II SA/Wa 1130/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sławomir Antoniuk po rozpoznaniu w dniu 3 kwietnia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym sprzeciwu adw. H. O. od postanowienia starszego referendarza sądowego z dnia 22 lutego 2017 r. w sprawie ze skargi małoletniej D. O. – reprezentowanej przez przedstawiciela ustawowego J. O. na decyzję Dyrektora Zespołu Placówek – [...] w W. z dnia [...] maja 2016 r. nr [...] w przedmiocie przyjęcia do bursy postanawia: utrzymać w mocy zaskarżone postanowienie. Adwokat H. O. została wyznaczona przez Okręgową Radę Adwokacką w W. pełnomocnikiem z urzędu dla skarżącej w niniejszej sprawie przed sądem I instancji (pismo ORA w [...] z dnia 7 września 2016 r., karta 43 akt sądowych). Wyznaczona pełnomocnik reprezentowała skarżącą na rozprawie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie w dniu 27 stycznia 2017 r. oraz wniosła o przyznanie kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu, oświadczając, że nie zostały opłacone w całości ani w części (karta 58 akt sądowych). Postanowieniem z dnia 22 lutego 2017 r. sygn. akt II SA/Wa 1130/16 referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie przyznał ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz adwokata H. O. kwotę 240 zł oraz kwotę 55,20 zł, stanowiącą 23% podatku od towarów i usług, tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. W uzasadnieniu referendarz wskazał, iż postępowanie w niniejszej sprawie w I instancji zostało wszczęte w czerwcu 2016 r. i zakończone wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 27 stycznia 2017 r., zatem do rozpoznania przedmiotowego wniosku pełnomocnika z urzędu znajdą zastosowanie przepisy rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz. U. z 2015 r., poz. 1801). Z § 21 ust. 1 pkt 1 lit. c tego rozporządzenia wynika, że opłaty maksymalne w postępowaniu przed sądami administracyjnymi w pierwszej instancji w "innej sprawie", to jest takiej, w której przedmiotem zaskarżenia nie jest należność pieniężna, albo adwokat nie sporządził skargi i nie brał udziału w rozprawie w sprawie skargi na decyzję lub postanowienie Urzędu Patentowego, wynoszą 480 zł. Zgodnie z § 4 ust. 1 powołanego rozporządzenia opłatę ustala się w wysokości co najmniej 1/2 opłaty maksymalnej określonej w rozdziałach 2-4, przy czym nie może ona przekraczać wartości przedmiotu sprawy. Ustalenie opłaty w wysokości wyższej niż określona w ust. 1, a nieprzekraczającej opłaty maksymalnej następuje z uwzględnieniem stopnia zawiłości sprawy oraz nakładu pracy adwokata oraz wkładu jego pracy w przyczynienie się do wyjaśnienia i rozstrzygnięcia sprawy, a w szczególności czasu poświęconego na przygotowanie się do prowadzenia sprawy, liczby stawiennictw w sądzie, w tym na rozprawach i posiedzeniach, czynności podjętych w sprawie, w tym czynności podjętych w celu polubownego rozwiązania sporu, również przed wniesieniem pozwu, wartości przedmiotu sprawy, wkładu pracy adwokata w przyczynienie się do wyjaśnienia okoliczności faktycznych, jak również do wyjaśnienia i rozstrzygnięcia istotnych zagadnień prawnych budzących wątpliwości w orzecznictwie i doktrynie, a także trybu i czasu prowadzenia sprawy, obszerności zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, w szczególności dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego lub biegłych sądowych, dowodu z zeznań świadków, dowodu z dokumentów o znacznym stopniu skomplikowania i obszerności (§4ust.2). W ocenie referendarza sądowego rozpoznana sprawa nie była obszerna i nie miała skomplikowanego charakteru, a podjęte przez pełnomocnika skarżącego czynności – stawiennictwo na rozprawie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie - nie wymagały znacznego nakładu pracy. Z tego względu za adekwatne do udziału adwokata w tym postępowaniu uznano wynagrodzenie w wysokości 1/2 opłaty maksymalnej, tj. 240 zł. Odpis postanowienia został doręczony pełnomocnikowi skarżącej w dniu 6 marca 2017 r. (dowód doręczenia - karta 80 akt sądowych) Pismem z dnia 13 marca 2017 r. pełnomocnik skarżącej wniosła sprzeciw od postanowienia referendarza sądowego z dnia 22 lutego 2017 r. zarzucając naruszenie przepisów postępowania tj. art. 250 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2016, poz. 718 ze zm.) – dalej "P.p.s.a." poprzez przyjęcie, że pełnomocnikowi przysługuje wynagrodzenie za czynności wykonane przez adwokata w ramach nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w wysokości ½ opłaty maksymalnej. Pełnomocnik skarżącej wskazała, iż referendarz nie uwzględnił, że pełnomocnik zapoznał się z aktami, brał udział w rozprawie. Ponadto pełnomocnik zapoznał się z korespondencją. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Zgodnie z art. 260 § 1 i § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.), dalej: P.p.s.a., rozpoznając sprzeciw od zarządzenia i postanowień, o których mowa w art. 258 § 2 pkt 6-8, sąd wydaje postanowienie, w którym zaskarżone zarządzenie lub postanowienie referendarza sądowego zmienia albo utrzymuje w mocy. W sprawach, o których mowa w § 1, wniesienie sprzeciwu od zarządzenia lub postanowienia referendarza sądowego wstrzymuje jego wykonalność. Sąd orzeka jako sąd drugiej instancji, stosując odpowiednio przepisy o zażaleniu. W ocenie Sądu zaskarżone sprzeciwem postanowienie referendarza sądowego WSA w Warszawie z dnia 22 lutego 2017 r. jest prawidłowe. Zasadnie referendarz sądowy stwierdził, iż za adekwatne do udziału adwokata w tym postępowaniu uznano wynagrodzenie w wysokości 1/2 opłaty maksymalnej, tj. 240 zł. Ustanowionemu w ramach prawa pomocy adwokatowi należy się wynagrodzenie oraz zwrot niezbędnych i udokumentowanych wydatków na zasadach określonych w art. 250 § 1 P.p.s.a. Zgodnie z powołanym przepisem adwokat wyznaczony w ramach przyznanego prawa pomocy otrzymuje wynagrodzenie na zasadach określonych w przepisach o opłatach za czynności adwokatów dokonane w ramach pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Rozstrzygając wniosek o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej świadczonej z urzędu, sąd powinien mieć na względzie przede wszystkim to, czy czynność, za którą pełnomocnik domaga się opłaty, spełnia podstawowe elementy profesjonalizmu. Jeżeli bowiem czynności pełnomocnika polegały na zaniechaniu albo na działaniu, jednakże działanie to z przyczyn formalnych nie wywołało żadnych skutków prawnych, to nie można przyjąć, że czynność została w istocie zrealizowana. Nie sposób pominąć funkcji jakie powinna spełniać instytucja nieopłaconej pomocy prawnej. Chodzi tu o funkcję dyscyplinującą, która w stosunku do pełnomocnika powinna przejawiać się koniecznością dołożenia maksymalnej staranności w realizacji nałożonych obowiązków, zapłata bowiem za nie pochodzi ze środków Skarbu Państwa. Nie bez znaczenia pozostaje funkcja społeczna, gdyż uprawniony do pomocy prawnej z urzędu nie może pozostawać w przeświadczeniu, że udzielona mu pomoc jest pomocą iluzoryczną (zob. S. Babiarz i inni, Koszty postępowania w sprawach administracyjnych i sądowoadministracyjnych, Warszawa 2009 r. wyd. 2, s. 366-367). W rozpatrywanej sprawie czynnością pomocy prawnej udzielonej z urzędu jest zapoznanie się z aktami sprawy w dniu 23 stycznia 2017 r. oraz osobiste stawiennictwo na rozprawie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie w dniu 27 stycznia 2017 r. oraz jak wynika ze sprzeciwu zapoznanie się z korespondencją. Czynności podjęte przez wyznaczonego pełnomocnika nie wymagały znacznego nakładu pracy. Sprawa nie była obszerna i nie miała skomplikowanego charakteru. Dlatego wynagrodzenie z tytułu nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu przyznane zostało za pomoc prawną faktycznie udzieloną. Nadto wskazania wymaga fakt, że wynagrodzenie pełnomocnikowi z urzędu jest przyznawane ze środków publicznych. Z powyższych względów sąd rozpoznający wniosek o przyznanie tego wynagrodzenia ma zarazem uprawnienie, jak i obowiązek ustalenia, czy pomoc prawna rzeczywiście została udzielona i w jakim wymiarze. Zgodnie z powołanym na wstępie przepisem art. 250 § 1 P.p.s.a. wyznaczony adwokat otrzymuje wynagrodzenie odpowiednio według zasad określonych w przepisach o opłatach za czynności adwokatów w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrotu niezbędnych i udokumentowanych wydatków. Stawki opłat i zasady ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu uregulowane zostały w rozporządzeniu Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz. U. z 2016 r., poz. 1714), które weszło w życie z dniem 2 listopada 2016 r. W świetle § 22 tego rozporządzenia, do spraw wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie rozporządzenia stosuje się przepisy dotychczasowe do czasu zakończenia postępowania w danej instancji. Postępowanie w niniejszej sprawie zostało wszczęte w czerwcu 2016 r. i zakończone wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 27 stycznia 2017 r. Mając powyższe na uwadze, w ocenie Sądu referendarz sądowy zasadnie przyznał pełnomocnikowi skarżącej wynagrodzenie w wysokości 1/2 opłaty maksymalnej, tj. 240 zł. W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 260 § 1 § 3 w zw. z art. 250 P.p.s.a. orzeczono jak w sentencji.