II SA/Wa 1127/09
PostanowienieWSA w Warszawie2009-12-03
Skład orzekający: Iwona Malicka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osobie, która jest ustawowo zwolniona z kosztów sądowych w postępowaniu administracyjnym dotyczącym ubezpieczeń społecznych, należy przyznać prawo pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego, jeśli wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla swojego utrzymania?Ratio decidendi
Osobie, która na mocy przepisów ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi jest ustawowo zwolniona z kosztów sądowych w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych, należy przyznać prawo pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego, jeśli wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla swojego utrzymania. Rozpoznanie wniosku o zwolnienie z kosztów sądowych jest w takim przypadku zbędne.Stan faktyczny
R. S. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym (zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego) w celu sporządzenia skargi kasacyjnej po tym, jak Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił jego skargę na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w przedmiocie świadczenia w drodze wyjątku. Skarżący wskazał na swoją ciężką chorobę, niepełnosprawność, brak zdolności do pracy i niskie dochody z zasiłków, które nie wystarczają na podstawowe potrzeby.Rozstrzygnięcie
Przyznano R. S. prawo pomocy w zakresie częściowym, obejmującym ustanowienie radcy prawnego.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Iwona Malicka po rozpoznaniu w dniu 3 grudnia 2009 r. w Warszawie na posiedzeniu niejawnym wniosku R. S. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego w sprawie ze skargi R. S. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] maja 2009 r. znak [...] w przedmiocie świadczenia w drodze wyjątku postanawia: przyznać R. S. prawo pomocy w zakresie częściowym, obejmującym ustanowienie radcy prawnego.
R. S., po wydaniu w niniejszej sprawie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w dniu 14 października 2009 r. wyroku, oddalającego jego skargę na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w przedmiocie świadczenia w drodze wyjątku oraz otrzymaniu powyższego orzeczenia wraz z uzasadnieniem, złożył wniosek o przyznanie mu prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia radcy prawnego w celu sporządzenia skargi kasacyjnej.
W uzasadnieniu wniosku wskazał, że jest osobą ciężko chorą, niepełnosprawną i w związku z tym niezdolną do pracy. Podniósł, iż utrzymuje się jedynie z zasiłków: zasiłku stałego z opieki społecznej, który wynosi 240 zł oraz zasiłku pielęgnacyjnego, w kwocie 156 zł – łącznie 396 zł. Podał, że środki te nie wystarczają nawet na niezbędne opłaty i konieczne leki. Jednocześnie oświadczył, że prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe, a oprócz mieszkania czynszowego o powierzchni 24 m2 nie posiada żadnych nieruchomości, oszczędności, ani przedmiotów wartościowych.
Mając na względzie powyższe zważono, co następuje:
Na wstępie należy stwierdzić, że - w niniejszym postępowaniu przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie - na R. S. nie ciąży obowiązek poniesienia jakichkolwiek kosztów sądowych.
Stosownie bowiem do art. 239 pkt 1 lit. e ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), strona skarżąca działanie lub bezczynność organu w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych.
Przedmiotem skargi R. S. jest odmowa przyznania mu przez Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych świadczenia w drodze wyjątku. Oznacza to, że w niniejszej sprawie skarżący z mocy prawa zwolniony jest całkowicie z obowiązku wnoszenia opłat sądowych, jak i ponoszenia wydatków.
Z uwagi na powyższe, rozpoznanie wniosku o przyznanie prawa pomocy w tym zakresie jest zbędne i nie podlega ocenie w zakresie przesłanek ustawowych.
Natomiast należało zbadać, czy jest zasadny wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie, dotyczącym zastępstwa prawnego.
Zgodnie z art. 262 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, przepisy o przyznaniu prawa pomocy, w zakresie dotyczącym zastępstwa prawnego, mają odpowiednie zastosowanie do stron korzystających
z ustawowego zwolnienia od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych.
Stosownie do art. 245 § 1 i 3 wskazanej wyżej ustawy, prawo pomocy może być przyznane stronie w zakresie częściowym i obejmować tylko ustanowienie radcy prawnego lub adwokata. Przyznanie tego prawa osobie fizycznej następuje na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 tej ustawy wtedy, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Ze złożonego w niniejszej sprawie wniosku o przyznanie prawa pomocy oraz akt administracyjnych wynika, że w chwili obecnej sytuacja skarżącego jest bardzo trudna – jest osobą samotną, chorą, całkowicie i trwale niezdolną do pracy, utrzymującą się jedynie z zasiłków z ośrodka pomocy społecznej.
Należało więc uznać, że nie jest on w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie, a tym samym, że spełnia przesłanki do przyznania pełnomocnika z urzędu.
Dlatego, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 262 oraz w związku z art. 254 § 1, art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi postanowiono, jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło