II SA/Wa 1111/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Bronisław Szydło, Sędziowie WSA Stanisław Marek Pietras, Eugeniusz Wasilewski, Protokolant Bartosz Piwoński, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 października 2006 r. sprawy ze skargi A. S. na orzeczenie Komisji do Spraw Służby Zastępczej z dnia [...] kwietnia 2006 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przeznaczenia do odbycia służby zastępczej oddala skargę Poborowy A. S. w dniu 18 stycznia 2006 r. złożył wniosek o przeznaczenie go do służby zastępczej z uwagi na przekonania religijne. Podał w nim, iż w jego rodzinie są osoby, które należą do Świadków Jehowy, zaś on sam chociaż nie jest wyznawcą tej religii, to jednak identyfikuje się z nią i w przyszłości zamierza zostać Świadkiem Jehowy. Orzeczeniem nr [...] z dnia [...] lutego 2006 r. Komisja Wojewódzka do Spraw Służby Zastępczej w P., działając na podstawie art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o służbie zastępczej (Dz. U. Nr 223, poz. 2217), odmówiła przeznaczenia A. S. do odbywania służby zastępczej. Zdaniem Komisji, poborowy nie wykazał zasad moralnych bądź przekonań religijnych, które kwalifikowały go do przeznaczenia do służby zastępczej. Po rozpatrzeniu odwołania A. S., w którym wskazywał na związki ze Świadkami Jehowy i że poznaje on zasady biblijne, które utwierdziły go w przekonaniu, iż nie może odbywać zasadniczej służby wojskowej, Komisja do Spraw Służby Zastępczej orzeczeniem nr [...] z dnia [...] kwietnia 2006 r. utrzymała w mocy orzeczenie z dnia [...] lutego 2006 r. Uzasadniając orzeczenie, Komisja podała, iż motywy podnoszone przez skarżącego i jego zainteresowanie religią Świadków Jehowy nie dają podstaw do przeznaczenia go do służby zastępczej. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie A. S. zarzucił, iż niesłusznie odmówiono przeznaczenia go do służby zastępczej. Podał, iż zarówno w prośbie i odwołaniu wskazywał na wrażliwość swojego sumienia co do posługiwania się orężem. Stwierdził, że utrzymuje kontakty ze zborem Świadków Jehowy w K., zaś studium Biblii utwierdziło go w przekonaniu, że chrześcijanin nie może uczyć się sztuki wojowania. Ponadto wskazał, iż źle zostały odczytane jego intencje, bowiem wskazując w odwołaniu na trudną sytuację materialną, nie liczył na jej poprawę, odbywając służbę zastępczą. W odpowiedzi na skargę Komisja do Spraw Służby Zastępczej wniosła o jej oddalenie, podając, iż zawiera ona argumenty podnoszone we wniosku i odwołaniu, do których Komisja ustosunkowała się w orzeczeniu z dnia [...] kwietnia 2006 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. przepisami prawa obowiązującego w dniu podjęcia zaskarżonego aktu lub czynności. Skarga analizowana w aspekcie tych podstaw nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżona decyzja nie narusza prawa. Zasady przeznaczania do służby zastępczej, kierowania do jej odbycia oraz odbywania służby zastępczej przez podlegających obowiązkowi służby wojskowej, którym przekonania religijne lub wyznawane zasady moralne nie pozwalają na pełnienie tej służby, określone zostały w ustawie z dnia 28 listopada 2003 r. o służbie zastępczej (Dz. U. Nr 223, poz. 2217). Postępowanie w sprawie przeznaczenia do odbywania służby zastępczej wszczynane jest na wniosek poborowego, który został na podstawie przepisów ustawy o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej przeznaczony do odbywania zasadniczej służby wojskowej albo przeszkolenia wojskowego (art. 11 ust. 1 ustawy o służbie zastępczej). Stosownie do ust. 2 powołanego przepisu, wniosek poborowego powinien w szczególności zawierać: 1. oświadczenie o wyznawanych przekonaniach religijnych, 2. wskazanie w wyznawanej doktrynie religijnej podstawy wyłączającej możliwość odbywania służby wojskowej oraz wykazać rzeczywiste związki z wyznawaną doktryną religijną lub wskazać wyznawane zasady moralne, które pozostają w sprzeczności z obowiązkami żołnierza odbywającego służbę wojskową. Wniosek ten wymaga zatem, poza oświadczeniem we wskazanym zakresie, również uzasadnienia. Ustawodawca nie przewiduje skierowania do odbywania służby zastępczej jako prostego następstwa zgłoszonego przez poborowego żądania, popartego jedynie oświadczeniem, że zasady moralne lub przekonania religijne nie pozwalają mu na odbywanie zasadniczej służby wojskowej. Poborowy obowiązany jest, zgodnie z powołanym wyżej art. 11 ust. 2 ustawy o służbie zastępczej, wykazać związek między tymi przekonaniami, czy wyznawanymi zasadami moralnymi, a niemożliwością odbycia zasadniczej służby wojskowej bez sprzeniewierzenia się tym przekonaniom bądź zasadom. Uzasadnienie poborowego musi przekonać organy powołane do rozstrzygania we wskazanym wyżej zakresie. Zwolnienie od obowiązku służby wojskowej – bo do tego w istocie prowadzi pozytywne rozpatrzenie wniosku poborowego – i skierowanie do służby zastępczej uzasadniać mogą tylko przekonania głęboko utrwalone, należące do podstawowych wyznaczników postawy poborowego. W toku postępowania skarżący nie przedstawił takich przekonań religijnych ani wyznawanych zasad moralnych, które wyłączałyby możliwość odbywania służby wojskowej. Zgodzić się należy ze stanowiskiem Komisji do Spraw Służby Zastępczej, iż samo werbalne oświadczenie poborowego, że nie akceptuje przemocy i wojen, nie daje podstaw do uznania za przekonywujące uzasadnienia wniosku o skierowanie do odbywania służby zastępczej w świetle ustawowych przesłanek warunkujących to skierowanie. Odwołanie się do przekonań religijnych wymaga, zgodnie z art. 11 ust. 1 powołanej ustawy o służbie zastępczej, wskazania w wyznawanej doktrynie religijnej podstawy wyłączającej możliwość odbywania służby wojskowej oraz wykazania rzeczywistych związków z wyznawaną doktryną religijną. Skarżący tych przesłanek nie wykazał. Powoływanie się na związki ze Zborem Świadków Jehowy i udział w domowym studium biblijnym wskazuje jedynie, iż skarżący dopiero poznaje doktrynę tego związku wyznaniowego. Zdaniem Sądu, orzekające w sprawie Komisje do Spraw Służby Zastępczej zasadnie uznały, iż argumenty podane przez poborowego nie dają podstaw do uwzględnienia wniosku. Wobec powyższego Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzekł jak w wyroku.