II SA/Wa 1117/16

WyrokWSA w Warszawie2017-05-23

Skład orzekający: Danuta Kania, Adam Lipiński, Janusz Walawski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej może pobrać opłatę za udostępnienie informacji publicznej, jeśli koszty przygotowania tej informacji nie zostały wykazane jako rzeczywiste i zindywidualizowane?
Ratio decidendi
Organ administracji publicznej może pobrać opłatę za udostępnienie informacji publicznej, jeśli jej przygotowanie wiąże się z poniesieniem dodatkowych kosztów. Opłata ta musi jednak odpowiadać rzeczywistym, zindywidualizowanym kosztom, a nie być oparta na szacunkach czy hipotetycznych wyliczeniach. W przypadku braku takiego wykazania, żądanie opłaty jest bezzasadne, a zaskarżony akt ustalający tę opłatę podlega uchyleniu.
Stan faktyczny
A.Z. zwrócił się do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego o udostępnienie kserokopii lub wglądu do rejestrów decyzji i postanowień z określonego okresu. Organ poinformował o konieczności poniesienia dodatkowych kosztów w wysokości 6702,86 zł, uzasadniając to potrzebą anonimizacji i kserowania dokumentów, co miało wymagać pracy po godzinach. Skarżący wezwał do usunięcia naruszenia prawa, kwestionując wysokość opłaty. Organ podtrzymał swoje stanowisko. Po udostępnieniu dokumentów, skarżący złożył skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżony akt i zasądził od Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Danuta Kania (spr.), Sędziowie WSA Adam Lipiński, Janusz Walawski, Protokolant sekretarz sądowy Agnieszka Wiechowicz, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 maja 2017 r. sprawy ze skargi A. Z. na akt Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] z dnia [...] marca 2016 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia kosztów związanych z udostępnieniem informacji publicznej 1. uchyla zaskarżony akt, 2. zasądza od Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] na rzecz skarżącego A. Z. kwotę 697 (sześćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Pismem z dnia [...] marca 2016 r. A.Z. wystąpił - za pośrednictwem poczty elektronicznej - do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla [...], w trybie ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2015 r., poz. 2058 ze zm.) dalej: "u.d.i.p.", o udzielenie informacji w postaci kserokopii pełnej ewidencji lub wglądu do dokumentów (rejestru/ów) decyzji i postanowień (pozbawionych danych osobowych, jeżeli takowe się znajdują) z każdego oddziału za okres od dnia [...] kwietnia 2012 r. do dnia [...] czerwca 2012 r., wydanych przez (ewentualnie z upoważnienia) Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla [...] w ramach posiadanych kompetencji. Wnioskodawca zaznaczył, że wnosi o udzielenie odpowiedzi w formie kserokopii (lub wydruku z systemu) albo wglądu do dokumentów w siedzibie organu. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla [...] pismem z dnia [...] marca 2016 r. nr [...] poinformował wnioskodawcę, że udostępnienie informacji publicznej w żądanym zakresie spowoduje poniesienie przez organ dodatkowych kosztów i określił koszt związany z udostępnieniem tej informacji na kwotę 6702,86 zł oraz wezwał wnioskodawcę do jej wniesienia w terminie 7 dni na rachunek Powiatowego Inspektoratu Nadzoru Budowlanego dla [...]. W uzasadnieniu organ wskazał, że w dniu [...] marca 2016 r. wpłynął ww. wniosek skarżącego o udzielenie informacji publicznej i po zapoznaniu się z jego treścią organ doszedł do przekonania, że udostępnienie informacji publicznej w powyższym zakresie spowoduje poniesienie przez niego dodatkowych kosztów, bowiem żądane przez skarżącego rejestry zawierają dane wrażliwe. Wobec powyższego, przed udostępnieniem kopii pełnej ewidencji decyzji i postanowień z każdego oddziału za wskazany okres, niezbędnym będzie wykonanie ich kserokopii, następnie dokonanie ich anonimizacji i ponowne skopiowanie zanonimizowanych rejestrów. Przy tak dużym zakresie żądanej informacji wykonanie tych czynności możliwe będzie jedynie w czasie niekolidującym z obowiązkami służbowymi, czyli po godzinach pracy. Jako podstawę naliczenia opłaty za udostępnienie informacji publicznej organ powołał przepis art. 15 ust. 1 u.d.i.p. Jednocześnie wskazał, że o dokonaniu wpłaty należy powiadomić organ poprzez przekazanie potwierdzenia przelewu oraz zaznaczył, iż w przypadku braku uiszczenia ww. opłaty, będzie ona przedmiotem roszczenia wobec wnioskodawcy. W kolejnym piśmie z dnia [...] kwietnia 2016 r. nr [...] organ wyjaśnił, że ewidencje decyzji i postanowień wydanych przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla [...] są prowadzone odrębnie dla każdego oddziału. W sześciu oddziałach w formie papierowej prowadzone są niezależne rejestry dla ww. rozstrzygnięć, zatem przygotowanie ich do udostępnienia wymaga zaangażowania większej liczby pracowników Inspektoratu w czasie niekolidującym z pełnionymi obowiązkami, czyli po godzinach pracy. Wobec powyższego, na podstawie art. 13 ust. 2 u.d.i.p. organ powiadomił wnioskodawcę, że żądana informacja publiczna zostanie udostępniona - poprzez przekazanie na wskazany adres kserokopii żądanych rejestrów - w terminie do dnia [...] czerwca 2016 r. Pismem z dnia [...] maja 2016 r. A.Z. wezwał Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla [...] do usunięcia naruszenia prawa, kwestionując wysokość opłaty ustalonej w piśmie dnia [...] marca 2016 r. Wnioskodawca zarzucił, że propozycja organu narusza przepisy ustawy o dostępie do informacji publicznej, zaś ustalone koszty nie są kosztami związanymi z udostępnieniem informacji publicznej ale kosztami zwykłego funkcjonowania organu, który to organ próbuje nadużywać przepisów ustawy w celu odmowy udostępnienia informacji publicznej. Wnioskodawca podniósł, że dostęp do informacji publicznej jest bezpłatny, co wyraża się w art. 12 ust. 2 u.d.i.p. Zaproponowana opłata jest całkowicie nieadekwatna i stanowi barierę w dostępie do informacji publicznej. W związku z powyższym zwrócił się o usunięcie naruszenia prawa poprzez uchylenie żądanej opłaty i udostępnienie informacji w formie nieodpłatnej. W odpowiedzi na ww. wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla [...] pismem z dnia [...] maja 2016 r. nr [...] podtrzymał swoje stanowisko wyrażone w piśmie z dnia [...] marca 2016 r. Następnie, przy piśmie z dnia [...] czerwca 2016 r. nr [...], organ przekazał wnioskodawcy zanonimizowane kopie żądanych dokumentów, jak również (w zależności od oddziału) wydruki z elektronicznych rejestrów, sporządzone na potrzeby przedmiotowego wniosku. Pismem z dnia [...] czerwca 2016 r. A. Z. złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na akt Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla [...] z dnia [...] marca 2016 r. nr [...], wnosząc o jego uchylenie w całości oraz zasądzenie od organu na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych. Skarżący zarzucił naruszenie art. 7 ust. 2 w zw. z art. 15 ust. 1 oraz art. 12 ust. 2 pkt 1 i 2 u.d.i.p. W uzasadnieniu skargi wskazał, że organ nie dokonał dokładnego wyliczenia kosztów. Wskazał jedynie, że udostępnienie informacji będzie wiązało się z wykonaniem kserokopii dokumentów, anonimizacją oraz z ponownym ich skopiowaniem. Na tej podstawie stwierdził, że wykonanie tych czynności będzie możliwe jedynie po godzinach pracy pracowników organu. Zdaniem skarżącego, zakres ww. czynności nie uzasadnia stanowiska, że są one na tyle czasochłonne, aby musiały być wykonywane po godzinach pracy. Organ nie określił nawet ile jest w jego posiadaniu wnioskowanych dokumentów. Skarżący podniósł, że we wniosku wskazał, iż możliwą formą udostępnienia mu informacji publicznej jest wgląd do dokumentów, co znacznie zmniejsza zakres i tak nieznacznych, koniecznych czynności. Zaznaczył również, że zgodnie z art. 12 ust. 2 u.d.i.p. podmiot udostępniający informację publiczną jest obowiązany zapewnić możliwość kopiowania informacji publicznej albo jej wydruk lub przesłania informacji publicznej albo przeniesienia jej na odpowiedni, powszechnie stosowany nośnik informacji. Zdaniem skarżącego, organ stara się bezpodstawnie ograniczyć swoje obowiązki określone w ww. przepisie poprzez nałożenie opłat za udostępnienie informacji publicznej w sytuacji, gdy owe udostępnienie dotyczy przesłania kopii postanowień i decyzji oraz nie generuje żadnych kosztów po stronie podmiotu zobowiązanego. Skarżący zarzucił, iż stanowisko organu nie zostało dostatecznie uzasadnione, zaś nałożenie opłaty na podstawie art. 15 ust. 1 u.d.i.p. ma charakter uznaniowy i tylko odpowiednio szerokie uzasadnienie pozwała na ocenę jej zasadności. W odpowiedzi na skargę Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla [...] wniósł o oddalenie skargi podnosząc, że rejestry wskazane we wniosku skarżącego z dnia [...] marca 2016 r. (data wpływu do organu) są jedynie niewielką częścią żądań wnoszonych przez skarżącego do organu w trybie informacji publicznej. Łącznie w latach 2014 - 2016 wpłynęło do organu 20 wniosków w zakresie udostępnienia rejestrów decyzji i postanowień. Niewątpliwie organy władzy publicznej są obowiązane do udostępniania informacji publicznych. Niemniej jednak, zgodnie z zapisami art. 83 ustawy Prawo budowlane, do kompetencji organów nadzoru budowlanego należy kontrola przestrzegania i stosowania przepisów prawa budowlanego. Zgodnie z wymienioną regulacją prawną, organy nadzoru budowlanego prowadzą postępowania w ramach nadzoru m. in. w takich kategoriach jak: stany techniczne, kontrole, legalizacje, samowole, samowolne zmiany sposobu użytkowania, katastrofy budowlane. Są również organem właściwym w zakresie zawiadamiania o zamierzonym terminie rozpoczęcia robót budowlanych, zawiadomienia o zakończeniu budowy, czy też rozpatrywania wniosków o pozwolenie na użytkowanie. Łącznie w latach 2011 - 2015, tj. w okresie będącym przedmiotem zainteresowania skarżącego, Powiatowy Inspektorat wydał ok. 18.500 decyzji i 12.300 postanowień. Ponadto, tylko w roku 2015 przeprowadzono ok. 7.200 kontroli, a ilość nowych spraw, które wpłynęły w 2015 r. liczy ok. 6.000 i ma tendencję wzrostową. Dodatkowo organy nadzoru budowlanego są zobowiązywane do przeprowadzenia działań zleconych przez organy nadrzędne. Tylko w roku 2015 Powiatowy Inspektorat przeprowadził 7 takich akcji o różnorodnej tematyce. Dalej podkreślono, że zważywszy na szeroki zakres informacji żądanych przez skarżącego w odrębnych wnioskach, ich udostępnienie stanowi duże obciążenie organizacyjne i finansowe dla Inspektoratu. Każdorazowe udzielenie odpowiedzi na wnioski skarżącego wymaga zgromadzenia, zanonimizowania, sporządzenia wielu kserokopii żądanych dokumentów, a przy tym wymaga takich działań organizacyjnych i angażowania środków osobowych, które zakłócają normalny tok działania Inspektoratu oraz utrudniają wykonywanie przypisanych mu zadań. Mając zaś na uwadze wskazaną przez skarżącego inną formę udostępnienia żądanej informacji organ wyjaśnił, że jest ona bez znaczenia dla zakresu wykonywanych czynności mających na celu przygotowanie żądanej informacji do udostępnienia. Wobec powyższego zasadnym było ustalenie opłaty za udostępnienie A. Z. kolejnych kopii rejestrów. Organ ponownie podniósł, że ewidencje decyzji i postanowień wydanych przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla [...] są prowadzone odrębnie dla każdego oddziału. W sześciu oddziałach w formie papierowej prowadzone są niezależne rejestry dla ww. rozstrzygnięć, przy czym w czterech Oddziałach Terenowych są prowadzone odrębne rejestry dla decyzji i postanowień wydanych w ramach postępowań nadzoru budowlanego oraz decyzji i postanowień wydanych w ramach postępowań o pozwolenie na użytkowanie obiektów. Zatem, dla każdego roku w tut. Inspektoracie prowadzonych jest 20 rejestrów decyzji i postanowień (po 16 rejestrów w Oddziałach Terenowych oraz po 2 rejestry w pozostałych dwóch Oddziałach). Przy czym udostępniając skarżącemu kopie żądanych rejestrów organ dokonuje każdorazowo ich podziału, w formie opisowej, na poszczególne oddziały, jak i rodzaje rejestrów. Za pismem z dnia [...] listopada 2016 r. organ złożył do akt sprawy kopie dokumentów stanowiących przedmiot wniosku z dnia [...] marca 2016 r. Zaznaczył, że każdorazowe przygotowanie rejestrów żądanych przez skarżącego wymaga skopiowania przez każdy z oddziałów tych rejestrów i dokonania ich anonimizacji. Przygotowane w ten sposób rejestry przekazywane są do Oddziału Kancelarii i Kontroli Wewnętrznej celem sporządzenia przez ten oddział zestawienia zbiorczego, a następnie sporządzenia jego kopii i przekazania do wnioskodawcy. Obecny na rozprawie przed Sądem w dniu 23 maja 2017 r. pełnomocnik skarżącego podtrzymał zarzuty i wnioski skargi. Nadto wniósł o zasadzenie kosztów zastępstwa procesowego. Skarżący natomiast oświadczył, iż w niniejszej sprawie otrzymał 96 kart formatu A3 i 22 kart formatu A4. Łącznie to 118 stron i gdyby tę kwotę podzielić na ilość stron przekazanych przez organ, otrzymalibyśmy kwotę 56,80 zł za stronę. Niewiarygodne jest, że organ potrzebował na sporządzenie kserokopii dokumentów aż 114 godzin. Skarżący podnosi, że koszt udostępnionych kart to zaledwie 15 zł, resztę stanowią koszty pracy, przy czym organ nie załączył dowodów poniesionych kosztów pracy pomimo upływu roku od dnia złożenia wniosku. Działanie to, w ocenie skarżącego, zmierza do ograniczenia prawa do uzyskania informacji publicznej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r., poz. 1647), dalej: "p.u.s.a." oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 780 ze zm.), dalej: "p.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Stosownie do art. 134 § 1 i 2 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, przy czym sąd nie może wydać orzeczenia na niekorzyść skarżącego, chyba że stwierdzi naruszenie prawa skutkujące stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności. Skarga analizowana w świetle powyższych kryteriów zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z treścią art. 10 ust. 1 ustawy dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2015 r., poz. 2058 ze zm.), informacja publiczna, która nie została udostępniona w Biuletynie Informacji Publicznej lub centralnym repozytorium, jest udostępniana na wniosek. Stosownie zaś do brzmienia art. 15 ust. 1 u.d.i.p., jeżeli w wyniku udostępnienia informacji publicznej na wniosek, o którym mowa w art. 10 ust. 1, podmiot obowiązany do udostępnienia ma ponieść dodatkowe koszty związane ze wskazanym we wniosku sposobem udostępnienia lub koniecznością przekształcenia informacji w formę wskazaną we wniosku, to może pobrać od wnioskodawcy opłatę w wysokości odpowiadającej tym kosztom. Z kolei w myśl art. 15 ust. 2 u.d.i.p., podmiot, o którym mowa w art. 15 ust. 1, w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, powiadomi wnioskodawcę o wysokości opłaty. Udostępnienie informacji zgodnie z wnioskiem następuje po upływie 14 dni od dnia powiadomienia wnioskodawcy, chyba że wnioskodawca dokona w tym terminie zmiany wniosku w zakresie sposobu lub formy udostępnienia informacji albo wycofa wniosek. Ustalenie wysokości opłaty za dostęp do informacji publicznej następuje w drodze aktu stwierdzającego obowiązek poniesienia opłaty oraz ustalającego jej wysokość, który kreuje zobowiązanie o charakterze finansowym. Samo zawarcie w treści pisma informacji o wysokości opłaty za udostępnienie informacji publicznej wypełnia dyspozycję normy z art. 15 ust. 2 u.d.i.p. Przyjęta nazwa rozstrzygnięcia nie ma jednak znaczenia, gdyż nie jest to decyzja czy postanowienie, lecz akt z zakresu administracji publicznej, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. Oznacza to, że ustalenie wysokości opłaty za dostęp do informacji publicznej ma charakter publicznoprawny, bowiem wpływa w sposób prawnie wiążący na sytuację określonego podmiotu prawa i dotyczy uprawnienia lub obowiązku wynikającego z przepisu prawa. W sprawach dotyczących udostępnienia informacji publicznej przepisami prawa, z których mogą wypływać uprawnienia lub obowiązki, są przepisy ustawy o dostępie do informacji publicznej nakładające obowiązek udostępnienia informacji publicznej, skierowany do podmiotów wymienionych w art. 4 ust. 1 i 2 u.d.i.p. Z kolei art. 2 ust. 1 u.d.i.p. daje każdemu uprawnienie żądania udostępnienia tej informacji. Z tego względu, stwierdzenie istnienia obowiązku udostępnienia informacji publicznej przesądza o tym, że ustalenie w formie materialnej (pisemnym zobowiązaniu) wysokości opłaty za dostęp do informacji publicznej, jest aktem z zakresu administracji publicznej, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. Od takiego aktu nie przysługuje zażalenie, lecz wezwanie do usunięcia naruszenia prawa. Po dokonaniu takiego wezwania i bezskutecznym upływie terminu przewidzianego do zajęcia stanowiska przez organ administracji publicznej, bądź po odmowie uwzględnienia wystosowanego wezwania, przysługuje skarga do właściwego sądu administracyjnego (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 1 października 2013 r., sygn. akt I OSK 2139/2013; publ. LEX nr 1397148). W niniejszej sprawie powyższy warunek został spełniony, gdyż skarżący pismem z dnia [...] maja 2016 r. wezwał Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla [...] do usunięcia naruszenia prawa, kwestionując w całości wysokość żądanej opłaty za udostępnienie informacji publicznej. Spór w niniejszej sprawie sprowadza się do sposobu ustalenia opłaty za udostępnienie informacji publicznej oraz jej wysokości. Jak już wyżej wskazano, zasadą jest bezpłatność udostępnienia informacji publicznej, od której to zasady ustawodawca przewidział wyjątki określone w art. 15 ust. 1 u.d.i.p. Możliwość żądania opłaty za informację publiczną dotyczy tylko udostępnienia takiej informacji na wniosek zainteresowanej osoby. Wysokość przedmiotowej opłaty odpowiadać ma kosztom związanym ze wskazanym we wniosku sposobem udostępnienia lub koniecznością przekształcenia informacji w formę wskazaną we wniosku. Przekształcanie informacji przez przeniesienie na nośnik papierowy lub elektroniczny generuje dodatkowe koszty, stąd udostępnianie informacji w taki sposób może łączyć się z ponoszeniem opłat. Często również przekształcenie informacji wiąże się z pozbawieniem danych chronionych odrębną ustawą, co z kolei angażuje środki materialne i osobowe podmiotu zobowiązanego do realizowania zadań innych niż te, do których został powołany (por: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 grudnia 2014 r. sygn., akt I OSK 266/14; publ. LEX nr 1771961). Ewentualne opłaty muszą mieć jednak charakter zindywidualizowany i zależeć od konkretnie poniesionych kosztów (por: M. Jaśkowska, "Dostęp do informacji publicznych w świetle orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego", Toruń 2002, s. 65). Muszą to być bezwzględnie koszty rzeczywiste, a nie hipotetyczne, szacunkowe, czy dopiero przewidywane. Tymczasem analiza akt niniejszej sprawy nie wskazuje, aby koszty przygotowania żądanej przez skarżącego wnioskiem z dnia [...] marca 2016 r. informacji, stanowiły koszty rzeczywiste jej przygotowania. Skarżącego wezwano do uiszczenia opłaty za udostępnienie informacji publicznej w kwocie 6702,86 zł. Do wezwania skierowanego do wnioskodawcy nie załączono jednak kosztorysu przedstawiającego wyliczenie tych kosztów, co uniemożliwiło zainteresowanemu ustalenie rzeczywistej ilości przygotowywanej informacji i ewentualnej modyfikacji swego wniosku. Na marginesie zauważyć należy, że skarżący alternatywnie zażądał wnioskowanej informacji jedynie poprzez wgląd do niej. Organ do takiej formy udostępnienia informacji publicznej nie ustosunkował się jednak ani w piśmie z dnia [...] marca 2016 r. ani w piśmie z dnia [...] kwietnia 2016 r. Ze znajdującego się w aktach sprawy kosztorysu wynika, że dla przygotowania informacji dla skarżącego zużyto "około" 16 sztuk korektorów lub flamastrów oraz że cena korektora i flamastra wynosi "średnio" 6,8 zł, przy czym - jak już wyżej zaznaczono - ilość materiałów i ich wartość musi być rzeczywista, określona w sposób konkretny, a nie hipotetyczny. Ponadto z kosztorysu wynika, że przygotowanie żądanej informacji publicznej wymagało pracy w godzinach nadliczbowych 18 pracowników łącznie przez 114 godzin. Organ wyjaśnił przy tym, że ewidencje decyzji i postanowień wydanych przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla [...] są prowadzone odrębnie dla każdego Oddziału. W sześciu Oddziałach w formie papierowej prowadzone są niezależne rejestry dla ww. rozstrzygnięć, przy czym w czterech Oddziałach Terenowych są prowadzone odrębne rejestry dla decyzji i postanowień wydanych w ramach postępowań nadzoru budowlanego oraz decyzji i postanowień wydanych w ramach postępowań o pozwolenie na użytkowanie obiektów. Łącznie, dla każdego roku prowadzonych jest w Inspektoracie 20 rejestrów decyzji i postanowień (po 16 rejestrów w Oddziałach Terenowych oraz po 2 rejestry w pozostałych dwóch Oddziałach). Udostępnienie kopii pełnej ewidencji decyzji i postanowień z każdego Oddziału za wskazany we wniosku z dnia [...] marca 2016 r. okres wymagało wykonania ich kserokopii, następnie dokonania ich anonimizacji i ponownego skopiowania zanonimizowanych rejestrów. Według twierdzeń organu w ramach realizacji przedmiotowego wniosku udostępniono skarżącemu 127 kart formatu A3 oraz 17 kart formatu A4. Przy czym udostępniając skarżącemu kopie żądanych rejestrów organ dokonał ich podziału, w formie opisowej, na poszczególne Oddziały, jak i rodzaje rejestrów. Dla zobrazowania ilości pracy potrzebnej do realizacji wniosku skarżącego z dnia [...] marca 2016 r. organ przy piśmie procesowym z dnia [...] listopada 2017 r. nadesłał kserokopie udostępnionej dokumentacji. W ocenie Sądu, poważne wątpliwości budzi stanowisko organu, że przygotowanie przedstawionej dokumentacji (w tym 127 kart formatu A3 oraz 17 kart formatu A4), w opisany przez organ sposób, wymagało pracy aż 18 pracowników łącznie przez 114 godzin. Ponadto z oświadczenia złożonego przez skarżącego na rozprawie wynika, iż otrzymał on w ramach realizacji wniosku znacznie mniej arkuszy dokumentów, aniżeli wskazał organ, a mianowicie 96 kart formatu A3 oraz 22 karty formatu A4. Należy w tym miejscu zaznaczyć, że skarżący w swoim wniosku domagał się od Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla [...] udostępnienia kserokopii ewidencji decyzji i postanowień ze wszystkich Oddziałów za okres od dnia [...] kwietnia 2012 r. do dnia [...] czerwca 2012 r., czyli za okres trzech miesięcy. Żądanych informacji organ nie musiał więc poszukiwać w licznych zbiorach dokumentów, gdyż znajdowały się one w prowadzonych w poszczególnych Oddziałach rejestrach za 2012 r. w kolejności chronologicznej, obejmującej okres kolejnych 3 miesięcy. Konieczne było więc tylko wykonanie kserokopii odpowiednich kart w rejestrach obejmujących wskazany okres, ich zanonimizowanie oraz ponowne skopiowanie. Nie sposób zatem zrozumieć dlaczego wymagało to zaangażowania w godzinach nadliczbowych aż 16 osób w 4 Oddziałach Terenowych (po 7 godzin każdej z nich), 1 osoby w Oddziale Egzekucji przez 1,5 godziny i 1 osoby w Oddziale Kancelarii i Kontroli Wewnętrznej przez 0,5 godziny. Naliczona opłata za udostępnienie informacji publicznej w kwocie 6702,86 zł w zasadniczej części składała się natomiast właśnie z kosztów pracy pracowników, które wyniosły aż 6577,80 zł. W ocenie Sądu naliczone koszty pracy nie odzwierciedlają rzeczywistego nakładu pracy, który był konieczny do przygotowania żądanej informacji. Należy przy tym zwrócić uwagę, że Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 13 czerwca 2005 r. sygn. akt I OSK 69/05 (publ. LEX nr 186661) wyraził pogląd, iż pobieranie opłaty za dodatkową pracę pracownika jest ograniczone do przypadków otrzymania przez organ wyjątkowo pracochłonnego żądania, którego wykonanie możliwe będzie jedynie po godzinach pracy. Sąd zauważa, że organ może żądać zwrotu kosztów poniesionych na przygotowanie żądanej informacji na wniosek, jeżeli faktycznie wiąże się to z czynnością kserowania znacznej ilości dokumentów wymagających dodatkowo przygotowania, poprzez niekiedy czasochłonny proces zabezpieczenia danych objętych ochroną prawną. Oczywistym jest, że przekształcanie informacji przez przeniesienie na nośnik papierowy lub elektroniczny generuje dodatkowe koszty, dlatego udostępnianie jej w taki sposób powinno łączyć się z ponoszeniem opłat. Także przekształcenie informacji poprzez pozbawienie danych chronionych odrębną ustawą, angażuje środki materialne i osobowe podmiotu zobowiązanego do realizowania zadań innych niż te, do których został powołany, które uzasadniają żądanie ich zwrotu. Podkreślić jednak należy, że podmiot udostępniający żądaną informację, aby móc zasadnie żądać zwrotu tych kosztów, musi dokładnie wykazać poniesiony (a nie przewidywany, szacunkowy) koszt wiążący się ze wskazanym we wniosku sposobem udostępnienia informacji lub wykazać koszty związane z koniecznością przekształcenia informacji w formę wskazaną we wniosku (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 3 lutego 2015 r. sygn. akt II SA/Wa 1266/14; publ. https://orzeczenia.nsa.gov.pl). W analizowanym przypadku ustalona opłata nie odzwierciedla, w ocenie Sądu, rzeczywistych kosztów poniesionych przez organ w związku z określonym sposobem udostępnienia żądanej informacji, lecz jest kwotą zawyżoną, nie mającą pokrycia w sporządzonej kalkulacji. Ustalenie opłaty za udzielenie informacji publicznej w taki sposób w żadnym wypadku nie może zostać uznane za koszty rzeczywiste, a przecież opłata ta ma być równa faktycznie poniesionym kosztom. W żadnym przypadku ustalenie takich kosztów nie może prowadzić do uzyskania gratyfikacji przez podmiot zobowiązany do udzielenia informacji. Reasumując, Sąd stwierdza, że żądane w zaskarżonym akcie z dnia [...] marca 2016 r. koszty udostępnienia informacji publicznej nie zostały wyliczone zgodnie z zasadami określonymi w art. 15 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej. Mając powyższe na względzie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, działając na podstawie art. 146 § 1 p.p.s.a., wyeliminował z obrotu prawnego powyższy akt. W przedmiocie kosztów postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a. Zwrot kosztów obejmował wpis od skargi (200 zł) oraz koszty zastępstwa procesowego w kwocie 480 zł stanowiące minimalną stawkę w postępowaniu administracyjnym przyjętą na podstawie § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. z 2015 r. poz. 1800) oraz opłatę skarbową od pełnomocnictwa w wysokości 17 zł.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło