II SA/Wa 1129/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Przemysław Szustakiewicz (spr.), Sędzia WSA Anna Mierzejewska, Sędzia WSA Stanisław Marek Pietras, Protokolant: Maria Zawada, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 grudnia 2008 r. sprawy ze skargi S. D. na postanowienie Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] czerwca 2008 r. nr [...] w przedmiocie wyrażenia zgody na wydanie decyzji o prawie zamieszkiwania w lokalu mieszkalnym 1. uchyla zaskarżone postanowienie 2. zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu w całości Minister Obrony Narodowej działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 i art. 127 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 z późn. zm.) oraz na podstawie art. 29 ustawy z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. z 2005 r. Nr 4, poz. 398 z późn. zm.), postanowieniem z dnia [...] czerwca 2008 r. nr [...] utrzymał w mocy swoje postanowienie z dnia [...] maja 2008 r. nr [...] wyrażające zgodę na wydanie Pani S. D. decyzji o prawie zamieszkiwania w lokalu mieszkalnym nr [...], położonym w W. przy ul. H., w trybie określonym w art. 29 ustawy z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej, na czas oznaczony - 5 lat. W uzasadnieniu organ podniósł, iż w związku z tym, że w przypadku Pani S. D. zaistniała wyjątkowość sytuacji, która zgodnie z brzmieniem art. 29 ustawy z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej jest jedną z podstawowych przesłanek, obok zgody Ministra Obrony Narodowej, umożliwiających dyrektorowi oddziału regionalnego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej wydanie decyzji o prawie zamieszkiwania w lokalu mieszkalnym, na czas oznaczony, innej osobie niż żołnierz służby stałej, wydano w sprawie postanowienie z dnia [...] maja 2008 r. nr [...] zezwalające stronie na zamieszkiwanie w lokalu mieszkalnym nr [...], położonym w W. przy ul. H., na czas oznaczony - 5 lat. Wnioskiem z dnia 21 maja 2008 r. Pani S. D. zwróciła się do Ministra Obrony Narodowej o ponowne rozpatrzenie sprawy, wnosząc o przyznanie jej prawa zamieszkiwania w przedmiotowym lokalu na czas nieokreślony lub dożywotnio. Organ ponownie rozpatrując sprawę wskazał, że stosownie bowiem do postanowień art. 29 ustawy z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej, w sytuacji wyjątkowej dyrektor oddziału regionalnego Agencji, za zgodą Ministra Obrony Narodowej, może wydać decyzję o prawie zamieszkiwania w lokalu mieszkalnym, na czas oznaczony, innej osobie niż żołnierz służby stałej. Zdaniem Ministra wyżej przywołany przepis jednoznacznie stanowi, że decyzja o prawie zamieszkiwania w lokalu mieszkalnym dla osoby innej niż żołnierz służby stałej może być wydana jedynie na czas oznaczony. Mając powyższe na uwadze, Minister Obrony Narodowej, uwzględniając względy społeczne, postanowieniem nr [...] z dnia [...] maja 2008 r. wyraził zgodę na wydanie przedmiotowej decyzji na czas oznaczony - 5 lat, przy czym na takie określenie terminu wpływ miało negatywne stanowisko Dyrektora Oddziału Regionalnego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w P. w przedmiocie zadośćuczynienia wniosku strony. Organ wskazał nadto, że postanowienie nie wyklucza możliwości ubiegania się przez stronę o wydanie kolejnej decyzji o prawie zamieszkiwania przed upływem okresu, na jaki pierwotna decyzja została wydana. W dniu 11 lipca 2008 r. skargę na powyższą decyzję złożyła Pani S. D. Skarżąca podkreśliła, iż czas oznaczony to także wedle przepisów prawa cywilnego czas określony przez pewne zdarzenie, którym może być jej śmierć. Stąd Minister Obrony Narodowej mógł określić termin pobytu przez określenie daty zdarzenia, jakim jest jej śmierć. Skarżąca podkreśliła nadto, iż jest osobą w podeszłym wieku, schorowaną, a niepewność co do dalszego jej zamieszkiwania w lokalu pogarsza jej stan zdrowia. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumenty zawarte w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Na podstawie art. 13 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), do rozpoznania sprawy właściwy jest wojewódzki sąd administracyjny, na którego obszarze właściwości ma siedzibę organ administracji publicznej, którego działalność została zaskarżona. Natomiast zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej i to z przepisami obowiązującymi w dacie jej wydania. Rozpatrywana pod tym względem skarga zasługuje na uwzględnienie. Na wstępie należy wskazać, iż materialnoprawną podstawą zaskarżonego postanowienia jest przepis art. 29 ustawy z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej. Wedle jego brzmienia w sytuacji wyjątkowej dyrektor oddziału regionalnego Agencji, za zgodą Ministra Obrony Narodowej, może wydać decyzję o prawie zamieszkiwania w lokalu mieszkalnym, na czas oznaczony, innej osobie niż żołnierz służby stałej. Przepis ten wskazuje, iż postanowienie powinno zawierać dwa elementy: - rozstrzygnięcie, co do zezwolenia na zamieszkiwanie w lokalu mieszkalnym przez osobę nie będącą żołnierzem zawodowym, - w przypadku, gdy organ zezwoli na zamieszkiwanie, rozstrzygnięcie co do czasu na jaki zezwala się wnioskodawcy zamieszkiwać w lokalu. Przepis art. 29 jest przepisem uznaniowym, przy czym uznaniowość rozstrzygnięcia dotyczy zarówno prawa do zamieszkiwania jak i terminu. Ustawodawca bowiem w sposób niedookreślony określił przesłanki zezwolenia i w ogóle nie wskazał przesłanek jakimi ma się kierować organ, w sytuacji, gdy określa okres pobytu w mieszkaniu. Należy tu wskazać, iż w konsekwencji organ, dokonując swobodnej oceny zgromadzonego materiału dowodowego, może rozstrzygnąć daną sprawę uznając za istotne określone fakty i podniesione przez stronę argumenty przemawiające za ustalonym wynikiem postępowania, inne zaś uznając za nieistotne dla rozstrzygnięcia. W trakcie dokonywania wspomnianej oceny, organ administracji publicznej zobligowany jest mieć na uwadze słuszny interes obywateli oraz uwzględniać interes społeczny, w szczególności zaś powinien zmierzać do realizacji zasady prawdy obiektywnej, co w przypadku uznania administracyjnego ma szczególne znaczenie. Dlatego też trafność rozstrzygnięcia w każdym indywidualnym przypadku wymaga szczegółowego zbadania i rozważenia wszelkich argumentów, które stanowiłyby podstawę do przyjęcia określonego stanowiska. Rozstrzygając w ramach uznania administracyjnego, organ jest ponadto zobowiązany do przestrzegania przepisów ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. z 2000 r. Dz. U. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), a przede wszystkim do podejmowania wszelkich kroków niezbędnych w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego. Zobowiązany jest również do wyczerpującego zebrania, rozpatrzenia i oceny całego materiału dowodowego, zgodnie z treścią art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. oraz do uzasadnienia według wymogów określonych w art. 107 § 3 k.p.a. Niezależnie od powyższego dodać należy, że uznaniowy charakter decyzji administracyjnej oznacza nie tylko możliwość działania organu na jego własną odpowiedzialność w oparciu o upoważnienie ustawowe. Zakreśla on także zakres jej sądowej kontroli, która nie jest wyłączona, lecz ograniczona w szczególności do badania, czy wydanie decyzji zostało poprzedzone prawidłowo przeprowadzonym postępowaniem, z zachowaniem przepisów procedury administracyjnej, a to zarówno przepisów szczegółowych, jak i zasad ogólnych określonych w rozdziale drugim działu I Kodeksu postępowania administracyjnego. Sąd kontroluje zatem, czy w toku tego postępowania podjęto wszelkie niezbędne kroki dla dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, czy zebrano wszystkie dowody w celu ustalenia istnienia bądź nieistnienia ustawowych przesłanek decyzji uznaniowej oraz czy podjęta na ich podstawie decyzja nie wykracza poza granice uznania administracyjnego, innymi słowy mówiąc, czy nie nosi cech dowolności. Wspomniane granice wytycza natomiast sam wybór rozstrzygnięcia, dokonywany na podstawie kryteriów słuszności i celowości. Pozostaje on poza kontrolą sądowoadministracyjną, która obejmuje wyłącznie kryterium legalności określone we wskazanym wyżej art. 1 § 1 i § 2 ustawy - Prawo o ustroju sądów administracyjnych. Badając postanowienie Ministra Obrony Narodowej, należy wskazać, że organ w prawidłowy sposób określił przesłanki wskazujące na zasadność przyznania skarżącej prawa do zamieszkiwania w lokalu mieszkalnym nr [...], położonym w W. przy ul. H. Natomiast organ nie uzasadnił w sposób przekonujący, dlaczego określił czas, na który zezwala skarżącej na zajmowanie ww. lokalu, na okres 5 lat. Przepis art. 29 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej wskazuje, że decyzja może być wydana na czas oznaczony, co wskazuje, iż ustawodawca chciał, aby termin zajmowania lokalu był określony w konkretnej ilości lat. Organ jednak określając termin zajmowania lokalu, winien wziąć pod uwagę treść art. 7 k.p.a., nakazujący rozważyć słuszny interes strony i interes społeczny przy wydaniu postanowienia. W niniejszej sprawie, Minister Obrony Narodowej określając termin zajmowania lokalu przez skarżącą wskazał, że na jego stanowisko miała wpływ negatywna opinia Dyrektora Regionalnego Oddziału Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w P., a więc odniósł się jedynie do interesu społecznego, a w ogóle nie wziął pod uwagę argumentów podnoszonych przez stronę. Rozpoznając ponownie sprawę organ winien, określając czas zajmowania lokalu przez skarżącą, odnieść się do takich elementów jak: wiek skarżącej, stan zdrowia, możliwość zabezpieczenia potrzeb mieszkaniowych po upływie okresu, na który przyznano jej prawo do zajmowania lokalu mieszkalnego, sytuacji rodzinnej i majątkowej. Łącznie bowiem te wymienione elementy kształtują sytuację faktyczną strony i winny określać czas na jaki zezwala się, w trybie art. 29 ustawy z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej, na zamieszkiwanie w lokalu mieszkalnym, na czas oznaczony, innej osobie niż żołnierz służby stałej. Mając powyższe na względzie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł, jak w sentencji. O wykonalności zaskarżonej decyzji, Sąd orzekł na podstawie art. 152 powołanej ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.