II SA/Wa 1112/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anna Mierzejewska (spr.) Sędziowie WSA Andrzej Góraj Teresa Zyglewska Protokolant referent stażysta Marcin Borkowski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 grudnia 2011 r. sprawy ze skargi W. K. na decyzję Szefa Sztabu Generalnego Wojska Polskiego z dnia [...] lutego 2011 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania należności z tytułu pełnienia służby poza granicami państwa 1. uchyla zaskarżoną decyzję Szefa Sztabu Generalnego Wojska Polskiego z dnia [...] lutego 2011 r. nr [...] i utrzymaną nią w mocy decyzję Dowódcy Operacyjnego Sił Zbrojnych z dnia [...] listopada 2010 r. nr [...], 2. określa, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości. Dowódca Operacyjny Sił Zbrojnych, decyzją nr [...] z dnia [...] listopada 2010 r., na podstawie art. 104 § 1 w zw. z art. 66 § 4 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) , art. 86 ust 7, art. 102 ust 4 i 5 w zw. z art. 24 ust 3 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz. U. z 2010 r. Nr 90 poz. 593 ze zm.), na wniosek Pana W. K. o wypłacenie kwoty [...] zł z tytułu nieprzyznanych należności za pełnienie służby poza granicami państwa w okresie od dnia [...] października 2008 r. do dnia [...] listopada 2008 r., odmówił przyznania należności wraz z odsetkami. W uzasadnieniu decyzji organ podał , że Pan W. K. pełnił służbę w [...], dokąd został skierowany rozkazem Szefa Sztabu Generalnego WP Nr [...] z dnia [...] stycznia 2008 r Rozkazem Szefa Sztabu Generalnego WP nr [...] z dnia [...] września 2008 r. został "po wykonaniu zadań w Polskim Kontyngencie Wojskowym [...]" odwołany do kraju (skierowany do macierzystej jednostki wojskowej) w związku z zakończeniem pełnienia misji w ramach PKW. Zgodnie z rozkazem dziennym Dowódcy [...] Nr [...] z dnia [...] października 2008 r., skarżący ubył z rejonu działania PKW po zakończeniu działań mandatowych i z dniem [...] października 2008 r. został skierowany w podróż służbową do kraju drogą morską po trasie port [...] w [...] – S., jako konwojent przewozu sprzętu wojskowego. Skierowanie było zgodne z zarządzeniem Dowódcy Operacyjnego Sił Zbrojnych wyjazdu za granicę nr [...], zgodnie z którym Pan W. K. został skierowany w podróż służbową do kraju w związku z zabezpieczeniem transportu morskiego okrętem w celu ochrony uzbrojenia i sprzętu wojskowego w czasie transportu. Pan W. K. domaga się wypłaty kwoty [...] zł z tytułu pełnienia służby poza granicami państwa w okresie od dnia [...] października 2008 r. do dnia [...] listopada 2008 r., twierdząc, że na podstawie rozkazu Dowódcy PKW został wyznaczony jako "dowódca konwoju do wykonania zadania bojowego, polegającego na konwojowaniu uzbrojenia i polskiego sprzętu wojskowego, transportowanego do kraju drogą morską", a konwój miał być realizowany przez strefę działań wojennych [...], jego zdaniem nadal pełnił służbę poza granicami państwa. W skład żądanych należności został wliczony dodatek wojenny. Dalej organ podał , że zgodnie z art. 24 ust 3 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, oraz § 4 ust 1 pkt 1 i § 5 ust 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 25 maja 2004 r. w sprawie pełnienia zawodowej służby wojskowej poza granicami państwa, do służby poza granicami państwa kieruje Szef Sztabu Generalnego WP w drodze indywidualnego lub zbiorowego rozkazu. W tym samym trybie żołnierz zawodowy jest odwoływany do kraju, w związku z zakończeniem pełnienia służby poza granicami państwa. W przypadku skarżącego odwołanie do kraju było związane z zakończenie służby w rejonie misji, ale również z zakończeniem misji, zgodnie z postanowienie Prezydenta RP. O użyciu PKW postanawia Prezydent Rzeczypospolitej zgodnie z art. 3 ust 1 pkt 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o zasadach użycia lub pobytu Sił Zbrojnych RP poza granicami państwa (Dz. U. Nr 162, poz. 1117 ze zm.). W postanowieniu określony jest m. in. czas przez jaki jednostki wojskowe będą pozostawać poza granicami państwa. Zgodnie z postanowieniem Prezydenta RP z dnia 21 grudnia 2007 r o przedłużeniu okresu użycia PKW [...] (MP Nr 100, poz. 1088) z dniem [...] października 2008 r. przedmiotowy PKW przestał funkcjonować. Wobec powyższego , nie ma podstaw do przyznania żądanych świadczeń finansowych , ponieważ żołnierz może być skierowany do pełnienia służby w PKW tylko w ramach istnienia danego PKW, zgodnie z postanowieniem Prezydenta. Pan W. K. został odwołany z rejonu misji w związku z kończeniem pełnienia służby w PKW. Żołnierz może być zobowiązany do wykonania dodatkowych zadań w związku z zakończeniem pełnienia służby poza granicami państwa, zgodnie z postanowieniem Prezydenta PKW może funkcjonować tylko w składzie [...]. Transport mienia do kraju nastąpił w ramach normalnej podroży służbowej, zgodnie z art. 86 ust 7 ustawy pragmatycznej. Dodatek wojenny przysługiwał żołnierzom PKW w [...] zgodnie z obwieszczeniem Ministra Spraw Zagranicznych z dnia 10 czerwca 2003 r. w sprawie uznania rejonu działania Polskiego Kontyngentu Wojskowego [...] za strefę działań wojennych (MP Nr 34, poz. 462), które straciło moc prawną z datą wskazaną ww. postanowieniu Prezydenta RP, tj. z dniem [...] października 2008 r. Od tej daty brak jest podstaw do przyznania i wypłaty dodatku wojennego, bowiem zgodnie z § 17 ww rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 16 czerwca 2004 r. w sprawie należności pieniężnych żołnierzy zawodowych, pełniących służbę poza granicami państwa, dodatek wojenny mógł być wypłacany za przebywanie w strefie działań wojennych, ustalonej przez Ministra Spraw Zagranicznych (§ 7 ust 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 21 grudnia 1999 r. w sprawie należności pieniężnych i świadczeń otrzymywanych przez żołnierzy wyznaczonych do pełnienia służby poza granicami państwa i pracowników wojska zatrudnionych w jednostkach wojskowych wykonujących zadania poza granicami państwa (Dz. U. Nr 110, poz. 1257 ze zm.)). Od decyzji W. K. złożył odwołanie, w którym wniósł o jej uchylenie. W uzasadnieniu odwołania podkreślił, że w dniu [...] października nie zakończył pełnienia służby w ramach misji Polskiego Kontyngentu Wojskowego. Wskazał, że swoje roszczenie wywodzi w oparciu o rozporządzenie Ministra Obrony Narodowej z dnia 16 czerwca 2004 r. w sprawie należności pieniężnych żołnierzy zawodowych pełniących służbę poza granicami państwa (Dz. U. z 2004 r. Nr 162, poz. 1698 ze zm.) oraz ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o zasadach użycia lub pobytu Sił Zbrojnych RP poza granicami państwa (Dz. U. Nr 162, poz. 1117). Na poparcie swoich twierdzeń powołał także Rozkaz Dowódcy [...] w sprawie określenia zasad i trybu przyznawania zwiększonej należności zagranicznej, zwiększonego dodatku zagranicznego oraz ustalania stawek dodatku wojennego odpowiednio dla żołnierzy zawodowych, żołnierzy zasadniczej służby wojskowej pełnionej jako nadterminowa i pracowników wojska. Szef Sztabu Generalnego Wojska Polskiego decyzją nr [...] z dnia [...] lutego 2011 r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu decyzji wskazał , że nie znajduje podstaw do jej zmiany , a ponadto podkreślił , że organ I instancji słusznie przyjął , że aby żołnierz otrzymał wnioskowane należności musi spełnić dwie przesłanki: 1. posiadać status skierowania do służby poza granicami państwa, 2 miejsce pełnienia służby poza granicami państwa zostało uznane przez Ministra Spraw Zagranicznych RP za strefę działań wojennych. W przedmiotowej sprawie nie ulega wątpliwości, że status żołnierza skierowanego do służby poza granicami państwa za sprawą upływu okresu funkcjonowania [...] zmiany PKW [...] uległ zmianie. Mimo faktycznego pobytu kilka dni w strefie działań wojennych, nie wywołuje skutków w sferze prawa do dodatku wojennego. Wydane przez właściwych przełożonych rozkazy i decyzje skutkowały po opuszczeniu [...] odbyciem przez stronę zagranicznej podróży służbowej i strona otrzymała należności związane z tą podróżą. Nie można zgodzić się z naruszeniem art. 102 ust 3 ustawy, bowiem z zestawieniu z zapisem art. 102 ust 2, skutkuje wnioskiem iż strona nie posiadała już w dacie zaokrętowania (skutek rozkazów przełożonych, które także są normami prawnymi) przymiotu żołnierza skierowanego w zagranicznej podróży służbowej – jako miejsce docelowe wyznaczono S., przydzielając jednocześnie na okres podróży służbowej zadanie ochrony mienia. W konkluzji uzasadnienia organ podkreślił, że nie można mówić o naruszeniu § 16 ust 1 i 2 oraz § 17 ust 1 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 16 czerwca 2004 r. w sprawie należności pieniężnych żołnierzy zawodowych pełniących służbę poza granicami państwa , bowiem zapisy te dotyczą żołnierzy skierowanych , a takiego statusu żołnierz nie posiadał w dacie odbycia podróży służbowej. Powyższa decyzja stała się przedmiotem skargi, wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, w której skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz o zasądzenie kosztów. Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie przepisów prawa procesowego, tj. art. 6, 7, 10 § 1 kpa, a także art. 77 § 1 i art. 80 w zw. z art. 81 kpa oraz obrazę prawa materialnego, tj. art. 102 ust 3 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych. W uzasadnieniu skargi podkreślił, że zgodnie z art. 102 ust 1 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, żołnierzowi zawodowemu w czasie wykonywania obowiązków służbowych poza granicami państwa przysługuje należność zagraniczna oraz mogą być przyznane inne należności pieniężne, odpowiednio do warunków pełnienia zawodowej służby wojskowej poza granicami państwa. Nie zgadza się ze stanowiskiem organu, że w okresie, za który ubiega się o świadczenie, nie był żołnierzem skierowanym, a jedynie żołnierzem w zagranicznej podróży służbowej. Wskazał, że nie brał udziału w postępowaniu administracyjnym (art. 10 kpa), następnie zarzucił naruszenie przepisu art. 77 § 1 poprzez niewyczerpujące rozpatrzenie materiału dowodowego. Podkreślił, że miejsce pełnienia służby poza granicami państwa zostało uznane przez Ministra Spraw Zagranicznych RP za sferę działań wojennych. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie , powołując argumenty jak w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej i to z przepisami obowiązującymi w dacie jej wydania. Innymi słowy, sąd administracyjny kontroluje legalność rozstrzygnięcia zapadłego w postępowaniu z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i obowiązującymi przepisami prawa procesowego. Skarga zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 24 ustawy z dnia z dnia 11 września 2003 r o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz. U. z 2010 r. Nr 90, poz. 593), żołnierz zawodowy może być wyznaczony lub skierowany do pełnienia zawodowej służby wojskowej poza granicami państwa , a zgodnie z ust 3 do pełnienia zawodowej służby wojskowej poza granicami państwa kieruje Szef Sztabu Generalnego Wojska Polskiego. Natomiast art. 102 ust 2 określa , że żołnierzowi zawodowemu skierowanemu do pełnienia zawodowej służby wojskowej poza granicami państwa przysługuje uposażenie zasadnicze ustalone z uwzględnieniem grupy uposażenia według stanowiska służbowego zajmowanego przed skierowaniem , natomiast zgodnie z ust 4 cytowanego artykułu żołnierzowi zawodowemu, o którym mowa w ust. 2, w czasie wykonywania zadań służbowych poza granicami państwa przysługuje, wypłacana w walucie polskiej lub obcej, należność zagraniczna, ustalona odpowiednio do rangi pełnionej funkcji i zakresu wykonywanych obowiązków służbowych, warunków zagrożenia utraty zdrowia lub życia występujących w miejscu pełnienia służby poza granicami państwa, a także uciążliwości wynikających z trudnych warunków klimatycznych lub zakwaterowania. Zgodnie z ust 5. żołnierzowi zawodowemu, o którym mowa w ust. 1 i 2, przebywającemu w strefie działań wojennych, przysługuje dodatek wojenny, a ust 6 stanowi, że żołnierzowi zawodowemu, o którym mowa w ust. 1 i 2, mogą być przyznane inne należności pieniężne, odpowiednio do warunków pełnienia zawodowej służby wojskowej poza granicami państwa. Na podstawie art. 102 ust 10 Minister Obrony Narodowej, w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw pracy, określił w drodze rozporządzenia z dnia 5 marca 2010 r. w sprawie należności pieniężnych żołnierzy zawodowych pełniących służbę poza granicami państwa (Dz.U. z 2010 Nr 90, poz. 593) wysokość oraz tryb przyznawania i wypłacania należności zagranicznej, jednorazowego zasiłku adaptacyjnego i dodatku wojennego oraz rodzaje, wysokość, a także tryb przyznawania i wypłacania innych należności pieniężnych przysługujących żołnierzom zawodowym: 1) wyznaczonym do pełnienia zawodowej służby wojskowej poza granicami państwa: a) w polskich przedstawicielstwach wojskowych przy organizacjach międzynarodowych lub przy międzynarodowych strukturach wojskowych, b) bezpośrednio w strukturach organizacji międzynarodowych lub międzynarodowych strukturach wojskowych, c) w ataszatach obrony przy przedstawicielstwach dyplomatycznych i w stałych przedstawicielstwach przy organizacjach międzynarodowych, podległych ministrowi właściwemu do spraw zagranicznych, mających siedzibę poza granicami Rzeczypospolitej Polskiej, zwanych dalej "placówkami zagranicznymi", d) przy siłach zbrojnych albo przy innych strukturach obronnych państw obcych; 2) skierowanym do pełnienia zawodowej służby wojskowej poza granicami państwa: a) w charakterze obserwatorów wojskowych lub osób posiadających status obserwatora wojskowego - do misji organizacji międzynarodowych lub sił wielonarodowych, b) do kwater głównych, dowództw lub sztabów misji organizacji międzynarodowych lub sił wielonarodowych, c) w składzie jednostek wojskowych, użytych poza granicami państwa zgodnie z przepisami ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o zasadach użycia lub pobytu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej poza granicami państwa (Dz. U. Nr 162, poz. 1117, z 2004 r., Nr 210, poz. 2135 oraz z 2009 r., Nr 79, poz. 669 i Nr 161, poz. 1278) w celu udziału w konflikcie zbrojnym lub w celu wzmocnienia sił państwa albo państw sojuszniczych, misji pokojowej, akcji zapobieżenia aktom terroryzmu lub ich skutkom, d) w składzie jednostek wojskowych, których pobyt poza granicami państwa zgodnie z przepisami ustawy, o której mowa w lit. c, ma na celu udział w szkoleniach lub ćwiczeniach wojskowych, akcjach ratowniczych, poszukiwawczych lub humanitarnych albo w przedsięwzięciach reprezentacyjnych. W sprawie niniejszej bezsporne jest że W. K. pełnił służbę wojskową w [...] zmianie Polskiego Kontyngentu Wojskowego w [...], dokąd został skierowany rozkazem Szefa Sztabu Generalnego z dnia [...] stycznia 2008 r. (art. 24 ust 2). Następnie rozkazem Szefa Sztabu Generalnego WP z dnia [...] września 2008 r. został odwołany do kraju w związku z zakończeniem pełnienia misji w ramach PKW. Zgodnie z rozkazem dziennym Dowódcy [...] z dnia [...] października 2008 r. Pan W. K. "ubył "z rejonu działań wojennych i z dniem [...] października 2008 r. został skierowany do kraju drogą morską po trasie port [...] – S., jako konwojent zabezpieczający przewożony sprzęt wojskowy. Podróż odbywała się morskim okrętem [...] w celu ochrony uzbrojenia i sprzętu wojskowego i trwała od [...] października 2008 r. do [...] listopada 2008 r. W ocenie Sądu status W. K. wypełnia przesłanki § 1 ust 2 powołanego rozporządzenia. Swoim pozwem z dnia [...] sierpnia 2010 r. skarżący domagał się wypłacenia mu kwoty [...] zł z tytułu pełnienia służby poza granicami państwa w okresie od [...] października 2008 r. do [...] listopada 2008 r. oraz dodatku wojennego. W istocie spór w sprawie niniejszej odnosi się do ustalenia jaki był status skarżącego we wskazanym wyżej okresie. Zdaniem organu, we wskazanym okresie skarżący był w podróży służbowej i na podstawie art. 86 ust 7 ustawy, stanowiącego, że żołnierzowi zawodowemu skierowanemu przez dowódcę jednostki wojskowej do wykonywania zadań służbowych poza stałym miejscem pełnienia służby, w kraju lub poza granicami państwa, przysługują następujące należności za podróże służbowe: 1) diety; 2) zwrot kosztów: a) przejazdu na trasie od stałego miejsca pełnienia służby do miejscowości stanowiącej cel skierowania i z powrotem, b) noclegów lub ryczałt za nocleg, c) dojazdu środkami komunikacji miejscowej w formie ryczałtu; i wypłacił należne świadczenia. Dla umocnienia swojego stanowiska, organ powołał postanowienie Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 21 grudnia 2007 r o przedłużeniu okresu użycia Polskiego Kontyngentu Wojskowego [...] (MP z dnia 31 grudnia 2007r.), na mocy którego w okresie od dnia [...] stycznia 2008 r. do [...] października 2008 r. zostanie użyty Polski Kontyngent Wojskowy [...]. Wobec powyższego, PKW przestał funkcjonować i Pan W. K. stracił status żołnierza skierowanego i stał się żołnierzem skierowanym "w podróż służbową". Następnie powołał Obwieszczenie Ministra Spraw Zagranicznych z dnia 10 czerwca 2003 r. w sprawie uznania rejonu działania Polskiego Kontyngentu Wojskowego [...] za strefę działań wojennych (MP z 2003 r. Nr 34, poz. 462) .Z treści obwieszczenia wynika, iż od dnia [...] czerwca 2003 r. rejon działania Polskiego Kontyngentu Wojskowego [...] znajduje się w strefie działań wojennych .Dalej obwieszczenie stanowi, że data ustania tego stanu zostanie podana w odrębnym obwieszczeniu. W uzasadnieniu decyzji organ przyznaje , że po dacie [...] października 2008 r. przez kilka dni skarżący przebywał w rejonie działań wojennych, ale jak to określił ,"nie wywołuje to skutków w sferze prawa do dodatku wojennego". Z zaprezentowanym poglądem i interpretacją przepisów prawa, w ocenie Sądu, nie można się zgodzić. Nie ulega wątpliwości, że od [...] października 2008 r. do dnia [...] listopada 2008 r. drogą morską z [...] do Polski (S.), skarżący konwojował i ochraniał broń oraz sprzęt wojskowy. Nie można w sprawie niniejszej nie uwzględnić tego szczególnego stanu faktycznego. Była to ostatnia zmiana żołnierzy polskich w [...], wobec czego część z nich wykonywała czynności związane z jej zakończeniem. Nie był to normalny powrót do kraju po zakończeniu misji, określony w art. 24 ust 7 pkt 3, który stanowi, że żołnierzowi zawodowemu skierowanemu do pełnienia zawodowej służby wojskowej poza granicami państwa przysługują w szczególności pewne uprawnienia i świadczenia, między innymi wymienia bezpłatny przewóz z kraju do miejsca pełnienia służby i z powrotem w związku z rozpoczęciem i zakończeniem pełnienia służby poza granicami państwa. Części żołnierzy z [...] zmiany taki transport zapewniono. Organ nie określił jaki był status Pana W. K. w przedmiotowym okresie, zdaniem organu nie był już żołnierzem skierowanym w [...] PKW. Jeżeli organ twierdzi, że skarżący był w podróży służbowej, to zgodnie z brzmieniem ust 7 art. 86 ustawy, jest to żołnierz skierowany przez dowódcę jednostki wojskowej do wykonywania zadań służbowych poza stałym miejscem pełnienia służby w kraju lub poza granicami państwa (....), a więc należy ustalić miejsce pełnienia służby w okresie od [...] października 2008 r. do [...] listopada 2008 r. Organ powinien również określić w jakim okresie skarżący pozostawał w rejonie działań wojennych po dacie [...] października 2008 r. i dlaczego zdaniem organu okoliczność ta nie ma wpływu dla powstania uprawnień do dodatku wojennego. W ocenie Sądu niewątpliwie skarżący pełnił służbę jako żołnierz skierowany za granicą i z tego tytułu przysługuje mu należność zagraniczna. Podkreślić należy, że organ powinien ustalić status żołnierza w oparciu o ustalony stan faktyczny i zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa. Wskazać również należy, iż z powołanego obwieszczenia Ministra Spraw Zagranicznych z dnia 10 czerwca 2003 r. nie wynika, z jaką datą rejon działania Polskiego Kontyngentu Wojskiego [...] przestał być uznawany za strefę działań wojennych. Jak wynika z treści obwieszczenia, data ustania tego stanu miała zostać opublikowana w odrębnym obwieszczeniu, a z uzasadnienia zaskarżonej decyzji nie wynika aby organ poczynił ustalenia w tym przedmiocie. A więc czy i kiedy zostało wydane i opublikowane obwieszczenie i jaka jest jego treść. Ponownie rozpoznając sprawę organ powinien poczynić ustalenia we wskazanym wyżej zakresie. Mając powyższe na względzie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, orzekł jak w sentencji wyroku. Stwierdzając, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu, Sąd działał na podstawie art. 152 p.p.s.a.