II SA/Wa 1115/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Stanisław Marek Pietras (spraw.), Sędzia WSA - Adam Lipiński, Sędzia WSA - Anna Mierzejewska, Protokolant - Maria Zawada, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 listopada 2008 r. sprawy ze skargi W. D. na decyzję Prezesa Rady Ministrów z dnia [...] lipca 2008 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania emerytury specjalnej - stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji. - zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości. Prezes Rady Ministrów decyzją z dnia [...] lutego 2008 r. nr [...], po rozpatrzeniu wniosku W. D. z dnia 26 września 2007 r., działając na podstawie art. 82 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (tekst jedn. z 2004 r. Dz. U. Nr 39, poz. 353 ze zm.), odmówił przyznania dla wyżej wymienionego świadczenia w postaci emerytury specjalnej. W uzasadnieniu podał, że przy rozpatrywaniu wniosku brana jest pod uwagę sytuacja bytowa wnioskodawcy, jednak nie stanowi ona jedynego kryterium przyznawania świadczenia. Uwzględnia się ponadto inne okoliczności, wskazujące na jej szczególny charakter, zaś z nadesłanych dokumentów nie wynika, żeby były one spełnione w rozpoznawanej sprawie. W decyzji pouczono skarżącego o możliwości zwrócenia się do Prezesa Rady Ministrów z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy w terminie 14 dni od dnia jej doręczenia, zaś skarżący – jak wynika ze zwrotnego poświadczenia – odebrał decyzję w dniu 26 lutego 2008 r. We wniosku do Prezesa Rady Ministrów z dnia 17 czerwca 2008 r. (data wynikająca z wniosku oraz ze stempla pocztowego na kopercie) o ponowne rozpatrzenie sprawy, skarżący powołując się na art. 127 § 3 k.p.a., nie zgodził się z zaskarżoną decyzją, uzasadniając swoje stanowisko przede wszystkim złym stanem zdrowia. Prezes Rady Ministrów decyzją z dnia [...] lipca 2008 r. nr [...], mając za podstawę art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję z dnia [...] lutego 2008 r. i w uzasadnieniu – podając szczegółowo aktualną sytuację skarżącego – skonkludował, że w jego sytuacji nie dopatrzono się elementów świadczących o szczególnych osiągnięciach czy też zasługach położonych na rzecz kraju, co jest niezbędne do przyznania owego świadczenia. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, W. D. nie zgodził się z zaskarżoną decyzją i powołał się na argumenty przedstawione już we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. W odpowiedzi na skargę Prezes Rady Ministrów wniósł o jej oddalenie, wskazując na dotychczasowe ustalenia faktyczne i prawne. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z brzmieniem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej i to z przepisami obowiązującymi w dacie jej wydania. Skarga analizowana pod tym kątem zasługuje na uwzględnienie, jednakże z innych powodów, aniżeli podniesione przez skarżącego. Zezwala na to treść art. 134 § 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zgodnie z którym sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną i nie może wydać orzeczenia na niekorzyść skarżącego, chyba że stwierdzi naruszenie prawa skutkujące stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności. W pierwszej kolejności, niezależnie od przedstawianych przez obydwie strony argumentów odnoszących się do meritum sprawy, wymagała zbadania kwestia, czy wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją Prezesa Rady Ministrów z dnia [...] lutego 2008 r. złożony przez W. D. w dniu 17 czerwca 2008 r. został wniesiony w terminie, przewidzianym do jego wniesienia. Zgodnie z brzmieniem art. 127 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. z 2000 r. Dz. U. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), od decyzji wydanej w pierwszej instancji przez ministra lub samorządowe kolegium odwoławcze nie służy odwołanie, jednakże strona niezadowolona z decyzji może zwrócić się do tego organu z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy; do wniosku tego stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące odwołań od decyzji. Z kolei, w świetle art. 129 § 1 i § 2 k.p.a., odwołanie wnosi się do właściwego organu odwoławczego za pośrednictwem organu, który wydał decyzję, w terminie czternastu dni od dnia doręczenia decyzji stronie, a gdy decyzja została ogłoszona ustnie – od dnia jej ogłoszenia stronie. Natomiast, jak wynika z akt administracyjnych rozpoznawanej sprawy, decyzja Prezesa Rady Ministrów z dnia [...] lutego 2008 r. nr [...], została doręczona skarżącemu w dniu 26 lutego 2008 r. Okoliczność tę potwierdza podpis W. D. na zwrotnym poświadczeniu odbioru. Zatem termin do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy powinien być liczony od dnia 27 lutego 2008 r. Tak więc ostatnim dniem czternastodniowego terminu przewidzianego do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, był dzień 12 marca 2008 r. Skarżący natomiast wystąpił z takim wnioskiem dopiero w dniu 17 czerwca 2008 r., uchybiwszy terminowi ponad trzy miesiące, nie składając jednocześnie wniosku o przywrócenie terminu do jego wniesienia. Stąd też wobec faktu, iż wniosek W. D. o ponowne rozpatrzenie sprawy został wniesiony po terminie, organ winien – w trybie art. 134 k.p.a. – stwierdzić, w drodze postanowienia, uchybienie terminu do jego wniesienia. Tymczasem Prezes Rady Ministrów uznał, że wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy został złożony w terminie i że istnieją podstawy do merytorycznego orzekania w drodze decyzji, którą to decyzją utrzymał w mocy decyzję z dnia [...] lutego 2008 r., mimo że w dniu wniesienia wniosku decyzja ta korzystała już z przymiotu ostateczności. Dlatego też, z uwagi na rażące naruszenie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., Sąd zobowiązany był stwierdzić nieważność zaskarżonej decyzji w oparciu o art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Według tego przepisu, decyzja jest dotknięta wadą nieważności, gdy została wydana z rażącym naruszeniem prawa. W konsekwencji treść rozstrzygnięcia sprawia, że zbyteczne są rozważania i odniesienia, co do zarzutów podniesionych w skardze. W tym stanie rzeczy, na mocy art. 145 § 1 pkt 2 w zw. z art. 152 i art. 132 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), należało orzec jak w sentencji wyroku.