II SA/Wa 1110/16

Starszy Referendarz sądowy Lucyna Picho Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 22 lipca 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J. M. o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi J. M. na decyzję Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia [...] kwietnia 2016 r., nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania stypendium ministra za wybitne osiągniecia za rok akademicki 2015/2016 postanawia: odmówić przyznania J. M. prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. W następstwie wniesionej skargi na decyzję Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia [...] kwietnia 2016 r., nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania stypendium ministra za wybitne osiągniecia za rok akademicki 2015/2016, J. M. skierował do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. W oświadczeniu złożonym na urzędowym formularzu wnioskodawca podał, że pozostaje w gospodarstwie domowym z matką i ojcem. Ujawnił, że rodzina utrzymuje się z dochodu w łącznej kwocie ok. [...] zł, na którą składają się emerytura ojca w wysokości [...] zł, renta matki w wysokości [...] zł. Wnioskodawca ujawnił, że nie posiada majątku, natomiast ma zgromadzone oszczędności w kwocie ok. [...] zł, a rodzice zgromadzili oszczędności w kwocie ok. [...] zł. J. M. wskazał, że rodzice są współwłaścicielami [...] ha nieruchomości rolnej w O. nieużytkowanej, domu (pustostanu) do kapitalnego remontu w O. o powierzchni [...] m2, oraz domu w O. o powierzchni [...] m2 i domu pustostanu do kapitalnego remontu w O. o powierzchni [...] m2 (własność matki). Uzasadniając wniosek skarżący wyjaśnił, że aktualnie jest studentem bez stałego zatrudnienia, dlatego pozostaje na utrzymaniu rodziców. Do niedawna otrzymywał stypendium w wysokości [...] zł brutto z Centrum [...]. Podniósł, że matka jest rencistką, a ojciec emerytem dlatego nie stać go na opłacenie kosztów sądowych w wysokości 200 zł. Mając na względzie powyższe zważono, co następuje: Prawo pomocy obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 244 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.). Prawo to może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 1 i 2). W myśl zaś art. 246 § 1 pkt 1 i 2 tej ustawy, prawo pomocy przysługuje osobie fizycznej w zakresie całkowitym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, natomiast w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku koniecznego dla utrzymania siebie i rodziny. Odnosząc powyższe kryteria do niniejszej sprawy referendarz sądowy rozpoznający wniosek uznał, że brak jest podstaw do jego uwzględnienia. Na wstępie należy zauważyć, że do kosztów sądowych zalicza się opłaty sądowe (w tym wpis i opłaty kancelaryjne) oraz zwrot wydatków (art. 211 powołanej ustawy). Nie ulega wątpliwości, iż na obecnym etapie postępowania sądowego koszty te sprowadzają się do ewentualnego uiszczenia wpisu od skargi, którego wysokość z uwagi na charakter rozstrzygnięcia wyniesie 200 zł. Natomiast wysokość innych kosztów sądowych, np. opłat kancelaryjnych nie jest obecnie znana, ponieważ zależna będzie od przebiegu sprawy. Jednak podkreślić należy, spośród wszystkich kosztów sądowych wpis od skargi jest najwyższy. Podkreślenia wymaga również to, że konieczność opłacenia pozostałych koszów sądowych powstanie być może w przyszłości na dalszym etapie postępowania sądowego, jak również obowiązek ich uiszczenia będzie rozłożony w czasie. Wskazać również należy, że przy rozpoznawaniu wniosków o prawo pomocy przyjmuje się, że powinno ono być skierowane w pierwszej kolejności do osób, które znajdują się w bardzo trudnej sytuacji majątkowej. Dokonując pod tym kątem sytuacji skarżącego należy stwierdzić, że brak jest podstaw do uwzględnienia wniosku. Jakkolwiek kwota ujawnionych dochodów rodziny nie jest znacząca, to jednak ma ona zapewniony stały i regularny dochód. Referendarz uwzględnił to, że ujawniony majątek nieruchomy (choć znaczny – rodzice skarżącego są właścicielami trzech domów w O.) nie generuje żadnego dochodu, jednak nie bez znaczenia dla oceny sytuacji majątkowej skarżącego jest to, iż ujawnił on, że posiada oszczędności w wysokości ok. [...] zł, natomiast rodzice w kwocie ok. [...] zł Z akt sprawy nie wynika, aby zgromadzone środki pieniężne były przeznaczone na konkretny, istotny dla funkcjonowania skarżącego lub jego rodziców cel, taki jak na przykład leczenie, planowany zabieg medyczny, itp. Nic nie stoi zatem na przeszkodzie, aby zgromadzone środki przeznaczyć na opłacenie kosztów sądowych, tym bardziej, że wysokość tych oszczędności parokrotnie przewyższa opłaty sądowe należne w sprawie, na tym etapie postępowania. Powyższe uzasadnia odmowę zwolnienia J. M. z kosztów sądowych. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 258 § 1 i 2 pkt 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postanowiono jak w sentencji.