II SA/Wa 113/12
WyrokWSA w Warszawie2012-04-16
Skład orzekający: Andrzej Góraj, Sławomir Antoniuk, Ewa Marcinkowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy funkcjonariusz celny, który przed dniem wejścia w życie ustawy o Służbie Celnej zajmował stanowisko związane z podporządkowaniem służbowym, ale nie w dniu wejścia w życie ustawy, powinien zostać mianowany na stopień w korpusie oficerów młodszych?Ratio decidendi
Sąd uznał, że zwrot "przed dniem wejścia w życie ustawy" w kontekście przepisów przejściowych ustawy o Służbie Celnej należy interpretować jako moment bezpośrednio poprzedzający wejście w życie ustawy. Wykładnia systemowa i celowościowa przemawiają za tym, że celem przepisu było płynne przeniesienie funkcjonariuszy do nowej regulacji, a nie awansowanie na podstawie historycznych stanowisk zajmowanych wiele lat wcześniej. W związku z tym, funkcjonariusz, który w dniu wejścia w życie ustawy zajmował inne stanowisko i posiadał inny stopień, został prawidłowo mianowany na stopień w korpusie aspirantów.Stan faktyczny
Skarżący W. Z. domagał się mianowania na stopień w korpusie oficerów młodszych Służby Celnej, argumentując, że przed wejściem w życie ustawy o Służbie Celnej zajmował stanowiska związane z podporządkowaniem służbowym. Organ administracji utrzymał w mocy decyzję o mianowaniu go na stopień w korpusie aspirantów, uznając, że przepis art. 223 ust. 3 pkt 2 ustawy o Służbie Celnej dotyczy tylko sytuacji bezpośrednio poprzedzających wejście w życie ustawy. Skarżący wniósł skargę do WSA, zarzucając błędną wykładnię przepisów prawa materialnego i procesowego.Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Góraj, Sędziowie WSA Sławomir Antoniuk, Ewa Marcinkowska (spr.), Protokolant sekretarz sądowy Sylwia Mikuła, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 kwietnia 2012 r. sprawy ze skargi W. Z. na decyzję Szefa Służby Celnej z dnia [...] listopada 2011 r. nr [...] w przedmiocie mianowania na stopień służbowy w korpusie aspirantów Służby Celnej oddala skargę
Szef Służby Celnej decyzją nr [...] z dnia [...] listopada 2011 r., wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., utrzymał w mocy decyzję Dyrektora Izby Celnej w W. z dnia [...] listopada 2009 r. o mianowaniu W. Z. na stopień służbowy [...] w korpusie aspirantów Służby Celnej, w zakresie określenia korpusu.
Do wydania powyższych decyzji doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym:
W dniu [...] listopada 2009 r. Dyrektor Izby Celnej w W., działając na podstawie art. 223 ust. 1 i 4 oraz art. 115 ust. 1 pkt 3 lit. b ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o Służbie Celnej (Dz. U. Nr 168, poz. 1323), mianował W. Z. z dniem 30 listopada 2009 r. na stopień służbowy [...] w korpusie aspirantów Służby Celnej.
Pismem z dnia 10 grudnia 2009 r. W. Z. odwołał się od ww. aktu mianowania do Szefa Służby Celnej, zarzucając organowi I instancji naruszenie przepisów prawa procesowego, tj. art. 6 i art. 7 k.p.a. oraz bezpośrednio art. 7 Konstytucji RP, poprzez nieuwzględnienie przepisów prawa powszechnie obowiązującego, tj. art. 223 ust. 3 pkt 2 ustawy o Służbie Celnej oraz wydanie decyzji bez niezbędnego wyjaśnienia stanu faktycznego.
Zarzucił też naruszenie przepisu prawa materialnego, tj. art. 223 ust. 3 pkt 2 ustawy o Służbie Celnej, poprzez nieprawidłową wykładnię w zakresie pojęcia "przed dniem wejścia w życie ustawy" oraz jego niezastosowanie przy rozstrzyganiu sprawy.
W uzasadnieniu odwołania skarżący wskazał, że w trakcie pełnienia służby zajmował następujące stanowiska służbowe związane z podporządkowaniem funkcjonariuszy celnych lub pracowników:
– [...] Oddziału Celnego [...], w okresie od [...] czerwca 2004 r. do [...] października 2005 r.,
– [...] Oddziału Celnego [...], w okresie od [...] października 2005 r. r. do [...] listopada 2006 r.,
– [...] Oddziału Celnego [...], w okresie od [...] grudnia 2006 r. do [...] listopada 2007 r.,
– [...] Oddziału Celnego [...], w okresie od [...] listopada 2007 r. do [...] lutego 2009 r.
Odwołujący zarzucił organowi I instancji, nieuwzględnienie przepisu prawa powszechnie obowiązującego w postaci art. 223 ust. 3 pkt 2 ustawy o Służbie Celnej i rozstrzygnięcie sprawy w oparciu o interpretacje Szefa Służby Celnej zawarte w pismach nr [...] oraz [...]. Wskazał, że przyjęta przez organ podstawa rozstrzygnięcia jest niedopuszczalna, albowiem podstawę decyzji stanowić mogą wyłącznie normy aktów prawa powszechnie obowiązującego, a nie akty wewnętrzne. Dyspozycja art. 223 ust. 3 pkt 2 ustawy o Służbie Celnej została sformułowana w sposób dyskrecjonalny i nie dopuszcza możliwości pominięcia przez organ określający stopnie służbowe kryterium mianowania wskazanego w tym przepisie. Organ I instancji miał obowiązek ustalić, czy funkcjonariusz celny, przed dniem wejścia w życie ustawy, zajmował stanowisko służbowe związane z podporządkowaniem funkcjonariuszy celnych lub pracowników, a w przypadku pozytywnej odpowiedzi, organ ten winien dokonać mianowania funkcjonariusza na stopień w korpusie oficerów młodszych. Wskazał, że w jego przypadku mianowanie na stopień w korpusie oficerów młodszych było obligatoryjne, ponieważ przed dniem 31 października 2009 r., tj. przed datą wejścia w życie ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o Służbie Celnej zajmował stanowiska związane z podporządkowaniem funkcjonariuszy celnych lub pracowników.
Wyjaśnił także, że w jego ocenie pojęcie "przed dniem wejścia w życie ustawy" powinno być rozumiane zgodnie z wykładnią językową, jako dowolny okres poprzedzający wejście ustawy w życie.
Szef Służby Celnej, w odpowiedzi na powyższe odwołanie, w piśmie z dnia 15 stycznia 2010 r. poinformował W. Z., że mianowanie na stopień służbowy nie ma charakteru decyzji administracyjnej, a zatem nie przysługuje od niego odwołanie w trybie administracyjnym.
W piśmie z dnia [...] stycznia 2010 r. skierowanym do Szefa Służby Celnej W. Z. zażądał wydania w sprawie jego odwołania decyzji administracyjnej.
Szef Służby Celnej w piśmie z dnia [...] lutego 2010 r. poinformował W. Z., że podtrzymuje stanowisko zawarte w piśmie z dnia 15 stycznia 2010 r.
W kolejnym piśmie z dnia [...] lutego 2011 r. organ poinformował W. Z., że termin załatwienia jego odwołania został przedłużony do dnia 30 czerwca 2011 r.
Rozpoznając odwołanie W. Z. Szef Służby Celnej, decyzją z dnia [...] listopada 2011 r., wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., utrzymał w mocy decyzję Dyrektora Izby Celnej w W. z dnia [...] listopada 2009 r. o mianowaniu na stopień służbowy [...] w korpusie aspirantów Służby Celnej, w zakresie określenia korpusu.
W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy podkreślił, że obowiązek nadania nowego stopnia służbowego funkcjonariuszom Służby Celnej w terminie do dnia 30 listopada 2009 r. wynikał z przepisu art. 223 ust. 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o Służbie Celnej, a mechanizm przypisywania funkcjonariuszom stopni w poszczególnych korpusach, uregulowany został w ust. 2-6 art. 223. W świetle ww. przepisów zadaniem organu było przyporządkowanie danego funkcjonariusza, który w dniu wejścia w życie ustawy pełnił służbę w Służbie Celnej do właściwego korpusu, precyzyjnie wskazanym w ustawie, w zależności od dotychczasowego stopnia lub zajmowanego stanowiska bądź pełnionych obowiązków.
Badając zasadność żądania W. Z. dotyczącego mianowania na stopień w korpusie oficerów młodszych Służby Celnej, Szef Służby Celnej stwierdził, że w niniejszym przypadku przepis art. 223 ust. 3 pkt 2 ustawy nie mógł mieć zastosowania. Powołany przepis dotyczy bowiem funkcjonariusza, który spełniał wskazane w nim wymogi w okresie bezpośrednio poprzedzającym dzień wejścia w życie ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o Służbie Celnej, tj. na dzień 30 października 2009 r. Z dokumentów znajdujących się w aktach sprawy wynika natomiast jednoznacznie, że w dacie tej W. Z. zajmował stanowisko [...] i posiadał stopień służbowy [...]. Zgodnie zatem z dyspozycją art. 223 ust. 4 ustawy o Służbie Celnej należało mu określić stopień służbowy w korpusie aspirantów Służby Celnej.
Organ wskazał jednocześnie, że nie kwestionuje faktu zajmowania w przeszłości przez W. Z. stanowisk związanych z podporządkowaniem służbowym funkcjonariuszy celnych lub pracowników.
Przepis art. 223 ust. 3 pkt 2 ustawy, którego zastosowania domaga się W. Z. odnosi się jednak wprost do stanu sprzed dnia wejścia w życie ustawy, co dosłownie wynika z jego brzmienia. Organ zaznaczył, że powyższy przepis umiejscowiony został w Rozdziale 14 zatytułowanym "Przepisy przejściowe", co oznacza, że jest to przepis regulujący wyłącznie takie sytuacje, które mogą pojawiać się na tle wprowadzania w życie nowych uregulowań. Powyższe znajduje zaś potwierdzenie w zasadach techniki prawodawczej. Zgodnie bowiem z § 30 załącznika do rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 20 czerwca 2002 r. w sprawie "Zasad techniki prawodawczej", w przepisach przejściowych reguluje się wpływ nowej ustawy na stosunki powstałe pod działaniem ustawy albo ustaw dotychczasowych, a w szczególności rozstrzyga się w nich:
1) czy i w jakim zakresie utrzymuje się czasowo w mocy instytucje prawne zniesione przez nowe przepisy;
2) czy zachowuje się uprawnienia i obowiązki oraz kompetencje powstałe w czasie obowiązywania uchylanych albo wcześniej uchylonych przepisów oraz czy skuteczne są czynności dokonane w czasie obowiązywania tych przepisów; sprawy te reguluje się tylko w przypadku, gdy nie chce się zachować powstałych uprawnień, obowiązków lub kompetencji albo chce się je zmienić albo też gdy chce się uznać dokonane czynności za bezskuteczne;
3) czy i w jakim zakresie stosuje się nowe przepisy do uprawnień i obowiązków oraz do czynności, o których mowa w pkt 2.
Powyższe wskazuje zatem w sposób jednoznaczny, że skoro przepis art. 223 został zamieszczony w przepisach przejściowych, a w analizowanej ustawie wprowadzono nowy katalog stopni służbowych o częściowo zmienionej nomenklaturze i ich gradację, oznacza to, iż ustawodawca tym przepisem dostosował stan zastany do gradacji stopni służbowych wprowadzonych nową ustawą o Służbie Celnej. Nie chodziło bowiem w tym przypadku o odniesienie się do sytuacji mającej miejsce kilka lat wcześniej, gdyż oznaczałoby to niedostosowanie, czy transponowanie stopni na zasadzie równoważności, lecz w istocie awansowanie. Tymczasem mianowanie na stopień służbowy na podstawie art. 223 generalnie miało na celu mianowanie na stopień odpowiadający dotychczasowej pozycji w hierarchii katalogu stopni służbowych, a tylko w ściśle określonych przypadkach, wskazanych w art. 223 ust. 3 pkt 2 ustawy stanowiło awans. Odmienna interpretacja zwrotu "przed dniem wejścia w życie ustawy", prowadziłaby zaś do skutków niedających się pogodzić z zasadami logiki.
Na takie rozumienie tego wyrażenia wskazuje również jego wykładnia językowa. Należy bowiem zwrócić uwagę, że gdyby uznać, iż przepis art. 223 ust. 3 pkt 2 ustawy o Służbie Celnej, odnosi się do stanu istniejącego w dowolnym czasie przed dniem wejścia w życie ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o Służbie Celnej, a nie wyłącznie do stanu bezpośrednio poprzedzającego ten dzień, doszłoby do wypaczenia sensu tej regulacji i prowadziłoby do rozwiązań, które nie dają się pogodzić z zasadami logiki, zważywszy, że jedną z zasad wykładni prawa jest założenie racjonalności prawodawcy. Organ podniósł również, że uznając stanowisko odwołującego się za prawidłowe i odnosząc zwrot "przed dniem wejścia w życie ustawy" do dowolnego okresu istniejącego przed dniem 31 października 2009 r. do korpusu oficerów młodszych Służby Celnej winien być również mianowany funkcjonariusz, który jeszcze pod rządami poprzednio obowiązującej ustawy o Służbie Celnej z dnia 24 lipca 1999 r. pozbawiony został stanowiska kierowniczego z uwagi na orzeczenie kary dyscyplinarnej w postaci przeniesienia na niższe stanowisko służbowe lub zakazu zajmowania stanowisk kierowniczych przez 2 lata (art. 63 pkt 4 i 6 ustawy). Takie działanie byłoby pozbawione racjonalności i logiki prowadząc przy tym do sprzeczności z założeniami nowej ustawy.
Na poparcie powyższego stanowiska organ powołał się na nieprawomocny wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 27 kwietnia 2011 r. sygn. akt II SA/Wa 427/11.
W skardze na powyższą decyzję skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie W. Z. zarzucił organowi:
1. naruszenie przepisów postępowania mających istotny wpływ na wynik sprawy, tj.
a) 8 k.p.a., poprzez naruszenie zasady pogłębiania zaufania do organów administracji publicznej, przejawiające się w zawężającej i dowolnej wykładni art. 223 ustawy o Służbie Celnej w szczególności zamieszczonego w niej zwrotu "przed dniem wejścia w życie ustawy", co stoi w sprzeczności z wykładnią tego zwrotu dokonaną przez Sąd Najwyższy i Naczelny Sąd Administracyjny,
b) art. 9 i 11 k.p.a., poprzez niedostateczne wyjaśnienie podstaw i przesłanek utrzymania w mocy decyzji Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] listopada 2009 r.,
2. naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 223 ust. 2 i ust. 3 pkt 2 ustawy o Służbie Celnej, poprzez jego błędną wykładnię, polegającą na przyjęciu, że mianowanie na stopień w korpusie oficerów młodszych w Służbie Celnej mogą być jedynie ci funkcjonariusze celni, którzy w dniu wejścia w życie ustawy pozostawali w służbie stałej i zajmowali stanowiska wiążące się z podporządkowaniem służbowym funkcjonariuszy celnych bądź pracowników.
W związku z powyższymi zarzutami, wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz poprzedzającej ją decyzji Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] listopada 2009 r. oraz zasądzenie kosztów postępowania w tym kosztów zastępstwa procesowego.
W uzasadnieniu skargi skarżący podniósł, że ustawodawca nie wprowadził wymogu, aby funkcjonariusz celny pełnił służbę w określonym stopniu służbowym w dniu wejścia w życie ustawy, tj. w dniu 31 października 2009 r. Wykładnia gramatyczna art. 223 ustawy wyraźnie wskazuje, że ustawodawca objął możliwością określenia stopnia służbowego w odpowiednim korpusie wszystkich tych funkcjonariuszy, którzy pełnili daną funkcję niezależnie od tego, czy funkcję tą pełnili w dniu wejścia w życie nowej ustawy o Służbie Celnej, czy też w jakimkolwiek okresie poprzedzającym dzień wejścia w życie aktu prawnego.
Zdaniem skarżącego, gdyby wolą ustawodawcy było określenie skutków prawnych w oparciu o stan faktyczny istniejący w dniu wejścia w życie ustawy, to wprost wskazałby na taką datę, zamieszczając jednoznaczny zwrot – w dniu wejścia w życie ustawy. Skarżący podniósł, że zwrot "w dniu wejścia w życie ustawy" użyty jest w art. 222 ust. 1 ustawy. Podniósł także, że różnice w redakcji powołanych przepisów wskazują, że ustawodawca dokonał tu świadomie zabiegu, różnicując kryteria zaliczania do korpusu celnego. Nie jest więc konieczne, aby w dniu wejścia w życie ustawy funkcjonariusz celny, ubiegający się o uzyskanie stopnia w korpusie oficerów młodszych Służby Celnej, pełnił służbę na stanowisku wskazanym w tejże regulacji.
W dalszej części uzasadnienia skargi W. Z. zwrócił uwagę, że w przypadku, gdy ustawodawca w ustawie o Służbie Celnej posługuje się dwoma różnymi sformułowaniami, to z całą pewnością biorąc pod uwagę racjonalność ustawodawcy oraz zasadę jednoznaczności ujętą w § 10 Zasad techniki prawodawczej, nie mógł mieć na myśli tej samej treści.
W końcowej części uzasadnienia skarżący wskazał, że obowiązek wydania aktu mianowania wynika wprost z mocy prawa, a ustawodawca nie pozostawił organowi żadnego "luzu decyzyjnego" w procesie przypisania do określonego korpusu funkcjonariusza pełniącego dotychczas służbę na danym stanowisku. Zaznaczył jednocześnie, że przywołany przez organ w uzasadnieniu decyzji wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 27 kwietnia 2011 r. sygn. akt II SA/Wa 427/11 jest nieprawomocny, a zatem nie można jednoznacznie powoływać się na zaprezentowaną w nim argumentację.
Szef Służby Celnej w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując w całości stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Odnosząc się do interpretacji sformułowania "przed dniem wejścia w życie ustawy" zaprezentowanej przez skarżącego organ wskazał, że nawet potoczne, powszechnie przyjęte znaczenie przyimka "przed" w nawiązaniu do określonego zdarzenia lub daty może być rozumiane jako wskazujące na czas bezpośrednio poprzedzający to zdarzenie, czy datę. Zdaniem organu prowadzi to do wniosku, że wykładnia językowa, na którą wskazuje skarżący, nie jest wystarczająca do jednoznacznego ustalenia znaczenia normy prawnej zawartej w art. 223 ust. 3 pkt 2 ustawy o Służbie Celnej i w związku z tym konieczne jest oparcie się na wykładni systemowej i funkcjonalnej. Interpretacja art. 223 ustawy przy uwzględnieniu wykładni językowej, jak i wykładni systemowej oraz wykładni celowościowej prowadzi do odmienne stanowiska niż to, które zaprezentował skarżący.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Chodzi więc o kontrolę aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywaną pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słuszności.
W myśl zaś art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270), Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Oceniając zasadność skargi w świetle wskazanych wyżej kryteriów, Sąd stwierdził, iż skarga W. Z. nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżona decyzja Szefa Służby Celnej oraz utrzymana nią w mocy decyzja organu I instancji nie naruszają prawa w stopniu mającym wpływ na prawidłowość wydanego rozstrzygnięcia.
W sprawie niniejszej stan faktyczny jest niesporny. Kwestią sporną jest natomiast wykładnia przepisu art. 223 ust. 3 pkt 2 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o Służbie Celnej (Dz. U. Nr 168, poz. 1323).
Przepis ten stanowi, że funkcjonariuszowi celnemu, który przed dniem wejścia w życie ustawy zajmował stanowisko, które wiązało się z podporządkowaniem służbowym funkcjonariuszy celnych lub pracowników, bądź pełnił obowiązki na tym stanowisku oraz pełnił służbę w służbie stałej w stopniu innym niż wymieniony w pkt 1 i w ust. 2, określa się stopień w korpusie oficerów młodszych Służby Celnej.
W ocenie Sądu, wbrew twierdzeniom skarżącego, wykładnia językowa użytego w tym przepisie zwrotu "przed dniem wejścia w życie ustawy zajmował stanowisko" nie prowadzi do jasnego i jednoznacznego rezultatu. Może bowiem oznaczać zarówno moment bezpośrednio poprzedzający wejście w życie ustawy, jak też dowolny okres przed wejściem w życie tej ustawy.
W sytuacji zatem niejednoznaczności wykładni językowej przepisu art. 223 ust. 3 pkt 2 ustawy, nie można na niej poprzestać, lecz trzeba odwołać się do wykładni systemowej oraz celowościowej, które służą właśnie do rozstrzygania wątpliwości, które nasuwa wykładnia językowa, a w szczególności pozwalają uzasadnić wybór między różnymi możliwościami interpretacji językowej danego zwrotu czy przepisu.
Ustawa z dnia 27 sierpnia 2009 r. o Służbie Celnej, jak wynika z uzasadnienia jej projektu, miała na celu m.in. uporządkowanie obszaru w zakresie stanowisk i stopni służbowych funkcjonariuszy celnych, w tym stworzenie korpusów stopni służbowych na wzór innych służb mundurowych. Przepisy przejściowe tej ustawy miały natomiast zapewnić płynną i transparentną zmianę dotychczasowych stosunków służbowych funkcjonariuszy celnych w stosunki kreowane tą ustawą.
Artykuł 223 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o Służbie Celnej zawarty został w jej Rozdziale 14 "Przepisy przejściowe".
W przepisach art. 223 ust. 2-6 określone zostały szczegółowo zasady przyporządkowania funkcjonariuszy celnych, z uwzględnieniem posiadanych przez nich "przed dniem wejścia w życie ustawy" stopni służbowych, do określonych korpusów, bez pozostawienia tych kwestii uznaniu administracyjnemu. Dotychczasowe stopnie służbowe funkcjonariuszy celnych określone w art. 8 ust. 1 poprzedniej ustawy z dnia 24 lipca 1999 r. o Służbie Celnej (Dz. U. z 2004 r. Nr 156, poz. 1641), zostały w tych przepisach przyporządkowane do określonych korpusów.
Przypisania funkcjonariuszy do określonych korpusów ustawodawca nie uzależnił od okresu ich służby, posiadanych kompetencji i doświadczenia, lecz tylko od stopnia w jakim pełnili służbę "przed dniem wejścia w życie ustawy", a zatem regulacja ta nie miała na celu awansowania funkcjonariuszy z uwzględnieniem dotychczasowego przebiegu służby, lecz tylko płynne przeniesienie ich w realia nowej regulacji prawnej.
Zgodnie z zasadami wykładni systemowej przepisów prawa nie można interpretować w sposób prowadzący do ich sprzeczności z innymi przepisami, a przy wykładni przepisów należy brać pod uwagę ich miejsce w systematyce wewnętrznej aktu normatywnego.
Zawarty w przepisach przejściowych art. 223 ust. 2 – 6 zwrot "przed dniem wejścia w życie ustawy" musi być zatem interpretowany w taki sam sposób w odniesieniu do wszystkich przepisów przejściowych, w których został użyty w tym artykule.
Skoro zaś celem regulacji zawartej w przepisach przejściowych ustawy o Służbie Celnej z dnia 27 sierpnia 2009 r. było zapewnienie płynnej i transparentnej zmiany dotychczasowych stosunków służbowych funkcjonariuszy celnych w stosunki kreowane tą ustawą, to zwrot "przed dniem wejścia w życie ustawy" nie może być, zdaniem Sądu, odczytywany inaczej, niż jako odnoszący się do momentu bezpośrednio poprzedzającego wejście w życie ustawy. Inna interpretacja tego zwrotu, że chodzi w nim o dowolny okres przed wejściem w życie tej ustawy, prowadziłaby bowiem w efekcie do uznaniowości w zakresie przyporządkowania funkcjonariuszy do określonych korpusów, w zależności od tego, jaki okres służby danego funkcjonariusza, poprzedzający wejście w życie ustawy, kierownik urzędu wziąłby pod uwagę.
Taki sposób rozumienia tego zwrotu, wbrew zarzutom skarżącego, nie prowadzi także do sprzeczności w rozumieniu przepisów przejściowych zawartych w innych artykułach tej ustawy, w których został on użyty i tak np. zgodnie z art. 226 ust. 1 do funkcjonariusza celnego, który przed dniem wejścia w życie ustawy (czyli do dnia 30 października 2009 r.) rozpoczął i nie zakończył służby przygotowawczej, stosuje się przepisy dotychczasowe, a zgodnie z art. 227 do postępowań dyscyplinarnych wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie ustawy (czyli do dnia 30 października 2009 r.) stosuje się przepisy Rozdziału 11 ustawy.
Z kolei posłużenie się przez ustawodawcę w przepisie art. 222 ust. 1 zwrotem "w dniu wejścia w życie ustawy" jest uzasadnione tym, że tylko funkcjonariusz, który w dniu wejścia w życie ustawy pełnił służbę w Służbie Celnej, mógł stać się funkcjonariuszem w rozumieniu tej ustawy. Jest bowiem kwestią niebudzącą wątpliwości, że funkcjonariusz celny, który przed wejściem w życie ustawy pełnił służbę w Służbie Celnej, ale w dniu wejścia w życie ustawy już jej nie pełnił, nie mógł stać się funkcjonariuszem w rozumieniu tej ustawy.
Dokonaną przez organ interpretację przepisu art. 223 ust. 3 pkt 2 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o Służbie Celnej, że chodzi w nim jedynie o funkcjonariuszy celnych, którzy bezpośrednio przed dniem wejścia w życie ustawy zajmowali stanowisko, które wiązało się z podporządkowaniem służbowym funkcjonariuszy celnych lub pracowników, bądź pełnili obowiązki na takim stanowisku, należy zatem uznać za prawidłową.
Należy jednocześnie zwrócić uwagę, że interpretacja tego przepisu dokonana przez skarżącego oznaczałaby w praktyce, że każdy funkcjonariusz celny, który nawet incydentalnie i to na wiele lat przed wejściem w życie ustawy z 2009 r. zajmował stanowisko, które wiązało się podporządkowaniem służbowym funkcjonariuszy celnych lub pracowników, bądź pełnił obowiązki na tym stanowisku, powinien być mianowany na stopień służbowy w korpusie oficerów młodszych Służby Celnej.
Skarżący w dacie wejścia w życie ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o Służbie Celnej zajmował stanowisko [...] i posiadał stopień służbowy [...], a zatem w oparciu o przepis przejściowy art. 223 ust. 4 tej ustawy został prawidłowo mianowany na stopień służbowy w korpusie aspirantów Służby Celnej.
Odnosząc się natomiast do podniesionego w skardze zarzutu naruszenia przez organ przepisów postępowania należy podkreślić, iż zgodnie z przepisem art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sąd uwzględniając skargę na decyzję, uchyla decyzję w całości lub części, jeżeli stwierdzi inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Zatem warunkiem uwzględnienia skargi z tego powodu przez sąd jest ustalenie, że gdyby nie było stwierdzonego w postępowaniu sądowym naruszenia przepisów postępowania, to rozstrzygnięcie sprawy najprawdopodobniej byłoby inne.
W ocenie Sądu, w toku postępowania przed organem odwoławczym nie doszło do naruszenia przepisów postępowania w stopniu uzasadniającym uchylenie zaskarżonej decyzji.
Należy w tym miejscu podkreślić, że organ odwoławczy nie zakwestionował faktu, że skarżący w okresie od [...] czerwca 2004 r. do [...] lutego 2009 r. zajmował stanowisko służbowe, które związane było z podporządkowaniem służbowym funkcjonariuszy celnych lub pracowników. Jak słusznie ocenił jednak organ, fakt ten nie mógł wpłynąć na określenie W. Z. stopnia służbowego w korpusie oficerów młodszych Służby Celnej.
Należy jednocześnie zaznaczyć, że Szef Służby Celnej poddał akt mianowania wydany przez Dyrektora Izby Celnej w W. kontroli instancyjnej w takim zakresie, w jakim było to dopuszczalne w trybie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, a więc w zakresie określenia korpusu i w tym zakresie, zgodnie z art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., utrzymał zaskarżoną decyzję w całości w mocy.
Zgodnie bowiem ze stanowiskiem wyrażonym w uchwale Sądu Najwyższego z dnia 8 czerwca 2010 r. sygn. akt II PZP 5/10, które zostało w pełni zaakceptowane w orzecznictwie sądów administracyjnych, od aktu mianowania wydanego na podstawie art. 223 ustawy o Służbie Celnej przez kierownika urzędu celnego funkcjonariuszowi przysługuje, na zasadach przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, odwołanie do organu celnego wyższego stopnia, w tym przypadku do Szefa Służby Celnej, tylko w zakresie określenia korpusu Służby Celnej, gdyż tych kwestii ustawodawca nie pozostawił uznaniu administracyjnemu kierownika urzędu (art. 223 ust. 2-6 ustawy). Odnośnie natomiast mianowania na stopień służbowy w ramach danego korpusu funkcjonariuszowi nie przysługuje roszczenie, gdyż te kwestie dotyczące relacji między przełożonym i podwładnym, należą do wewnętrznej sfery działania Służby Celnej i pozostawione zostały uznaniu kierownika urzędu (art. 223 ust. 7 ustawy).
Powyższe rozważania prowadzą do wniosku, że zaskarżona decyzja Szefa Służby Celnej oraz utrzymana nią w mocy decyzja Dyrektora Izby Celnej w W. odpowiadają prawu.
Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł, jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło