II SA/Wa 1123/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Ewa Grochowska-Jung (spr.), sędzia WSA Stanisław Marek Pietras, asesor WSA Jacek Fronczyk, , Protokolant Łukasz Pilip, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 1 lutego 2005 r. sprawy ze skargi A.C. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] kwietnia 2004 r. nr [...] w przedmiocie świadczenia w drodze wyjątku -oddala skargę Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych decyzją z dnia [...] grudnia 2003 r. nr [...], po rozpatrzeniu wniosku A.C. o przyznanie renty z tytułu niezdolności do pracy w drodze wyjątku, na podstawie art. 83 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. Nr 162, poz. 1118 ze zm.), odmówił przyznania świadczenia. W dniu 7 stycznia 2004 r. A.C. złożyła wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych decyzją z dnia [...] kwietnia 2004 r. nr: [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa, utrzymał w mocy swoją decyzję podjętą w dniu [...] grudnia 2003 r. W uzasadnieniu decyzji wskazał, iż z akt sprawy nie wynikają szczególne okoliczności, z powodu których A.C. nie nabyła uprawnień do świadczenia ustawowego. Na przestrzeni lat pracy zawodowej wystąpiły w okresach od [...] grudnia 1992 r. do [...] kwietnia 1994 r. oraz od [...] lipca 1997 r. do [...] września 2001 r. kilkuletnie przerwy w wykonywaniu zatrudnienia lub innej działalności objętej ubezpieczeniem społecznym. Całkowita niezdolność do pracy z powodu choroby stwierdzona została orzeczeniem lekarza orzecznika ZUS dopiero w dniu [...] marca 2003 r., w którym lekarz orzecznik stwierdził, że całkowita niezdolność do pracy istnieje od listopada 2002 r. Z dokumentacji zawartej w aktach rentowych wynika, że na datę orzeczenia całkowitej niezdolności do pracy A.C. miała 36 lat oraz posiadała łączny okres składkowy i nieskładkowy wynoszący 11 lat 5 miesięcy i 27 dni, który jest nieadekwatny do wieku, bowiem osoby w tym wieku legitymują się zazwyczaj znacznie dłuższym okresem ubezpieczenia. Natomiast podnoszone przez zainteresowaną trudne warunki materialne nie stanowią wystarczającego uzasadnienia do przyznania prawa do świadczenia w drodze wyjątku, nie jest to bowiem świadczenie socjalne przyznawane wyłącznie według potrzeb, nawet gdy te potrzeby są uzasadnione. A.C. zaskarżyła powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Z treści skargi wynika, iż nie zgadza się z tą decyzją, uważa ją za krzywdzącą. Nadto, jej zdaniem, spełnia wszystkie przesłanki do przyznania jej renty w drodze wyjątku. W odpowiedzi na skargę Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych wnosił o jej oddalenie z uzasadnieniem zbieżnym jak w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z brzmieniem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej. Innymi słowy, wojewódzki sąd administracyjny nie orzeka co do istoty sprawy w zakresie danego przypadku, lecz jedynie kontroluje legalność rozstrzygnięcia zapadłego w postępowaniu z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i obowiązującymi przepisami prawa procesowego. Rozpoznając sprawę w świetle powołanych wyżej kryteriów należy stwierdzić, iż skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Materialnoprawną podstawą zaskarżonej decyzji jest art. 83 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych. Stanowi on, że ubezpieczonym oraz pozostałym po nich członkom rodziny, którzy wskutek szczególnych okoliczności nie spełniają warunków wymaganych w ustawie do uzyskania prawa do emerytury lub renty, nie mogą - ze względu na całkowitą niezdolność do pracy lub wiek - podjąć pracy lub działalności objętej ubezpieczeniem społecznym i nie mają niezbędnych środków utrzymania, Prezes ZUS może przyznać w drodze wyjątku świadczenie w wysokości nieprzekraczającej odpowiednich świadczeń przewidzianych w ustawie. Przyznanie przedmiotowego świadczenia ustawa uzależnia od łącznego spełnienia wszystkich tych przesłanek. Brak chociażby jednej z nich wyklucza tę możliwość. Z dokumentacji znajdującej się w aktach rentowych wynika, iż na przestrzeni 36 lat życia skarżąca posiada łączny okres składkowy i nieskładkowy w wymiarze 11 lat 5 miesięcy 27 dni, natomiast jej łączny okres składkowy wynosi zaledwie 8 lat 7 miesięcy i 17 dni. Prawidłowo wskazuje organ, iż okresy nieskładkowe mogą być skarżącej zaliczone w ilości 1/3 wszystkich okresów składkowych. Fakt, iż skarżąca od 1986 r. do 1998 r. nie pracuje, ponieważ zajmuje się wychowaniem dzieci, następnie kontynuuje rentę w szkole policealnej nie jest okolicznością szczególną w sprawie. Całkowita niezdolność do pracy z powodu choroby została stwierdzona orzeczeniem lekarza orzecznika ZUS dopiero w dniu [...] marca 2003 r. W orzeczeniu tym lekarz orzecznik ZUS stwierdził, iż istnieje ona od listopada 2002 r. Fakt, że niezdolność do pracy powstała u Skarżącej pół roku po zaprzestaniu pobierania przez nią zasiłku dla bezrobotnych nie uprawnia ją do świadczenia w drodze wyjątku. Z akt sprawy nie wynika, aby w przypadku skarżącej istniały szczególne okoliczności, na skutek których nie nabyła uprawnień do świadczenia ustawowego. Na przestrzeni pracy zawodowej wystąpiły kilkuletnie przerwy w wykonywaniu zatrudnienia lub innej działalności objętej ubezpieczeniem społecznym, w których to okresach, w stosunku do skarżącej nie była orzeczona całkowita niezdolność do pracy z powodu choroby. Z tych względów Sąd, w oparciu o art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.