II SA/Wa 1112/18

WyrokWSA w Warszawie2019-02-27

Skład orzekający: Janusz Walawski, Izabela Głowacka-Klimas, Andrzej Góraj

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy uzasadnienie decyzji Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego, które odwołuje się do informacji zawartych w systemie teleinformatycznym, zamiast zawierać je w treści decyzji doręczanej stronie, spełnia wymogi art. 107 § 3 Kpa. dotyczące uzasadnienia faktycznego i prawnego decyzji administracyjnej?
Ratio decidendi
Uzasadnienie decyzji administracyjnej, które odwołuje się do informacji zawartych w systemie teleinformatycznym, zamiast zawierać je w treści decyzji doręczanej stronie, nie spełnia wymogów art. 107 § 3 Kpa. Brak odniesienia się do zarzutów strony we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy i brak szczegółowego wyjaśnienia podstaw punktacji narusza przepisy postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy.
Stan faktyczny
Uniwersytet złożył wniosek o przyznanie kategorii naukowej. Minister Nauki i Szkolnictwa Wyższego utrzymał w mocy własną decyzję przyznającą kategorię naukową. Uniwersytet złożył wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, kwestionując sposób oceny niektórych osiągnięć naukowych, w tym patentów i wzorów użytkowych. Minister utrzymał w mocy swoją decyzję, powołując się na opinię Komitetu Ewaluacji Jednostek Naukowych (KEJN). Uniwersytet zaskarżył decyzję Ministra, zarzucając naruszenie przepisów Kpa. i rozporządzenia dotyczącego przyznawania kategorii naukowej, w szczególności w zakresie uzasadnienia decyzji.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego i zasądził od Ministra na rzecz strony skarżącej zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Janusz Walawski, Sędziowie WSA Izabela Głowacka-Klimas (spr.), Andrzej Góraj, Protokolant sekretarz sądowy Marcin Borkowski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 lutego 2019 r. sprawy ze skargi Uniwersytetu [...] w [...]; Wydział [...] na decyzję Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia [...] kwietnia 2018 r. nr [...] w przedmiocie przyznania kategorii naukowej 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego na rzecz strony skarżącej Uniwersytetu [...] w [...]; Wydział [...] kwotę 680 (słownie: sześćset osiemdziesiąt) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania. Minister Nauki i Szkolnictwa Wyższego decyzją z [...] kwietnia 2018 r., nr [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 127 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2017 r. poz. 1257, z 2018 r. poz. 149, 650; dalej "Kpa."), art. 47 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 30 kwietnia 2010 r. o zasadach finansowania nauki (Dz.U. z 2018 r. poz. 87; dalej ustawa), utrzymał w mocy własną decyzję nr [...] z [...] listopada 2017 r. przyznającą jednostce naukowej Uniwersytetowi [...] w [...]; Wydział [...] kategorię naukową [...]. W uzasadnieniu organ wskazał, że jednostka naukowa Uniwersytet [...] w [...]; Wydział [...] (dalej Jednostka), wystąpiła z wnioskiem o przyznanie kategorii naukowej i przekazała w dniu [...] kwietnia 2017 r. wypełnioną ankietę w systemie teleinformatycznym [...]. Zgodnie z art. 41 ust. 1 pkt 1 ustawy, kompleksowa ocena jakości działalności naukowej lub badawczo-rozwojowej jednostek naukowych jest przeprowadzana przez Komitet [...], który w myśl art. 35 pkt 1 ustawy jest organem opiniodawczo-doradczym Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego. Organ wskazał, że zgodnie z § 9 rozporządzenia Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 12 grudnia 2016 r. w sprawie przyznawania kategorii naukowej jednostkom naukowym i uczelniom, w których zgodnie z ich statutami nie wyodrębniono podstawowych jednostek organizacyjnych (Dz.U. z 2016 r. poz. 2154; dalej rozporządzenie), stanowiącym, iż kompleksową ocenę jednostek naukowych przeprowadza się w grupach nauk, o których mowa w art. 39 pkt 2-5 ustawy, obejmujących obszary wiedzy określone w przepisach wydanych na podstawie art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 14 marca 2003 r. o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki (Dz.U. z 2017 r. poz. 1789 ze zm.), ocenę Jednostki przeprowadzono w grupie nauk o życiu, obejmującej obszar nauk przyrodniczych, obszar nauk rolniczych, leśnych i weterynaryjnych, a także obszar nauk medycznych i nauk o zdrowiu oraz nauk o kulturze fizycznej. Kompleksową ocenę Jednostki, na podstawie informacji przedstawionych przez nią w ankiecie jednostki naukowej, przeprowadził Zespół [...] złożony z ekspertów właściwych dla grupy nauk o życiu, powołany przez Przewodniczącego Komitetu na podstawie art. 43 ust. 1 ustawy. Organ wskazał, że ocena Jednostki została przeprowadzona w grupie wspólnej oceny [...], zwanej dalej "[...]", do której Jednostka została przyporządkowana przez Komitet zgodnie z § 20 rozporządzenia. Minister podał, że Komitet ustalił składy poszczególnych [...], przyporządkowując do nich jednostki, które złożyły ankiety w terminie do dnia 21 kwietnia 2017 r., ogłoszonym na podstawie § 3 ust. 7 rozporządzenia, z uwzględnieniem specyfiki każdej z grup nauk oraz wielkości i rodzaju jednostek, określonych w szczególności na podstawie analizy publikacji naukowych ich pracowników oraz uprawnień do nadawania stopni naukowych lub stopni w zakresie sztuki, a także dziedzin nauki albo dziedzin sztuki, w których pracownicy ocenianych jednostek uzyskali stopnie lub tytuły naukowe albo stopnie lub tytuły w zakresie sztuki. Składy poszczególnych [...] zostały ogłoszone w Biuletynie Informacji Publicznej na stronie podmiotowej Ministra. Jednostki mogły zgłaszać do Komitetu zastrzeżenia dotyczące ich przyporządkowania do danej [...], w terminie 14 dni od dnia ogłoszenia projektu składów [...]. Komitet, na wniosek zespołu ewaluacji, mógł zmienić przyporządkowanie jednostki naukowej do [...], jeżeli przeprowadzona podczas kompleksowej oceny analiza informacji przedstawionych w ankiecie uzasadniała jej przyporządkowanie do innej [...], ze względu na charakter osiągnięć naukowych i twórczych oraz innych efektów działalności naukowej i artystycznej tej jednostki. Zespół nie zgłosił wniosku o zmianę przyporządkowania Jednostki do [...]. Dokonując ustaleń w zakresie kategorii naukowej organ wskazał, że zgodnie z § 8 rozporządzenia, przy kompleksowej ocenie Jednostki stosowano następujące kryteria: 1) kryterium I "Osiągnięcia naukowe i twórcze", 2) kryterium II "Potencjał naukowy", 3) kryterium III "Praktyczne efekty działalności naukowej i artystycznej", 4) kryterium IV "Pozostałe efekty działalności naukowej i artystycznej". Organ szczegółowo przedstawił informacje, w jaki sposób Zespół dokonał oceny wskazując przy tym na liczbę uzyskanych punktów. Podał, że zgodnie z § 22 ust. 3 rozporządzenia, wyniki przeprowadzonej oceny Zespół przedstawił w karcie kompleksowej oceny jednostki naukowej dla grupy nauk o życiu, sporządzonej zgodnie z wzorem stanowiącym załącznik nr 7 do rozporządzenia. Komisja do spraw grupy nauk o życiu na podstawie § 22 ust. 6 rozporządzenia dokonała porównania ocen Jednostki, przyznanych jej przez Zespół według każdego z czterech ww. kryteriów, z odpowiadającymi im ocenami jednostek referencyjnych dla kategorii naukowych A i B – zatwierdzonymi przez Ministra dla [...] – stosując algorytm określony w załączniku nr 9 do rozporządzenia. Całkowity wynik punktowy porównania Jednostki z każdą z jednostek referencyjnych został obliczony z uwzględnieniem wag przypisanych poszczególnym kryteriom kompleksowej oceny w zależności od rodzaju jednostki naukowej oraz grupy dziedzin nauki przez nią reprezentowanej – zgodnie z tabelą nr 2 w załączniku nr 9 do rozporządzenia. W związku z powyższym, do obliczenia całkowitego wyniku punktowego Jednostki wyniki punktowe porównania uzyskanych przez nią ocen według poszczególnych kryteriów z odpowiadającymi im ocenami jednostek referencyjnych dla kategorii A i dla kategorii B zostały wzięte z następującymi wagami: 1) kryterium I "Osiągnięcia naukowe i twórcze" – 65, 2) kryterium II "Potencjał naukowy" – 10, 3) kryterium III "Praktyczne efekty działalności naukowej i artystycznej" – 15, 4) kryterium IV "Pozostałe efekty działalności naukowej i artystycznej" – 10. Przeprowadzone przez Komisję porównanie ocen przyznanych Jednostce przez Zespół z ocenami jednostki referencyjnej dla kategorii naukowej A dało wynik – 13,45, a porównanie z ocenami jednostki referencyjnej dla kategorii naukowej B dało wynik – 67,21, co zgodnie z § 22 ust. 7 rozporządzenia, jak podał Minister, stanowi podstawę do zaliczenia Jednostki do kategorii naukowej [...]. Organ podał, że Komisja w dniu [...] października 2017 r. podjęła uchwałę, w której zaproponowała przydzielenie Jednostce kategorii naukowej [...]. W dniu [...] października 2017 r. Komisja przekazała uchwałę Przewodniczącemu Komitetu, który na podstawie art. 45 ust. 2 ustawy wnioskiem z dnia 12 października 2017 r. wystąpił do Ministra o przyznanie Jednostce kategorii naukowej [...]. Po zapoznaniu się z wnioskiem Komitetu i dokumentacją kompleksowej oceny Jednostki, Minister w dniu [...] listopada 2017 r. wydał decyzję nr [...] o przyznaniu Jednostce kategorii naukowej [...]. We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy Jednostka zgłosiła zastrzeżenia do przyporządkowania jej do [...]. Minister stwierdził, że Komitet dokonał analizy zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego i odniósł się do zarzutów sformułowanych przez Jednostkę we wniosku oraz do użytych przez nią argumentów. Organ wskazał, że szczegółowe uzasadnienia poszczególnych elementów opinii Komitetu zostały umieszczone w systemie w stosownych polach. Minister podał, że Komitet rozpatrując zastrzeżenia Jednostki dotyczące wyników oceny w ramach kryteriów I-III, dokonał sprawdzenia prawidłowości uwzględnienia w ocenie według tych kryteriów osiągnięć naukowych zgłoszonych przez Jednostkę. W przypadku osiągnięć ocenianych w ramach kryterium I "Osiągnięcia naukowe i twórcze" wzięto pod uwagę, że zgodnie z § 13 ust. 1 rozporządzenia, ważona liczba publikacji naukowych, o których mowa w § 10 ust. 1 pkt 1 -5 rozporządzenia oraz liczba pozostałych osiągnięć naukowych i twórczych, uwzględnianych przy kompleksowej ocenie według kryterium I, o których mowa w § 10 ust. 1 pkt 6 i 11-13 rozporządzenia, łącznie nie mogą być większe niż (3N - 2N0)*T/48. Ustalenie osiągnięć, które mogą być włączone do oceny według kryterium I, wymagało także uwzględnienia ograniczeń wynikających z przepisów § 13 ust. 1 i 7-14 rozporządzenia. Dodatkowym, nadrzędnym priorytetem uwzględnianym przy zastosowaniu wszystkich powyższych ograniczeń była maksymalizacja wyniku punktowego oceny w ramach kryterium I poprzez kwalifikowanie osiągnięć najwyżej punktowanych spośród zgłoszonych przez Jednostkę oraz pełne wykorzystanie liczby [...]. Po uwzględnieniu uznanych w opinii Komitetu za uzasadnione zarzutów, argumentów i informacji, które Jednostka przekazała we wniosku, wyniki oceny Jednostki według kryteriów, o których mowa w § 8 rozporządzenia, są następujące: 1) kryterium I "Osiągnięcia naukowe i twórcze" – ocena OI= 83,83 pkt, 2) kryterium II "Potencjał naukowy" – ocena OII = 310,73 pkt, 3) kryterium III "Praktyczne efekty działalności naukowej i artystycznej" - ocena OIII = 1,16 pkt, 4) kryterium IV "Pozostałe efekty działalności naukowej i artystycznej" – ocena OIV= 65 pkt. Powyższe wartości ocen zostały porównane zgodnie z algorytmem określonym w załączniku nr 9 do rozporządzenia z odpowiadającymi im ocenami jednostek referencyjnych dla kategorii naukowych A i B zatwierdzonymi przez Ministra dla [...]. Organ wskazał, że jednostki referencyjne dla [...] charakteryzują się następującymi wartościami ocen: 1. Jednostka referencyjna dla kategorii A: 1) kryterium I "Osiągnięcia naukowe i twórcze" – ocena OI = 72,3 pkt, 2) kryterium II "Potencjał naukowy" – ocena OII = 448,88 pkt, 3) kryterium III "Praktyczne efekty działalności naukowej i artystycznej" – ocena OIII= 3,49 pkt, 4) kryterium IV "Pozostałe efekty działalności naukowej i artystycznej" – ocena OIV = 56,55 pkt; 2. Jednostka referencyjna dla kategorii B: 1) kryterium I "Osiągnięcia naukowe i twórcze" – ocena OI = 62,46 pkt, 2) kryterium II "Potencjał naukowy" – ocena OII = 241,71 pkt, 3) kryterium III "Praktyczne efekty działalności naukowej i artystycznej" – ocena OIII = 1,88 pkt, 4) kryterium IV "Pozostałe efekty działalności naukowej i artystycznej" – ocena OIV – 30,45 pkt. Porównania dokonano z uwzględnieniem wag określonych w tabeli 2 załącznika nr 9 do rozporządzenia dla grupy nauk ścisłych i inżynierskich, które są następujące: 1) kryterium I "Osiągnięcia naukowe i twórcze" – 65, 2) kryterium II "Potencjał naukowy" – 10, 3) kryterium III "Praktyczne efekty działalności naukowej i artystycznej" – 15, 4) kryterium IV "Pozostałe efekty działalności naukowej i artystycznej" – 10. Przeprowadzone w powyższy sposób porównanie ocen przyznanych Jednostce z ocenami jednostki referencyjnej dla kategorii naukowej A dało wynik – 3, a porównanie z ocenami jednostki referencyjnej dla kategorii naukowej [...] dało wynik – 69,3, co zgodnie z § 22 ust. 7 rozporządzenia stanowi podstawę do zaliczenia Jednostki do kategorii naukowej [...]. Minister wskazał, że biorąc pod uwagę wszystkie powyższe wyniki rozpatrzenia wniosku Komitet w uchwale podjętej na posiedzeniu plenarnym w dniu [...] marca 2018 r. wyraził opinię, że decyzja Ministra z dnia [...] listopada 2017 r., nr [...] powinna zostać utrzymana w mocy. Stwierdził, że uzasadnienia opinii Komitetu odnośnie poszczególnych zarzutów zgłoszonych przez Jednostkę we wniosku zostały umieszczone w systemie. Podał, że po analizie dokumentacji zgromadzonej w sprawie, w tym zastrzeżeń zgłoszonych przez Jednostkę we wniosku oraz opinii Komitetu odnośnie tych zastrzeżeń, Minister podzielił w pełni opinię Komitetu.  Minister stwierdził, że wskazane powyżej wyniki ponownego rozpatrzenia sprawy, w ramach którego wniosek Jednostki został zaopiniowany przez Komitet zgodnie z art. 47 ust. 4 ustawy, uzasadniają utrzymanie zaskarżonej decyzji w mocy. Wskazana na wstępie decyzja Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z [...] kwietnia 2018 r. stała się przedmiotem skargi Wydziału [...] Uniwersytetu [...] w [...] (dalej skarżący). Skarżący zarzucił wydanej decyzji naruszenie następujących przepisów postępowania, a mianowicie: - art. 7, art. 8, art. 77 § 1 i art. 80 Kpa. poprzez nierozpatrzenie całokształtu zebranego materiału dowodowego w sposób wyczerpujący, co miało istotny wpływ na wynik sprawy i skutkowało tym, że organ uznał, że koniecznym dokumentem potwierdzającym uzyskanie prawa z patentu na wynalazek lub prawa ochronnego na wzór użytkowy jest dokument patentowy lub świadectwo ochronne, podczas gdy udzielenie patentu lub prawa ochronnego na wzór użytkowy następuje poprzez wydanie decyzji o udzieleniu prawa z patentu na wynalazek (prawa ochronnego na wzór użytkowy) oraz uiszczenie opłaty za pierwszy okres ochrony; - art. 107 § 3 Kpa. poprzez niewskazanie w uzasadnieniu decyzji faktów, które organ uznał za udowodnione, dowody, na których oparł rozstrzygnięcie, dlaczego innym dowodom odmówił wiarygodności – w uzasadnieniu decyzji brak jest odniesienia się do kwestii związanej z przedmiotowymi prawami z patentów na wynalazki i prawami ochronnymi na wzory użytkowe. Ponadto skarżący zarzucił naruszenie następujących przepisów postępowania, a mianowicie: - § 3 ust. 4 rozporządzenia poprzez błędną wykładnię mającą istotny wpływ na wynik sprawy, skutkującą oceną, iż koniecznym dokumentem potwierdzającym uzyskanie prawa z patentu na wynalazek lub prawa ochronnego na wzór użytkowy jest dokument patentowy lub świadectwo ochronne, podczas gdy udzielenie patentu lub prawa ochronnego na wzór użytkowy następuje poprzez wydanie decyzji o udzieleniu prawa z patentu na wynalazek (prawa ochronnego na wzór użytkowy) oraz uiszczenie opłaty za pierwszy okres ochrony – w tym wypadku decydujące znaczenie ma data dokonania/zaksięgowania opłaty za pierwszy okres ochrony; - art. 54 ust. 1 ustawy – Prawo własności przemysłowej poprzez błędną wykładnię mającą istotny wpływ na wynik sprawy, skutkującą oceną, iż koniecznym dokumentem potwierdzającym uzyskanie prawa z patentu na wynalazek lub prawa ochronnego na wzór użytkowy jest dokument patentowy lub świadectwo ochronne, podczas gdy udzielenie patentu lub prawa ochronnego na wzór użytkowy następuje poprzez wydanie decyzji o udzieleniu prawa z patentu na wynalazek (prawa ochronnego na wzór użytkowy) oraz uiszczenie opłaty za pierwszy okres ochrony – w tym wypadku decydujące znaczenie ma data dokonania/zaksięgowania opłaty za pierwszy okres ochrony. Wobec tak postawionych zarzutów skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji ją poprzedzającej oraz zobowiązanie organu do wydania decyzji ze wskazaniem sposobu załatwienia sprawy lub jej rozstrzygnięcia. Jak podał skarżący, skarga dotyczy nieuznania przez organ wskazanych we wniosku z [...] grudnia 2017 r. o ponowne rozpatrzenie sprawy czterech patentów i trzech wzorów użytkowych uzyskanych przez pracowników Wydziału [...] Uniwersytetu [...] w [...] w roku 2016, co skutkowało przyznaniem Wydziałowi [...] Uniwersytetu [...] w [...] kategorii naukowej [...]. Skarżący uznał, że uwzględnienie ww. patentów i wzorów użytkowych stanowi podstawę do przyznania ww. Wydziałowi kategorii naukowej [...]. W uzasadnieniu skargi skarżący rozwinął argumentację na rzecz sformułowanych w niej zarzutów. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wskazał między innymi, że wszystkie patenty i wzory użytkowe zostały uzyskane w okresie, w którym decyzje administracyjne Urzędu Patentowego stały się ostateczne, tj. pomiędzy [...] stycznia a [...] lutego 2017 r., czyli w okresie nieobjętym już oceną (2013 r. – 2016 r.). Zatem, jak stwierdził Minister, zasadnie ekspert oceniający wskazywane przez skarżącego osiągnięcia uznał, że zdarzenia te pochodzą "spoza okresu oceny". Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Stosownie do treści art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (j.t. Dz.U. z 2018 r. poz. 2107), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej i to z przepisami obowiązującymi w dacie jej wydania. Innymi słowy, sąd administracyjny kontroluje legalność rozstrzygnięcia zapadłego w postępowaniu z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i obowiązującymi przepisami prawa procesowego. Skarga oceniana w świetle powyższych kryteriów zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 35 pkt 1 ustawy z dnia 30 kwietnia 2010 r. o zasadach finansowania nauki (Dz.U. z 2018 r. poz. 87; dalej ustawa), obowiązującej do dnia 30 września 2018 r., Komitet Ewaluacji Jednostek Naukowych (dalej jako: KEJN), jest organem opiniodawczo-doradczym ministra właściwego do spraw nauki, zwanego dalej "Ministrem". Do jego zadań w myśl art. 41 ust. 1 pkt 1 i 2 powołanej ustawy należy przeprowadzenie, nie rzadziej niż co 4 lata, kompleksowej oceny jakości działalności naukowej lub badawczo – rozwojowej jednostek naukowych oraz przedstawienie Ministrowi wniosków w sprawie przyznania poszczególnym jednostkom naukowym kategorii. Stosownie zaś do treści art. 2 pkt 9 omawianej ustawy określenie "jednostki naukowe" oznacza prowadzące w sposób ciągły badania naukowe lub prace rozwojowe: a) podstawowe jednostki organizacyjne uczelni w rozumieniu struktur tych uczelni; b) jednostki naukowe Polskiej Akademii Nauk w rozumieniu ustawy z dnia 30 kwietnia 2010 r. o Polskiej Akademii Nauk (Dz. U. z 2017 r., poz. 1869 i 2201); c) instytuty badawcze w rozumieniu ustawy z dnia 30 kwietnia 2010 r. o instytutach badawczych (Dz. U. z 2017 r., poz. 1158, 1452 i 2201); d) międzynarodowe instytuty naukowe utworzone na podstawie odrębnych przepisów, działające na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej; e) Polską Akademię Umiejętności; f) inne jednostki organizacyjne niewymienione w lit. a-e, posiadające siedzibę na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, będące organizacjami prowadzącymi badania i upowszechniającymi wiedzę w rozumieniu art. 2 pkt 83 rozporządzenia Komisji (UE) nr 651/2014 z dnia 17 czerwca 2014 r. uznającego niektóre rodzaje pomocy za zgodne z wynikiem wewnętrznym w zastosowaniu art. 107 i 108 Traktatu (Dz. Urz. WE L 187 z 26 czerwca 2014 r., str. 1). Kompleksowa ocena jakości działalności naukowej lub badawczo – rozwojowej jednostek naukowych, o której mowa w art. 41 ust. 1 pkt 1, jak stanowi art. 42 ust. 1 ustawy o zasadach finansowania nauki, jest przeprowadzona na podstawie wyników oceny poziomu naukowego prowadzonych badań naukowych lub prac rozwojowych oraz ich efektów w odniesieniu do standardów międzynarodowych, a także oceny znaczenia działalności jednostki naukowej dla rozwoju nauki w skali międzynarodowej oraz wzrostu innowacyjności w skali kraju. Wynikiem kompleksowej oceny działalności naukowej lub badawczo – rozwojowej jednostek naukowych jest przyznanie kategorii: 1) A+ – poziom wiodący; 2) A – poziom bardzo dobry; 3) B – poziom zadowalający, z rekomendacją wznowienia działalności naukowej, badawczo – rozwojowej lub stymulującej innowacyjność gospodarki; 4) C – poziom niezadowalający (art. 42 ust. 3). Parametry i kryteria oceny jednostek naukowych zależą od ich wielkości, rodzaju i profili naukowych i są dostosowane do specyfiki każdej z czterech grup dziedzin nauki, odrębne dla instytutów naukowych Polskiej Akademii Nauk, Polskiej Akademii Umiejętności, podstawowych jednostek organizacyjnych uczelni, instytutów badawczych i jednostek naukowych, o których mowa w art. 2 pkt 9 lit. f (art. 42 ust. 4). Podstawowymi kryteriami kompleksowej oceny jakości działalności naukowej lub badawczo – rozwojowej jednostek naukowych jest ocena: 1) poziomu naukowego prowadzonych badań naukowych lub prac rozwojowych; 2) efektów działalności naukowej w odniesieniu do standardów międzynarodowych – w tym zwłaszcza publikacje autorstwa pracowników jednostki naukowej w renomowanych wydawnictwach oraz monografie naukowe, opracowane nowe technologie, materiały, wyroby, systemy i usługi, wdrożenia, patenty, licencje i prawa ochronne na wzory użytkowe, a także ocena znaczenia działalności jednostki naukowej dla rozwoju nauki w skali międzynarodowej oraz wzrostu innowacyjności w skali kraju, a w zakresie twórczości artystycznej aktywny udział w międzynarodowych wystawach, festiwalach, wydarzeniach artystycznych, plastycznych, muzycznych, teatralnych i filmowych (art. 42 ust. 5). Zgodnie z art. 42 ust. 1 i 2 Przewodniczący KEJN, na wniosek właściwej komisji (wymienionej w art. 39 pkt 2-5), powołuje zespoły ewaluacji, w których skład wchodzą eksperci właściwi dla różnych rodzajów jednostek naukowych i dziedzin nauki. Do zadań zespołów ewaluacji należy przeprowadzanie kompleksowej oceny jakości działalności naukowej i badawczo – rozwojowej jednostek naukowych, o której mowa w art. 41 ust. 1 pkt 1. Z kolei w myśl art. 44 ust. 1 tej ustawy, Przewodniczący KEJN przedstawia Ministrowi projekt szczegółowych parametrów i kryteriów oceny jednostek naukowych, o których mowa w art. 42 ust. 4 i 5. Komisja podejmuje uchwałę w sprawie, o której mowa w art. 41 ust. 1 pkt 2, po przeprowadzeniu kompleksowej oceny jakości działalności naukowej i badawczo – rozwojowej jednostek naukowych, zaś Przewodniczący KEJN występuje do Ministra z wnioskami o przyznanie jednostkom naukowym kategorii naukowej w terminie 14 dni od dnia podjęcia przez Komisję uchwały w tej sprawie (art. 45 ust. 1 i 2). Tryb przyznawania kategorii naukowej jednostkom naukowym i uczelniom, w których nie wyodrębniono podstawowych jednostek organizacyjnych, w tym szczegółowe parametry i kryteria kompleksowej oceny jakości działalności naukowej lub badawczo – rozwojowej jednostek naukowych, sposób przeprowadzenia i dokumentowania kompleksowej oceny oraz wzory kart oceny dokonywanej przez zespoły do spraw ewaluacji jednostek naukowych, określa wydane przez ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego rozporządzenie z dnia 12 grudnia 2016 r. w sprawie przyznawania kategorii naukowej jednostkom naukowym i uczelniom, w których zgodnie z ich statutami nie wyodrębniono podstawowych jednostek organizacyjnych (Dz.U. poz. 2154; dalej rozporządzenie). Stosownie do § 22 ust. 6 ww. rozporządzenia Komisja KEJN określa kategorię naukową A, B lub C proponowaną dla jednostki, na podstawie porównania ocen, o których mowa w ust. 1, z wartościami ocen jednostek referencyjnych właściwej GWO dla kategorii naukowych A i B w ramach każdego z kryteriów kompleksowej oceny, o których mowa w § 8, stosując algorytm określony w załączniku nr 9 do rozporządzenia. Jak wynika z uzasadnienia zaskarżonej decyzji, całkowity wynik punktowy porównania Jednostki (dalej także skarżący) z każdą z jednostek referencyjnych został obliczony z uwzględnieniem wag przypisanych poszczególnym kryteriom kompleksowej oceny w zależności od rodzaju jednostki naukowej oraz grupy dziedzin nauki przez nią reprezentowanej – zgodnie z tabelą nr 2 w załączniku nr 9 do rozporządzenia. W związku z powyższym, do obliczenia całkowitego wyniku punktowego skarżącego wyniki punktowe porównania uzyskanych przez niego ocen według poszczególnych kryteriów z odpowiadającymi im ocenami jednostek referencyjnych dla kategorii A i dla kategorii B zostały wzięte z następującymi wagami: 1) kryterium I "Osiągnięcia naukowe i twórcze" – 65, 2) kryterium II "Potencjał naukowy" – 10, 3) kryterium III "Praktyczne efekty działalności naukowej i artystycznej" – 15, 4) kryterium IV "Pozostałe efekty działalności naukowej i artystycznej" – 10. Przeprowadzone przez Komisję porównanie ocen przyznanych Jednostce przez Zespół z ocenami jednostki referencyjnej dla kategorii naukowej A dało wynik – 13,45, a porównanie z ocenami jednostki referencyjnej dla kategorii naukowej B dało wynik – 67,21, co zgodnie z § 22 ust. 7 rozporządzenia, jak podał Minister, stanowi podstawę do zaliczenia skarżącego do kategorii naukowej B. Z kolei jak wskazał skarżący we wniosku o ponowne rozpatrzenie spraw, brak jest korelacji pomiędzy wynikami oceny działalności naukowej i innowacyjnej Jednostki w ramach kryterium I a wynikami oceny innych osiągnięć Jednostki w ramach kryterium IV. Skarżący stwierdził również, że eksperci przyznając Jednostce liczbę 57 pkt w ramach kryterium IV na podstawie własnej oceny osiągnięć przedstawionych przez Jednostkę w porównaniu z osiągnięciami jednostki referencyjnej w [...], nie wskazali w motywach rozstrzygnięcia, które z osiągnięć wymienionych w § 18 ust. 1 pkt 1-4 rozporządzenia, a zgłoszonych przez skarżącego były preferowane, a które punktowane niżej. Nadto zgłosił zastrzeżenia w zakresie ustalenia wartości liczb N i N0 przyznanych w związku z zawartymi w ankiecie informacjami na temat autorstwa zgłoszonych przez Jednostkę osiągnięć naukowych, w zakresie nieuwzględnienia w ocenie osiągnięć przedstawionych w ankiecie w ramach kryteriów I-III, oceny osiągnięć ocenianych w ramach kryterium IV. Przepis art. 47 ust. 1 zd. 1 ustawy stanowi, że Minister przyznaje kategorię naukową jednostce naukowej lub uczelni, o której mowa w art. 42 ust. 7, w drodze decyzji, na okres do dnia przyznania kategorii naukowej na podstawie kolejnej kompleksowej oceny jakości ich działalności naukowej lub badawczo – rozwojowej. Natomiast w myśl ust. 5 ww. przepisu, do postępowań w sprawach przyznania kategorii naukowej jednostce naukowej lub uczelni, o której mowa w art. 42 ust. 7, nie stosuje się art. 10 i art. 81 Kodeksu postępowania administracyjnego. Oznacza to, że Minister Nauki i Szkolnictwa Wyższego w tym zakresie jako organ administracji publicznej związany jest przepisami ustawy Kpa., z wyłączeniem art. 10 i art. 81 Kpa., zaś wydawana przez niego decyzja w przedmiocie przyznania kategorii naukowej jest decyzją administracyjną. Zgodnie z przepisem art. 107 § 1 Kpa., decyzja powinna zawierać między innymi rozstrzygnięcie oraz uzasadnienie faktyczne i prawne. Natomiast w myśl § 3 ww. przepisu, uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne – wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa. Uzasadnienie jest integralną częścią decyzji, jego funkcją jest wyjaśnienie rozstrzygnięcia stanowiącego jej część dyspozytywną. W piśmiennictwie z zakresu teorii prawa wskazuje się, że uzasadnienie decyzji: 1) spełnia prawny obowiązek wykazania, na jakiej podstawie decyzja została podjęta; 2) daje podstawę kontroli poprawności decyzji; 3) może odgrywać rolę perswazyjną w stosunku do adresatów decyzji oraz innych podmiotów, a także wobec organów orzekających, przez którymi sprawa może się toczyć w trybie odwoławczym; 4) pełni inne rozmaite dalsze funkcje (wpływa na kształtowanie praktyki precedensowej i przewidywalności decyzji oraz na kształtowanie się postaw oceniających wśród organów orzekających), może wreszcie stanowić materiał, który uwzględniony przez prawodawcę będzie wpływał na zmiany stanu prawnego; 5) pełni funkcję opisową, gdy ma odpowiadać procesowi podjęcia decyzji przez organ orzekający (zob. J. Wróblewski, Sądowe stosowanie ..., s. 306 – 307). Z kolei w orzecznictwie zwraca się uwagę, że: "Jednym z istotnych czynników wpływających na umocnienie praworządności w administracji jest obowiązek organów administracyjnych należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, którymi kierowały się te organy, w toku załatwienia spraw. Motywy te, powinny znaleźć swój wyraz także w uzasadnieniu faktycznym i prawnym decyzji, bowiem strony mają prawo znać argumenty i przesłanki podejmowanych decyzji. Bez zachowania tego elementu decyzji, strony nie mają możliwości obrony swoich słusznych interesów oraz prowadzenia polemiki z organem – zarówno w odwołaniu jak też w skardze do Sądu. Niezależnie od powyższego, uzasadnienie stanowi jeden z warunków sine qua non skutecznej kontroli decyzji administracyjnych przez NSA. Prawidłowe uzasadnienie decyzji ma – zdaniem Sądu – nie tylko znaczenie prawne ale i wychowawcze, bowiem pogłębia zaufanie uczestników postępowania do organów administracyjnych" (vide wyrok NSA z 15 grudnia 1995 r., sygn. akt SA/Lu 2479/94, Lex nr 27106). W ocenie Sądu uzasadnienie zaskarżonej decyzji wydanej w niniejszej sprawie nie spełnia wymogów określonych w art. 107 § 3 Kpa. W swoim wniosku o przyznanie kategorii naukowej sporządzanym zgodnie z wymogami powołanego rozporządzenia, skarżący bardzo obszernie przedstawił materiały wymagane do kompleksowej oceny jednostki naukowej według następujących kryteriów wskazanych w § 8 rozporządzenia: 1) kryterium I "Osiągnięcia naukowe i twórcze"; 2) kryterium II "Potencjał naukowy"; 3) kryterium III "Praktyczne efekty działalności naukowej i artystycznej"; 4) kryterium IV "Pozostałe efekty działalności naukowej i artystycznej". Natomiast Minister ograniczył się w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji do przytoczenia oceny punktowej dokonanej przez KEJN, przywoływanej zresztą w uzasadnieniu decyzji wydanej w I instancji, nie wyjaśniając w żaden sposób, z czego punktacja taka wynika, dlaczego uwzględnił jedne osiągnięcia, a innych osiągnięć nie uwzględnił, zwłaszcza tych podlegających ochronie przewidzianej prawem własności intelektualnej. Ponadto w zaskarżonej decyzji, odnosząc się do sporządzonej przez KEJN opinii dotyczącej wniosku skarżącego o przyznanie kategorii naukowej, uznał, że nastąpiło ponowne obliczenie ocen Jednostki według kryteriów I-III w karcie kompleksowej oceny jednostki naukowej dla grupy nauk o życiu. Minister dodał, że po zapoznaniu się z argumentami przedstawionymi przez Jednostkę w uzasadnieniu wniosku i po ich gruntownym przeanalizowaniu, KEJN uznał za uzasadnione zwiększenie wartości oceny punktowej w ramach kryterium IV do wysokości 65 pkt. Wyjaśnił, że przyznane Jednostce wartości ocen zostały porównane zgodnie z algorytmem określonym w załączniku nr 9 do rozporządzenia z odpowiadającymi im ocenami jednostek referencyjnych dla kategorii naukowych A i B zatwierdzonymi przez Ministra dla [...]. Minister podkreślił, że zgodnie z opinią KEJN z [...] marca 2018 r., której uzasadnienie zostało umieszczone w systemie teleinformatycznym, decyzja z [...] listopada 2017 r. powinna zostać utrzymana w mocy. Obowiązek wszechstronnego rozpatrzenia sprawy wymaga odniesienia się przez organ do poszczególnych zarzutów wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Minister w zaskarżonej decyzji wskazał, że Komitet dokonał analizy zgromadzonego materiału dowodowego i że odniósł się do zarzutów wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Podał, że szczegółowe uzasadnienia poszczególnych elementów opinii Komitetu zostały umieszczone w systemie w stosownych polach. Zgodnie z § 30 ust. 3 pkt 5 rozporządzenia z dnia 12 grudnia 2016 r. w sprawie przyznawania kategorii naukowej (...) w postaci papierowej dokumentuje się uchwały Komitetu w sprawie opinii na temat wniosków, o których mowa w ust. 2 pkt 6 (czyli wniosków o ponowne rozpatrzenie sprawy przyznania kategorii naukowej). W aktach sprawy znajduje się uchwała Komitetu Ewaluacji Jednostek Naukowych z dnia [...] marca 2018 r. w sprawie opinii o wnioskach jednostek naukowych o ponowne rozpatrzenie sprawy rozstrzygniętej decyzją w sprawie przyznania kategorii naukowej wraz z załącznikiem, jednakże poza stwierdzeniem w § 1 o przyjęciu opinii dotyczących wniosków o ponowne rozpatrzenie sprawy w szczególności zawierających propozycje rozstrzygnięć w sprawach przyznania kategorii naukowych jednostkom wymienionym w załączniku, nie zawiera ona żadnych informacji szczegółowych. W § 2 uchwała wskazuje jedynie, że opinie cząstkowe dotyczące zastrzeżeń i argumentów przedstawionych przez jednostki naukowe we wnioskach, wprowadzone do systemu teleinformatycznego – stanowią integralną część opinii Komitetu dotyczących tych wniosków. Trudno zatem przyjąć, by dokonana w niniejszej sprawie ocena materiału dowodowego oraz przedstawionej przez skarżącego we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy argumentacji, spełniała warunki uzasadnienia decyzji, o których mowa powyżej. Żadne przepisy w sprawie przyznawania kategorii naukowej jednostkom naukowym i uczelniom, których zgodnie z ich statutami nie wyodrębniono podstawowych jednostek organizacyjnych, nie dają organowi podstawy prawnej do ograniczenia uzasadnienia decyzji, sporządzonej w postaci papierowej, poprzez odniesienie się organu do treści zapisanych w systemie teleinformatycznym [...]. Informacje zawarte w systemie powinny znaleźć się w treści uzasadnienia decyzji doręczanej skarżącemu, bowiem stanowią one jego integralną część. Sporządzone w niniejszej sprawie uzasadnienie decyzji, zawierające wady natury proceduralnej, powoduje, że objęta skargą do Sądu decyzja nie może zostać poddana kontroli sądowej. Minister winien rozpatrzyć sprawę ponownie w jej całokształcie, odnieść się szczegółowo do argumentów skarżącego zawartych we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy oraz skonfrontować swoje wnioski z opinią KEJN, a wyrażone w tym zakresie stanowisko zawrzeć w uzasadnieniu wydanego rozstrzygnięcia. Reasumując, w zaskarżonej decyzji nie odniesiono się do zarzutów skarżącego i wobec tego Sąd doszedł do przekonania, że w rozpatrywanej sprawie doszło do naruszenia przepisów postępowania mających istotny wpływ na wynik sprawy i dotyczy to również przepisów art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 Kpa.. Mając powyższe na względzie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz.U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm.), orzekł jak w sentencji wyroku. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 powołanej ustawy oraz § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz.U. z 2018 r. poz. 265).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło