II SA/Wa 1125/09

PostanowienieWSA w Warszawie2009-11-04

Skład orzekający: Iwona Maciejuk

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej decyzji Prezesa ZUS w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia w drodze wyjątku podlega ocenie merytorycznej, czy też powinien zostać oddalony z mocy prawa?
Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej decyzji Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia w drodze wyjątku podlega oddaleniu bez oceny merytorycznej, ponieważ zgodnie z art. 239 pkt 1 lit. e PPSA strona skarżąca działanie lub bezczynność organu w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych jest z mocy prawa zwolniona z ponoszenia kosztów sądowych. Natomiast wniosek o ustanowienie adwokata podlega ocenie merytorycznej na podstawie przesłanek określonych w art. 246 § 1 pkt 2 PPSA.
Stan faktyczny
W. M. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata w sprawie ze skargi na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych odmawiającą przyznania świadczenia w drodze wyjątku. Skarżący przedstawił informacje o swoim stanie zdrowia, składzie rodziny, dochodach oraz wydatkach. Sąd rozpoznał wniosek na posiedzeniu niejawnym.
Rozstrzygnięcie
1. Oddalono wniosek w przedmiocie zwolnienia od kosztów sądowych. 2. Ustanowiono dla W. M. adwokata.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Iwona Maciejuk po rozpoznaniu w dniu 4 listopada 2009 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku W. M. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata w sprawie ze skargi W. M. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] czerwca 2009 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia w drodze wyjątku postanawia 1. oddalić wniosek w przedmiocie zwolnienia od kosztów sądowych, 2. ustanowić dla W. M. adwokata. W. M. wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata w sprawie ze skargi na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia w drodze wyjątku. Na podstawie informacji przedstawionych przez stronę w urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy, po jego uzupełnieniu na wezwanie z dnia 22 października 2009 r. o niezbędne oświadczenia, oraz na podstawie załączonego wykazu stałych wydatków ustalono, co następuje. Skarżący jest częściowo niezdolny do pracy. We wspólnym gospodarstwie domowym pozostaje z żoną oraz matką. Dochód we wspólnym gospodarstwie domowym, na który składa się wynagrodzenie z tytułu umowy o pracę żony (1600 zł brutto) i emerytury matki (1470 zł brutto) wynosi łącznie 3070 zł brutto miesięcznie. Majątek stanowi mieszkanie matki 42 m2. Wnioskodawca mieszka z matką. Żona zajmuje mieszkanie komunalne o powierzchni 43 m2 . Stałe miesięczne wydatki z tytułu eksploatacji dwóch mieszkań stanowią: czynsz (łącznie 1173,11 zł), opłaty za gaz (80 zł), energię elektryczną (156 zł), telefony (205 zł). Stały wydatek stanowią też opłaty za leki w łącznej wysokości 290 zł oraz opłaty za ubezpieczenie matki i żony (121,50 zł). Zgodnie z art. 239 pkt 1 lit. e ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej ppsa, strona skarżąca działanie lub bezczynność organu w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych, a do takich należy wymieniona sprawa, nie ma obowiązku uiszczania kosztów sądowych. Na mocy powołanego przepisu skarżący z mocy prawa zwolniony jest w niniejszej sprawie od ponoszenia kosztów sądowych w toku całego postępowania, a zatem zarówno przed sądem pierwszej instancji - Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie, jak i sądem drugiej instancji - Naczelnym Sądem Administracyjnym. W związku z tym, wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych nie podlega ocenie w odniesieniu do przesłanek określonych w ustawie i winien być oddalony. Z tego względu, na podstawie art. 254 § 1, art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 w zw. z art. 239 pkt 1 lit. e ppsa orzeczono, jak w punkcie 1 postanowienia. Odnosząc się do wniosku o ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika wskazać należy, iż prawo pomocy w zakresie częściowym, obejmującym między innymi ustanowienie adwokata, przysługuje osobie fizycznej, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 i art. 245 § 3 ppsa). Na podstawie przedstawionych informacji stwierdzić należy, że wnioskodawca spełnia przesłankę warunkującą przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia pełnomocnika. Dochód na jedną osobę w rodzinie wynosi 1023,33 zł brutto miesięcznie, jednakże stałe wydatki w gospodarstwie domowym stanowią łącznie około 2/3 uzyskiwanego dochodu. Po uwzględnieniu tych wydatków, związanych zwłaszcza z eksploatacją mieszkań, środki finansowe, jakie pozostają w dyspozycji wnioskodawcy z pewnością nie pozwalają na ustanowienie pełnomocnika z wyboru, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla skarżącego i rodziny. Z tego względu, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 254 § 1 oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono, jak w pkt. 2 postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło