II SA/Wa 1109/15
PostanowienieWSA w Warszawie2015-11-09
Skład orzekający: Agnieszka Grzelak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osobie korzystającej z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej statusu bezrobotnego przysługuje prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata?Ratio decidendi
Osobie korzystającej z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej statusu bezrobotnego przysługuje prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata, zgodnie z odpowiednim stosowaniem przepisów o prawie pomocy do stron korzystających z ustawowego zwolnienia. Wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych w takim przypadku podlega rozpoznaniu jedynie w zakresie zastępstwa prawnego, gdyż zwolnienie od kosztów jest już zagwarantowane ustawowo.Stan faktyczny
Skarżąca M.G. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Wskazała na swoją trudną sytuację materialną, posiadanie orzeczenia o niepełnosprawności i korzystanie z pomocy społecznej. Sprawa dotyczyła skargi na postanowienie odmawiające przywrócenia terminu do wniesienia odwołania.Rozstrzygnięcie
1. umorzono postępowanie wszczęte wnioskiem o zwolnienie od kosztów sądowych; 2. przyznano M.G. prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Agnieszka Grzelak po rozpoznaniu w dniu 9 listopada 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M.G. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi M.G. na postanowienie W.M. z dnia [...] kwietnia 2015 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania postanawia: 1. umorzyć postępowanie wszczęte wnioskiem o zwolnienie od kosztów sądowych 2. przyznać M.G. prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata
M.G. zwróciła się o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, tj. o zwolnienie od kosztów sądowych oraz o ustanowienie adwokata.
W uzasadnieniu wniosku Skarżąca wskazała, że nie posiada oszczędności, ani żadnego majątku. Ma orzeczenie o niepełnosprawności w stopniu umiarkowanym. Zamieszkuje w mieszkaniu komunalnym. Skarżąca oświadczyła, że w kwietniu 2015 r. straciła możliwość podjęcia pracy. Z oświadczenia Skarżącej wynika, że jej córka wychowuje 2,5 letnią córkę i nie może pomagać matce.
Skarżąca przedłożyła ponadto decyzję Prezydenta W. przyznającą zasiłek stały dla osoby gospodarującej samotnie w kwocie 529 zł oraz zaświadczenie Ośrodka pomocy Społecznej Dzielnicy [...] W. stwierdzające, że Skarżąca korzysta z pomocy Ośrodka i otrzymuje pomoc w formie zasiłku stałego, składki na ubezpieczenie zdrowotne oraz zasiłków celowych w tym paczkę spożywczo - przemysłową.
Mając na względzie powyższe zważono, co następuje:
W myśl zaś z art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.; dalej powoływana jako P.p.s.a.), prawo pomocy przysługuje osobie fizycznej w zakresie całkowitym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, zaś w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Oceniając wniosek Skarżącej z punktu widzenia powyższej przesłanki referendarz sądowy uznał, że zasługuje on na uwzględnienie.
Z materiału zgromadzonego w sprawie wynika, że jedynym źródłem utrzymania Skarżącej jest pomoc uzyskiwana w ramach pomocy społecznej. Ponadto Skarżąca jest osobą bezrobotną i posiada orzeczenie o niepełnosprawności.
W związku z powyższym zasadne jest ustanowienie na jej rzecz adwokata.
Natomiast w odniesieniu do wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych należy wyjaśnić, że Skarżąca w niniejszej sprawie korzysta z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych na podstawie art. 239 pkt 1 lit. b P.p.s.a. W myśl tego przepisu nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych strona skarżąca działanie, bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących statusu bezrobotnego, zasiłków oraz innych należności i uprawnień przysługujących osobie bezrobotnej. Niniejsza sprawa mieści się w powyższej kategorii spraw.
Ustawowy charakter zwolnienia oznacza, że strona skarżąca działanie organu w tej kategorii spraw nie ma obowiązku uiszczania kosztów sądowych już od momentu wszczęcia postępowania sądowoadministracyjnego (wniesienia skargi) poprzez cały tok tego postępowania, zarówno przed sądem pierwszej instancji – wojewódzkim sądem administracyjnym – jak i przed sądem II instancji – Naczelnym Sądem Administracyjnym.
Z kolei, zgodnie z art. 262 P.p.s.a., przepisy o przyznaniu prawa pomocy, w zakresie dotyczącym zastępstwa prawnego na zasadach prawa pomocy, mają odpowiednie zastosowanie do stron korzystających z ustawowego zwolnienia od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych.
W konsekwencji wniosek strony, która korzysta z ustawowego zwolnienia od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych, a występuje o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, podlega rozpoznaniu tylko w zakresie dotyczącym zastępstwa prawnego. W pozostałym bowiem zakresie o zwolnieniu od kosztów sądowych rozstrzyga sama ustawa. W odróżnieniu od zwolnienia mocą postanowienia sądu lub referendarza sądowego (zwolnienie podmiotowe zależne od sytuacji majątkowej strony), zwolnienie ustawowe ma charakter przedmiotowy i jest niezależne od sytuacji majątkowej strony i jej możliwości płatniczych.
Z tych względów na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 i art. 258 § 2 pkt 7 P.p.s.a., postanowiono, jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło