II SA/Wa 1127/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anna Mierzejewska (spr.) Sędzia WSA Ewa Marcinkowska Sędzia WSA Eugeniusz Wasilewski Protokolant starszy sekretarz sądowy Dorota Kwiatkowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 grudnia 2010 r. sprawy ze skargi M. D. na niewykonanie przez Dyrektora Departamentu Kadr MON wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 8 stycznia 2009 r. sygn. akt II SA/Wa 1248/08, dotyczącego zwrotu kosztów zakwaterowania i wyżywienia z tytułu szkolenia za granicą oddala skargę W dniu 21 kwietnia 2010 r. M. D. wniósł za pośrednictwem organu skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, w której zarzucił Ministrowi Obrony Narodowej niewykonanie prawomocnego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 8 stycznia 2009 r. sygn. akt II SA/Wa 1248/08. Powołując się na art. 54 § 1 oraz art. 154 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), wniósł o wymierzenie organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 cyt. ustawy. W uzasadnieniu podał, że przedmiotowy wyrok został doręczony do organu 11 lutego 2010 r., a zgodnie z art. 35 § 3 kpa, załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania. Zgodnie z kpa, o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w kodeksie, organ administracji publicznej obowiązany jest zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki. Podkreślił, że jego sprawa toczy się od wielu lat. Swoje stanowisko podtrzymał również w piśmie z dnia 12 sierpnia 2010 r. oraz w piśmie z dnia 13 października 2010 r. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. W uzasadnieniu odpowiedzi na skargę organ podał, że decyzją Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] stycznia 2002 r. M. D. został skierowany w terminie od dnia [...] lutego 2002 r. do dnia [...] czerwca 2003 r. do odbywania w trybie stacjonarnym studiów podyplomowych w Ogólnowojskowym Kolegium Obrony w P. poprzedzonych kursem nauki języka [...]. W dniu [...] lipca 2003 r. ww. zwrócił się z wnioskiem do Szefa Oddziału Szkolnictwa Wojskowego Departamentu Kadr i Szkolnictwa Wojskowego o wypłacenie mu należności z tytułu niedotrzymywania bezpłatnego wyżywienia w czasie odbywania szkolenia za granicą oraz z tytułu zwrotu kosztów zakwaterowania. Powyższa sprawa była wielokrotnie przedmiotem postępowań administracyjnych. Wyrokiem z dnia 8 stycznia 2009 r. sygnatura akt II SA/Wa 1248/08, prawomocnym od dnia 24 listopada 2009 r. i doręczonym organowi w dniu 11 lutego 2010 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił decyzję Ministra Obrony Narodowej nr [...] z dnia [...] lipca 2008 r. oraz poprzedzającą ją decyzję Dyrektora Departamentu Kadr nr [...] z dnia [...] listopada 2007 r. W uzasadnieniu wyroku Sąd wskazał, że w toku dotychczasowego postępowania "organ nie zbadał wszystkich niezbędnych elementów sprawy, które miały charakter zasadniczy dla jej rozstrzygnięcia". Nadto Sąd zauważył, że nie zostało udowodnione istnienie oferty [...] dotyczącej zobowiązania do pokrycia kosztów zakwaterowania i wyżywienia oficerów polskich szkolonych w [...]. Z powyższego wyroku wynikała dla organu konieczność podjęcia dodatkowych działań zmierzających do całkowitego wyjaśnienia sprawy, w tym przede wszystkim dokonanie bezspornego ustalenia, czy istniało zobowiązanie strony [...] do pokrycia kosztów wyżywienia i zakwaterowania szkolonych oficerów polskich. Dalej organ podkreślił, że pierwsze działania podjął jeszcze przed doręczeniem organowi prawomocnego odpisu wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 8 stycznia 2008 r. II SA/Wa 1248/08. W pierwszej kolejności podjęto poszukiwania ofert strony [...]. Odnaleziono zapis w dzienniku korespondencji Departamentu Kadr z 2001 r. dotyczący przesłania oferty z Departamentu Wojskowych Spraw Zagranicznych, następnie zwrócono się o udostępnienie tej oferty. Wobec informacji o braku oferty w Departamencie, zwrócono się wedle uzyskanej informacji do Archiwum Instytucji MON w M. Również zwrócono się do strony [...] o uzyskanie treści oferty. Organ wskazał, że o wszystkich podjętych działaniach M. D. jest informowany na bieżąco. W konkluzji uzasadnienia odpowiedzi na skargę organ podkreślił, że jego działania mają na celu wykonanie wytycznych zawartych w uzasadnieniu wyroku WSA, a ponadto, że postępowanie dowodowe obejmuje uzyskanie wyjaśnień od organów wojskowych obcego państwa, a w takiej sytuacji brak było możliwości, precyzyjnego określenia daty zakończenia sprawy. W piśmie z dnia 6 grudnia 2010 r. organ udzielił informacji, że pismem z dnia [...] listopada 2010 r. poinformował ww. o możliwości osobistego zapoznania się z dokumentami zgromadzonymi w sprawie, a wydanie decyzji jest obecnie warunkowane wyłącznie koniecznością spełnienia wymogów proceduralnych wynikających z prawa czynnego udziału strony w postępowaniu i nastąpi niezwłocznie po zajęciu przez zainteresowanego stanowiska co do zgromadzonych dowodów, lub po bezskutecznym upływie terminu wyznaczonego na tę czynność. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje: Skarga M. D. zawierająca wniosek o wymierzenie Ministrowi Obrony Narodowej grzywny w związku z niewykonaniem prawomocnego wyroku Sądu nie zasługuje na uwzględnienie. Została ona złożona w trybie art. 154 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. –Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Przepis ten stanowi, że w razie niewykonania wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność oraz w razie bezczynności organu po wyroku uchylającym lub stwierdzającym nieważność aktu lub czynności strona, po uprzednim pisemnym wezwaniu właściwego organu do wykonania wyroku lub załatwienia sprawy, może wnieść skargę w tym przedmiocie żądając wymierzenia organowi grzywny. Przy czym wymierzenie organowi administracji publicznej grzywny, o której mowa w tym przepisie, ma miejsce zarówno wówczas, gdy organ w ogóle nie wykonał orzeczenia sądowego, jak również wówczas, gdy wprawdzie orzeczenie wykonał, ale czynił to z przekroczeniem wyznaczonego terminu i po wniesieniu skargi. O niewykonaniu wyroku można mówić dopiero po bezskutecznym upływie pewnego terminu, w którym organ miał faktyczną możliwość podjęcia nakazanych w wyroku czynności. Zgodnie z art. 286 § 1 i 2 powołanej ustawy, po uprawomocnieniu się orzeczenia sadu pierwszej instancji akta administracyjne sprawy zwraca się organowi administracji publicznej załączając odpis orzeczenia ze stwierdzeniem jego prawomocności. Termin do załatwienia sprawy przez organ administracji określony w przepisach prawa lub wyznaczony przez sąd liczy się od dnia doręczenia akt organowi. Przechodząc na grunt sprawy niniejszej, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 8 stycznia 2008 r. sygn. akt II SA/Wa 1248/08 uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję. Akta administracyjne sprawy wraz z odpisem prawomocnego wyroku zostały doręczone organowi w dniu 11 lutego 2010 r. Bezsporne jest, na co Sąd zwraca uwagę organowi, iż przedmiotowe postępowanie administracyjne toczy się od wielu lat, również bezsporne jest, że do dnia wyrokowania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w wyniku wykonania wyroku WSA z dnia 8 stycznia 2009 r. II SA/Wa 1248/08, w przedmiotowej sprawie nie została wydana decyzja. Wskazać jednak należy, że analiza materiału znajdującego się w aktach wskazuje na szczególnie skomplikowany charakter sprawy, co zdaniem Sądu usprawiedliwia niezachowanie terminu z art. 35 § 3 kpa. Decyzje wydawane przez organ w toku niniejszego postępowania administracyjnego były trzykrotnie uchylane przez Sąd z powodu niewyjaśnienia wszystkich okoliczności, a następnie z uwagi na niewykonanie wytycznych, znajdujących się w uzasadnieniach wyroków je uchylających. Wobec powyższego na tym etapie postępowania organ musiał wyważyć między zasadą szybkości prowadzonego postępowania a dążeniem do wyjaśnienia prawdy obiektywnej W tym miejscu wskazać należy, że przedmiotem oceny sądu w zakresie niewykonania wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 8 stycznia 2009 r. II SA/Wa 1248/08, jest okres od dnia doręczenia ww. prawomocnego wyroku sądu wraz z aktami, tj. od dnia 11 lutego 2010 r. Z analizy akt administracyjnych wynika, że pierwsze czynności zmierzające do wykonania wytycznych zawartych w wyroku, zostały podjęte w dniu 8 stycznia 2010 r., a więc przed doręczeniem prawomocnego wyroku wraz aktami. Szereg informacji niezbędnych do wyjaśnienia sprawy był uzyskiwany drogą dyplomatyczną od organów wojskowych innego państwa, przy zastosowaniu określonych procedur, gdzie organ występujący o informację miał znikomy wpływ na termin ich uzyskania. O podejmowanych czynnościach skarżący był przez organ informowany. W ocenie Sądu, treści art. 154 § 3 ppsa i 35 § 3 kpa nie można traktować abstrakcyjnie w oderwaniu od konkretnej sprawy, zaś materia sprawy, kalendarz podejmowanych przez organ czynności oraz brak chęci współpracy ze strony skarżącego, nie pozwalają na stwierdzenie, że od czasu doręczenia Ministrowi Obrony Narodowej prawomocnego wyroku z dnia 8 stycznia 2009 r. wraz z aktami organ pozostawał w bezczynności. W ocenie Sądu, zwłoka w załatwieniu przedmiotowej sprawy była uzasadniona jej skomplikowanym charakterem oraz tym, że szereg czynności należało podjąć za granicą za pośrednictwem Dyrektora Departamentu Wojskowych Spraw Zagranicznych. W piśmie złożonym dnia 6 grudnia 2010 r. organ poinformował Sąd, że pismem z dnia [...] listopada 2010 r. skarżący został poinformowany o możliwości osobistego zapoznania się z dokumentami zgromadzonymi w sprawie i wydanie decyzji jest warunkowane wyłącznie koniecznością spełnienia wymogów proceduralnych wynikających z prawa czynnego udziału strony w postępowaniu i nastąpi niezwłocznie po zajęciu przez zainteresowanego stanowiska co do zgromadzonych dowodów lub po bezskutecznym upływie terminu wyznaczonego na tę czynność. Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.