II SA/Wa 1118/11
WyrokWSA w Warszawie2011-12-13
Skład orzekający: Olga Żurawska-Matusiak, Danuta Kania, Anna Mierzejewska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy naruszenie zasad przechowywania lub noszenia amunicji, nawet jeśli dotyczy wyłącznie amunicji, a nie broni, może stanowić podstawę do cofnięcia pozwolenia na broń palną myśliwską na podstawie art. 18 ust. 5 pkt 4 ustawy o broni i amunicji?Ratio decidendi
Sąd uznał, że naruszenie zasad przechowywania lub noszenia amunicji, nawet jeśli dotyczy wyłącznie amunicji, a nie broni, stanowi podstawę do cofnięcia pozwolenia na broń palną myśliwską. Przepisy ustawy i rozporządzenia dotyczące przechowywania i noszenia broni i amunicji mają zastosowanie zarówno do broni, jak i do amunicji, a naruszenie tych zasad wobec któregokolwiek z tych elementów może skutkować cofnięciem pozwolenia. Sąd podkreślił, że posiadanie broni jest objęte restrykcyjnym reżimem prawnym, a bezpieczeństwo publiczne wymaga, aby bronią i amunicją dysponowały jedynie osoby gwarantujące bezpieczne i zgodne z przepisami jej posiadanie.Stan faktyczny
Skarżący J. L. został pozbawiony pozwolenia na broń palną myśliwską z powodu naruszenia zasad noszenia amunicji, polegającego na nieumyślnym porzuceniu jej w samochodzie, który następnie sprzedał. Komendant Główny Policji utrzymał w mocy decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji o cofnięciu pozwolenia, uznając, że skarżący nie daje rękojmi bezpiecznego posiadania broni. Skarżący wniósł skargę do WSA, zarzucając m.in. błędną wykładnię art. 18 ust. 5 pkt 4 ustawy o broni i amunicji oraz naruszenie przepisów postępowania.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Olga Żurawska-Matusiak (spr.), Sędziowie WSA Danuta Kania, Anna Mierzejewska, Protokolant Sekretarz sądowy Sylwia Mikuła, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 grudnia 2011 r. sprawy ze skargi J. L. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] marca 2011 r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia pozwolenia na broń palną myśliwską oddala skargę
Decyzją z [...] marca 2011 r. Komendant Główny Policji, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 oraz art. 268a k.p.a. oraz art. 18 ust. 5 pkt 4 w zw. z art. 32 ustawy z 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (Dz. U. z 2004 r. Nr 52, poz. 525 ze zm.), po rozpatrzeniu odwołania J. L. (dalej jako skarżący), od decyzji [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] z [...] stycznia 2011 r. nr [...] cofającej skarżącemu pozwolenie na broń palną myśliwską, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
Do wydania powyższych decyzji doszło w następujących okolicznościach sprawy.
Postępowanie w przedmiotowej sprawie zostało wszczęte z urzędu [...] kwietnia 2010 r. Okolicznością uzasadniającą jego wszczęcie było naruszenie zasad noszenia amunicji do broni palnej. Decyzją z [...] stycznia 2011 r. [...] Komendant Wojewódzki Policji w [...] cofnął skarżącemu pozwolenie na broń palną myśliwską. W uzasadnieniu swego stanowiska organ I instancji wskazał, iż nie jest możliwym, aby pozwolenie na broń posiadała osoba, która swoim lekkomyślnym zachowaniem doprowadziła do porzucenia posiadanej przez siebie amunicji do broni myśliwskiej. Dopuszczając się tego czynu, skarżący, zdaniem organu, stworzył realne zagrożenie dla bezpieczeństwa i porządku publicznego, umożliwił bowiem osobom trzecim wejście w posiadanie amunicji, którą może mieć tylko osoba uprawniona do dysponowania bronią. W związku z tym organ uznał, iż skarżący nie daje rękojmi bezpiecznego posiadania i używania broni.
Od tej decyzji skarżący złożył odwołanie do Komendanta Głównego Policji, wnosząc o jej uchylenie i umorzenie postępowania, bądź też o jej uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia oraz o przyznanie kosztów postępowania. Zaskarżonemu rozstrzygnięciu zarzucił naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 18 ust. 5 pkt 4 ustawy o broni i amunicji przez jego błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie oraz przepisów prawa procesowego, tj. art. 77 § 1 w zw. z art. 75 § 1 w zw. z art. 7 k.p.a., art. 80 k.p.a. Naruszenie przepisów postępowania polegało, według skarżącego, na niezebraniu w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego wskutek nieprzeprowadzenia dowodu z zeznań strony na okoliczność przestrzegania przez nią zasad noszenia amunicji, mimo że dowód ten mógł się przyczynić do wyjaśnienia sprawy, a także na nieuznaniu, że pozytywna opinia wydana przez jednostkę terenową Policji właściwą dla miejsca zamieszkania strony, opinia PZŁ oraz protokół z okazania broni i sposobu jej przechowania nie miały wpływu na sposób rozstrzygnięcia sprawy. Skarżący podniósł również, że czyn, jakiego się dopuścił, miał charakter nieumyślny. Jego zdaniem, w tej sytuacji organ błędnie przyjął, iż incydentalne zdarzenie, jakim było nieumyślne porzucenie w samochodzie kilku sztuk amunicji, uzasadnia cofnięcie mu pozwolenia na broń myśliwską na podstawie art. 18 ust. 5 pkt 4 ustawy o broni i amunicji, zwłaszcza, że do zastosowania tego przepisu konieczne jest, by naruszenie zasad przechowywania broni dotyczyło broni i amunicji łącznie, nie zaś samej amunicji.
Komendant Główny Policji, wskazaną na wstępie decyzją, utrzymał w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie. W jej uzasadnieniu podał, że przepis art. 18 ust. 5 pkt 4 w zw. z art. 32 ustawy o broni i amunicji, stanowi, iż właściwy organ Policji może cofnąć pozwolenie na broń w przypadku naruszenia przez osobę posiadającą pozwolenie zasad przechowywania, noszenia oraz ewidencjonowania broni i amunicji, o których mowa w art. 32. Zasady te określa rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z 3 kwietnia 2000 r. w sprawie przechowywania, noszenia oraz ewidencjonowania broni i amunicji (Dz. U. Nr 27, poz. 343). W myśl § 5 tego rozporządzenia, osoby posiadające broń palną i amunicję są obowiązane przechowywać ją w kasetach metalowych na stałe przymocowanych do elementów konstrukcyjnych budynku lub metalowych szafach albo sejfach, posiadających zamki atestowane. W rozpoznawanej sprawie z materiałów dowodowych w niej zgromadzonych wynika, iż strona, sprzedając swój samochód innej osobie, nie dokonała przeglądu mogących się w nim znajdować rzeczy osobistych, w wyniku czego nabywca samochodu, otwierając schowek w desce rozdzielczej po stronie pasażera ujawnił 3 sztuki amunicji kaliber [...] , co zgłosił na Policji. W ocenie organu świadczy to o tym, iż skarżący nie dochował staranności w zabezpieczeniu amunicji przed osobami nieuprawnionymi, bowiem na skutek jego zachowania dostęp do amunicji do broni myśliwskiej uzyskała osoba nieposiadająca pozwolenia na broń, a zatem, w świetle przepisów ustawy o broni i amunicji, osoba nieuprawniona. Skarżący dopuścił do tego stanu rzeczy, mimo iż wcześniej, w trakcie dokonywania oględzin samochodu przed transakcją, osoby zainteresowane kupnem ujawniły w tym samym samochodzie na drzwiach tylnych w miejscu uchwytu – rączki jedną sztukę amunicji, kaliber [...] , którą zwróciły skarżącemu. Sytuacja ta nie miała jednak wpływu na dalsze postępowanie strony, bowiem jak się później okazało, nie wykazała ona należytej staranności i nie dokonała przeszukania samochodu przed wydaniem go nabywcy, w efekcie czego wszedł on w posiadanie 3 sztuk amunicji. Zlekceważyła zatem sygnał, że w samochodzie tym może znajdować się jeszcze amunicja i że może ona dostać się w ręce osób nieuprawnionych, które celowo lub nieumyślnie mogą ją wykorzystać w sposób stwarzający zagrożenie dla bezpieczeństwa publicznego. W tych okolicznościach faktycznych organ uznał, iż całe zdarzenie nie miało charakteru incydentalnego, jak twierdzi skarżący. Przeciwnie, świadczy ono o tym, iż skarżący nie przywiązywał większego znaczenia do przestrzegania przepisów dotyczących przechowywania przynajmniej amunicji, czego dowodzi też jego zeznanie złożone w toku postępowania karnego. Wynika z niego, iż naboje do broni myśliwskiej przewożone były w schowku w samochodzie przez okres 2 lat przed jego sprzedażą, tj. od czasu kiedy popsuł się zamek do schowka, czego strona nie zauważyła i co podważa jej wiarygodność co do właściwego obchodzenia się z bronią i amunicją w przeszłości. Zdaniem organu można się obawiać innych nieumyślnych zachowań strony, mogących mieć wpływ na stan bezpieczeństwa publicznego. Obawa ta jest o tyle uzasadniona, że skarżący bagatelizuje swój czyn, podnosząc, iż nie naruszył nim prawa w sposób istotny, skoro sąd karny warunkowo umorzył postępowanie w tej sprawie.
Organ uznał, że okoliczność, iż wyrokiem Sądu Rejonowego w [...] z [...] czerwca 2010 r., sygn. akt [...] warunkowo umorzono wobec skarżącego na okres próby 1 roku postępowanie karne o czyn z art. 263 § 4 kk, tj. o to, że [...] stycznia 2010 r. w miejscowości [...] wewnątrz samochodu marki [...] nieumyślnie porzucił amunicję karabinkową marki [...] , nie stanowi przeszkody do dokonania negatywnej oceny jego postępowania z bronią i amunicją, a w konsekwencji zastosowania dyspozycji art. 18 ust. 5 pkt 4 ustawy o broni i amunicji. Z samego bowiem brzmienia art. 66 § 1 kk wynika, że warunkowe umorzenie postępowania może zostać orzeczone m.in. wówczas, gdy okoliczności popełnienia czynu nie budzą wątpliwości, chociaż wina nie jest znaczna. Nie jest zatem możliwe zastosowanie warunkowego umorzenia postępowania karnego, jeżeli przestępstwo nie zostało popełnione. Jednocześnie organ zaznaczył, że nieumyślność popełnienia czynu z art. 26 § 4, tj. utraty amunicji nie jest równoznaczna z nieumyślnością niezachowania zasad bezpiecznego jej przechowywania. Skarżący, jako wieloletni posiadacz broni z 27-letnim stażem w PZŁ, winien wykazywać –wynikającą także z doświadczenia życiowego – szczególną ostrożność i dbałość o właściwy nadzór nad bronią palną i amunicją. Tymczasem, pozostawiając amunicję w samochodzie, który następnie sprzedał, staranności w tym zakresie nie wykazał, a przy tym działał wbrew obowiązującym nakazom prawnym. Zdaniem organu, poczynione w sprawie ustalenia, nie pozwalają na pozostawienie skarżącemu pozwolenia na broń, wskazują bowiem na lekceważenie, a co najmniej na nieprzywiązywanie znaczenia do przestrzegania zasad bezpiecznego przechowywania i noszenia broni palnej. Za cofnięciem ww. pozwolenia przemawia więc interes społeczny, który wymaga, aby bronią i amunicją dysponowały jedynie osoby gwarantujące bezpieczne i zgodne z przepisami jej posiadanie. Uwzględniając powyższe, organ stwierdził, że obecnie kryteriów tych skarżący nie spełnia i nie może tego zmienić pozytywna opinia o nim w miejscu zamieszkania i środowisku myśliwych. Zatem, pomimo iż przepis art. 18 ust. 5 pkt 4 w zw. z art. 32 ustawy o broni i amunicji, stanowiący materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji, ma charakter fakultatywny, to w świetle powyższych okoliczności, mających istotne znaczenie dla bezpieczeństwa i porządku publicznego, cofnięcie skarżącemu pozwolenia na broń należy, zdaniem Komendanta Głównego Policji, uznać za słuszne i celowe.
Organ II instancji nie podzielił przy tym stanowiska skarżącego, iż przepis art. 18 ust. 5 pkt 4 ustawy o broni i amunicji można stosować jedynie w sytuacji, gdy naruszenie zasad przechowywania i noszenia broni dotyczy broni i amunicji łącznie. Poprzez użycie we wskazanym przepisie spójnika "i" ustawodawca, zdaniem organu, nadał jednakową rangę nakazowi przechowywania i noszenia tak broni, jak i amunicji w sposób uniemożliwiający dostęp osób nieuprawnionych. Innymi słowy, ustawodawca uznał, że z uwagi na wagę możliwych skutków dla sfery bezpieczeństwa i porządku publicznego wszelkich zaniedbań w zakresie przechowywania i noszenia takich niebezpiecznych przedmiotów, jak broń i amunicja konieczne jest określenie zasad i warunków przechowywania i noszenia tak broni, jak i amunicji w drodze wydania stosownych przepisów.
Odnosząc się do zarzutu, że cofnięcie pozwolenia na broń jest dodatkową sankcją karną za ten sam czyn, organ zważył, że wyrok sądu karnego dotyczy popełnienia przez stronę przestępstwa, a postępowanie w tej sprawie regulowały przepisy postępowania karnego. Natomiast cofnięcie stronie pozwolenia na broń jest skutkiem administracyjnoprawnym, określonym w ustawie o broni i amunicji, wynikającym z faktu, iż strona spełniła przesłanki, o których mowa w art. 18 ust. 5 pkt 4 tej ustawy. W postępowaniu administracyjnym nie ustala się winy czy niewinności osoby posiadającej (lub ubiegającej się) pozwolenie na broń, a postępowanie to jest prowadzone według reguł ustalonych w kodeksie postępowania administracyjnego. Cofnięcie pozwolenia na broń nie jest zatem dodatkową karą w rozumieniu przepisów prawa karnego, a konsekwencją administracyjnoprawną wynikającą z postępowania strony jako posiadacza tak ściśle związanego ze sferą bezpieczeństwa i porządku publicznego prawa, jakim jest pozwolenie na broń palną.
W odniesieniu do zarzutów niepełnego zgromadzenia materiału dowodowego organ wyjaśnił, iż dowód z przesłuchania strony nie miałby wpływu na sposób rozstrzygnięcia sprawy, bowiem organy Policji nie kwestionują, iż aktualnie strona przestrzega zasad noszenia amunicji, choć bez wątpienia doprowadziła do ich naruszenia w przeszłości, co potwierdza zgromadzony materiał dowodowy.
W skardze na powyższą decyzję, która wpłynęła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, skarżący zaskarżonej decyzji zarzucił:
I naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, a mianowicie art. 18 ust. 5 pkt 4 ustawy z 21 maja 1999 r. o broni i amunicji przez jego błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie polegające na przyjęciu, że właściwy organ Policji może cofnąć pozwolenie na broń myśliwską w przypadku naruszenia przez osobę posiadającą pozwolenie zasad noszenia amunicji, mimo że ww. przepis wyraźnie stanowi, że właściwy organ Policji może cofnąć pozwolenie na broń w przypadku naruszenia przez osobę posiadającą pozwolenie zasad noszenia broni i amunicji,
II naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik spawy, a mianowicie art. 7 w zw. z art. 75 § 1 w zw. z art. 77 § 1 k.p.a., polegające na:
1/ niezebraniu w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego wskutek nieprzeprowadzenia dowodu z zeznań strony na okoliczność przestrzegania zasad noszenia amunicji, mimo że dowód ten mógł się przyczynić do wyjaśnienia sprawy,
2/ zastąpieniu dowodu z przesłuchania strony treścią pism,
III naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik spawy, a mianowicie art. 75 § 1 w zw. z art. 77 § 1 k.p.a., polegające na nierozpatrzeniu w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego i uznaniu, że pozytywna opinia wydana przez Komendanta właściwej miejscowo jednostki Policji, opinia Polskiego Związku Łowieckiego oraz protokół z okazania broni i sposobu jej przechowywania nie mogą wpłynąć na rozstrzygnięcie sprawy, mimo że ww. dowody mogły przyczynić się do wyjaśnienia sprawy,
IV naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik spawy, a mianowicie art. 77 § 1 k.p.a., polegające na braku rozpatrzenia całego materiału i wydaniu decyzji o cofnięciu pozwolenia na broń, mimo że:
a) przedmiotowa amunicja była amunicją do broni myśliwskiej,
b) strona dopuściła się czynu nieumyślnie,
V naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik spawy, a mianowicie art. 80 k.p.a., polegające na przyjęciu, że całokształt materiału dowodowego stanowi podstawę do przyjęcia, iż:
a) strona naruszyła określone przepisami zasady noszenia amunicji,
b) wskutek zachowania strony dostęp do amunicji do broni myśliwskiej uzyskała osoba nieposiadająca pozwolenia na broń,
VI naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik spawy, a mianowicie art. 10 § 1 k.p.a., polegające na braku umożliwienia stronie przed wydaniem decyzji wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów,
VII naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik spawy, a mianowicie art. 7 k.p.a. przez jego błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie polegające na przyjęciu, że interes społeczny przemawia za cofnięciem pozwolenia na broń myśliwską, pomimo braku udowodnienia, iż jest on na tyle ważny i znaczący, że bezwzględnie wymaga wydania decyzji o cofnięciu pozwolenia na broń myśliwską.
W związku z powyższymi zarzutami skarżący wnosił o:
1. uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania,
2. przyznanie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
W uzasadnieniu skargi skarżący przedstawił obszernie swoją argumentację dotyczącą powyższych zarzutów, podkreślając, iż w przedmiotowej sprawie organ nie stosował prawa, ale je tworzył, ponieważ przekroczył możliwe znaczenie użytych w art. 18 ust. 5 pkt 4 ustawy o broni i amunicji słów i zwrotów, co powoduje wadliwość wydanej decyzji. Wskazał, że w materiale dowodowym sprawy brak dowodów bezpośrednich i jednoznacznych, które świadczyłyby, iż wskutek zachowania strony dostęp do amunicji do broni myśliwskiej uzyskała osoba nieposiadająca pozwolenia na broń. W ocenie skarżącego warunkowe umorzenie postępowania w sprawie o czyn nieumyślny nie uzasadnia wydania zaskarżonej decyzji. W sprawie brak okoliczności przemawiających za tym, aby ze względu na mogące powstać zagrożenie dla porządku publicznego lub praw innych osób organ powinien cofnąć pozwolenie na broń myśliwską. Brak jest również na tyle ważnego i znaczącego interesu społecznego, który uzasadniałby wydanie decyzji cofającej pozwolenie na broń.
W odpowiedzi na skargę organ, wnosząc o jej oddalenie, podtrzymał w całości swoją dotychczasową argumentację.
W piśmie procesowym z 5 września 2011 r. skarżący podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Sąd administracyjny bada legalność zaskarżonej decyzji pod kątem jej zgodności z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej.
Dokonując oceny zasadności wniesionej przez J. L. skargi od decyzji Komendanta Głównego Policji, Sąd doszedł do przekonania, że skarga ta nie ma usprawiedliwionych podstaw.
Na wstępie przypomnieć należy, iż zgodnie z dotychczasowym orzecznictwem Naczelnego Sądu Administracyjnego posiadanie i używanie broni stanowi tradycyjnie sferę daleko idącej reglamentacji publicznoprawnej. Oznacza to, że dostęp oznaczonej osoby do posiadania broni palnej poddany został istotnym ograniczeniom, co wynika zarówno z monopolu państwa na stosowanie środków przemocy, jak również z potrzeb zapewnienia porządku i bezpieczeństwa publicznego. Na podobnych zasadach skonstruowana jest również ustawa z 21 czerwca 2002 r. o materiałach wybuchowych przeznaczonych do użytku cywilnego (Dz. U. Nr 117, poz. 1007 ze zm.). Obowiązująca ustawa z 21 maja 1999 r. o broni i amunicji nie przewiduje systemu licencjonowania legalistycznego, tj. takiego, w którym uprawnienie do posiadania broni uzyskuje się po spełnieniu określonych warunków, wprowadza natomiast system licencjonowania oportunistycznego, tj. uzależniającego uzyskanie uprawnienia od zgody (pozwolenia) właściwego organu Policji w drodze decyzji administracyjnej. Prawa do posiadania broni nie można zaliczyć do kategorii wolności i praw osobistych obywatela, wynikających z Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, zwłaszcza ochronie przewidzianej w art. 31 ust. 3 Konstytucji. Posiadanie broni jest objęte restrykcyjnym reżimem prawnym. Rygorystyczne zasady przyznawania uprawnień do posiadania broni palnej zobowiązują właściwe organy państwa do ścisłej kontroli ich przestrzegania oraz stanowczej reakcji w przypadkach ich naruszenia poprzez powinność wydania decyzji pozbawiającej prawa do korzystania z tejże broni. W tym przypadku decyzja taka stanowi postać sankcji administracyjnej.
Ze względu na szczególny rodzaj przedmiotu, jakim jest broń i niebezpieczeństwo wiążące się z dostaniem się jej w niepowołane ręce, przepisy art. 32 ustawy o broni i amunicji oraz wydanego na jej podstawie rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z 3 kwietnia 2000 r. w sprawie przechowywania, noszenia oraz ewidencjonowania broni i amunicji nakładają na posiadacza broni obowiązek przechowywania broni i amunicji w sposób uniemożliwiający dostęp do niej osób nieuprawnionych. Naruszenie przez osobę posiadającą broń oraz amunicję zasad jej przechowywania, noszenia oraz ewidencjonowania może spowodować cofnięcie przez właściwy organ Policji pozwolenia na broń.
Wbrew twierdzeniom skargi określone w ustawie i w wydanym na jej podstawie rozporządzeniu zasady przechowywania i noszenia broni i amunicji dotyczą zarówno broni, jak i amunicji, a to oznacza, że naruszenie tych zasad tylko wobec broni, jak i tylko wobec amunicji, może doprowadzić do cofnięcia pozwolenia na broń jego posiadaczowi.
Gdyby przyjąć to rozumowanie skarżącego, można by dojść do przekonania, że w sytuacji nieprawidłowego przechowywania broni, co jest niewątpliwie sytuacją występującą częściej, nie byłoby możliwe cofnięcie pozwolenia, gdyby amunicja była przechowywana w sposób właściwy. Mogłoby to doprowadzić do tego, że przepis art. 18 ust. 5 pkt 4 ustawy o broni i amunicji byłby przepisem praktycznie nie do zastosowania. Taka wykładnia przepisów ustawy o broni i amunicji byłaby sprzeczna z jej celem, którym jest, przy założeniu, że część obywateli posiada pozwolenie na broń, przyjęcie rozwiązań koniecznych z punktu widzenia ochrony porządku i bezpieczeństwa publicznego.
Przepisy powołanego wyżej rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z 3 kwietnia 2000 r. nie określają sposobu zabezpieczenia broni i amunicji we wszystkich możliwych sytuacjach, lecz w § 5 dają wskazówki, jakie zabezpieczenie broni i amunicji przed dostępem osób trzecich jest właściwe.
Powyższa okoliczność wskazuje jednoznacznie na konieczność odstąpienia od literalnego brzmienia omawianego przepisu ustawy.
Nie przecząc, że w demokratycznym państwie prawnym prymat należy przyznać wykładni językowej, to jednak w sytuacji, gdy uzyskany na jej gruncie rezultat interpretacyjny budzi wątpliwości, należy odwołać się do innych reguł wykładni. Taka też sytuacja wystąpiła w przedmiotowej sprawie.
Na marginesie należy zauważyć, że w doktrynie zaczyna odgrywać rolę pogląd, iż wykładnię językową w prawie administracyjnym należy stosować ostrożnie, skłaniając się do stosowania wykładni systemowej, a także celowościowej. Istotne jest również i to, iż w dotychczasowym orzecznictwie sądowoadministracyjnym nie budziło jakiejkolwiek wątpliwości, że dla zastosowania sankcji przewidzianej w art. 18 ust. 5 pkt 4 ustawy nie jest konieczne naruszenie zasad przechowywania, noszenia oraz ewidencjonowania łącznie zarówno broni, jak i amunicji.
Uwzględniając powyższe, Sąd doszedł do przekonania, że organ dokonał prawidłowej wykładni przepisów stanowiących materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji.
Ustawa o broni i amunicji oraz § 5 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji w sprawie przechowania, noszenia oraz ewidencjonowania broni i amunicji nie dają też legalnej definicji przechowania broni i amunicji. Pojęcie przechowania nie jest skategoryzowane jakimkolwiek przedziałem czasowym. Jednakże przyjąć należy, iż z przechowywaniem mamy do czynienia w sytuacji, kiedy broń i amunicja nie są noszone, wożone lub używane. Jednocześnie posiadacz pozwolenia na broń jest obowiązany do zachowania nad bronią i amunicją pełnej, całkowitej i ścisłej kontroli przez cały czas, w którym nie jest możliwe ich przechowywanie we wskazany sposób, a więc przez czas ich nieużywania, transportu i noszenia. Bez znaczenia również pozostaje kwestia z jakich powodów broń i amunicja znalazły się w miejscu nieprzeznaczonym do ich przechowywania, jak i czasookres z tym związany. Skoro ustawodawca nie wprowadził żadnego ograniczenia czasowego znamienia przechowywania, wynika stąd, iż omawiane przepisy dotyczą każdego przechowywania trwającego nawet krótką chwilę.
W okolicznościach przedmiotowej sprawy zasadnym zdaje się zwrócenie uwagi, że w omawianych przepisach ustawy i rozporządzenia nie zróżnicowano określonych w nich zasad w stosunku do broni i do amunicji. Zasady te są jednakowe, co oznacza, że zdaniem ustawodawcy takie same konsekwencje powinien ponosić posiadacz pozwolenia na broń naruszający te zasady wobec broni, jak i wobec amunicji.
W rozpoznawanej sprawie jest okolicznością niesporną, że skarżący nie przechowywał 4 sztuk amunicji w sposób określony przepisami rozporządzenia z 3 kwietnia 2000 r. Amunicja nie była bowiem złożona w metalowej kasecie na trwale przymocowanej do elementów konstrukcyjnych budynku, ani też w metalowej szafie lub w sejfie posiadających zamki atestowane. Jak oświadczył sam skarżący, od co najmniej 2 lat znajdowała się ona w schowku samochodu, a skarżący nie miał tego świadomości. Nie można zatem uznać, że nie było możliwe przechowywanie amunicji w sposób określony powyżej, gdyż tak była ona transportowana.
Takie uznanie wyłącza czas, przez jaki amunicja znajdowała się w pojeździe skarżącego, jak i okoliczność, że skarżący nie wiedząc, że amunicja ta jest w schowku, nie miał nad nią całkowitej i ścisłej kontroli.
W ocenie Sądu takie przechowywanie amunicji, jakie zaistniało w przedmiotowej sprawie stwarzało możliwość dostępu do niej przez osoby nieuprawnione. Osobami tymi mogli być np. inni, poza skarżącym, użytkownicy pojazdu, pasażerowie, którzy pod nieobecność skarżącego mogliby wejść w posiadanie tej amunicji, czy też złodzieje, dokonujący włamania do pojazdu lub jego kradzieży.
Uznać zatem należy, że bez istotnego wpływu na legalność zaskarżonego rozstrzygnięcia pozostaje okoliczność, czy nabywca samochodu, który ujawnił amunicję znajdującą się w schowku, był osobą nieposiadającą pozwolenia na broń.
Powyższe rozważania prowadzą do wniosku, że w rozpoznawanej sprawie zaistniały przesłanki uprawniające organ do cofnięcia skarżącemu pozwolenia na broń na podstawie art. 18 ust. 5 pkt 4 ustawy o broni i amunicji.
Treść tego przepisu wskazuje, że w sytuacji w nim przewidzianej decyzja o cofnięciu pozwolenia na broń ma charakter fakultatywny i podejmowana jest w ramach uznania administracyjnego.
Decyzja taka wprawdzie pozostaje pod kontrolą Sądu, jednak zakres tej kontroli jest ograniczony, bowiem Sąd bada wyłącznie zgodność z prawem podjętego rozstrzygnięcia, nie wnikając natomiast w jego celowość. Z tego względu kontrola sądowa takich decyzji zmierza do ustalenia, czy na podstawie obowiązujących przepisów prawa dopuszczalne było wydanie decyzji, czy organ przy jej wydaniu nie przekroczył granic uznania administracyjnego oraz czy uzasadnił rozstrzygnięcie dostatecznie zindywidualizowanymi przesłankami, w ten sposób, aby nie można mu było zarzucić dowolności. Badaniu podlega zatem, czy przy podjęciu decyzji spełniona została, zawarta w art. 7 k.p.a., powinność uwzględnienia słusznego interesu społecznego i słusznego interesu strony oraz czy respektowana była konstytucyjna zasada równości wobec prawa. Ponadto, zaakceptowanie zakresu, w jakim organ uczynił użytek z przyznanego mu uprawnienia, zależy od ustalenia, czy stan faktyczny sprawy został wszechstronnie wyjaśniony w świetle wszystkich przepisów prawa materialnego, mających zastosowanie w sprawie. Sam wybór rozstrzygnięcia, dokonywany przez organ na podstawie kryteriów słuszności i celowości, pozostaje już jednak poza granicami kontroli sądowej.
Przechodząc na grunt rozpoznawanej sprawy, odwołać się należy do poglądu wyrażonego przez NSA w wyroku z 18 września 2007 r. (II OSK 1200/06, Lex nr 374355), zgodnie z którym przepis art. 18 ust. 5 pkt 4 ustawy o broni i amunicji w zw. z art. 32 ust. 1 tejże ustawy stwarza ograniczoną strefę uznania administracyjnego dla organów Policji w przypadku naruszenia przez osobę posiadającą pozwolenia na broń zasad przechowywania broni i amunicji. Ograniczenie sfery uznania wynika z zasad reglamentacji i udzielania pozwoleń na broń, a zwłaszcza brzmienia art. 10 ustawy o broni i amunicji. Istotne znaczenie przypisać należy unormowaniu z art. 32 ust. 1 ustawy o broni i amunicji, który zawiera skierowany do posiadacza broni nakaz przechowywania i noszenia tych przedmiotów w sposób uniemożliwiający dostęp do nich osób nieuprawnionych. NSA uznał również, że przepis art. 32 ust. 1 ustawy o broni i amunicji nie daje podstaw do stopniowania jego naruszenia, zatem każde, nawet jednorazowe odstępstwo od powinności przechowywania i noszenia broni i amunicji w sposób uniemożliwiający dostęp do nich osób nieuprawnionych stwarza podstawę do wydania decyzji o cofnięciu pozwolenia na posiadanie broni, zgodnie z art. 18 ust. 5 pkt 4 ustawy o broni i amunicji.
Powyższy pogląd Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę w pełni podziela.
Analiza zaskarżonej decyzji doprowadziła Sąd do przekonania, że organ nie przekroczył granic uznania administracyjnego. Naruszenie przez skarżącego zasad obowiązujących posiadacza broni miało wymiar, który dawał podstawę do cofnięcia pozwolenia. Miał przy tym na względzie interes skarżącego, jako wieloletniego posiadacza pozwolenia na broń palną myśliwską, jednak wydając zaskarżone rozstrzygnięcie, zasadnie przyznał prymat interesowi społecznemu, którym jest bezpieczeństwo i porządek publiczny. Policja, odpowiedzialna za bezpieczeństwo publiczne, reglamentując pozwolenia na broń, musi mieć pewność, że broń jest w posiadaniu osoby, która szczególnie skrupulatnie przestrzega przepisów prawa, w tym przepisów ustawy o broni i amunicji. Dlatego przepisy obowiązujące posiadaczy broni nakładają na te osoby szczególne obowiązki oraz ograniczenia i są jednocześnie tak restrykcyjne. W sytuacji zatem stwierdzonego naruszenia prawa przez posiadacza pozwolenia na broń, a w szczególności naruszenia przepisów dotyczących broni i amunicji, organy Policji stosują stanowcze środki zapobiegawcze. Istotnym jest jednak, wobec zarzutów skargi, że zaskarżone rozstrzygnięcie nie naruszyło zasady proporcjonalności. Organy Policji w sposób szczegółowy przeprowadziły postępowanie dowodowe zgodnie z wymogami zawartymi w art. 7 k.p.a. i art. 77 § 1 art. 80 k.p.a., a swoje rozstrzygnięcie wydały w oparciu o obowiązujący przepis prawa, po przeanalizowaniu całokształtu materiału dowodowego, uzasadniając je dostatecznie zindywidualizowanymi przesłankami.
Przypomnieć przy tym należy, że zgodnie z art. 75 § 1 k.p.a. jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem.
Uwzględniając powyższe jako prawidłowe trzeba ocenić skorzystanie z materiału dowodowego zgromadzonego w postępowaniu karnym, tym bardziej, że skarżący w żadnym zakresie nie podważał poczynionych w nim ustaleń. Nie zaprzeczył również, aby amunicja została znaleziona w jego samochodzie. W tych warunkach dowód z przesłuchania strony nie mógł przyczynić się do uzupełnienia materiału dowodowego w zakresie okoliczności relewantnych z punktu widzenia przedmiotu sprawy. Dla prawidłowości wydanego rozstrzygnięcia bez znaczenia pozostaje, czy skarżący w pozostałym zakresie przestrzegał zasad noszenia amunicji, skoro niesporne jest – także w świetle wyroku Sądu Rejonowego w [...] z [...] czerwca 2010 r., sygn. akt [...] – że amunicja została porzucona przez skarżącego.
Na podkreślenie zasługuje przy tym, że organ rozstrzygając w sprawie, nie oparł decyzji jedynie na powyższym wyroku, a dokonał własnych ustaleń faktycznych w oparciu o zgromadzony materiał dowodowy i poddał ocenie skarżącego jako posiadacza broni w kontekście stwierdzonych uchybień w przechowywaniu przez niego amunicji.
Wnioski organu, że skarżący wykazał lekceważące podejście do kwestii przechowywania amunicji, nie przywiązując należytej wagi do jej bezpiecznego przechowywania, w realiach przedmiotowej sprawy, należy uznać za słuszne. Organ był przy tym uprawniony do przyjęcia, że pozytywna opinia o skarżącym w miejscu zamieszkania i w środowisku myśliwych pozostają bez wpływu na ocenę skarżącego. Opinie te nie uwzględniają wszak okoliczności faktycznych, które legły u podstaw wydanego rozstrzygnięcia.
W ocenie Sądu organ w sposób przekonujący uzasadnił dlaczego uznał za zasadne cofnięcie skarżącemu pozwolenia na broń i zarzut o braku zindywidualizowanego podejścia w merytorycznym odniesieniu się do sprawy jest niezasadny. W realiach rozpoznawanej sprawy istotne jest zwłaszcza to, że skarżący co najmniej 2 lata, a więc przez bardzo długi okres dopuszczał się uchybienia w zakresie przechowywania amunicji. Nie można zatem uznać – jak chce skarżący – że zaistniałe zdarzenie miało charakter incydentalny. Świadczy to również o tym, że skarżący nie kontrolował ilości amunicji jaką posiadał, skoro nie zauważył, że jakaś jej część nie znajduje się w miejscu właściwym dla jej przetrzymywania. W tym kontekście prawidłowe jest stanowisko organu, że interes społeczny wymaga, aby bronią i amunicją dysponowały jedynie osoby gwarantujące bezpieczne i zgodne z przepisami ich posiadanie. Skarżący do grona takich osób nie może być zaliczony. Nie ma przy tym znaczenia, że nieprawidłowo przechowywana amunicja była przeznaczona do broni myśliwskiej. Również taka amunicja w rękach osoby nieuprawnionej może stwarzać zagrożenie dla bezpieczeństwa i porządku publicznego. Zasadnie organ zwrócił również uwagę, że skarżący, pomimo wcześniejszego znalezienia w samochodzie amunicji, nie przeprowadził jego przeszukania. Dowodzi to bezsprzecznie, że skarżący nie przywiązywał większego znaczenia do przestrzegania przepisów dotyczących przechowywania przynajmniej amunicji.
Odnosząc się do zarzutu naruszenia przez organ I instancji art. 10 § 1 k.p.a., zwrócić trzeba uwagę, że w orzecznictwie sądowym przyjmuje się, że zarzut naruszenia tego przepisu może odnieść skutek tylko wówczas, gdy stwarzająca go strona wykaże, że zarzucane uchybienie uniemożliwiło jej dokonanie konkretnych czynności procesowych. Skarżący nie określił jakich czynności procesowych nie mógł dokonać. Zważyć również należy, że skorzystał z możliwości złożenia odwołania, w którym nie podnosił, że została naruszona zasada czynnego udziału strony w postępowaniu.
Wobec twierdzeń skargi na podkreślenie zasługuje, że w orzecznictwie sądowoadministracyjnym wielokrotnie była formułowana teza, że cofnięcie pozwolenia na broń nie stanowi dodatkowej kary, lecz jest skutkiem administracyjnoprawnym, określonym w ustawie o broni i amunicji, wynikającym z faktu spełnienia podanych w niej przesłanek.
Mając wszystkie powyższe względy na uwadze, Sąd na zasadzie art. 151 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, skargę jako niezasadną oddalił.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło