II SA/Wa 1115/24

WyrokWSA w Warszawie2024-12-11

Skład orzekający: Karolina Kisielewicz-Sierakowska, Iwona Maciejuk, Mateusz Rogala

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy żołnierzowi zawodowemu pełniącemu służbę na stanowisku sędziego sądu wojskowego przysługują odsetki ustawowe za opóźnienie w wypłacie dodatku wyrównawczego, jeśli opóźnienie wynikało z konieczności dostosowania wysokości dodatku do orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego, które stwierdziło niezgodność z Konstytucją przepisów stanowiących podstawę jego wcześniejszego, zaniżonego ustalenia?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że żołnierzowi zawodowemu pełniącemu służbę na stanowisku sędziego sądu wojskowego nie przysługują odsetki ustawowe za opóźnienie w wypłacie dodatku wyrównawczego, jeśli opóźnienie to wynikało z konieczności dostosowania wysokości dodatku do orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego. Kluczowe jest rozróżnienie między nabyciem uprawnienia do dodatku w wyższej wysokości (które powstało z dniem publikacji wyroku TK) a uprawnieniem do jego wypłaty i ewentualnych odsetek. Brak jest podstaw do przyznania odsetek, jeśli nie wystąpiła kwalifikowana, zawiniona zwłoka organu w wypłacie należności, a opóźnienie wynikało z konieczności prawnego uregulowania kwestii po wyroku TK.
Stan faktyczny
Skarżący, sędzia wojskowy, domagał się przyznania odsetek ustawowych za opóźnienie w wypłacie dodatku wyrównawczego za okres od stycznia do listopada 2023 r. oraz za różnicę w uposażeniu za listopad i grudzień 2023 r. Organ odmówił przyznania odsetek, argumentując, że nie wystąpiła zawiniona zwłoka w wypłacie, a opóźnienie wynikało z konieczności dostosowania wysokości dodatku po wyroku Trybunału Konstytucyjnego, który stwierdził niezgodność z Konstytucją przepisów ustawy okołobudżetowej. Skarżący kwestionował takie stanowisko, wskazując na deklaratoryjny charakter decyzji administracyjnych i wsteczne skutki orzeczenia TK.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Karolina Kisielewicz-Sierakowska, Sędzia WSA Iwona Maciejuk (spr.), Asesor WSA Mateusz Rogala, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 11 grudnia 2024 r. sprawy ze skargi M. K. na decyzję Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] kwietnia 2024 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania odsetek ustawowych oddala skargę Minister Obrony Narodowej decyzją z dnia [...] kwietnia 2024 r. nr [...], na podstawie art. 127 § 1 i 3, art. 138 § 1 pkt 1 a także art. 268a ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2023 r. poz. 775 7. późn. zm.) w zw. z pkt 2 ppkt 2 upoważnienia Nr 126/MON Ministra Obrony Narodowej z dnia 29 grudnia 2023 r., po rozpatrzeniu wniosku z dnia 22 marca 2024 r. o ponowne rozpatrzenie sprawy płk. M.K. utrzymał w mocy własną decyzję z dnia [...] lutego 2024 r. nr [...] o odmowie przyznania odsetek ustawowych za opóźnienie w wypłacie uposażenia i innych należności pieniężnych za poszczególne miesiące w okresie od 1 stycznia 2023 r. do dnia 14 listopada 2023 r. oraz odsetek ustawowych za opóźnienie w wypłacie należnej różnicy pomiędzy uposażeniem faktycznie wypłaconym 2 listopada i 1 grudnia 2023 r., a wynagrodzeniem za listopad i grudzień 2023 r. Minister w uzasadnieniu wskazał, że w motywach swojego rozstrzygnięcia z dnia [...] lutego 2024 r. nr [...] wyjaśnił, że decyzją nr [...] z dnia [...] stycznia 2024 r. przyznał dodatek wyrównawczy M.K. oraz zaliczył na poczet przyznanych dodatków wyrównawczych dla żołnierzy zawodowych pełniących zawodową służbę wojskową na stanowiskach sędziów sądów wojskowych, kwoty miesięcznych dodatków wyrównawczych jakie zostały wypłacone sędziemu w okresie od 1 stycznia 2023 r. do 14 listopada 2023 r. Podstawę powyższego rozstrzygnięcia stanowił wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 8 listopada 2023 r. sygn. akt K 1/23 (Dz. U. poz. 2479), który orzekł, że art. 8 i art. 9 ustawy z dnia 1 grudnia 2022 r. o szczególnych rozwiązaniach służących realizacji ustawy budżetowej na rok 2023 (Dz. U. poz. 2666, ze zm.) są niezgodne z art. 178 ust. 2 Konstytucji RP. W konsekwencji oznaczało to konieczność zmiany podstawy obliczania wysokości dodatku wyrównawczego, o którym mowa w art. 439 ust. 2 ustawy z dnia 11 marca 2022 r. o obronie Ojczyzny (Dz. U. z 2024 poz. 248), zwanej dalej również u.o.O., od dnia 1 stycznia 2023 r. Wskazał również, że konsekwencją stwierdzenia niekonstytucyjności aktu normatywnego (jego przepisów) nie jest nieważność ex tunc, lecz wadliwość (wzruszalność), zasadniczo rodząca skutki ex nunc, a zasadą jest, że akt traci moc obowiązującą z dniem ogłoszenia orzeczenia TK w odpowiednim organie publikacyjnym. Omawiane orzeczenie zostało opublikowane w Dzienniku Ustaw Rzeczypospolitej Polskiej dnia 15 listopada 2023 r. Ustosunkowując się do kwestii ewentualnych odsetek podniósł, iż zgodnie z brzmieniem art. 439 ust. 2 u.o.O. w przypadku gdy miesięczne uposażenie żołnierza zawodowego pełniącego zawodową służbę wojskową na stanowisku służbowym sędziego sądu wojskowego albo prokuratora do spraw wojskowych jest niższe od miesięcznego wynagrodzenia przysługującego na równorzędnym stanowisku i pełnionej funkcji sędziego sądu powszechnego albo wysokości wynagrodzenia prokuratora na takim samym stanowisku i pełnionej funkcji, żołnierzowi przysługuje dodatek wyrównawczy w wysokości różnicy między tym wynagrodzeniem a uposażeniem należnym na zajmowanym stanowisku. Zgodnie z zasadą wyrażoną w art. 439 ust. 4 ustawy, dodatki do uposażenia przyznaje się w drodze decyzji. Powyższe oznacza, że właściwy organ wydając decyzję w przedmiocie dodatku wyrównawczego związany jest postanowieniami ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2023 r. poz. 775, z późn. zm.). W myśl zaś art. 35 ust. 3 k.p.a. załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego winno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania. Przy określaniu cezury dla określenia przywołanych terminów należy mieć na uwadze dzień publikacji omawianego wyroku TK tj. 15 listopada 2023 r., a także dzień wpłynięcia do właściwego organu administracji wniosku o wznowienie postępowania, tj. 15 grudnia 2023 r. Postępowanie w przedmiocie wznowienia postępowania zakończonego ostatecznymi decyzjami [...] Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] stycznia 2023 r., [...] Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] maja 2023 r., [...] Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] maja 2023 r. zostało wszczęte postanowieniem nr [...] Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] stycznia 2024 r., a decyzja nr [...] Ministra Obrony Narodowej w przedmiocie dodatku wyrównawczego została wydana dnia [...] stycznia 2024 r. Wobec powyższego brak było możliwości przypisania organowi ją wydającemu działania niezgodnego z obowiązującą procedurą, gdyż decyzja administracyjna wywołuje skutki prawne od dnia jej doręczenia, natomiast ustalenie terminu wypłaty dodatku wyrównawczego następuje z uwzględnieniem dnia, w którym decyzja ta stała się ostateczna. Dyspozycja normy art. 440 ust. 1 wskazuje na uposażenie zasadnicze i dodatki o charakterze stałym są wypłacane miesięcznie z góry, w pierwszym dniu roboczym miesiąca, za który przysługują, co oznacza, że jeżeli decyzja w przedmiocie dodatku wyrównawczego stała się ostateczna w ciągu miesiąca to wypłata tego dodatku nastąpi pierwszego dnia roboczego kolejnego miesiąca. W konsekwencji uprawnienie do ewentualnych odsetek, o którym mowa w art. 434 ustawy, żołnierz nabywa dopiero po upływie wspomnianego terminu. Należało bowiem wyraźnie rozróżnić nabycie przez żołnierza zawodowego uprawnienia do dodatku wyrównawczego w wyższej wysokości, które bezsprzecznie powstało z dniem publikacji przywołanego wyroku TK, od uprawnienia do jego wypłaty (i ewentualnych odsetek), które kształtuje się w sposób opisany powyżej. M.K. we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy wniósł o zmianę decyzji nr [...] z dnia [...] lutego 2024 r. i przyznanie mu odsetek ustawowych za opóźnienie, o których mowa w jego wniosku z dnia 5 stycznia 2024 r. zarzucając naruszenie art. 434 u.o.O. poprzez przyjęcie, że przesłanką wypłaty sędziemu sądu wojskowego odsetek za opóźnienie w wypłacie należnego uposażenia jest nieznana art. 434 ustawy przesłanka "niezgodnego z obowiązującą procedurą" po stronie organu oraz poprzez błędne ustalenie, że kwestię prawa do wypłaty odsetek za opóźnienie, które są instytucją prawa materialnego, regulują przepisy postępowania oraz art. 70 § 3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. Prawo o ustroju sądów wojskowych (Dz. U. z 2022 r. poz. 2250), przy uwzględnieniu treści art. 10 ust. 1 i art. 180 ust. 2 Konstytucji RP, poprzez przyjęcie, że prawo do wypłaty dodatku, o którym mowa w art. 439 ust. 2 ustawy o obronie Ojczyzny, stanowiącego integralną część wynagrodzenia sędziego sądu wojskowego, jest konstytutywnie kreowane dopiero przez decyzję organu władzy wykonawczej w sprawie dodatku wyrównawczego, a nie przez ustawę. Utrzymując w mocy własną decyzję Minister Obrony Narodowej stwierdził, że zgodnie z art. 70 § 3 ustawy Prawo o ustroju sądów uposażenie sędziów sądów wojskowych określają przepisy o uposażeniu żołnierzy, z tym że nie może być ono niższe od wynagrodzenia sędziów sądów powszechnych na stanowiskach równorzędnych, ustalonych przez Prezydenta RP. Uposażenie sędziów sądów wojskowych regulują przepisy u.o.O. Zgodnie z art. 431 ust. 2 ustawy żołnierzom zawodowym z tytułu pełnienia służby wojskowej przysługuje tylko jedno uposażenie, które w myśl ust. 1 tego artykułu składa się z uposażenia zasadniczego i dodatków do tego uposażenia. Uposażenie żołnierzy zawodowych będących sędziami sądów wojskowych składa się zatem z uposażenia zasadniczego, dodatku za długoletnią służbę wojskową oraz dodatku wyrównawczego, w wysokości kwoty różnicy pomiędzy uposażeniem "wojskowym" a wynagrodzeniem sędziego sądu powszechnego zajmującego równorzędne stanowisko względem sędziego wojskowego (art. 439 ust. 2 ustawy). Dodatek wyrównawczy dla sędziów sądów wojskowych materializuje zatem zastrzeżenie dotyczące wysokości uposażenia sędziego sądu wojskowego, określonego w cyt. art. 70 § 3 ustawy regulującej ustrój sądów wojskowych. Dodatki do uposażenia przyznaje natomiast, w drodze decyzji, organ, o którym mowa w art. 470 (art. 439 ust. 4 ustawy), a zatem rozstrzygnięcie w kwestii przyznania dodatku wyrównawczego dla sędziów sądów wojskowych będących żołnierzami zawodowymi pozostaje w sferze prawa administracyjnego. Decyzją nr [...] z dnia [...] stycznia 2024 r. Minister Obrony Narodowej, mając na względzie postanowienia wyroku TK z dnia 8 listopada 2023 r. sygn. akt K 1/23 (Dz. U. poz. 2479) przyznał dodatek wyrównawczy M.K. oraz zaliczył na poczet przyznanych dodatków wyrównawczych dla żołnierzy zawodowych pełniących zawodową służbę wojskową na stanowiskach sędziów sądów wojskowych, kwoty miesięcznych dodatków wyrównawczych jakie zostały wypłacone sędziemu w okresie od 1 stycznia 2023 r. do 14 listopada 2023 r. Kwestia odsetek za zwłokę w wypłacie uposażenia i innych należności dla żołnierzy pełniących zawodową służbę wojskową została z kolei uregulowana w art. 434 ustawy o obronie Ojczyzny. Zgodnie z tą regulacją prawną w przypadku zwłoki w wypłacie uposażenia i innych należności, o których mowa w art. 432, żołnierzowi zawodowemu przysługują odsetki ustawowe za opóźnienie od dnia, w którym uposażenie lub inna należność pieniężna stały się wymagalne. O odsetkach ustawowych za opóźnienie orzeka w decyzji administracyjnej organ właściwy w sprawie przyznania uposażenia lub innej należności. Minister podniósł, że użycie przez ustawodawcę terminu "zwłoki" w treści przepisu art. 434 ustawy wskazuje jednoznacznie na to, że roszczenie o odsetki przysługuje wnioskodawcy tylko i wyłącznie w przypadku wystąpienia kwalifikowanego, zawinionego typu opóźnienia w wypłacie należności. Przedmiotowe okoliczności powinny być zbadane przez organ w toku postępowania administracyjnego. Podobny pogląd wyraził także Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w wyroku z dnia 5 kwietnia 2018 r. (sygn. akt II SA/Sz 1450/17), wskazując, że "konieczne jest zbadanie, czy niedotrzymanie terminu spełnienia świadczenia nastąpiło na skutek okoliczności, za które dłużnik ponosi odpowiedzialność - bowiem tylko w takim wypadku mamy do czynienia ze zwłoką, o której mowa w cytowanym przepisie". Powtórnie rozpatrując przedmiotową sprawę Minister Obrony Narodowej nie dostrzegł zawinionego po stronie organu opóźnienia w wypłacie uposażenia. Dla ustalenia momentu wymagalności dopiero powołane orzeczenie TK spowodowało, że powstało roszczenie o wyrównanie uposażenia, a contrario dopóki w obrocie prawnym pozostawały "wadliwe" decyzje, dopóty nie powstało roszczenie o wyrównanie uposażenia (niedopłata uposażenia). Działając na podstawie wniosku płk. M.K. z dnia 20 listopada 2023 r. (data wpływu do organu 20 listopada 2023 r.) Minister Obrony Narodowej postanowieniem nr [...] z dnia [...] stycznia 2024 r. wszczął postępowanie administracyjne w przedmiocie zmiany wysokości dodatku wyrównawczego dla ww. oficera, które zakończyło się wydaniem decyzji nr [...] Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] stycznia 2024 r. w przedmiocie ustalenia wysokości dodatku wyrównawczego dla płk. M.K. od dnia 1 stycznia 2023 r. M.K. w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] kwietnia 2024 r. nr [...] wniósł o uchylenie zaskarżonej i poprzedzającej ją decyzji Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] lutego 2024 r. nr [...] oraz skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym. Zarzucił naruszenie art. 434 u.o.O. poprzez błędne przyjęcie, że nie znajduje on zastosowania w przedmiotowej sprawie oraz art. 70 § 3 ustawy Prawo o ustroju sądów wojskowych, przy uwzględnieniu treści art. 10 ust. 1 i art. 180 ust. 2 Konstytucji RP, poprzez przyjęcie, że odsetki za opóźnienie w wypłacie uposażenia sędziego sądu wojskowego mogą być niższe (mniej korzystne) od odsetek za opóźnienie w wypłacie wynagrodzenia sędziego sądu powszechnego na stanowisku równorzędnym, ustalonym przez Prezydenta RP. Skarżący w uzasadnieniu mając na względzie treść art. 175 ust. 1 Konstytucji RP wskazał, że przepisy art. 91 § 1, 1c, 1d i 2, 6 i 7 ustawy Prawo o ustroju sądów powszechnych w związku z art. 70 § 1 i 3 ustawy Prawo o ustroju sądów wojskowych w związku z art. 440 ust. 1 u.o.O., a nie indywidualne decyzje administracyjne wydawane przez organ władzy wykonawczej konstytutywnie kreują wysokość i terminy wymagalności uposażenia sędziego wojskowego. W kwestiach związanych z wysokością i wymagalnością uposażenia sędziego sądu wojskowego wydawane są decyzje administracyjne, ale zdaniem skarżącego mają one charakter deklaratoryjny, a nie konstytutywny. Uposażenie sędziego sądu wojskowego nie ma charakteru uznaniowego, w związku z czym wydanie indywidualnej decyzji administracyjnej w sprawie tego uposażenia dla konkretnej osoby nie jest warunkiem, aby roszczenie sędziego wojskowego z tytułu uposażenia stało się wymagalne. O jego wysokości i terminie wymagalności decydują wyłącznie przepisy rangi ustawowej. A skoro to ustawodawca, a nie organ administracji wydający indywidualną decyzję administracyjną ustala wysokość i termin wymagalności uposażenia sędziego sądu wojskowego za poszczególne miesiące, to zmiana ustawy w tym zakresie automatycznie wpływa nie tylko na wysokość, ale i na daty wymagalności miesięcznych rat uposażenia sędziego sądu wojskowego. Skarżący podniósł, że TK wyrokiem z dnia 8 listopada 2023 r. sygn. akt K 1/23, retroaktywnie usunął z systemu prawa art. 8 i 9 ustawy z dnia 1 grudnia 2022 r. o szczególnych rozwiązaniach służących realizacji ustawy budżetowej na rok 2023 (Dz. U. z 2022 r., poz. 2666, z późn. zm.), nie ustalił tu innej daty utraty mocy obowiązującej niekonstytucyjnych przepisów niż data publikacji wyroku sądu konstytucyjnego, w związku z czym wskazane wyżej przepisy ustawy okołobudżetowej straciły swą moc obowiązującą ze skutkiem wstecznym, czyli od dnia ich uchwalenia. Oznacza to konieczność oceny niniejszej sprawy z pominięciem niekonstytucyjnych przepisów ustawy o szczególnych rozwiązaniach służących realizacji ustawy budżetowej na rok 2023, tak jakby przepisy te nigdy nie istniały. A to oznacza, że terminy i wysokość uposażenia należnego sędziemu sądu wojskowego za sporny okres należy oceniać wyłącznie na podstawie aft. 91 § 1, 1c, 1d i 2, 6 i 7 cyt. ustawy Prawo o ustroju sądów powszechnych w związku z art. 70 § 1 i 3 ustawy Prawo o ustroju sądów wojskowych w zw. z art. 440 ust. 1 cyt. ustawy o obronie Ojczyzny. To te przepisy ustawowe, a nie wydawane w międzyczasie indywidualne decyzje administracyjne przyznające skarżącemu uposażenie w konkretnych kwotach (mające znaczenie wyłącznie deklaratoryjne) ustalają wysokość i terminy wymagalności uposażenia w spornym okresie i przesądzają o naruszeniu terminów wypłaty uposażenia sędziowskiego w roku 2023. Skarżący zaznaczył, że bez znaczenia pozostaje to, że postępowanie wznowieniowe w sprawie aktów indywidualnych rozpoczęło się dopiero u schyłku roku 2023 r. Wypłacając sędziemu wojskowemu sporne uposażenie za niemal cały 2023 r. w prawidłowej (podwyższonej do kwot wynikających ze stanu prawnego retroaktywnie ustalonego przez TK) wysokości dopiero dnia 5 lutego 2024 r. organ administracji ewidentnie nie spełnił części tego ratalnego świadczenia wynikającego z ustawy (części równej kwocie podwyższenia faktycznie wypłacanego wcześniej za poszczególne miesiące roku 2023 uposażenia) w terminach przewidzianych ustawą. Skarżący podniósł, że w orzecznictwie poddaje się w wątpliwość to, czy zwrot "zwłoka" użyty w kontekście odsetek tak jak w art. 434 cyt. ustawy o obronie Ojczyzny ma znaczenie takie samo jak zwrot "zwłoka" w rozumieniu Kodeksu cywilnego, a skarżący wątpliwości te uważa za trafne. Nawet jednak przy przyjęciu, że w art. 434 ustawy o obronie Ojczyzny ustawodawca posługuje się pojęciem "zwłoki" w rozumieniu Kodeksu cywilnego, podkreślił, że stosowanie go wprost, bez systemowej wykładni, do sędziów wojskowych zawężałoby prawo sędziego wojskowego do odsetek za opóźnienie w wypłacie uposażenia, naruszając art. 70 § 3 ustawy Prawo o ustroju sądów wojskowych, i powodując, że sędzia wojskowy miałby prawo do niższych roszczeń z omawianego tytułu niż sędzia sądu powszechnego na stanowisku równorzędnym, ustalonym przez Prezydenta RP. Na poparcie tego ostatniego zapatrywania przywołał wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 15 marca 2017 r., sygn. akt II SA/Po 992/16. Skarżący wskazał, że przywołany wyrok dotyczył innych roszczeń i innego stanu faktycznego niż obecna sprawa, ale wyrażone tam zapatrywania co do zasady wydają się trafne, także w wypadku sędziów. Skarżący zwrócił uwagę, że jak wskazuje się na gruncie prawa cywilnego, zwłoka to taki rodzaj opóźnienia, gdy dłużnik nie spełnia świadczenia w terminie wskutek okoliczności, za które ponosi odpowiedzialność, przy czym wierzyciel nie musi udowadniać, że niedotrzymanie terminu nastąpiło z powodu okoliczności, za które dłużnik ponosi odpowiedzialność. Wskazuje jedynie, że termin wykonania zobowiązania bezskutecznie minął (zob. Tanajewska R. [w:] [red.] Ciszewski J., Nazaruk P., Kodeks cywilny. Komentarz aktualizowany, LEX/el. 2023, teza 3. Komentarza do art. 476). W dorobku orzeczniczym sądownictwa administracyjnego znaleźć można liczne orzeczenia, z których wynika, że dopiero stwierdzenie nieważności konstytutywnej decyzji o zwolnieniu z zawodowej służby wojskowej skutkowało powstaniem przesłanki "zwłoki" w wypłacie uposażenia i innych należności i dopiero od takiego stwierdzenia odsetki stawały się wymagalne. Stwierdzając nieważność decyzji organ administracyjny wskazuje bowiem na ciężką, kwalifikowaną wadliwość decyzji, w związku z czym trudno w takiej sytuacji szukać podstaw do uwolnienia się przez organ od winy (zob. uzasadnienie prawne wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 26 marca 2009 r., sygn. akt IV SA/Po 556/08, opubl. w Systemie Informacji Prawnej LEX pod nr. 5442288). W tym kontekście zauważył, że zgodnie z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. jedną z podstaw stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej jest wydanie jej bez podstawy prawnej. Skoro więc sytuacja taka, jak wydanie decyzji administracyjnej bez podstawy prawnej uznawane jest za ciężką, kwalifikowaną wadę decyzji, która przesądza o winie organu administracji w rozumieniu przepisów Kodeksu cywilnego o "zwłoce", to być może analogicznie jako równoważną "zwłoce" w rozumieniu prawa cywilnego ocenić należy sytuację, gdy do opóźnienia w wypłacie prawidłowego uposażenia doszło na skutek stosowania prawa niekonstytucyjnego, które na skutek retroaktywnego orzeczenia TK utraciło moc ze skutkiem od daty jego uchwalenia, czyli gdy decyzje administracyjne o charakterze deklaratywnym zaniżające należne sędziemu uposażenie okazały się - w zakresie tego zaniżenia – decyzjami wydanymi bez podstawy prawnej, a zatem obarczonymi wadą równoważną przesłance stwierdzenia nieważności decyzji. Minister Obrony Narodowej, reprezentowany przez pełnomocnika, w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie. Pełnomocnik w uzasadnieniu podtrzymał dotychczasowe stanowisko. Dodał, że skarżący pełni zawodową służbę wojskową na stanowisku sędziego wojskowego sądu okręgowego w [...] oraz pełni funkcję prezesa tego sądu. Wskazał m.in., że decyzje kształtujące wysokość dodatku wyrównawczego dla sędziów sądów wojskowych wydawane są w trybie i na zasadach określonych w przepisach k.p.a., a więc są aktami konstytutywnymi kształtującymi w formie decyzji administracyjnej, o której mowa w art. 104 k.p.a., wysokość należnego dodatku wyrównawczego. Ustosunkowując się do zarzutu naruszenia art. 434 u.o.O. "poprzez zaniechanie wykładni systemowej tego przepisu i błędne przyjęcie, że nie znajduje on zastosowania w przedmiotowej sprawie", pełnomocnik wskazał, że przepis ten stanowił podstawę wydania zaskarżonej decyzji, a zgodnie z tą regulacją prawną w przypadku zwłoki w wypłacie uposażenia i innych należności, o których mowa w art. 432, żołnierzowi zawodowemu przysługują odsetki ustawowe za opóźnienie od dnia, w którym uposażenie lub inna należność pieniężna stały się wymagalne. O odsetkach ustawowych za opóźnienie orzeka w decyzji administracyjnej organ właściwy w sprawie przyznania uposażenia lub innej należności, co stanowi wyjątek, bowiem co do zasady żądanie wypłaty odsetek za nieterminowe wypłacenie uposażenia i innych należności pieniężnych nie jest sprawą administracyjną. Użycie przez ustawodawcę terminu "zwłoki" w treści przepisu art. 434 ustawy wskazuje jednoznacznie na to, że roszczenie o odsetki przysługuje wnioskodawcy tylko i wyłącznie w przypadku wystąpienia kwalifikowanego, zawinionego typu opóźnienia w wypłacie należności. Przedmiotowe okoliczności powinny być zbadane przez organ w toku postępowania administracyjnego. Podobny pogląd wyraził także Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w wyroku z dnia 5 kwietnia 2018 r., (sygn. akt II SA/Sz 1450/17), wskazując, że "konieczne jest zbadanie, czy niedotrzymanie terminu spełnienia świadczenia nastąpiło na skutek okoliczności, za które dłużnik ponosi odpowiedzialność - bowiem tylko w takim wypadku mamy do czynienia ze zwłoką, o której mowa w cytowanym przepisie". Minister Obrony Narodowej nie dostrzegł zawinionego po stronie organu opóźnienia w wypłacie uposażenia, a dla ustalenia momentu wymagalności dopiero powołane orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego spowodowało, że powstało roszczenie o wyrównanie uposażenia, a contrario dopóki w obrocie prawnym pozostawały "wadliwe" decyzje, dopóty nie powstało roszczenie o wyrównanie uposażenia (niedopłata uposażenia). Organ nie żądał przeprowadzenia rozprawy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1267), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( t.j. Dz.U. z 2024 r. poz. 935). W świetle powyższego wskazania wymaga, że sąd administracyjny analizuje zaskarżoną decyzję i postępowanie, w toku którego została wydana, wyłącznie pod względem jego zgodności z prawem, a nie w aspekcie celowości czy słuszności zawartego w nim rozstrzygnięcia. Skarżący pełni zawodową służbę wojskową na stanowisku sędziego wojskowego sądu okręgowego w [...] oraz pełni funkcję prezesa tego sądu. Po rozpatrzeniu wniosku skarżącego z dnia 5 stycznia 2024 r. Minister Obrony Narodowej decyzją Nr [...] z dnia [...] lutego 2024 r. odmówił przyznania odsetek ustawowych za opóźnienie w wypłacie uposażenia i innych należności pieniężnych od dnia 1 stycznia 2023 r. do dnia 14 listopada 2023 r. oraz odsetek ustawowych za opóźnienie w wypłacie należnej różnicy pomiędzy uposażeniem faktycznie wypłaconym 2 listopada i 1 grudnia 2023 r. a wynagrodzeniem za listopad i grudzień 2023 r. Organ przyjął bowiem, że nie nastąpiła zwłoka w wypłacie uposażenia i innych należności pieniężnych. Decyzja ta utrzymana została przez Ministra w mocy zaskarżoną decyzją z dnia [...] kwietnia 2024 r. Na wstępie wskazać należy, że zgodnie z art. 70 § 3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. Prawo o ustroju sądów wojskowych (Dz. U. z 2022 r. poz. 2250) uposażenie sędziów sądów wojskowych określają przepisy o uposażeniu żołnierzy, z tym, że nie może być ono niższe od wynagrodzenia sędziów sądów powszechnych na stanowiskach równorzędnych, ustalonych przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej. Uposażenie sędziów sądów wojskowych regulują przepisy ustawy z dnia 11 marca 2022 r. o obronie Ojczyzny. Stosownie do art. 431 ust. 2 u.o.O., żołnierzom zawodowym z tytułu pełnienia służby wojskowej przysługuje tylko jedno uposażenie, które w myśl ust. 1 tego artykułu składa się z uposażenia zasadniczego i dodatków do tego uposażenia. Uposażenie żołnierzy zawodowych będących sędziami sądów wojskowych składa się zatem z uposażenia zasadniczego, dodatku za długoletnią służbę wojskową oraz dodatku wyrównawczego, w wysokości kwoty różnicy pomiędzy uposażeniem "wojskowym" a wynagrodzeniem sędziego sądu powszechnego zajmującego równorzędne stanowisko względem sędziego wojskowego (art. 439 ust. 2 u.o.O.). Wskazania wymaga, że dodatki do uposażenia przyznaje w drodze decyzji organ, o którym mowa w art. 470 (art. 439 ust. 4 u.o.O.). Wypłaty uposażenia oraz innych należności, o których mowa w art. 432, dokonuje jednostka wojskowa lub inna instytucja, na której zaopatrzeniu finansowym żołnierz pozostaje (art. 433 ust. 1 u.o.O.). W orzecznictwie sądów administracyjnych dominuje pogląd, że przepis uznany przez Trybunał za niekonstytucyjny ma taki charakter od samego początku, tj. do dnia jego wejścia w życie (v. wyrok NSA z dnia 21 listopada 2018 r. sygn. akt I OSK 1283/18, orzeczenia.nsa.gov.pl). Pogląd ten prezentuje także Sąd rozpoznający niniejszą sprawę. Wskazania wymaga, że w sprawie tej, z uwagi na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 8 listopada 2023 r. sygn. akt K 1/23 (Dz. U. z 2023 r., poz. 2479), Minister Obrony Narodowej decyzją Nr [...] z dnia [...] stycznia 2024 r. przyznał skarżącemu dodatek wyrównawczy w należnej wysokości wynikającej z uwzględnienia wyroku TK od dnia 1 stycznia 2023 r., od 1 marca 2023 r., od 18 marca 2023 r. oraz zaliczył na poczet przyznanych dodatków wyrównawczych dla żołnierzy zawodowych pełniących zawodową służbę wojskową na stanowiskach sędziów sądów wojskowych, kwoty miesięcznych dodatków wyrównawczych jakie zostały wypłacone sędziemu w okresie od 1 stycznia 2023 r. do 14 listopada 2023 r. Trybunał Konstytucyjny wyrokiem z dnia 8 listopada 2023 r. sygn. akt K 1/23 (Dz. U. z 2023 r., poz. 2479), orzekł m.in., że art. 8 i art. 9 ustawy z dnia 1 grudnia 2022 r. o szczególnych rozwiązaniach służących realizacji ustawy budżetowej na rok 2023 (Dz. U. poz. 2666, ze zm.) są niezgodne z art. 178 ust. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Nadmienić należy, że postępowanie (w przedmiocie wznowienia postępowania zakończonego ostatecznymi decyzjami [...] Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] stycznia 2023 r., [...] Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] maja 2023 r., [...] Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] maja 2023 r.) zakończone wydaniem wskazanej wyżej decyzji Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] stycznia 2024 r. wszczęte zostało postanowieniem Nr [...] Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] stycznia 2024 r. Postępowanie to toczyło się na wniosek skarżącego. W związku z zarzutami skargi podkreślenia wymaga, że skarżącemu pełniącemu zawodową służbę wojskową na stanowisku sędziego sądu wojskowego przysługuje uposażenie, a nie wynagrodzenie (art. 70 § 3 ustawy Prawo o ustroju sądów wojskowych). Dodatkowo podkreślenia wymaga, że dodatek wyrównawczy do uposażenia przyznaje organ w drodze decyzji administracyjnej (art. 439 ust. 4 u.o.O.). Decyzja w przedmiocie dodatku wyrównawczego nie ma charakteru aktu deklaratoryjnego, jest to akt kształtujący uprawnienie. W przeciwnym razie nie byłoby potrzeby rozstrzygania o uprawnieniu do dodatku wyrównawczego i jego wysokości w formie decyzji administracyjnej, jak przewidział to ustawodawca. Gdyby przyjąć argumentację skargi co do deklaratywnego charakteru wskazanej decyzji za uzasadnioną, nie byłoby podstaw do wznawiania postępowania administracyjnego w sprawie przyznania i ustalenia wysokości dodatku wyrównawczego, uchylania dotychczasowych decyzji o przyznaniu dodatku wyrównawczego i ustalania na nowo decyzją administracyjną jego wysokości z uwzględnieniem wyroku TK. Sąd nie podziela argumentacji skargi co do deklaratoryjnego charakteru decyzji w sprawie przyznania i ustalenia dodatku wyrównawczego dla żołnierza zawodowego pełniącego służbę wojskową na stanowisku sędziego sądu wojskowego. Z akt sprawy wynika, że decyzja z dnia [...] stycznia 2024 r. przyznająca dodatek wyrównawczy w nowej, właściwej wysokości, uwzględniająca wyrok TK sygn. akt K 1/23, doręczona została stronie w dniu 30 stycznia 2024 r. i z tym dniem weszła do obrotu prawnego. Zgodnie z art. 440 ust. 1 u.o.O., uposażenie zasadnicze i dodatki o charakterze stałym są wypłacane miesięcznie z góry, w pierwszym dniu roboczym miesiąca, za który przysługują. Stosownie do § 3 rozporządzenia Prezydenta RP z dnia 2 sierpnia 2023 r. w sprawie sposobu ustalania wysokości dodatku wyrównawczego dla żołnierzy zawodowych pełniących zawodową służbę wojskową na stanowiskach służbowych sędziów sądów wojskowych oraz prokuratorów do spraw wojskowych (Dz. U. z 2023 r., poz. 1645) wydanego na podstawie art. 439 ust. 12 u.o.O., dodatek wypłaca się miesięcznie z góry, w pierwszym dniu roboczym miesiąca. Zgodnie z art. 435 u.o.O. prawo do uposażenia powstaje z dniem rozpoczęcia przez żołnierza zawodowego pełnienia zawodowej służby wojskowej (ust. 1). Z kolei zmiana wysokości uposażenia następuje: 1) z dniem powstania okoliczności uzasadniających tę zmianę – w przypadku zaistnienia okoliczności powodujących podwyższenie uposażenia; 2) z pierwszym dniem miesiąca następującego po miesiącu, w którym powstały okoliczności uzasadniające tę zmianę – w przypadku zaistnienia okoliczności powodujących obniżenie uposażenia (ust. 2). Jeżeli prawo do uposażenia powstało lub podwyższenie wysokości tego uposażenia nastąpiło w trakcie miesiąca kalendarzowego, uposażenie za czas do końca tego miesiąca oblicza się w wysokości 1/30 części miesięcznego uposażenia za każdy dzień (ust. 3). Zgodnie zaś z art. 434 u.o.O., w przypadku zwłoki w wypłacie uposażenia i innych należności, o których mowa w art. 432, żołnierzowi zawodowemu przysługują odsetki ustawowe za opóźnienie od dnia, w którym uposażenie lub inna należność pieniężna stały się wymagalne. O odsetkach ustawowych za opóźnienie orzeka w decyzji administracyjnej organ właściwy w sprawie przyznania uposażenia lub innej należności. Ustawodawca w art. 434 u.o.O. jednoznacznie uregulował zatem kwestie skutków zwłoki w wypłacie uposażenia i innych należności należnych żołnierzowi zawodowemu, przewidując rozstrzyganie przez organ w formie decyzji administracyjnej. W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że droga administracyjna w przedmiocie dochodzenia odsetek jest dopuszczalna tam, gdzie przepis pragmatyki służbowej przewiduje prawo do odsetek, a jednocześnie nie przewiduje dla ich dochodzenia drogi przed sądem powszechnym (v. wyrok NSA z dnia 21 lutego 2024 r., sygn. akt III OSK 681/22, wyrok NSA z dnia 23 stycznia 2023 r., sygn. akt III OSK 6302/21, orzeczenia.nsa.gov,pl). W niniejszej sprawie Minister Obrony Narodowej zasadnie stwierdził, że zawarty w treści przepisu art. 434 u.o.O. zwrot "w przypadku zwłoki" wskazuje jednoznacznie na to, że roszczenie o odsetki przysługuje wnioskodawcy tylko i wyłącznie w przypadku wystąpienia kwalifikowanego, zawinionego typu opóźnienia w wypłacie należności. W sytuacji, gdy brak jest po stronie organu zawinionego opóźnienia w wypłacie uposażenia lub innych należności, żołnierzowi zawodowemu nie przysługują odsetki ustawowe. Sąd stanowisko to podziela, raz jeszcze podkreślając, że sędzia sądu wojskowego będący żołnierzem zawodowym otrzymuje uposażenie. W świetle przepisów u.o.O. przesłanką przyznania odsetek za nieterminową wypłatę uposażenia i innych należności pieniężnych żołnierzowi zawodowemu jest zwłoka w ich wypłacie oraz wymagalność. Przepis art. 434 u.o.O. zachowuje wcześniejsze rozwiązania z art. 75 ust. 3 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, w tym w całości przesłanki zastosowania przepisu oraz właściwość organów i tryb postępowania w tego typu sprawach. Na tle art. 75 ust. 3 ww. ustawy, ukształtowało się orzecznictwo sądów administracyjnych, na które powołuje się organ, zgodnie z którym roszczenie o odsetki przysługuje wnioskodawcy tylko i wyłącznie w przypadku wystąpienia kwalifikowanego, zawinionego typu opóźnienia w wypłacie należności (v. wyrok WSA w Warszawie z dnia 18 października 2024 r. sygn. akt II SA/Wa 1030/24, orzeczenia.nsa.gov.pl). Pojęcie "zwłoki" określa art. 476 k.c., zgodnie z którym dłużnik dopuszcza się zwłoki, gdy nie spełnia świadczenia w terminie, a jeżeli termin nie jest oznaczony, gdy nie spełnia świadczenia niezwłocznie po wezwaniu przez wierzyciela. Nie dotyczy to wypadku, gdy opóźnienie w spełnieniu świadczenia jest następstwem okoliczności, za które dłużnik odpowiedzialności nie ponosi. Odwołanie się w tym zakresie do k.c. wynika z charakteru sprawy o odsetki (v. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 2 lipca 2008r. sygn. akt II PK 10/08). Jeśli zatem regulacja dotycząca odsetek od zaległych należności posługuje się pojęciem zwłoki, to do interpretacji tego pojęcia należy odwołać się do przepisów prawa cywilnego. Dokonując oceny, czy w sprawie niniejszej można mówić o zwłoce w wypłacie uposażenia i innych należności, przypomnieć należy, że podstawę ustalenia dodatku wyrównawczego dla skarżącego był m. in. art. 8 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 1 grudnia 2022 r. o szczególnych rozwiązaniach służących realizacji ustawy budżetowej na rok 2023. Trybunał Konstytucyjny wyrokiem z dnia 8 listopada 2023 r. sygn. akt K 1/23. stwierdził, że art. 8 i art. 9 ustawy z dnia 1 grudnia 2022 r. o szczególnych rozwiązaniach służących realizacji ustawy budżetowej na rok 2023 są niezgodne z art. 178 ust. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej (Dz.U. z 2023 r., poz. 2479) zaś art. 7 uznał za niezgodny z art. 195 ust. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Zakwestionowane przepisy utraciły moc z dniem 15 listopada 2023 r. W sprawie jest bezsporne, że wynagrodzenie sędziego powinno być kształtowane w sposób wykluczający uznaniowość. Trybunał Konstytucyjny już w wyroku z dnia 12 grudnia 2012 r., sygn. K 1/12 stwierdził bowiem, że "najważniejszym aspektem wynagrodzenia godnego urzędu sędziego jest, by sposób ustalania jego wysokości był oparty na obiektywnych, wymiernych przesłankach i działał z mocy samej ustawy – niejako «automatycznie», bez potrzeby podejmowania w tej sprawie ocennych decyzji, które mogłyby być instrumentem nacisku na sędziów. Istotna jest, oczywiście, także sama wysokość wynagrodzenia, które powinno zapewniać bezpieczeństwo finansowe sędziemu i jego rodzinie, rekompensować rygorystyczne ograniczenia w podejmowaniu innej działalności zarobkowej oraz sprzyjać budowaniu prestiżu urzędu sędziego". W uzasadnieniu powołanego już wyżej wyroku z dnia 8 listopada 2023 r. sygn. akt K 1/23 Trybunał Konstytucyjny dokonał analizy postanowień ustaw okołobudżetowych dotyczących lat 2021 – 2023 i podniósł, że "Wynagrodzenia sędziów w ostatnich latach kształtowane są przez ustawodawcę w sposób całkowicie uznaniowy – zarówno co do konstrukcji mechanizmu wynagradzania, jak i tempa wzrostu płac. Taka praktyka nie zapewnia konstytucyjnej ochrony wynagrodzenia odpowiadającego godności urzędu sędziego oraz zakresowi jego obowiązków. Sędziowie nie mogą w żaden sposób przewidzieć, jak będzie kształtować się ich wynagrodzenie.". Trybunał Konstytucyjny zauważył również, że nie zostały spełnione warunki brzegowe określone w wyroku z dnia 12 grudnia 2012 r., sygn. K 1/12, usprawiedliwiające odstąpienie od normatywnych zasad ustalania wynagrodzeń sędziowskich, a w konsekwencji do ich obniżenia. W szczególności, nie zachodzi sytuacja, o której mowa w art. 216 ust. 5 Konstytucji; relacja państwowego długu publicznego do PKB nie przekracza poziomu 60%. Trybunał Konstytucyjny stwierdził, że "(...) przepisy ustawy okołobudżetowej na 2023 r. po raz kolejny "tymczasowo" modyfikują ustawowe zasady ustalania podstawy zasadniczych wynagrodzeń sędziowskich. Ponadto, w 2023 r. podstawa ta została ustalona w pełni w sposób kwotowy, co w żaden sposób nie nawiązuje do obowiązującego lex generalis mechanizmu wynagradzania." Tym samym treść przepisów kreujących sposób wynagradzania sędziów w latach 2021-2023 była za każdym razem odmienna i ewidentnie nosiła znamiona dowolności. Niekonstytucyjność kształtowania wynagrodzeń sędziów przez ustawę z dnia 1 grudnia 2022 r., stała się przesłanką do wystąpienia przez skarżącego, pełniącego zawodową służbę wojskową na stanowisku służbowym sędziego sądu wojskowego będącego jednocześnie Prezesem Sądu Okręgowego w [...], z wnioskiem z dnia 20 listopada 2023 r. o wznowienie postępowań administracyjnych zakończonych decyzjami administracyjnymi z dnia [...] stycznia 2023 r., [...] maja 2023 r., [...] maja 2023 r. i wydanie nowej decyzji ustalającej wysokość należnego uposażenia, a co za tym idzie dodatku wyrównawczego w sposób uwzględniający wyrok TK sygn. akt 1/23. Wniosek ten prawidłowo przekazany został według właściwości, na podstawie art. 65 § 1 k.p.a., do Ministra Obrony Narodowej. Zgodnie z art. 2 ustawy Prawo o ustroju sądów wojskowych, do sądów wojskowych oraz żołnierzy pełniących służbę w tych sądach mają zastosowanie przepisy dotyczące jednostek wojskowych i żołnierzy w czynnej służbie wojskowej, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej. W sprawie nie jest sporne, że Minister Obrony Narodowej po wznowieniu postępowania, uchylił dotychczasowe decyzje w sprawie przyznania dodatku wyrównawczego i przyznał skarżącemu, będącemu żołnierzem zawodowym pełniącym służbę wojskową na stanowisku sędziego sądu wojskowego, dodatek wyrównawczy w wysokości uwzględniającej wyrok TK, odpowiednio od dnia 1 stycznia 2023 r., od dnia 1 marca 2023 r., od dnia 18 marca 2023 r., co nastąpiło decyzją nr [...] z dnia [...] stycznia 2024 r., doręczoną skarżącemu w dniu 30 stycznia 2024 r. W sprawie jest bezsporne, że przyznanie dodatku wyrównawczego we właściwej wysokości możliwe było dopiero po wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 8 listopada 2023 r. sygn. akt K 1/23 i po wyeliminowaniu z obrotu prawnego decyzji przyznającej dodatek wyrównawczy w dotychczasowej wysokości. Dotychczas bowiem (do orzeczenia przez TK niekonstytucyjności wskazanych przepisów ustawy z dnia 1 grudnia 2022 r.) dodatek wyrównawczy przyznany był skarżącemu decyzjami z dnia [...] stycznia 2023 r. nr [...], nr [...] z dnia [...] maja 2023 r. i nr [...] z dnia 16 maja 2023 r. i był wypłacany w wysokości odpowiadającej obowiązującym ówcześnie przepisom ustawy okołobudżetowej z dnia 1 grudnia 2022 r. Wyrok TK został opublikowany w Dzienniku Ustaw Rzeczypospolitej Polskiej dnia 15 listopada 2023 r. W ocenie Sądu niezasadny jest zarzut naruszenia art. 434 u.o.O. Trafnie organ stwierdził, że w sprawie tej brak było podstaw do przyznania odsetek ustawowych. O opóźnieniu dłużnika może być mowa, jeżeli nie spełnia on świadczenia pieniężnego w terminie, w którym stało się ono wymagalne. Oczywiste jest, że przed ogłoszeniem wyroku TK roszczenie nie powstało, a tym samym świadczenie nie było wymagalne. Nie było ono wymagalne także przed wydaniem przez organ decyzji z dnia [...] stycznia 2024 r. Skoro roszczenie o ustalenie uposażenia i dodatku wyrównawczego (z uwzględnieniem wyroku TK) mogło powstać dopiero po wyroku Trybunału Konstytucyjnego, to nie ma podstaw, aby przyjąć, że żołnierzowi zawodowemu pełniącemu służbę na stanowisku sędziego sądu wojskowego, należą się odsetki za każdy miesiąc okresu przed wydaniem wyroku przez TK. W sprawie tej, postępowanie w przedmiocie wznowienia postępowania zakończonego wymienionymi decyzjami z 2023 r. zostało wszczęte - na wniosek strony, który wpłynął do Ministra Obrony Narodowej w dniu 15 grudnia 2023 r. (powyższe wynika z pisma z dnia 15 grudnia 2023 r. o przekazaniu wniosku według właściwości Ministrowi Obrony Narodowej), postanowieniem nr [...] Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] stycznia 2024 r., a decyzja Nr [...] Ministra Obrony Narodowej w przedmiocie dodatku wyrównawczego w należnej wysokości została wydana dnia [...]stycznia 2024 r. W świetle powyższego nie ma podstaw do stwierdzenia, że organ dopuścił się zwłoki w wypłacie uposażenia i innych należności należnych żołnierzowi zawodowemu. W sprawie tej brak jest podstaw do przypisania organowi wydającemu zaskarżoną decyzję działania niezgodnego z obowiązującą procedurą, gdyż decyzja administracyjna wywołuje skutki prawne od dnia jej doręczenia, natomiast ustalenie terminu wypłaty dodatku wyrównawczego następuje z uwzględnieniem dnia, w którym decyzja stała się ostateczna. Organ odmawiając przyznania odsetek ustawowych nie naruszył prawa. Przesłanką przyznania odsetek za nieterminową wypłatę uposażenia i innych należności pieniężnych żołnierzowi zawodowemu jest zwłoka w ich wypłacie oraz wymagalność (v. wyrok NSA z dnia 18 maja 2010 r., sygn. I OSK 1562/09). Użycie przez ustawodawcę terminu "zwłoka" wskazuje jednoznacznie na to, że roszczenie o odsetki przysługuje wnioskodawcy tylko i wyłącznie w przypadku wystąpienia kwalifikowanego, zawinionego typu opóźnienia w wypłacie należności. Sąd podziela to twierdzenie organu. Jednocześnie wskazać należy, że z taką sytuacją nie mamy do czynienia w niniejszej sprawie. Decyzja z dnia [...] stycznia 2024 r. przyznająca i ustalająca wysokość dodatku wyrównawczego w należnej wysokości doręczona została 30 stycznia 2024 r. Wypłata nastąpiła 5 lutego 2024 r., co w skardze wskazał skarżący. Dla przyznania dodatku wyrównawczego w należnej wysokości konieczne było najpierw wyeliminowanie dotychczasowych decyzji przyznających dodatek wyrównawczy. Jak wskazywano już wyżej, rozstrzyganie w przedmiocie dodatku wyrównawczego następuje w drodze decyzji administracyjnej, jest to decyzja przyznająca stronie uprawnienie i kształtująca wysokość dodatku wyrównawczego. Podkreślenia wymaga przy tym, że decyzja uchylająca decyzje dotychczasowe (po wznowieniu postępowania) wywiera skutek ex nunc. Z tym z kolei wiąże się kwestia wymagalności, na którą wskazuje organ w zaskarżonej decyzji. Rację ma organ wskazując, iż roszczenie o wyrównanie uposażenia powstało dopiero z chwilą opublikowania wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 8 listopada 2023 r. sygn. akt 1/23. To z kolei przesądza – w świetle art. 434 u.o.O. – o braku podstaw w tej sprawie do przyznania skarżącemu odsetek ustawowych za opóźnienie w wypłacie uposażenia i innych należności pieniężnych. Ocena legalności zaskarżonej decyzji dokonana przez Sąd w tej sprawie doprowadziła do uznania, że zaskarżona decyzja odpowiada prawu. Sąd nie dopatrzył się naruszenia przepisów prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, jak również przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W ocenie Sądu, o opóźnieniu w wypłacie uposażenia i innych należności żołnierza zawodowego może być mowa, jeżeli organ nie spełnia świadczenia pieniężnego w terminie, w którym stało się ono wymagalne. Sąd podziela twierdzenie organu, zgodnie z którym należy rozróżnić nabycie przez żołnierza zawodowego uprawnienia do dodatku wyrównawczego w wyższej wysokości, które bezsprzecznie powstało z dniem publikacji wskazanego już wyżej wyroku TK, od uprawnienia do jego wypłaty (i wypłaty ewentualnych odsetek). Zatem, daty wymagalności nie można utożsamiać z datą wydania lub publikacji wyroku TK. Kwestia wypłaty uposażenia zasadniczego i dodatków w określonej wysokości uregulowana została w art. 440 ust. 1 u.o.O., o czym była już mowa wyżej. Podkreślenia wymaga, że uprawnienie do odsetek nie może powstać odrębnie, niezależnie od daty wejścia do obrotu prawnego wyroku TK, a także decyzji przyznającej żołnierzowi zawodowemu pełniącemu służbę wojskową na stanowisku sędziego sądu wojskowego dodatek wyrównawczy w należnej wysokości (decyzja z dnia [...] stycznia 2024 r.). Z tych względów za niezasadny Sąd uznał zarzut naruszenia art. 70 § 3 ustawy Prawo o ustroju sądów wojskowych przy uwzględnieniu wskazanych w skardze przepisów art. 10 ust. 1 i art. 180 ust. 2 Konstytucji RP. Niezrozumiałe jest przy tym – na gruncie stanu faktycznego niniejszej sprawy – twierdzenie, że naruszenie powołanych przepisów nastąpiło poprzez przyjęcie, że odsetki za opóźnienie w wypłacie uposażenia sędziego sądu wojskowego mogą być niższe od odsetek za opóźnienie w wypłacie wynagrodzenia sędziego sądu powszechnego na stanowisku równorzędnym. Podniesiona przez skarżącego okoliczność, że w dorobku orzeczniczym sądownictwa administracyjnego znaleźć można liczne orzeczenia, z których wynika, że dopiero stwierdzenie nieważności konstytutywnej decyzji o zwolnieniu z zawodowej służby wojskowej skutkowało powstaniem przesłanki "zwłoki" w wypłacie uposażenia i innych należności i dopiero od takiego stwierdzenia odsetki stawały się wymagalne nie pozwala podzielić poglądu skarżącego, że "analogicznie jako równoważną "zwłoce" w rozumieniu prawa cywilnego ocenić należy sytuację, gdy do opóźnienia w wypłacie prawidłowego uposażenia doszło na skutek stosowania prawa niekonstytucyjnego, które na skutek retroaktywnego orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego utraciło moc ze skutkiem od daty jego uchwalenia, czyli gdy decyzje administracyjne o charakterze deklaratywnym zaniżające należne sędziemu uposażenie okazały się - w zakresie tego zaniżenia – decyzjami wydanymi bez podstawy prawnej, a zatem obarczonymi wadą równoważną przesłance stwierdzenia nieważności decyzji". Przede wszystkim wskazać należy, że decyzje administracyjne przyznające żołnierzowi zawodowemu pełniącemu służbę na stanowisku sędziego sądu wojskowego dodatek wyrównawczy i ustalające jego wysokość nie są decyzjami o deklaratywnym charakterze, o czym była już mowa wyżej. Decyzje te mają charakter konstytutywny. Nadto, fakt, że przepis uznany przez TK za niekonstytucyjny ma taki charakter od samego początku, tj. do dnia jego wejścia w życie, nie jest równoznaczny z twierdzeniem, że decyzje ustalające uposażenie i dodatek wyrównawczy w zaniżonej wysokości (przed wydaniem przez TK wyroku) były decyzjami wydanymi bez podstawy prawnej. Odnosząc się do twierdzeń skargi wskazać można dodatkowo na pogląd Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażony w wyroku z dnia 2 marca 2010 r. sygn. akt I OSK 1322/09 (orzeczenia.nsa.gov.pl), zgodnie z którym "skoro roszczenie o wypłatę uposażenia za okres od dnia rozwiązania stosunku zawodowej służby wojskowej do dnia przywrócenia tego stosunku służbowego ze skutkiem ex tunc może co do zasady powstać dopiero po stwierdzeniu nieważności decyzji wypowiadającej ten stosunek służbowy, to nie ma podstawy do przyjęcia, że zostały spełnione przesłanki nabycia prawa do odsetek za każdy miesiąc okresu, w którym żołnierz miał status przeniesionego do rezerwy, a o których to odsetkach mowa w art. 75 ust. 3 omawianej ustawy." W świetle powyższego, Sąd nie znalazł podstaw do uchylenia zaskarżonej i poprzedzającej ją decyzji. Z tych względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 i art. 119 pkt 2 w zw. z art. 120 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł, jak w wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło