II SA/Wa 1123/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie: Przewodniczący: Sędzia WSA - Joanna Kube po rozpoznaniu w dniu 25 lipca 2019 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi K. Z. i D. Z. na uchwałę Zarządu Dzielnicy [...] z dnia [...] stycznia 2019 r. nr [...] w przedmiocie zakwalifikowania do ponownego zawarcia umowy najmu lokalu postanawia odrzucić skargę. Zarząd Dzielnicy [...], działając na podstawie m.in. § 24 ust. 1 i § 39 uchwały Rady [...] nr LVIII/1751/2009 z dnia 9 lipca 2009 r. w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu miasta W. (Dz. Urz. Woj. Maz. Nr 132, poz. 3937 ze zm.), w dniu [...] stycznia 2019 r. podjął uchwałę nr [...], mocą której odmówił zakwalifikowania K.Z. do ponownego zawarcia umowy najmu lokalu nr [...] przy ul. [...] w W. Wykonanie uchwały powierzył Naczelnikowi Wydziału Zasobów Lokalowych dla Dzielnicy [...]. W uzasadnieniu uchwały organ wskazał, iż K.Z. wystąpiła z wnioskiem o ponowne zawarcie umowy najmu lokalu nr [...] przy ul. [...], którego była najemcą. Umowa najmu została jej wypowiedziana w związku z zamieszkiwaniem w lokalu osób trzecich bez wymaganej zgody właściciela. Natomiast prawomocnym wyrokiem Sądu Rejonowego dla [...], sygn. akt [...] z dnia [...] grudnia 2011 r. została orzeczona eksmisja strony z lokalu z uprawnieniem do otrzymania lokalu socjalnego. Organ podniósł również, że sprawa zainteresowanej została rozpatrzona na podstawie przepisu § 39 ust. 1 uchwały z dnia 9 lipca 2009 r., który stanowi, m.in., że na wniosek osoby, której wcześniej wypowiedziano umowę najmu, na podstawie 11 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego (Dz. U. z 2018 r., poz. 1234 ze zm.), (zaległości czynszowe), dopuszcza się ponowne zawarcie umowy najmu, jeżeli osoba ta spełnia kryteria określone w § 39. Organ podkreślił, że w związku z faktem, iż umowa najmu została wypowiedziana z innych powodów niż zaległości czynszowe, brak jest podstaw prawnych do zastosowania § 39 uchwały. Skargę do sądu administracyjnego na powyższą uchwałę wnieśli K.Z. oraz jej mąż – D. Z., podnosząc, że nie zgadzają się z uchwałą, są osobami niepełnosprawnymi oraz nie mają możliwości zaspokojenia potrzeb mieszkaniowych w inny sposób. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o odrzucenie skargi w stosunku do D. Z., wskazując, że nie był on stroną postępowania w sprawie, ewentualnie o jej oddalenie, oraz o oddalenie skargi w stosunku do K.Z. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Przystępując do rozpoznania skargi sąd administracyjny w pierwszej kolejności bada, czy zaskarżony akt lub czynność organu administracji publicznej podlega kontroli tego sądu. Skarga jest dopuszczalna, gdy przedmiot sprawy należy do właściwości sądu, skargę wniesie uprawniony podmiot oraz gdy spełnia ona wymogi formalne i została złożona w terminie. Stwierdzenie braku którejkolwiek z wymienionych przesłanek dopuszczalności zaskarżenia uniemożliwia nadanie skardze dalszego biegu, co w konsekwencji prowadzi do odrzucenia skargi. Zgodnie z przepisem art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm.), dalej: "p.p.s.a.", kontrola działalności administracji publicznej obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do jej istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie z wyłączeniem postanowień wierzyciela o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu oraz postanowień, przedmiotem których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego, postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa, postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a; 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. Sądy administracyjne orzekają także w sprawach, sprzeciwów od decyzji wydanych na podstawie art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego ( art. 3 § 2a p.p.s.a.) oraz w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę i stosują środki określone w tych przepisach (art. 3 § 3 p.p.s.a.). Przedmiotem wniesionej w niniejszej sprawie skargi jest uchwała Zarządu Dzielnicy [...] z dnia [...] stycznia 2019 r. nr [...] w przedmiocie ponownego zawarcia ze skarżącą umowy najmu lokalu nr [...] przy ul. [...] w W., co wynika jednoznacznie z protokołu przesłuchania strony w dniu [...] grudnia 2018 r. (k.69 akt administracyjnych). K.Z. oświadczyła bowiem do protokołu, który podpisała, że wniosek, który złożyła w dniu [...] grudnia 2018 r., jest wnioskiem o ponowne zawarcie umowy najmu lokalu przy ul. [...]. Należy stwierdzić, że sprawa o takim przedmiocie nie należy do właściwości sądów administracyjnych. Zasady gospodarowania mieszkaniowym zasobem gminy zostały uregulowane w ustawie z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego (Dz. U. z 2018 r., poz. 1234 ze zm.), dalej: "ustawa o ochronie praw lokatorów". Zgodnie z art. 4 ust. 1 tej ustawy, tworzenie warunków do zaspokajania potrzeb mieszkaniowych wspólnoty samorządowej należy do zadań własnych gminy. W celu realizacji zadań, o których mowa w art. 4 ustawy gmina może tworzyć i posiadać zasób mieszkaniowy (art. 20 ust. 1 ustawy). W uchwale z dnia 21 lipca 2008 r. sygn. akt I OPS 4/08, Naczelny Sąd Administracyjny (publ. ONSAiWSA 2008/6/90) wskazał, że postępowanie w zakresie udzielania pomocy mieszkaniowej przez gminę ma dwa etapy. W pierwszym, wnioskujący o najem lokalu składa wniosek, który podlega analizie i weryfikacji przez właściwy organ gminy bądź osobę upoważnioną oraz zaopiniowaniu przez komisję lokalową. Następnie wydawane jest rozstrzygnięcie o zakwalifikowaniu i umieszczeniu na liście osób oczekujących na najem lokalu, bądź o odmowie zakwalifikowania i umieszczenia na liście. Działanie zarządu dzielnicy w pierwszym etapie nie stanowi ani oferty zawarcia umowy, ani negocjacji umowy. Ma charakter administracyjnoprawny, ponieważ rozstrzyga o tym, czy określonej osobie może być udzielona pomoc w zakresie zaspokojenia jej potrzeb lokalowych z wykorzystaniem lokali znajdujących się w mieszkaniowym zasobie gminy. Uchwała odmawiająca zakwalifikowania określonej osoby do wynajęcia lokalu oraz umieszczenia na liście osób zakwalifikowanych do zawarcia umowy najmu nie ma charakteru cywilnoprawnego, lecz rozstrzyga o tym, że ta osoba nie spełnia warunków do ubiegania się o wynajęcie jej lokalu z mieszkaniowego zasobu gminy. Natomiast po skierowaniu przez zarząd dzielnicy do zawarcia umowy najmu lokalu następuje drugi etap postępowania, w którym wnioskodawca zawiera z zarządcą nieruchomości umowę najmu konkretnego lokalu i ten etap, z uwagi, że kończy go zawarcie umowy, ma już zdecydowanie charakter cywilnoprawny. W niniejszej sprawie wniosek skarżącej nie dotyczył jednak zakwalifikowania do zawarcia umowy najmu lokalu z zasobu mieszkaniowego gminy. Treścią jego było bowiem ponowne zawarcie umowy najmu lokalu mieszkalnego i chodzi tu o konkretny lokal mieszkalny, tj. ten, który wcześniej był i jest nadal zajmowany przez skarżącą i D. Z. - obecnie jej męża. Nadto, w wykonaniu wyroku Sądu Rejonowego dla [...] z dnia [...] grudnia 2011 r., sygn. akt [...] oraz uchwały Zarządu Dzielnicy [...] z dnia [...] sierpnia 2017 r. nr [...], pismem z dnia [...] sierpnia 2017 r. wydane zostało skierowanie nr [...] do zawarcia ze skarżącą umowy najmu lokalu socjalnego nr [...] przy ul. [...] w W. na okres 5 lat. Podstawę wydania zaskarżonej uchwały stanowi m.in. § 39 uchwały z dnia 9 lipca 2009 r., zgodnie z którym na wniosek osoby, której wcześniej wypowiedziano umowę najmu na podstawie art. 11 ust. 2 pkt 2 ustawy o ochronie praw lokatorów, gdy przyczyną rozwiązania stosunku prawnego było zadłużenie spowodowane pogorszeniem sytuacji materialnej, zdrowotnej lub rodzinnej najemcy, dopuszcza się ponowne zawarcie umowy najmu, której przedmiotem będzie ten sam lub inny lokal o mniejszej powierzchni, jeżeli: 1) osoba ta nieprzerwanie zamieszkuje w tym lokalu, a w przypadku pracowni do prowadzenia działalności w dziedzinie kultury i sztuki - nieprzerwanie ją użytkuje w tym celu; 2) ustała przyczyna, z powodu której została rozwiązana umowa najmu, przy czym warunek ten uważa się za spełniony również w przypadku, jeśli jest podpisane oraz realizowane porozumienie dotyczące spłaty zadłużenia. W kwestii zaskarżania uchwał zarządu dzielnicy, rozpatrujących wnioski o ponowne zawarcie umowy najmu lokalu mieszkalnego na podstawie § 39 uchwały z dnia 9 lipca 2009 r., wypowiedział się Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 25 lipca 2013 r. sygn. akt I OSK 931/13 (publ. CBOSA) wskazując, że uchwałę zarządu dzielnicy, polegającą na odmowie przedłużenia umowy najmu lokalu należy uznać za oświadczenie woli jednej ze stron umowy najmu, tj. Miasta [...], złożone przez jej organ. Odmowa zawarcia ponownej umowy najmu lokalu jest czynnością z zakresu władztwa właścicielskiego gminy (dominium), a nie aktem z zakresu władztwa publicznego (imperium). Działania organu w tego typu przypadkach nie mają zatem charakteru administracyjnoprawnego. Nie jest tu rozstrzygana kwestia tego, czy danej osobie może być udzielona pomoc w zakresie zaspokojenia jej potrzeb mieszkaniowych z wykorzystaniem lokali znajdujących się w mieszkaniowym zasobie gminy, czy też nie. Organ wyraża jedynie wolę kontynuowania najmu konkretnego (zajmowanego wcześniej na podstawie umowy najmu) lokalu mieszkalnego z zasobów mieszkaniowych Miasta [...]. W ocenie Sądu, złożona w niniejszej sprawie skarga nie należy do właściwości sądu administracyjnego, a zatem jest niedopuszczalna i jako taka podlega odrzuceniu. Mając na względzie wszystko powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, działając na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a., orzekł jak w postanowieniu.