II SA/Wa 1110/06
WyrokWSA w Warszawie2006-11-17
Skład orzekający: Anna Mierzejewska, Jarosław Trelka, Janusz Walawski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej może stwierdzić nieważność decyzji ostatecznej, jeśli stan faktyczny i prawny sprawy nie uległ zmianie, a jedynie organ zmienił swoją ocenę prawną?Ratio decidendi
Organ administracji publicznej nie może uchylić lub zmienić decyzji ostatecznej ani stwierdzić jej nieważności, jeśli nie zachodzą przesłanki określone w Kodeksie postępowania administracyjnego, w szczególności gdy stan faktyczny i prawny sprawy nie uległ zmianie. Ponowne rozpoznanie i rozstrzygnięcie sprawy rozstrzygniętej decyzją ostateczną stanowi naruszenie zasady trwałości decyzji ostatecznej, co uzasadnia stwierdzenie nieważności takiej decyzji na podstawie art. 156 § 1 pkt 3 Kpa.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi Z. K. na decyzję Ministra Obrony Narodowej, która utrzymała w mocy decyzję Prezesa Wojskowej Agencji Mieszkaniowej stwierdzającą nieważność skierowania zezwalającego na tymczasowe zakwaterowanie skarżącego. Skarżący kwestionował fakt rażącego naruszenia prawa przy wydawaniu pierwotnego skierowania, argumentując, że nie można uzależniać jego wydania od prawa do osobnej kwatery stałej i że organ nie kwestionował wcześniej jego tytułu prawnego. Skarżący zarzucił decyzjom obu instancji sprzeczność ze stanem faktycznym i dowolną interpretację przepisów.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdził nieważność zaskarżonej decyzji Ministra Obrony Narodowej oraz utrzymanej nią w mocy decyzji organu I instancji, a także określił, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anna Mierzejewska, Asesor WSA Jarosław Trelka, Asesor WSA Janusz Walawski (spr.), Protokolant Beata Gibzińska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 listopada 2006 r. sprawy ze skargi Z. K. na decyzję Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] marca 2006 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności skierowania zezwalającego na tymczasowe zakwaterowanie 1) stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji oraz utrzymanej nią w mocy decyzji organu I instancji, 2) określa, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości.
Prezes Wojskowej Agencji Mieszkaniowej, decyzją z dnia [...] stycznia 2006 r. nr [...] wydaną na podstawie art. 158 § 1 i art. 157 § 1
w związku z art. 156 § 1 pkt 2 Kpa oraz art. 13 ust. 7 ustawy z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP (Dz. U. z 2005 r. Nr 42, poz. 368 z poźn. zm.), stwierdził z urzędu nieważność skierowania Szefa Służby Zakwaterowania
i Budownictwa Garnizonu [...] Nr [...] z dnia [...] września 1988 r., zezwalającego Z. K. wraz żoną J. na tymczasowe zakwaterowanie w kwaterze zastępczej nr [...] w W., jako wydanego z rażącym naruszeniem prawa.
Minister Obrony Narodowej, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 oraz art. 268 Kpa w związku z § 2 pkt 14 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 lipca 1996 r.
w sprawie szczegółowego zakresu działania Ministra Obrony Narodowej (Dz. U. Nr 94, poz. 426 z poźn. zm.), w dniu 24 marca 2006 r. wydał decyzję nr [...], którą utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji z dnia [...] stycznia 2006 r. nr [...].
W uzasadnieniu decyzji organ przedstawił stan faktyczny sprawy - niekwestionowany przez odwołującego się - oraz przedstawił argumenty uzasadniające, iż przedmiotowe skierowanie zostało wydane z rażącym naruszeniem prawa, co wyczerpuje przesłankę określoną w art. 156 § 1 pkt 2 Kpa.
Decyzja Ministra Obrony Narodowej stała się przedmiotem skargi złożonej przez Z. K. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, w której wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz stwierdzenie, że "skierowanie Szefa Służby Zakwaterowania i Budownictwa Garnizonu [...] nr [...] z dnia [...] września 1998 r. nie zostało wydane z naruszeniem prawa" i " że aktualnym tytułem prawnym do najmu zajmowanego lokalu nr [...] są również przepisy ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i zmianie Kodeksu cywilnego".
Z. K. w uzasadnieniu złożonej skargi zakwestionował fakt rażącego naruszenia prawa przez organ wydający zezwolenie na tymczasowe zakwaterowanie. Podniósł, iż w jego ocenie wydania zezwolenia na tymczasowe zakwaterowanie nie można uzależniać od prawa do osobnej kwatery stałej. Podkreślił, że wojskowe władze kwaterunkowe nie kwestionowały wcześniej tytułu prawnego, jakim było skierowanie nr [...] z dnia [...] września 1988 r. oraz zarzucił decyzjom wydanym w obu instancjach, że są sprzeczne ze stanem faktycznym
i dowolnie interpretują przepisy prawa.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Odnosząc się do zarzutów podniesionych w skardze stwierdził, iż nie zasługują one na uwzględnienie
i przedstawił w tym zakresie stosowną argumentację.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Stosownie do treści art. 13 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), do rozpoznania sprawy właściwy jest wojewódzki sąd administracyjny, na którego obszarze właściwości ma siedzibę organ administracji publicznej, którego działalność została zaskarżona.
Artykuł 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) statuuje zasadę kontroli przez sąd administracyjny zaskarżonych decyzji pod względem ich zgodności
z prawem.
Natomiast art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) stanowi, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Na wstępie należy podać, iż jedną z podstawowych zasad postępowania administracyjnego jest zasada trwałości decyzji administracyjnej określona w art. 16 § 1 Kpa, zgodnie z którą decyzje od których nie służy odwołanie w administracyjnym toku instancji są ostateczne. Uchylenie lub zmiana takich decyzji, stwierdzenie ich nieważności oraz wznowienie postępowania może nastąpić tylko w przypadkach przewidzianych w Kodeksie.
Zasada trwałości decyzji administracyjnej dotyczy decyzji ostatecznej i nie wprowadza zastrzeżenia, co do treści rozstrzygnięcia. Nie ma więc podstaw do ograniczenia zakresu obowiązywania tej zasady do decyzji umarzających postępowanie w sprawie.
Organ administracji publicznej wydając decyzję jest nią związany od momentu wejścia jej do obrotu prawnego, tj. od dnia jej doręczenia lub ogłoszenia (art. 110 Kpa). Oznacza to, że jest związany dokonaną oceną prawną wyrażoną w tej decyzji, a dotyczy to wszystkich elementów sprawy administracyjnej. Dokonane oceny są wiążące dla organu i od tych ocen organ może się uchylić jedynie w trybie przewidzianym w przepisie prawa. Tryb ten wyznacza treść art. 16 § 1 Kpa.
Odstąpienie od dokonanej oceny stanu faktycznego przez ponowne rozpoznanie i rozstrzygnięcie sprawy administracyjnej rozstrzygniętej już decyzją ostateczną stanowi naruszenie zasady trwałości decyzji ostatecznej. Uzasadnia to zastosowanie sankcji nieważności decyzji na podstawie art. 156 § 1 pkt 3 Kpa (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23 stycznia 1998 r. sygn. akt III SA 103/97, glosy Barbary Adamiak - OSP 1999/1/19, LEX 34520).
Sąd rozpatrując skargę stwierdził, ze występuje tożsamość zarówno podmiotowa jak i przedmiotowa między sprawą zakończoną zaskarżonym do Sądu rozstrzygnięciem Ministra Obrony Narodowej, a decyzją Prezesa Wojskowej Agencji Mieszkaniowej z dnia [...] grudnia 2005 r. nr [...] uchylającą
w całości decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w W. nr [...] z [...] września 2005 r. nakazującą skarżącemu opuszczenie i przekazanie do dyspozycji Wojskowej Agencji Mieszkaniowej lokalu mieszkalnego nr [...] położonego w W. przy ul. [...] i umarzającą postępowanie pierwszej instancji.
Ponadto na podkreślenie zasługuje fakt, iż materiał zawarty w aktach sprawy nie wskazuje, aby uległ zmianie jej stan faktyczny lub prawny.
Mając powyższe na względzie, Wojewódzki Sąd Administracyjny
w Warszawie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z art. 156 § 1 pkt 3 Kpa i art. 152 pierwszej
z powołanych powyżej ustaw orzekł, jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło