II SA/Wa 1126/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Kube, Sędzia WSA Adam Lipiński, Sędzia WSA Przemysław Szustakiewicz (spr.), Protokolant Marek Kozłowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 października 2009 r. sprawy ze skargi T. P. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] czerwca 2009 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia w drodze wyjątku 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję ją poprzedzającą z dnia [...] kwietnia 2009 r.; 2. zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu całości Decyzją z dnia [...] czerwca 2009 r. nr [...] Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych po ponownym rozpatrzeniu sprawy utrzymał w mocy decyzję podjętą w dniu [...] kwietnia 2009 r. i odmówił przyznania T. P. świadczenia w drodze wyjątku. W uzasadnieniu do w/w decyzji Prezes ZUS podniósł, że przyznanie świadczenia na podstawie art. 83 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 roku o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (t. j. Dz. U. z roku 2004 Nr 39 poz. 353 z późń. zm.), jest możliwe, jeżeli wnioskodawca spełnia następujące warunki: 1. jest lub był osobą ubezpieczoną lub jest członkiem rodziny pozostałym po ubezpieczonym; 2. nie spełnia warunków ustawowych do uzyskania świadczeń wskutek szczególnych okoliczności; 3. nie może podjąć pracy ze względu na całkowitą niezdolność do pracy lub wiek; 4. nie ma niezbędnych środków utrzymania. Prezes ZUS wyjaśnił również, że do przyznania świadczenia w drodze wyjątku wszystkie przesłanki, o jakich mowa w tym przepisie powinny być spełnione łącznie. Brak spełnienienia przez wnioskodawcę którejkolwiek z przesłanek wyklucza możliwość przyznania mu świadczenia w drodze wyjątku. W ocenie Prezesa ZUS T. P. nie spełnia warunków do przyznania świadczenia z art. 83 cyt. ustawy. Skarżący w chwili wydawania decyzji miał 28 lat [...] miesięcy i [...] dni okresów ubezpieczenia. Jednak w jego ubezpieczeniu istnieje ponad 11 letni okres przerwy od [...] 1996 r. do [...] 2007 r. Okres, w którym pozostawał on poza ubezpieczeniem przypada na dziesięciolecie przed powstaniem całkowitej niezdolności do pracy i w tym czasie powinien udokumentować co najmniej 5 – cio letni okres ubezpieczenia. W tym czasie nie zaistniały szczególne okoliczności, które pozwalałby usprawiedliwić tak długi okres przerwy. Strona w tym czasie mimo, że posiadał gospodarstwo rolne, nie opłacał składki KRUS. Skarżący jak wynika z orzeczenia lekarza orzecznika ZUS jest całkowicie niezdolny do pracy od czerwca 2007 r. i dopiero od tej daty można wskazać, że istnieje okoliczność szczególna, a podnoszone przez stronę przemiany gospodarcze nie mogą stanowić okoliczności szczególnej. Ponadto Prezes ZUS stwierdził, że podnoszone przez odwołującego się trudne warunki materialne nie stanowią wystarczającego uzasadnienia do przyznania świadczenia w drodze wyjątku, gdyż świadczenie to nie ma charakteru socjalnego. Powyższa decyzja stała się przedmiotem skargi T. P. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Skarżący wskazał, iż posiada odpowiednio długi okres ubezpieczenia, który powinien być wzięty pod uwagę. Nadto jego zdaniem badania lekarzy były nierzetelne. Dodatkowo wskazał, że jest w bardzo trudnej sytuacji materialnej i zdrowotnej, która nie pozwala mu na godne życie. W odpowiedzi na skargę Prezes ZUS podtrzymał argumenty zawarte w zaskarżonej decyzji i wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Na podstawie art. 13 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz.1270 ze zm.), do rozpoznania sprawy właściwy jest wojewódzki sąd administracyjny, na którego obszarze właściwości ma siedzibę organ administracji publicznej, którego działalność została zaskarżona. Natomiast zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153 poz.1269 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej i to z przepisami obowiązującymi w dacie jej wydania. Na wstępie należy zaznaczyć, że świadczenie z art. 83 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych jest umiejscowione w systemie ubezpieczeń społecznych. Wynika z tego, że musi być ono w określony sposób powiązane z występowaniem określonego okresu ubezpieczenia. Inaczej mówiąc należy brać pod uwagę fakt wypracowania sobie przez stronę przynajmniej minimalnego okresu uprawniającego ją do uzyskania choćby najniższego świadczenia. Przepis art. 83 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych służy temu, aby ubezpieczony, który w nadzwyczajnych wypadkach nie uzyskał ubezpieczenia w trybie zwykłym mógł otrzymać, choć częściowo wypracowane świadczenia. W rozpatrywanej sprawie T. P. na 58 lat życia posiada długi prawie 27 letni okres ubezpieczenia, 26 lat, [...] miesięcy i [...] dni. Jest to czas bardzo długi przekraczający zwykłe okresy ubezpieczenia. Prawdą jest, że w okresie od [...] 1996 r. do [...] 2007 r. istnieje długa przerwa w okresach ubezpieczenia, ale jak wynika z akt sprawy, szczególnie wyjaśnień skarżącego, a także dokumentacji medycznej w tym czasie nasiliły się objawy chorobowe, które faktycznie uniemożliwiały mu podjęcie zatrudnienia. Skarżący chciał podjąć pracę, ale mogła to być tylko praca fizyczna, a tymczasem charakter objawów chorobowych uniemożliwiał mu wykonywanie takiej pracy. Można uznać zatem, że T. P. wypracował sobie uprawnienie do świadczenia. Mając powyższe na względzie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.), Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, orzekł jak w sentencji. O wykonalności zaskarżonej decyzji Sąd orzekł na podstawie art. 152 powołanej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi