II SA/Wa 1120/17

PostanowienieWSA w Warszawie2017-12-08

Skład orzekający: Iwona Malicka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy w sprawie dotyczącej ubezpieczeń społecznych, w której strona jest zwolniona z mocy ustawy od ponoszenia kosztów sądowych, należy umorzyć postępowanie w przedmiocie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych i czy można przyznać prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata?
Ratio decidendi
Sąd umorzył postępowanie w przedmiocie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych, uznając je za zbędne, ponieważ strona była zwolniona z tych kosztów z mocy ustawy. Jednocześnie, na podstawie przepisów PPSA dotyczących prawa pomocy, sąd przyznał prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata, stwierdzając, że strona wykazała brak możliwości poniesienia kosztów profesjonalnego pełnomocnika bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny.
Stan faktyczny
Skarżąca J. S. złożyła skargę na decyzję Prezesa ZUS odmawiającą przyznania świadczenia w drodze wyjątku. Po wyroku WSA oddalającym skargę, skarżąca złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata, wskazując na niskie dochody i wysokie koszty leczenia oraz utrzymania rodziny. Sąd rozpoznał ten wniosek.
Rozstrzygnięcie
1. Przyznano J. S. prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata. 2. Umorzono postępowanie w sprawie wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Iwona Malicka po rozpoznaniu w dniu 8 grudnia 2017 r. w Warszawie na posiedzeniu niejawnym wniosku J. S. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata w sprawie ze skargi J. S. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] czerwca 2017 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia w drodze wyjątku postanawia: 1. przyznać J. S. prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata, 2. umorzyć postępowanie w sprawie wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 4 grudnia 2017 r. oddalił skargę J. S. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia w drodze wyjątku. Skarżąca po rozprawie złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata. We wniosku podała, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym wraz z mężem oraz z uczącym się synem. Wskazała, że jest osobą chorą, a na dochód gospodarstwa domowego składa się 170 zł diety, którą otrzymuje z tytułu bycia sołtysem oraz wynagrodzenie męża z tytułu umowy o pracę w wysokości 2.000 zł. Do stałych kosztów utrzymania zaliczyła: opłaty za wodę - 30 zł, opłaty za gaz - 50 zł, opłaty za energię elektryczną - 250 zł, media - 100 zł, wywóz śmieci - 50 zł, ogrzewanie - 300 zł, podatek od nieruchomości - 40 zł, ubezpieczenie - 100 zł, opłata za szkołę i dojazdy syna do szkoły - 150 zł łącznie, koszty leczenia - 200 zł, zakupu leków - 200 zł, dojazd do kliniki - 100 zł, utrzymanie samochodu - 100 zł. Mając na względzie powyższe zważono, co następuje: Należy stwierdzić, że w niniejszej sprawie skarżąca, stosownie do treści art. 239 § 1 pkt 1 lit. e ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.), nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych. Skarżąca przedmiotowy wniosek złożyła w sprawie dotyczącej ubezpieczeń społecznych, dlatego zgodnie z art. 249a powołanej ustawy, jeżeli (...) rozpoznanie wniosku stało się zbędne, postępowanie w sprawie przyznania prawa pomocy umarza się. Skoro zatem strona w tej sprawie jest zwolniona z ustawy z obowiązku ponoszenia wszelkich kosztów sądowych, to postępowanie w zakresie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych, jako zbędne, należało umorzyć. Natomiast zgodnie z art. 262 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, przepisy o przyznaniu prawa pomocy, w zakresie dotyczącym zastępstwa prawnego, mają odpowiednie zastosowanie do stron, korzystających z ustawowego zwolnienia od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych. Stosownie zaś do art. 245 § 1 i 3 tej ustawy, prawo pomocy może być przyznane stronie w zakresie częściowym i obejmować tylko ustanowienie adwokata. Przyznanie tego prawa osobie fizycznej następuje na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 ustawy wtedy, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Jak wynika ze złożonego wniosku oraz akt administracyjnych, skarżąca jest osobą chorą z orzeczeniem o całkowitej niezdolności do pracy, łączny dochód 3-osobowej rodziny wynosi 2.170 zł. Oznacza to, że średnio na osobę w rodzinie przypada po około 720 zł. Wnioskodawczyni ponosi znaczne koszty związane z leczeniem. W konsekwencji należy stwierdzić, że strona wykazała, iż nie jest w stanie ponieść kosztów związanych z ustanowieniem profesjonalnego pełnomocnika bez uszczerbku koniecznego utrzymania dla siebie i rodziny. Z tych względów na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 262, art. 249a w zw. z art. 239 § 1 pkt 1 lit. e i art. 258 § 2 pkt 7 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postanowiono, jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło