II SA/Wa 1111/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Adam Lipiński (spr.), Sędziowie WSA Ewa Pisula-Dąbrowska, Janusz Walawski, Protokolant Agnieszka Bieniewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 listopada 2009 r. sprawy ze skargi E. S. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] maja 2009 r. nr [...] w przedmiocie świadczenia w drodze wyjątku: - oddala skargę. E. S. urodził się w 1951 roku. Korzystał ze świadczenia w drodze wyjątku przyznanego na określony czas. W 2008 roku wystąpił o kontynuację tego świadczenia. Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, po rozpatrzeniu sprawy, decyzją z dnia [...] marca 2009 r., na podstawie art. 83 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. z 2004 r. Nr 23, poz. 353 ze zm.) odmówił przyznania żądanego świadczenia i następnie, po rozpatrzeniu wniosku E. S. o ponowne rozpatrzenie sprawy, decyzją nr [...] z dnia [...] maja 2009 r., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kpa utrzymał w mocy swoją poprzedzającą decyzję. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał co następuje: Zainteresowany legitymował się stażem w ubezpieczeniu społecznym, (łącznie okresy składkowe i nieskładkowe) 21 lat 9 miesięcy i 24 dni. Orzeczeniem lekarza orzecznika ZUS z dnia [...] stycznia 2009 r. został uznany za częściowo niezdolnego do pracy do dnia [...] maja 2011 r. Organ wskazał, że E. S. nie spełnia obecnie warunków do otrzymania świadczenia w drodze wyjątku, albowiem jest częściowo niezdolny do pracy, natomiast dochodzone świadczenie może być przyznane jedynie osobie całkowicie niezdolnej do pracy z uwagi na wiek albo stan zdrowia. Natomiast podnoszone przez zainteresowanego trudne warunki materialne i brak środków utrzymania nie stanowią wystarczającego uzasadnienia do przyznania świadczenia w drodze wyjątku. Świadczenie na podstawie przepisu art. 83 ww. ustawy nie jest świadczeniem socjalnym, przyznawanym wyłącznie według potrzeb, nawet gdy potrzeby te są uzasadnione. E. S. zaskarżył powyższą decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, wskazując na fakt, iż wcześniej świadczenie to otrzymywał, zaś stwierdzona u niego częściowa niezdolność do pracy uniemożliwia mu znalezienie zatrudnienia, zwłaszcza, iż zamieszkuje na terenie o dużym wskaźniku bezrobocia. Wskazał nadto, iż obecnie jego stan zdrowia znacznie się pogorszył. Na rozprawie okazał szereg dokumentów obrazujących jego aktualny stan zdrowia. Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, w odpowiedzi na skargę, wnosił o jej oddalenie, wywodząc jak w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje: Stosownie do treści art. 13 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) do rozpoznania sprawy właściwy jest wojewódzki sąd administracyjny, na którego obszarze właściwości ma siedzibę organ administracji publicznej, którego działalność została zaskarżona, czyli w tej sprawie - Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie. Natomiast zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej i to z przepisami obowiązującymi w dacie jej wydania. Tak więc, Sąd ten nie orzeka o świadczeniu, ale jedynie bada czy zaskarżona decyzja administracyjna jest zgodna z obowiązującym prawem. W ocenie Sądu skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. Nr 162, poz. 1118 ze zm.) ubezpieczonym oraz pozostałym po nich członkom rodziny, którzy wskutek szczególnych okoliczności nie spełniają warunków wymaganych w ustawie do uzyskania prawa do emerytury lub renty i nie mogą – ze względu na całkowitą niezdolność do pracy lub wiek – podjąć pracy lub działalności objętej ubezpieczeniem społecznym oraz nie mają niezbędnych środków utrzymania, Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych może przyznać w drodze wyjątku świadczenia w wysokości nieprzekraczającej odpowiednich świadczeń przewidzianych w ustawie, przy czym do przyznania tego świadczenia niezbędne jest łączne spełnienie wszystkich wyżej wymienionych warunków. Dochodzone świadczenie nie jest bowiem świadczeniem przyznawanym z uwagi na potrzeby, nawet najbardziej uzasadnione. W niniejszej sprawie organ prawidłowo zastosował wyżej wskazany przepis. Orzeczeniem lekarza orzecznika ZUS z dnia [...] stycznia 2009 r. skarżący został uznany za częściowo niezdolnego do pracy do dnia [...] maja 2011 r. Zatem skarżący w chwili wydawania decyzji zarówno w dniu [...] marca 2009 r., jak i w dniu [...] maja 2009 r. nie był osobą całkowicie niezdolną do pracy z uwagi na wiek albo stan zdrowia. Organ wobec treści orzeczenia lekarzy orzeczników ZUS nie mógł inaczej rozstrzygnąć sprawy, albowiem w chwili rozpatrywania sprawy i wydawania decyzji aktualny był stan zdrowia skarżącego orzeczony w przez lekarzy orzeczników ZUS z dnia [...] stycznia 2009 r. i brak było jakichkolwiek podstaw, aby ten stan zdrowia E. S. wówczas kwestionować. Natomiast podnoszona w skardze niemożność znalezienia pracy na terenie objętym znacznym bezrobociem, przez osobę jedynie częściowo zdolną do pracy jest w niniejszej sprawie bez znaczenia, wobec stanowczego twierdzenia przepisu ustawy, wyłączającego z grona osób mogących ubiegać się o świadczenie w drodze wyjątku takich osób, które nie są całkowicie niezdolne do pracy z uwagi na wiek lub stan zdrowia. Orzeczenie lekarza orzecznika ZUS zostało skarżącemu doręczone i co wynika z treści skargi, wówczas skarżący nie kwestionował orzeczonego stanu zdrowia. Dopiero później, już po wydaniu zaskarżonej decyzji, stan zdrowia skarżącego, jak sam twierdził w skardze i na rozprawie, uległ pogorszeniu. Skarżący może zatem, w oparciu o przedstawione na rozprawie dokumenty, wystąpić do Prezesa ZUS z nowym wnioskiem o przyznanie świadczenia, żądając nadto skontrolowania swojego aktualnego stanu zdrowia przez lekarzy orzeczników ZUS. Reasumując, podjęte w niniejszej sprawie decyzje Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] maja 2009 r. i z dnia [...] marca 2009 r., odmawiające przyznania świadczenia w drodze wyjątku są z powyższych względów zasadne. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie nie dopatrzył się naruszenia prawa, przy podejmowaniu tych decyzji, które mogłoby skutkować ich uchyleniem bądź stwierdzeniem ich nieważności. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 132 i art. 151 przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji.