II SA/Wa 1111/13

WyrokWSA w Warszawie2013-10-15

Skład orzekający: Janusz Walawski, Ewa Pisula - Dąbrowska, Andrzej Góraj

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Od jakiej daty przysługuje prawo do świadczenia (renty rodzinnej w drodze wyjątku) przyznanego decyzją administracyjną, która została wydana po wcześniejszym uchyleniu przez sąd decyzji odmawiającej przyznania tego świadczenia?
Ratio decidendi
Prawo do świadczenia w drodze wyjątku (renty rodzinnej) wynika z decyzji administracyjnej, która ma charakter prawotwórczy i określa przedmiot oraz podmiot uprawniony. W związku z tym, świadczenie to przysługuje od momentu wydania decyzji przyznającej to świadczenie, a nie od daty wcześniejszego wniosku lub uchylonej decyzji odmawiającej. Organ nie miał podstaw do wypłaty świadczenia za okres sprzed wydania decyzji przyznającej rentę specjalną, gdyż dopiero ta decyzja potwierdza istnienie podstaw faktycznych uzasadniających przyznanie świadczenia wyjątkowego.
Stan faktyczny
Przedstawicielka ustawowa wniosła o przyznanie renty rodzinnej po zmarłym ojcu. Po wcześniejszym uchyleniu decyzji odmawiającej, organ wydał decyzję przyznającą rentę rodzinną w drodze wyjątku od daty wydania tej decyzji. Następnie Prezes ZUS utrzymał w mocy tę decyzję. Skarżąca wniosła o przyznanie świadczenia od daty wydania pierwszej, uchylonej decyzji oraz wyraziła obawy co do czasowego charakteru przyznanej renty. Organ wniósł o oddalenie skargi, argumentując, że renta mogła być przyznana dopiero od daty wydania decyzji ją przyznającej.
Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Janusz Walawski, Sędziowie WSA Ewa Pisula - Dąbrowska, Andrzej Góraj (spraw.), Protokolant starszy sekretarz sądowy Aneta Duszyńska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 października 2013 r. sprawy ze skargi G. P. reprezentowanej przez przedstawiciela ustawowego H. P. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] kwietnia 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia w drodze wyjątku – oddala skargę – H. P., działając jako przedstawiciel ustawowy córki G. P., wniosła o przyznanie jej renty rodzinnej po zmarłym ojcu. Dnia [...] listopada 2011 r. Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych wydał w tej sprawie decyzję odmowną. W wyniku postępowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie decyzja ta, jak również decyzja utrzymująca ją w mocy, zostały wyeliminowane z obrotu prawnego. Wskutek powyższego wyroku sądowego, organ w dniu [...] stycznia 2013 r. wydał decyzję nr [...], przyznającą małoletniej G. P. rentę rodzinną w drodze wyjątku, począwszy od stycznia 2013 r. do 16 roku życia, z możliwością przedłużenia pod warunkiem kontynuowania nauki. Następnie decyzją z dnia [...] kwietnia 2013 r. nr [...] Prezes ZUS utrzymał w mocy powyższe rozstrzygnięcie. Od powyższej decyzji skargę wniosła przedstawicielka ustawowa strony - H. P. Podniosła, że żądane świadczenie powinno być przyznane począwszy od daty wydania pierwszej decyzji, którą następnie uchylono wyrokiem tutejszego Sądu. Nadto, zwróciła uwagę, że przyznanie renty tylko do czasu ukończenia przez córkę szesnastego roku życia, powoduje po jej stronie stan niepewności. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podnosząc że renta rodzinna mogła być przyznana dopiero od dnia wydania decyzji w tym przedmiocie, z uwagi na konstytutywny jej charakter. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z treścią przepisu art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem skarżonej decyzji administracyjnej. Jest więc to kontrola legalności rozstrzygnięcia zapadłego w postępowaniu administracyjnym, z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i procesowym. Oceniając przedmiotową decyzję według powyższych kryteriów, uznać należy, iż nie narusza ona prawa. Istota sprawy w niniejszym postępowaniu sprowadzała się do oceny tego, od jakiej daty przysługuje stronie prawo do świadczenia, o jakim mowa w art. 83 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. z 2009 r. Nr 153, poz. 1227). W pierwszej kolejności należy wskazać, że prawo do omawianego świadczenia wynika z decyzji Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, przyznającej rentę specjalną. Decyzja ta ma więc moc prawotwórczą. Określa ona przedmiot świadczenia, jak i podmiot do niego uprawniony. Od momentu wydania tej decyzji powstają nowe okoliczności faktyczne, regulujące uprawnienie danej osoby do konkretnego świadczenia. Stąd więc, decydujące znaczenie dla określenia daty, od jakiej ma być wypłacana renta specjalna, ma moment wydania decyzji przyznającej to świadczenie. Tak więc, jako prawidłowe jawi się działanie organu, który dokonał odniesienia początku wypłacania renty rodzinnej, do daty wydania decyzji ją przyznającej. Podkreślić także należy, że organ nie miał podstaw ku temu, aby żądane świadczenie wypłacać za okres sprzed wydania decyzji przyznającej rentę specjalną. Dopiero bowiem wydanie omawianej decyzji, stanowi potwierdzenie istnienia podstaw faktycznych uzasadniających przyznanie świadczenia wyjątkowego. Na marginesie, wyjaśnienia wymaga też okoliczność, że organ mógł przyznać omawiane świadczenie jedynie czasowo. W realiach sprawy brak jest bowiem podstaw dla przyjęcia, że w przyszłości sytuacja materialna, czy też formalno-prawna uprawnionej, nie ulegnie zmianie. Stąd więc nie można skutecznie zarzucać organowi tego, że chce zapewnić sobie w przyszłości możliwość ewentualnej weryfikacji okoliczności faktycznych, będących podstawą przyznania dochodzonego świadczenia. Co zaś się tyczy zarzutu skargi, dotyczącego kwestii winy organu w nieuwzględnieniu pierwotnego wniosku o przyznanie renty rodzinnej, to wskazać należy, że okoliczności te pozostają bez wpływu na poprawność skarżonego rozstrzygnięcia. Mogą one tylko stanowić podstawę ewentualnych roszczeń odszkodowawczych, dochodzonych przed sądem powszechnym, a nie administracyjnym. W tym stanie sprawy, nie podzielając argumentów zawartych w złożonej skardze oraz uznając iż organ w sposób prawidłowy zebrał i ocenił materiał dowodowy, jak również że przy wykonywaniu tych czynności nie naruszył przepisów prawa, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł, jak w sentencji wyroku, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło