarzucił, że organ nie zauważył, iż nie posiada żadnej wiedzy wymaganej na nowym stanowisku, ani żadnych szkoleń czy kompetencji. O sposobie mianowania funkcjonariuszy na stanowiska bezpośrednio dotyczące nadzoru nad bezpieczeństwem w komunikacji lotniczej nieposiadających żadnej wiedzy ani żadnych umiejętności oraz szkoleń funkcjonariusz zamierza poinformować Urząd Lotnictwa Cywilnego. Ponadto stwierdził, że organ nie podał w zaskarżonym rozkazie personalnym merytorycznej przyczyny, która uzasadniałaby jego przeniesienie. Brak jest także uzasadnienia do rygoru natychmiastowej wykonalności. W ocenie funkcjonariusza rygor natychmiastowej wykonalności został nadany po to, aby uniemożliwić mu skuteczne odwołanie się od rozkazu, co nie jest dla niego żadnym zaskoczeniem, gdyż Komendant [...] Oddziału Straży Granicznej od kilku lat stosuje wobec niego praktyki spełniające definicję mobbingu. M. M. podkreślił, że od 2010 r. nie otrzymuje żadnych nagród uznaniowych. Od 8 lat ma przyznany najniższy z możliwych na zajmowanym stanowisku dodatek służbowy, który nigdy nie został mu zwiększony. Podczas służby w [...] Oddziale Straży Granicznej wszczęto przeciwko niemu [...] postępowań dyscyplinarnych, w tym [...] w ciągu ostatniego roku. Jego wnioski o wszczęcie postępowań dyscyplinarnych wobec przełożonych bezzasadnie pomawiających jego o popełnienie wykroczeń dyscyplinarnych pozostały bez odpowiedzi. Przełożeni na każdym kroku utrudniają mu korzystanie z uprawnień: nie udzielają dni wolnych, utrudniają udzielenie urlopu, złośliwie planują służbę uniemożliwiając mu opiekę nad dzieckiem. Funkcjonariusz zaznaczył, że w postępowaniach dyscyplinarnych występuje jako obrońca funkcjonariuszy, co również nie pozostaje bez wpływu na postępowanie Komendanta [...] Oddziału Straży Granicznej wobec niego. Powołaną na wstępie decyzją z dnia [...] maja 2018 r. nr [...] Komendant Główny Straży Granicznej utrzymał w mocy rozkaz personalny organu I instancji. W uzasadnieniu decyzji organ wyjaśnił, że funkcjonariusz Straży Granicznej pełniący służbę podlega szczegółowym unormowaniom kształtującym przebieg i charakter jego służby, zawartym w powoływanej wyżej ustawie o Straży Granicznej. Stosunek służbowy funkcjonariusza ma charakter stosunku administracyjnoprawnego, który charakteryzuje się przede wszystkim tym, że to organ administracyjny, tj. Komendant Główny Straży Granicznej bądź właściwy komendant oddziału Straży Granicznej jednostronnie i władczo kształtuje sytuację prawną każdego funkcjonariusza. Istotą służby jest dyspozycyjność funkcjonariusza, który ma obowiązek podporządkowania się poleceniom przełożonego w kwestii kształtowania stosunku służbowego. Zgoda obu stron, a wiec funkcjonariusza i organu jest wymagana tylko w przypadku nawiązania stosunku służbowego, tj. w chwili dobrowolnego zgłoszenia do służby. Natomiast ustalenie warunków jej pełnienia, miejsca i charakteru wykonywanych obowiązków, leży po stronie przełożonego, w tym przypadku komendanta oddziału Straży Granicznej, jako przełożonego wszystkich funkcjonariuszy w oddziale. Komendant oddziału Straży Granicznej, jako przełożony wszystkich funkcjonariuszy w oddziale, ma prawo kształtować określoną politykę kadrową i w jej ramach decydować o obsadzie stanowisk służbowych we wszystkich podległych jednostkach organizacyjnych. Zainteresowany funkcjonariusz natomiast, powinien dostosować się do takiego rozkazu, bowiem art. 31 ust. 1 ustawy o Straży Granicznej nakłada na niego obowiązek podporządkowania się szczególnej dyscyplinie służbowej, jaka obowiązuje w formacjach uzbrojonych. Dalej organ podniósł, że mianowania funkcjonariusza na równorzędne stanowisko służbowe komendant każdego oddziału Straży Granicznej władny jest przeprowadzić samodzielnie, w ramach ustalania warunków pełnienia służby przez podległych sobie funkcjonariuszy i nie jest zobowiązany uzyskiwać na tego rodzaju działanie aprobaty funkcjonariusza, którego przeniesienie dotyczy, ani żadnej innej osoby lub organizacji, chyba że właściwy przepis ustawy tak stanowi, co w omawianej sprawie nie występuje. Przesłanki mianowania na równorzędne stanowisko służbowe są zawarte w art. 36 ust. 1 ustawy o Straży Granicznej stanowiącym, że do mianowania funkcjonariusza na stanowisko służbowe, przenoszenia na inne stanowisko oraz zwalniania z tego stanowiska właściwi są przełożeni, w tym przypadku Komendant Oddziału. Przekształcenie stosunku służbowego w ramach art. 36 ustawy o Straży Granicznej może nastąpić bez zgody funkcjonariusza. To oznacza, że na podstawie tego przepisu zwolnienie funkcjonariusza z zajmowanego stanowiska służbowego połączone z równoczesnym mianowaniem na inne stanowisko służbowe może nastąpić wyłącznie na stanowisko równorzędne ze stanowiskiem poprzednio zajmowanym. Jedyne ograniczenie w tym zakresie zawiera art. 42 ust. 1 i 2 ustawy o Straży Granicznej, który reguluje przeniesienie funkcjonariusza na niższe stanowisko służbowe i uzależnia podjęcie takiej decyzji od zaistnienia przesłanek ustawowych określonych w tym przepisie. Organ wskazał także, że treść art. 36 ust. 1 w powiązaniu z art. 42 ust. 1 - 3 ustawy o Straży Granicznej wskazuje, iż zwolnienie funkcjonariusza ze stanowiska służbowego i mianowanie go na równorzędne stanowisko jest rozstrzygnięciem uznaniowym właściwego przełożonego. Granice tego uznania wyznaczają kryteria określone w art. 7 K.p.a., tj. interes służby i słuszny interes obywateli. W tym przypadku organ powinien brać pod uwagę kryteria oceny wynikające z norm regulacji materialnej stanowiącej podstawę rozstrzygania sprawy administracyjnej. W sprawie zwolnienia funkcjonariusza Straży Granicznej ze stanowiska służbowego i mianowania go na inne, równorzędne stanowisko, takimi normami są przepisy art. 36 ust. 1 oraz art. 34 ust. 1 ustawy o Straży Granicznej. Z norm tych wynika, że stosunek służbowy funkcjonariusza cechuje się dyspozycyjnością. Jednocześnie jednak właściwy przełożony, korzystając z prawa do zwalniania funkcjonariusza ze stanowiska służbowego i mianowania na stanowisko równorzędne powinien kierować się potrzebami służby. Dalej Komendant Główny Straży Granicznej podał, że organ I instancji mianując M. M. na stanowisko [...] kierował się przede wszystkim potrzebami służbowymi mającymi na celu zapewnienie prawidłowej realizacji zadań przez Zespół [...] Placówki SG w [...] M. M. posiada odpowiednie wykształcenie, kwalifikacje oraz staż służby, jakim powinien odpowiadać funkcjonariusz Straży Granicznej na określonym stanowisku służbowym. Organ uznał, że podnoszone przez M. M. zarzuty należy uznać za chybione. Funkcjonariusz miał zapewniony czynny udział w postępowaniu - z wnioskiem Komendanta Placówki SG w [...] o mianowanie na stanowisko [...] Zespołu [...] Placówki SG w [...] został on zapoznany przez bezpośredniego przełożonego w dniu [...] stycznia 2018 roku. Tym samym miał możliwość wypowiedzenia się w sprawie, czego nie uczynił. Zdaniem organu w złożonym odwołaniu funkcjonariusz dokonał subiektywnej oceny swoich kompetencji i umiejętności oraz kwalifikacji w kontekście mianowania na nowe stanowisko służbowe. Ocena wykonywania przez niego obowiązków służbowych, kompetencji czy doświadczenia w perspektywie ewentualnego wyboru jego osoby jako kandydata do objęcia określonego stanowiska leżała w kompetencji przełożonego, a nie jego samego. Odnosząc się do nadania zaskarżonemu rozkazowi personalnemu rygoru natychmiastowej wykonalności Komendant Główny Straży Granicznej wskazał, że został on nadany ze względu na ważny interes służby wyrażający się koniecznością zapewnienia prawidłowego funkcjonowania Placówki SG w [...] oraz realizacją ustawowych zadań Straży Granicznej. W związku z planowanym mianowaniem skarżącego na nowe stanowisko służbowe, które wiązało się ze zmianą warunków służby zaistniała potrzeba skierowania go na badania wstępne. M. M. przedmiotowe badania wykonał w dniu [...] marca 2018 r. W międzyczasie zmianie uległa struktura organizacyjno-etatowa placówki. Zarządzeniem nr [...] Komendanta Głównego Straży Granicznej z dnia [...] lutego 2018 r. zmieniającym zarządzenie w sprawie organizacji i etatów jednostek organizacyjnych Straży Granicznej zmieniono, m. in. strukturę organizacyjno-etatową Placówki SG w [...] Zgodnie z powołanym zarządzeniem z dniem [...] marca 2018 roku zostało zlikwidowane dotychczas zajmowane przez skarżącego stanowisko służbowe. W Grupie [...] Placówki SG w [...] został zlikwidowany Zespół do spraw [...] (komórka, w której skarżący pełnił służbę) i Zespół do spraw [...], a w zamian powstał Zespół [...], Zespół [...] oraz Referat [...]. Zatem nadanie zaskarżonemu rozkazowi personalnemu rygoru natychmiastowej wykonalności należy uznać za w pełni zasadne. Reasumują organ odwoławczy stwierdził, że właściwy przełożony mianując M. M. na stanowisko [...] Zespołu [...] w Placówce SG w [...], kierował się potrzebami służby. Organ podkreślił przy tym należy, że nowe stanowisko jest stanowiskiem równorzędnym do dotychczas zajmowanego przez funkcjonariusza stanowiska, zmianie nie uległo także miejsce pełnienia służby - jest to ta sama Placówka, ani rozkład służby. Komendant Oddziału, podejmując decyzję o mianowaniu ww. funkcjonariusza na nowe stanowisko służbowe uznał, że posiada on odpowiednie kwalifikacje wymagane na tym stanowisku. M. M. wniósł na powyższa decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającego ją rozkazu personalnego, wskazując, że wydane zostały z rażącym naruszeniem prawa. Wskazał, że wnosi skargę na sposób prowadzenia postępowania. Zarzucił, że Komendant Główny Straży Granicznej w ogóle nie odniósł się do zarzutów podniesionych w jego odwołaniu od rozkazu personalnego organu I instancji. Wskazał, że rozkaz personalny Komendanta [...] Oddziału Straży Granicznej został wydany bez przeprowadzenia postępowania administracyjnego lub z rażącym naruszeniem jego fundamentalnych zasad. Ponadto podniósł, że organ II instancji nie przedstawił żadnych argumentów uprawdopodobniających usiłowanie przeprowadzenia przez organ I instancji postępowania administracyjnego. Zdaniem skarżącego organy obu instancji mylą zapoznanie z wnioskiem o przeniesienie (sporządzonym przez osobę nie będąca stroną postępowania) z zawiadomieniem o wszczęciu postępowania. Skarżący stwierdził, że organ, oprócz enigmatycznych "potrzeb służby" nie podał żadnego uzasadnienia jego przeniesienia. Równie nieuzasadnione, w ocenie skarżącego, jest nadanie rozkazowi rygoru natychmiastowej wykonalności. "Ważny interes służby wyrażający się koniecznością zapewnienia prawidłowego funkcjonowania Placówki SG" to, jego zdaniem, pojęcie ogólne, mogące stanowić uzasadnienie do każdego polecenia wydawanego przez każdego przełożonego. Uzasadnianie nadania rygoru natychmiastowej wykonalności zmianą struktury organizacyjnej jednostki nie występuje w samym "postępowaniu" w I instancji ani rozkazie o przeniesieniu, a pojawiło się dopiero na etapie odwoławczym i istnieje tylko teoretycznie, bowiem zmiana nazewnictwa nie powoduje automatycznej likwidacji etatów. Komendant Główny Straży Granicznej w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie podtrzymując w całości stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Dodatkowo organ ustosunkowując się do zarzutu niezapewnienia udziału w toczącym się postępowaniu w sprawie przeniesienia na stanowisko równorzędne należy wyjaśnił, że wiedzę o zamiarze przeniesienia skarżący posiadał od początku stycznia 2018 r. po zapoznaniu przez przełożonego z wnioskiem o mianowanie z dnia [...] stycznia 2018 r. Fakt ten funkcjonariusz potwierdził podpisem w dniu [...] stycznia 2018 r. pod pouczeniem o prawie pisemnego wypowiedzenia się w sprawie mianowania. Następnie otrzymał skierowanie z dnia [...] stycznia 2018 r. na badanie lekarskie w związku z planowanym objęciem tego stanowiska. Powyższe zostało potwierdzone przez Naczelnika Wydziału [...] Oddziału SG w piśmie z dnia [...] stycznia br. skierowanym do funkcjonariusza w związku z zapytaniem o cel tego skierowania. Tym samym funkcjonariusz przez okres prowadzenia postępowania w sprawie przeniesienia na inne stanowisko służbowe miał możliwość zgłoszenia ewentualnych uwag. Ponadto organ wskazał, że ujęcie w zaskarżonej decyzji Komendanta Głównego Straży Granicznej kwestii wprowadzenia zmian organizacyjnych w Placówce SG w [...] od dnia [...] marca 2018 r. nie jest, jak sugeruje skarżący, uzasadnieniem rygoru natychmiastowej wykonalności w II instancji. Biorąc pod uwagę wypis z dnia [...] marca br. Naczelnik Wydziału [...] Oddziału SG na ostatniej stronie wniosku o mianowanie, data mianowania funkcjonariusza na nowe stanowisko łączy się z datą wprowadzenia zmian w strukturze organizacyjnej Placówki SG. Organ podkreślił przy tym, że wspomniany wniosek z dnia [...] stycznia 2018 r. nie określał daty mianowania na nowe stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z przepisem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2017 r., poz. 2188) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle powołanego przepisu ustawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania rozstrzygnięcia - decyzji w sprawie. Sąd administracyjny nie ocenia więc decyzji pod kątem jej słuszności, czy też celowości. Oceniając zaskarżoną decyzję w świetle wskazanych wyżej kryteriów Sąd stwierdził, iż skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż organ podejmując decyzję o przeniesieniu M. M. na równorzędne stanowisko służbowe nie dopuścił się naruszenia prawa materialnego, ewentualnie przepisów postępowania administracyjnego w stopniu, w jakim mogłoby to mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Zgodzić się należy z organem, że stosunek służbowy funkcjonariusza Straży Granicznej kształtowany jest w formach administracyjnoprawnych. Stosunek ten powstaje w drodze mianowania na podstawie dobrowolnego zgłoszenia się do służby - art. 34 ust. 1 ustawy z dnia 12 października 1990 r. o Straży Granicznej (Dz. U. z 2017 r., poz. 2365 ze zm.), dalej "ustawa o Straży Granicznej". Kandydat do służby w Straży Granicznej, oprócz posiadania szeregu predyspozycji wymienionych w ustawie o Straży Granicznej winien mieć na uwadze, że służba w Straży Granicznej podlega szczególnej dyscyplinie, której gotów jest się podporządkować. Dyspozycyjność funkcjonariusza Straży Granicznej jest jednym z podstawowych elementów tej służby. Nie oznacza to oczywiście całkowitej swobody przełożonego w zakresie dokonywania jednostronnych zmian treści stosunku służbowego, lecz obowiązek funkcjonariusza poddania się prawnie umocowanym aktom administracyjnym, zmieniającym stanowisko i miejsce w ramach stosunku służbowego nawiązanego w drodze mianowania. Zawarte w ustawie o Straży Granicznej uregulowanie w zakresie rozstrzygania o przeniesieniu funkcjonariusza na inne stanowisko służbowe co do zasady daje przełożonemu służbowemu władzę jednostronnego ustalenia treści stosunku służbowego, w tym przeniesienia funkcjonariusza do pełnienia służby w innej miejscowości. Zgodnie z art. 36 ust. 1 powołanej ustawy, do mianowania funkcjonariusza na stanowisko służbowe, przenoszenia oraz zwalniania z tych stanowisk właściwi są przełożeni: Komendant Główny Straży Granicznej, komendanci oddziałów Straży Granicznej oraz komendanci ośrodków szkolenia Straży Granicznej. Nie jest to regulacja o charakterze wyłącznie kompetencyjnym. Treść art. 36 ust. 1 w powiązaniu z art. 42 ust. 1-3 ustawy o Straży Granicznej wyraźnie wskazuje, że zwolnienie funkcjonariusza ze stanowiska służbowego i mianowanie na równorzędne stanowisko, jest rozstrzygnięciem uznaniowym właściwego przełożonego. Jedyne ograniczenia w zakresie przeniesienia funkcjonariusza bez jego zgody zawiera przepis art. 42 ust. 1 i 2 tej ustawy, który reguluje przeniesienie funkcjonariusza na niższe stanowisko służbowe i uzależnia podjęcie takiej decyzji od zaistnienia przesłanek ustawowych określonych w tym przepisie. Stosując zatem zasady wykładni logicznej, systemowej i celowościowej przy interpretacji powołanych przepisów, należy dojść do wniosku, iż właściwy komendant Straży Granicznej jest uprawniony na podstawie art. 36 ust. 1 ustawy do zwolnienia funkcjonariusza z zajmowanego stanowiska służbowego i przeniesienia go do pełnienia służby na innym równorzędnym stanowisku służbowym w tej samej lub innej jednostce organizacyjnej Straży Granicznej bez jego zgody (z urzędu) i jest to decyzja uznaniowa, przy czym ramy tego uznania wyznacza przepis art. 7 K.p.a., a mianowicie interes społeczny (w tym przypadku interes służby) oraz słuszny interes funkcjonariusza. Decyzje podejmowane w ramach uznania administracyjnego pozostają pod kontrolą sądu, jak każde inne, ale zakres tej kontroli jest ograniczony – Sąd bada bowiem zgodność z prawem podjętego rozstrzygnięcia, a nie wnika w jego celowość. Z tego względu kontrola sądowa takich decyzji zmierza do ustalenia, czy na podstawie przepisów prawa dopuszczalne było wydanie decyzji, czy organ przy jej wydaniu nie przekroczył granic uznania i czy uzasadnił rozstrzygnięcie dostatecznie zindywidualizowanymi przesłankami, tak że nie można mu postawić zarzutu dowolności. Sam wybór rozstrzygnięcia, dokonywany przez organ na podstawie kryteriów słuszności i celowości, pozostaje już jednak poza granicami kontroli sądowej. W ocenie Sądu zakwestionowane przez skarżącego rozstrzygniecie organu odpowiada powyższym kryteriom. Organ wyjaśnił jego motywy, zaś przytoczona w uzasadnieniu argumentacja jest wyczerpująca. Sąd nie dopatrzył się w działaniu organu nieprawidłowości, co do ustalenia stanu faktycznego sprawy i jego oceny w świetle zastosowanych przepisów ustawy. Zgodnie z wskazanym wyżej przepisem art. 36 ust. 1 ustawy o Straży Granicznej właściwy przełożony skarżącego posiadał uprawnienia do przekształcenia jego stosunku służbowego w ten sposób, iż zwolnił go z dotychczas zajmowanego stanowiska [...] Zespołu do spraw [...] Placówki SG kat [...] w [...] i mianował do dalszego pełnienia służby na stanowisku [...] Zespołu [...] Placówki S.G. kat. [...] w [...] Skarżący został przeniesiony na stanowisko równorzędne pod względem etatowym i płacowym ze stanowiskiem ostatnio zajmowanym, czego nie kwestionuje. Decyzja ta uzasadniona była przez organy Straży Granicznej potrzebami służbowymi mającymi na celu zapewnienie prawidłowej realizacji zadań przez konieczność zapewnienia ciągłości realizacji zadań przez Zespołu [...] Placówki S.G. kat. [...] w [...] Nadto organ wskazał, że M. M. posiada odpowiednie wykształcenie, kwalifikacje oraz staż służby jakim powinien odpowiadać funkcjonariusz Straży Granicznej na tym stanowisku. Organ wskazał też, że Zarządzeniem nr [...] Komendanta Głównego Straży Granicznej z dnia [...] lutego 2028 r. zmieniającym zarządzenie w sprawie organizacji i etatów jednostek organizacyjnych Straży Granicznej zmieniono m.in. strukturę organizacyjno-etatową w Placówce S.G. w [...] Z dniem [...] marca 2018 r. zostało zlikwidowane dotychczas zajmowane przez skarżącego stanowisko służbowe. W Grupie [...] Placówki S.G. został zlikwidowany Zespół do spraw [...] (komórka, w której skarżący pełnił służbę) i Zespół do spraw [...], a w zamian powstał Zespół [...], Zespół [...] oraz Referat [...]. Organ wykazał tym samym, że zaistniała potrzeba przeniesienia służbowego skarżącego na równorzędne stanowisko do Zespołu [...] Placówki SG kat. [...] w [...], ze względu na likwidację dotychczasowego etatu i wprowadzane zmiany organizacyjne. Przy czym nowe stanowisko jest stanowiskiem równorzędnym pod względem etatowym i płacowym. W ocenie Sądu skarżący służąc w Straży Granicznej powinien liczyć się z możliwością, że może być przeniesiony do pełnienia służby na innym stanowisku, zgodnie z potrzebami i zmianami organizacyjnymi służby, albowiem istota stosunku służbowego polega na dyspozycyjności. Przy podejmowaniu tego typu decyzji słuszny interes funkcjonariusza musi być brany pod uwagę i wymaga rozważenia, jednakże w tym przypadku zasadnie organy Straży Granicznej przyznały prymat interesowi społecznemu. Konieczność zapewnienia prawidłowego funkcjonowania Placówki S.G. w [...] niewątpliwie wyczerpuje przesłankę ważnego interesu służby, tym samym zarzut skarżącego, że organ nie uzasadnił zastosowana rygoru natychmiastowej wykonalności jest nieuprawniony. Również powoływanie się przez skarżącego na brak wymaganej wiedzy, umiejętności i odpowiednich szkoleń na nowym stanowisku nie zasługuje na uwzględnienie. Ocena wiedzy skarżącego, kwalifikacji i w tej perspektywie możliwości powierzenia obowiązków na nowym stanowisku, w związku z zapewnieniem prawidłowości funkcjonowania Placówki S.G. w [...] należy do wyłącznych kompetencji organu. W ramach tych kompetencji organ dokonuje wyrobu odpowiednich funkcjonariuszy. Sądy administracyjne nie są uprawnione do wkraczania w kompetencje organów Straży Granicznej i oceniania słuszności realizowanej przez nie polityki kadrowej. Należy podkreślić, że to przełożony właściwy w sprawach osobowych jednostronnie i władczo kształtuje istotne składniki stosunku służbowego. Zarzut prowadzenia przez organ niniejszego postępowania z rażącym naruszeniem prawa jest bezzasadny. Z akt sprawy wynika, że skarżący posiadał wiedzę o zamiarze przeniesienia, bowiem zapoznał się z nim [...] stycznia 2018 r., co potwierdził podpisem pod pouczeniem o prawie wypowiedzenia się w sprawie mianowania. Miał zatem możliwość złożenia stosownych uwag, czego nie uczynił. Doręczona skarżącemu została decyzja Komendanta [...] Oddziału Straży Granicznej, od której złożył odwołanie i decyzja organu II, od której wniósł skargę do tutejszego Sądu, co oznacza, że brał czynny udział w postępowaniu. W zaistniałym stanie faktycznym podjęte w sprawie decyzje należy uznać za prawidłowe. Sąd nie dopatrzył się w działaniach organów uchybień, zarówno przy ustalaniu stanu faktycznego i jego ocenie w świetle przepisów prawa materialnego, jak też przepisów postępowania, które mogłyby mieć istotny wpływ na wynik sprawy, co oznacza, że Sąd nie stwierdził takich naruszeń prawa, które skutkowałyby koniecznością uwzględnienia skargi. Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, działając na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2018 poz. 1302), orzekł, jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło