II SA/Wa 1125/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sędziowie WSA Andrzej Kołodziej, Anna Mierzejewska (spraw.), Eugeniusz Wasilewski, Protokolant starszy sekretarz sądowy Aneta Duszyńska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 stycznia 2015 r. sprawy ze skargi J. S. na uchwałę Zarządu Dzielnicy [...] z dnia [...] stycznia 2014 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zakwalifikowania do umieszczenia na liście oczekujących na najem lokalu – oddala skargę – W dniu [...] lipca 2012 r. J. S. (dalej: "skarżący") wystąpił do Urzędu [...] Urzędu Dzielnicy [...] z wnioskiem o zawarcie umowy najmu lokalu z mieszkaniowego zasobu miasta [...], w którym podał, iż jest osobą bezdomną, zamieszkuje w różnych miejscach - grzecznościowo u znajomych, zaś ostatnio u swojej konkubiny na [...] przy ulicy [...] . Zarząd Dzielnicy [...] uchwałą z dnia [...] stycznia 2014 r. nr [...] działając na podstawie art. 11 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 15 marca 2002 r. o ustroju [...] (Dz. U. Nr 41, poz. 361 ze zm.), § 6 pkt 8 uchwały Nr [...] Rady miasta [...] z dnia [...] grudnia 2008 r. w sprawie przekazania dzielnicom miasta [...] do wykonywania niektórych zadań i kompetencji miasta [...] (Dz. Urz. Woj. Maz. Nr 220, poz. 9485) zmienionej uchwałą Nr [...] (Dz. Urz. Woj. Maz. Nr 203, poz. 6025) w zw. z § 24 ust. 1 Uchwały Nr [...] Rady miasta [...] z dnia [...] lipca 2009 r. w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu miasta [...] (Dz. Urz. Woj. Maz. z 2009 r. Nr 132, poz. 3937 ze zm.) zmienionej uchwałą Nr [...] (Dz. Urz. Woj. Maz. Nr 116, poz. 3676), oraz uchwałą Nr [...] (Dz.Urz. Woj. Maz. z 2013 r., poz. 6) rozstrzygnął o niezakwalifikowaniu i nieumieszczeniu J. S. na liście osób oczekujących na najem lokalu - biorąc pod uwagę przedstawiony obowiązujący stan faktyczny i prawny. W uzasadnieniu uchwały wskazano, że po przeprowadzeniu szczegółowej analizy wniosku zgodnie z § 22 ust. 1 i 2 uchwały ustalono, że w przedmiotowej sprawie zachodzi przesłanka do odmowy zakwalifikowania wniosku wynikająca z § 22 ust. 5 uchwały, ponieważ wnioskodawca nie przedstawił dokumentów niezbędnych do oceny jego warunków mieszkaniowych, a w wyniku przeprowadzonego postępowania nie potwierdzono, że J. S. zamieszkiwał pod wskazanym adresem we wskazanym we wniosku lokalu nr [...] przy ulicy [...] w [...]. Ponadto w stosunku do wnioskodawcy został orzeczony wyrok eksmisyjny bez prawa do lokalu socjalnego w związku z zaległościami czynszowymi występującymi na koncie lokalu nr [...] przy ulicy [...] za które był współodpowiedzialny. Nadto wskazano, że sprawa została negatywnie zaopiniowana przez Komisję Mieszkaniową zgodnie z § 23 uchwały. Pismem z dnia [...] marca 2014 r. skarżący wezwał organ do usunięcia naruszenia prawa wskazując, iż brak było podstaw do negatywnego załatwienia jego wniosku o zawarcie umowy najmu lokalu z mieszkaniowego zasobu lokalowego Dzielnicy [...]. W uzasadnieniu podał, że organ wskazał jako przyczynę odmowy umieszczenia go na liście, brak możliwości ustalenia, że zamieszkiwał w lokalu nr [...] przy ulicy [...] w [...], a ponadto powołano się na wyrok eksmisyjny w związku z zaległościami czynszowymi na koncie lokalu nr [...] przy ulicy [...]. Podkreślił ww., że nie zgadza się z takim rozstrzygnięciami jest w stanie udowodnić, że w latach 2001-2011 mieszkał w lokalu nr [...] przy ulicy [...] w [...] u swojej konkubiny M. K. Okoliczność tę może udowodnić poprzez zeznania świadków oraz korespondencji, która przychodziła na ten adres. Przedstawił również stanowisko Urzędu Dzielnicy [...] z negatywnym stanowiskiem (opinią Komisji Mieszkaniowej), gdzie ustalono w czasie postępowania wyjaśniającego, że jego miejscem zamieszkania była dzielnica [...], a nie [...]. Odnośnie współodpowiedzialności za zaległości czynszowe mieszkanie nr [...] położone przy ulicy [...], to wyjaśnił, że proces w tej sprawie toczył się kilka lat, gdy ona powstała był niepełnoletni i zadłużenie to obciążało tylko A. S. Organ nie udzielił odpowiedzi na ww. wezwanie do usunięcia naruszenia prawa. Powyższa uchwała stała się przedmiotem skargi wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. W motywach skargi skarżący ponownie wskazał, iż jest bezdomny od 2011 r. i jest osobą wiarygodną finansowo Zdaniem skarżącego organ nie podjął żadnych działań zmierzających do ustalenia faktycznych warunków mieszkaniowych skarżącego, ograniczając się do stwierdzenia iż nieprawdą jest że zamieszkiwał przy ulicy [...] oraz zarzucając mu współodpowiedzialność za zaległości czynszowe w stosunku do lokalu nr [...] położonego w [...] przy ulicy [...]. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi jako bezzasadnej. Powołując treść § 22 Uchwały Nr [...] Rady miasta [...] z dnia [...]lipca 2009 r. w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu miasta [...] wskazał, iż to po stronie wnioskodawcy spoczywa obowiązek udokumentowania warunków, w jakich zamieszkuje. Bez dopełnienia powyższego obowiązku organ rozpatrujący wniosek nie ma możliwości dokonania oceny, czy wnioskodawca spełnia wymogi określone w przepisach ww. uchwały do uzyskania kwalifikacji do najmu lokalu komunalnego. Organ nie jest w stanie samodzielnie ustalić miejsca zamieszkania wnioskodawcy. Osoba zainteresowana musi wskazać miejsce zamieszkania, w którym faktycznie zamieszkuje. Skarżący nie przedstawił dokumentów niezbędnych do oceny warunków mieszkaniowych. Zarząd [...] rozpatrzył sprawę zgodnie z § 22 ww. uchwały oraz zasadą racjonalnego gospodarowania mieszkaniowym zasobem. Organ wskazał, że w toku postępowania wyjaśniającego ustalił, że: 1. z informacji uzyskanej od Spółdzielni Mieszkaniowej wynika, że ww. lokalu nr [...] przy ulicy [...] zamieszkiwał T. K. i jego córka, osoba J. S. nie jest znana spółdzielni mieszkaniowej; 2. J. S. nie był zgłoszony do opłat za ten lokal; 3. w czasie wizji lokalnej ustalono, że w lokalu był widywany młody mężczyzna, ale nie mieszkał tam, tylko przychodził; 4. w 2005 r. M. K. wystąpiła o najem przedmiotowego lokalu, we wniosku nie została wymieniona osoba J. S.; 5. wyrok dotyczący zaległości czynszowych lokalu nr [...] położonego przy ulicy [...], został orzeczony w 19997 r., wbrew twierdzeniom skarżącego był on pełnoletni; 6. na koncie lokalu nr [...] przy ulicy [...]na dzień orzeczenia eksmisji, tj. [...] maja 2011 r. figurowała zaległość 25 000 zł. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z przepisem art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m.in. przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu, kontrola ta jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Stosownie do treści art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej: "P.p.s.a.", sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Skarga oceniania w świetle powyższych kryteriów nie zasługuje na uwzględnienie. W pierwszej kolejności zauważyć należy, że Naczelny Sąd Administracyjny podejmując uchwałę w składzie 7 sędziów z dnia 21 lipca 2008 r., sygn. akt I OPS 4/08 (publ.: https://orzeczenia.nsa.gov.pl), przesądził, iż uchwała zarządu Dzielnicy odmawiająca zakwalifikowania i umieszczenia na liście osób oczekujących na najem lokalu z mieszkaniowego zasobu gminy, w tym także lokalu będącego pracownią służącą prowadzeniu działalności w dziedzinie kultury i sztuki, jest aktem z zakresu administracji publicznej i podlega kontroli sądowej na podstawie ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Za takim publicznoprawnym charakterem działania zarządu dzielnicy w przedmiotowych sprawach przemawia również okoliczność, że możliwość zaskarżenia takiej uchwały stanowi jedną z prawnych form urzeczywistniania zasady praworządności i spełnia wymagania demokratycznego państwa prawnego, gwarantując ochronę prawną osobom ubiegającym się o najem lokalu. Zaskarżona w przedmiotowej sprawie uchwała została wydana w oparciu o przepisy uchwały Nr [...] Rady miasta [...] z dnia [...] lipca 2009 r. w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu miasta [...]. Rozstrzygając o niezakwalifikowaniu i nieumieszczeniu skarżącego na liście osób oczekujących na najem lokalu organ powołał się na przepisy § 22 i § 24 umiejscowione w rozdziale 7 ww. uchwały "Tryb rozpatrywania i załatwiania wniosków o zawarcie umowy najmu lokali oraz sposób poddania tych spraw kontroli społecznej". Zgodnie z § 22 ust. 2 pkt 5 ww. uchwały, przy rozpatrywaniu wniosków osób ubiegających się o zawarcie umowy najmu lokalu na podstawie § 4, § 12 i § 31 należy poddać wnikliwej analizie warunki mieszkaniowe w poprzednich miejscach zamieszkania (lit. a), a także warunki mieszkaniowe wstępnych, zstępnych, współmałżonka wnioskodawcy lub osoby pozostającej we wspólnym pożyciu i uwzględnić możliwość zamieszkania wnioskodawcy w tych lokalach (lit. b). Odmowa złożenia oświadczeń bądź dokumentów umożliwiających przeprowadzenie powyższej analizy, jak również informacje uzyskane w toku tejże analizy, mogą stanowić podstawę do odmowy zakwalifikowania wniosku (ust. 5). Jak już podano w części sprawozdawczej uzasadnienia, organ mając na względzie wskazany powyżej obowiązek przeprowadzenia "wnikliwej analizy" sytuacji mieszkaniowej skarżącego, wbrew twierdzeniom skarżącego przeprowadził wnikliwe postępowanie wyjaśniające. Biorąc powyższe pod uwagę zgodzić należy się ze stanowiskiem organu, iż w zaistniałych okolicznościach faktycznych i prawnych brak było podstaw do podjęcia rozstrzygnięcia o zakwalifikowaniu i umieszczeniu skarżącego na liście osób oczekujących na najem lokalu. W toku postępowania wyjaśniającego organ ustalił iż twierdzenia skarżącego nie są prawdziwe. Z informacji uzyskanej od Spółdzielni Mieszkaniowej wynika, że w lokalu nr [...] przy ulicy [...] zamieszkiwał T. K. i jego córka, osoba J. S. nie jest znana spółdzielni mieszkaniowej. J. S. nie był zgłoszony do opłat za ten lokal. Ponadto w czasie wizji lokalnej ustalono, że w lokalu był widywany młody mężczyzna, ale nie mieszkał tam, tylko przychodził. W 2005 r. M. K. wystąpiła o najem przedmiotowego lokalu, we wniosku nie została wymieniona osoba J. S. Ponadto ustalono, że na koncie lokalu nr [...] przy ulicy [...] na dzień orzeczenia eksmisji, tj. [...] maja 2011 r. figurowała zaległość 25 000 zł. Przypomnieć należy, że dotyczy to okresu w którym miał zamieszkiwać J. S. u swojej konkubiny pod tym właśnie adresem. Fakt zadłużenia mieszkania nr [...] położonego przy ulicy [...] przeczy deklaracji skarżącego że jest wiarygodny finansowo. Organ ustalił także, że nie jest prawdą, że J. S. nie był współodpowiedzialny za zaległości czynszowe lokalu nr [...] położonego przy ulicy [...]. Wyrok eksmisyjny z tego lokalu zapadł bowiem w 1997 r., kiedy to wbrew twierdzeniom skarżącego był on już pełnoletni. Twierdzi, że obecnie jest bezdomny, ale w żaden sposób nie udowodnił tego faktu. Jak zauważył obecny na rozprawie pełnomocnik organu, w innych sprawach o zawarcie umowy najmu lokalu komunalnego, osoby które powołują się na stan bezdomności, składają na potwierdzenie tego faktu zaświadczenia z ośrodków pomocy bezdomnym lub innych tego typu instytucji, które następnie podlegają stosownej ocenie przez organ podejmujący rozstrzygnięcie na podstawie § 24 ust. 1 ww. uchwały z dnia [...] lipca 2009 r. Niezłożenie przez skarżącego takich dokumentów uniemożliwia organowi dokonanie weryfikacji ww. twierdzeń w kontekście jego aktualnej sytuacji mieszkaniowej, a w konsekwencji pozytywne rozpatrzenie wniosku. Z tego względu wszelkie zarzuty dotyczące naruszenia przepisów K.p.a. przy wydawaniu zaskarżonej uchwały nie mogą odnieść zamierzonego skutku. Organ nie ma bowiem prawnych możliwości prowadzenia szeroko zakrojonego postępowania wyjaśniającego (dowodowego) w sposób unormowany przepisami rozdziału 4 K.p.a. "Dowody". Również strona nie korzysta z uprawnień przewidzianych w postępowaniu administracyjnym, w tym z prawa do żądania przeprowadzenia przez organ dowodów (np. z zeznań świadków) w rozumieniu art. 78 K.p.a. Jak już wyżej zaznaczono tryb rozpatrywania i załatwiania wniosków o zawarcie umowy najmu lokalu z mieszkaniowego zasobu gminy został uregulowany w przepisach rozdziału 7 ww. uchwały z dnia [...] lipca 2009 r., gdzie wskazano, jakie dokumenty wnioskodawca powinien załączyć do wniosku o najem lokalu oraz jakie kwestie związane z sytuacją mieszkaniową i materialną wnioskodawcy organ winien przeanalizować podejmując rozstrzygnięcie w sprawie (§ 22 ust. 1 i 2 ww. uchwały). Nie ulega wątpliwości, iż rzeczą organu na gruncie ww. przepisów jest rzetelne i wnikliwe rozpatrzenie sprawy przy uwzględnieniu interesu społecznego i słusznego interesu strony. Jednakże, co wymaga podkreślenia - to na osobie wnioskującej o zawarcie umowy najmu spoczywa obowiązek wykazania, że spełnia ona przesłanki określone przepisami ww. uchwały. Zaniechanie, czy też odmowa realizacji tego obowiązku, może - jak w sprawie niniejszej - skutkować podjęciem przez organ negatywnego rozstrzygnięcia w oparciu o § 22 ust. 5 uchwały. W świetle powyższego stwierdzić należy, że zarzuty skargi odnośnie niepodjęcia przez organ działań zmierzających do ustalenia faktycznych warunków mieszkaniowych skarżącego, nie zasługują na uwzględnienie. Skarżący nie złożył żadnych dokumentów ani, nie przedstawił też wiarygodnych wyjaśnień, na podstawie których można byłoby przyjąć, że spełnia on przesłanki wymienione w § 4 uchwały z dnia [...] lipca 2009 r. W tej sytuacji organ zasadnie przyjął, iż istnieją podstawy do wydania rozstrzygnięcia o odmowie zakwalifikowania i umieszczenia skarżącego na liście osób oczekujących na najem lokalu w świetle dyspozycji § 22 ust. 5 ww. uchwały. Zaznaczyć należy, że w myśl § 22 ust. 2 uchwały z dnia [...] lipca 2009 r. przy rozpatrywaniu wniosków osób ubiegających się o najem lokalu, organ zobowiązany jest poddać wnikliwej analizie dotychczasowy sposób korzystania przez wnioskodawcę z lokalu, w szczególności przestrzeganie przez wnioskodawcę warunków określonych w umowie najmu oraz wywiązywanie się z obowiązków najemcy. Na tę kwestię zwrócił uwagę organ w odpowiedzi na skargę wskazując, iż przy wydawaniu zaskarżonej uchwały Zarząd Dzielnicy kierował się również zasadą racjonalnego gospodarowania mieszkaniowym zasobem miasta [...]. W istocie bowiem, gmina realizując nałożone na nią przez ustawodawcę zadania w postaci tworzenia warunków do zaspokajania potrzeb mieszkaniowych wspólnoty samorządowej ma działać jak najbardziej gospodarnie i celowo. Oznacza to, że organ powinien wynajmować lokale mieszkalne jedynie tym mieszkańcom, którzy w sposób bezsporny spełniają następujące warunki: nie posiadają zaspokojonych potrzeb mieszkaniowych i nie mogą ich zaspokoić we własnym zakresie przy pomocy własnych środków finansowych. W sytuacji, gdy - jak w sprawie niniejszej - nie można dokonać oceny, czy wnioskodawca spełnia ww. warunki, podjęcie pozytywnego rozstrzygnięcia w sprawie stałoby w sprzeczności z ww. zasadą racjonalnego gospodarowania mieszkaniowym zasobem komunalnym Mając na względzie wszystko powyższe Sąd uznał, że zaskarżona uchwała Zarządu Dzielnicy [...] z dnia [...] stycznia 2014 r. nr [...] nie narusza prawa i na podstawie art. 151 P.p.s.a. orzekł, jak w sentencji wyroku.