II SA/Wa 1132/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sławomir Antoniuk, Sędziowie WSA Ewa Grochowska – Jung, Iwona Dąbrowska (spr.), , , Protokolant specjalista Elwira Sipak, , po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 grudnia 2012 r. sprawy ze skargi M. S. na decyzję Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] kwietnia 2012 r. nr [...] w przedmiocie zwolnienia z czynnej służby wojskowej pełnionej jako służba kandydacka - oddala skargę - Rektor-[...] , działając na podstawie art. 134 ust. 1 pkt 4 i ust. 4 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (tekst jedn. Dz.U. z 2010 r. nr 90, poz. 593 ze zm.) oraz z art. 161 ust. 3 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. - Prawo o szkolnictwie wyższym (Dz.U. nr 164, poz. 1365 ze zm.), po rozpatrzeniu wniosku Dziekana [...] w sprawie skreślenia M. S. z listy studentów, decyzją z dnia [...] stycznia 2012 r. nr [...] , zwolnił M. S. ze służby kandydackiej (II rok studiów magisterskich). W uzasadnieniu decyzji organ podał, że Dziekan [...] w dniu [...] czerwca 2011 r., wystąpił do Rektora-[...] z wnioskiem o skreślenie z listy studentów Wydziału [...] M. S. ze względu na nieuzyskanie zaliczenia pierwszego semestru studiów i brakiem wniosku studenta o warunkowe zezwolenie na studiowanie na kolejnym semestrze. Organ wskazał, że M.S. w sesji zasadniczej i poprawkowej pierwszego semestru studiów nie uzyskał zaliczenia z oceną z przedmiotu [...]. W związku z tym, w dniu 28 marca 2011 r. M.S. wystąpił do Rektora – [...] z wnioskiem o przedłużenie terminu sesji egzaminacyjnej, na co uzyskał zgodę, określając termin usunięcia zaległości do dnia 1 czerwca 2011 r. Po uzyskaniu pozwolenia na zaliczenie w dodatkowym terminie M.S. nie wywiązał się w dodatkowym terminie z rygorów zaliczenia przedmiotu i w dniu 1 czerwca 2011 r. ponownie zwrócił się do Dziekana [...], o kolejne przedłużenie sesji poprawkowej z przedmiotu [...] do dnia 1 lipca 2011 r. Organ podniósł, że w ocenie wykładowców z Zakładu [...] M.S. nie wykorzystywał właściwie danego mu czasu i "uciekał w chorobę", dlatego też, mając na uwadze te opinie Dziekan, wystąpił do Rektora – [...] z wnioskiem o skreślenie M.S. z listy studentów. Rektor – [...] , mając na uwadze problemy zdrowotne M.S., warunkowo wyraził zgodę na zaliczenie rygorów dydaktycznych do dnia 1 września 2011 r. Jednak określenie kolejnego terminu zaliczenia przedmiotu nie spowodowało zaliczenia go z oceną. Wnioskiem z dnia 21 października 2011 r. M.S. wystąpił do Rektora [...] z kolejnym wnioskiem o przedłużenie zaliczenia przedmiotu. W związku z tym, Rektor – [...] , mając na uwadze dalsze problemy zdrowotne M.S. skierował go do Terenowej Wojskowej Komisji Lekarskiej w celu stwierdzenia zdolności M.S. do pełnienia zawodowej służby wojskowej. Orzeczeniem z dnia [...] stycznia Nr [...] TWKL [...] stwierdził zdolność M.S. do zawodowej służby wojskowej. W związku z tym, Rektor – [...] nie uwzględnił wniosku M.S. z dnia 21 października 2011 r. i zwolnił M.S. ze służby kandydackiej. Od powyższej decyzji M.S. wniósł odwołanie, w którym podał, że zaskarżona decyzja jest dla niego krzywdząca. Wskazał, że powodem nieuzyskania zaliczenia I semestru studiów magisterskich był uraz [...] . Podkreślił, że wszystkie inne przedmioty zaliczył w ustalonych terminach. Jednocześnie zwrócił się o pozwolenie na dalsze uczestnictwo w zajęciach z przedmiotów wojskowych oraz o dopuszczenie go do egzaminu na oficera. Stwierdził, że zwolnienie go z zawodowej służby wojskowej pełnionej jako służba kandydacka na sześć miesięcy przed planowanym promowaniem na pierwszy stopień oficerski jest marnowaniem czasu i pieniędzy resortu Obrony Narodowej. Minister Obrony Narodowej decyzją z dnia [...] kwietnia 2012 r. nr [...] , wydaną na podstawie art. 127 § 1 i 2 i art. 138 § 1 pkt 1 oraz art. 268a K.p.a. w związku z pkt 2 ppkt 1 lit. b upoważnienia Nr 41/MON Ministra Obrony Narodowej z dnia 5 sierpnia 2011 roku (Dz. Urz. MON nr 17, poz. 256), utrzymał w mocy decyzję Rektora – [...] z dnia [...] stycznia 2012 r. W uzasadnieniu decyzji Minister przypomniał stan faktyczny sprawy i stwierdził, że odwołanie nie zasługuje na uwzględnienie. Wskazał, że M.S. został, na podstawie art. 134 ust. 1 pkt 4 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, zwolniony z czynnej służby wojskowej pełnionej jako służba kandydacka na żołnierza zawodowego wskutek niespełnienia wymogów § 23 ust. 3 i § 38 ust. 2 pkt 2 Regulaminu [...] . Organ II instancji podkreślił, że M.S. nie zaliczył sesji zimowej z powodu dwóch ocen niedostatecznych – [...] . Przełożeni M.S. - dowódca plutonu oraz kierownik Zakładu [...] - w dołączonych do wniosku z dnia 28 marca 2011 r. opiniach wskazywali odpowiednio nie tylko na kwestie zaliczenia rygorów dydaktycznych z [...] lecz również z rozpoznania wojskowego oraz na chroniczne kłopoty M.S. z zaliczeniem [...]. W ocenie kierownika Zakładu [...], M.S. "ucieka" w urazy, gdyż "od zawsze ma problemy z zaliczeniem [...]". Ponadto organ podkreślił, że według opinii kierownika Zakładu [...] dołączonej do kolejnego wniosku M.S. z dnia 1 czerwca 2011 r., student nie wykorzystał właściwie czasu, w jakim mógł się przygotować do zaliczenia i tym samym wyeliminować zaistniałe braki dydaktyczne. Dodatkowo organ zwrócił uwagę na opinie Dziekana [...] oraz wykładowcy [...] prowadzącego zajęcia z [...], sporządzone w następstwie przedłożonego w dniu 21 października 2011 r., pisma. Minister podkreślił, że do 21 października 2011 r. M.S. nie złożył wniosku o warunkowy wpis na semestr drugi a następnie na semestr trzeci studiów magisterskich, na którym to semestrze studiuje nie będąc do tego uprawnionym. Organ wskazał, że w myśl § 35 ust. 2 Regulaminu Studiów, student nie może być wpisany na kolejny semestr studiów w przypadku gdy nie zaliczył poprzedniego semestru. Minister przypomniał, że Rektor [...] dwukrotnie przedłużał M. S. termin do zaliczenia zaległych egzaminów z [...] najpierw do 1 marca, a następnie do 1 września 2011 r. Tym samym termin ten został sprolongowany o pięć miesięcy. Oznacza to, zdaniem organu, tak długi okres analizowania sytuacji M.S. przed wydaniem decyzji organu I instancji nie może być potraktowane jako krzywdzące. Organ podkreślił, że zgodnie z art. 3 ust. 2 wojskowej ustawy pragmatycznej, służba wojskowa żołnierzy zawodowych, dla dobra Rzeczypospolitej Polskiej, wymaga zdyscyplinowania, lojalności i poświęcenia i taka postawa w stosunku do służby powinna być ukształtowana już w czasie służby kandydackiej. Będąc zdolnym do zawodowej służby wojskowej na podstawie wydanego orzeczenia TWKL z dnia [...] stycznia 2012 r., M.S. nie spełnił wymogów określonych Regulaminem Studiów w związku z czym, zgodnie z treścią art. 134 ust. 1 pkt 4 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, decyzją Rektora – [...] został zwolniony z zawodowej służby wojskowej pełnionej jako służba kandydacka. Odnosząc się do prośby o zezwolenie na dalsze uczestnictwo w zajęciach z przedmiotów wojskowych oraz dopuszczenie do egzaminu na oficera, organ wskazał, że kwestie te pozostają poza kompetencjami Ministra Obrony Narodowej i do ich załatwienia nie został przewidziany tryb administracyjny. Nie zaliczając semestru studiów w wyznaczonym do tego terminie, jak również nie przedkładając wniosku o warunkowy wpis na kolejny semestr studiów, zgodnie z § 35 ust. 2 obowiązującego Regulaminu Studiów [...] , M.S. nie może kontynuować nauki. Organ zwrócił uwagę, że wyłącznie absolwenci uczelni, po uzyskaniu tytułu zawodowego magistra (ukończeniu studiów II stopnia) przystępują, zgodnie z treścią § 60 ust. 1 Regulaminu Studiów [...] , do egzaminu na oficera, który odbywa się w terminie ustalonym przez Rektora – [...] uczelni. Reasumując organ podniósł, że zgodnie z treścią § 38 ust. 2 pkt 2 Regulaminu Studiów [...] decyzja o skreśleniu kandydata na żołnierza zawodowego ma charakter uznaniowy. Biorąc jednak pod uwagę, że M. S. dwukrotnie został przedłużony termin do zaliczenia zaległych egzaminów z [...] , do których w ogóle nie przystąpił zwolnienie ze służby kandydackiej jest uzasadnione. Decyzja Ministra Obrony Narodowej stała się przedmiotem skargi M.S. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, której zarzucił naruszenie art. 134 ust. 1 pkt. 4 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych poprzez niewłaściwe jego zastosowanie, § 38 ust. 2 pkt 2 Regulaminu [...] poprzez przyjęcie, iż przepisy te mają zastosowanie także w sytuacji gdy kandydat na żołnierza zawodowego nie zaliczy egzaminu z [...] nawet w sytuacji jeśli w trakcie jego odbywania dotknięty jest urazami upośledzającymi w tym zakresie zdolność jego organizmu. Ponadto zarzucił naruszenie art. 107 § 3 K.p.a. poprzez niewłaściwe zastosowanie polegające na przekroczeniu granic swobodnego uznania administracyjnego, a w konsekwencji przyjęcie, iż przyczynę zwolnienia kandydata na żołnierza zawodowego mogą stanowić także okoliczności usprawiedliwione leżące po stronie tego kandydata. W związku z powyższym skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji w całości oraz zasądzenie zwrotu kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. W uzasadnieniu skargi podniósł, że doznał upośledzenia [...] , a ponadto ma zmiany w [...] . Schorzenia te utrudniają w znaczny sposób zaliczenie egzaminów z [...] . Jednak schorzenia te nie powodują niezdolności do zawodowej służby wojskowej. Tym samym trudno uznawać aby symulował urazy bądź sam je u siebie powodował. Oznacza to zaś, że nie są to okoliczności wynikające z przyczyn leżących po stronie skarżącego, zwłaszcza, że w latach poprzednich egzaminy z tych dyscyplin zaliczał pozytywnie. W ocenie skarżącego okoliczności, które nie leżą po jego stronie, nie mogą stanowić podstawy zastosowania art. 134 ust. 1 pkt 4 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych. Przepis ma bowiem zastosowanie wówczas jeśli chodzi o kryteria obiektywne i zależne od kandydata na żołnierza zawodowego. Ponadto w ocenie skarżącego, organy swoimi decyzjami naruszyły art. 107 § 3 K.p.a., przekraczając granice swobodnego uznania administracyjnego. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumenty przedstawione w zaskarżonej decyzji. Odnosząc się do zarzutów podniesionych w skardze, organ wskazał, że decyzja Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] kwietnia 2012 r. nie jest decyzją wydaną w ramach uznania administracyjnego, gdyż przedmiotem rozpoznania była wyłącznie kwestia zasadności decyzji organu I instancji. Skarżący będąc zdolnym do zawodowej służby wojskowej nie spełnił wymogów określonych Regulaminem Studiów, w związku z czym został zwolniony z zawodowej służby wojskowej pełnionej jako służba kandydacka. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Na podstawie art. 13 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), do rozpoznania sprawy właściwy jest wojewódzki sąd administracyjny, na którego obszarze właściwości ma siedzibę organ administracji publicznej, którego działalność została zaskarżona. Natomiast zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153, poz. 1269 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej i to z przepisami obowiązującymi w dacie jej wydania. Rozpoznawana pod tym względem skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Przechodząc do merytorycznego rozpatrzenia sprawy, wskazać należy, iż jest bezspornym, że skarżący pełnił czynną służbę wojskową w charakterze kandydata na żołnierza zawodowego na podstawie kontraktu nr [...] zawartego dniu [...] sierpnia 2007 r. Oznacza to, iż przyjął on na siebie obowiązki związane z wykonywaniem służby wojskowej w charakterze kandydata na żołnierza zawodowego. Podstawą prawną zwolnienia skarżącego z zawodowej służby wojskowej był przepis art. 134 ust. 1 pkt 4 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz. U. nr 141, poz. 892 ze zm.), zgodnie z którym organ wojskowy, w przypadku kandydata na żołnierza zawodowego, ma obowiązek zwolnić go ze służby w przypadku niespełnienia przez niego wymogów określonych w regulaminie studiów lub nauki. Przepis art. 134 ust. 4 wskazuje, iż zwolnienie ze służby kandydackiej następuje odpowiednio decyzją rektora-komendanta uczelni wojskowej, komendanta szkoły podoficerskiej lub komendanta ośrodka szkolenia, a zatem ww. organy administracji wojskowej są uprawnione do zwalniania kandydatów na żołnierzy zawodowych ze służby. Skarżący został zwolniony ze służby kandydackiej, gdyż nie zaliczył jednego z przedmiotów będąc słuchaczem studiów drugiego stopnia Wydziału [...]. Jak wynika bowiem z akt, skarżący nie zaliczył w sesji zasadniczej i poprawkowej przedmiotu jakim jest [...] , a przez to nie zaliczył również pierwszego semestru studiów magisterskich, jak również nie złożył wniosku o warunkowe zezwolenie studiowania na kolejnym semestrze. Regulamin Studiów [...] z dnia 28 stycznia 2010 r., obowiązujący w okresie, w którym skarżący był studentem – kandydatem na żołnierza zawodowego, wyraźnie wskazuje w § 23 ust. 3, iż zaliczenie semestru student jest obowiązany dokonać w terminie określonym w planie studiów na dany rok akademicki lub w terminie ustalonym przez rektora – komendanta. Zgodnie zaś z § 35 ust. 2 regulaminu studiów, student nie może być wpisany na kolejny semestr studiów w przypadku gdy nie zaliczył poprzedniego semestru. Podkreślić należy, że sprawność fizyczna osoby – kandydata na żołnierza zawodowego ma bardzo ważne znaczenie dla sprawnego wykonywania zadań w warunkach współczesnego pola walki (Por. B. Chocha Rozważania o taktyce, Warszawa 1982). Tak więc nie można lekceważyć tego przedmiotu w ramach przygotowania osób do pełnienia funkcji dowódczych w wojsku. Sposób postępowania wobec skarżącego przy zaliczeniu przedmiotu jest zgodny w treścią powołanego wyżej regulaminu. Skarżącemu kilka razy przesuwano termin zaliczenia. W dniu 28 marca 2011 r. M.S. wystąpił do Rektora – [...] z wnioskiem o przedłużenie terminu sesji egzaminacyjnej, na co uzyskał zgodę, określając termin usunięcia zaległości do dnia 1 czerwca 2011 r. Po uzyskaniu pozwolenia na zaliczenie w dodatkowym terminie M.S. nie wywiązał się w dodatkowym terminie z rygorów zaliczenia przedmiotu i w dniu 1 czerwca 2011 r. ponownie zwrócił się do Dziekana [...], o kolejne przedłużenie sesji poprawkowej z przedmiotu [...] do dnia 1 lipca 2011 r. Rektor – [...] , mając na uwadze problemy zdrowotne skarżącego, warunkowo wyraził zgodę na zaliczenie rygorów dydaktycznych do dnia 1 września 2011 r. Jednak określenie kolejnego terminu zaliczenia przedmiotu nie spowodowało jego zaliczenia z oceną. Dlatego też wnioskiem z dnia 21 października 2011 r. skarżący wystąpił do Rektora – [...] z kolejnym wnioskiem o przedłużenie zaliczenia przedmiotu. Rektor – [...] , mając na uwadze problemy zdrowotne skarżącego skierował go do Terenowej Wojskowej Komisji Lekarskiej w celu stwierdzenia zdolności do pełnienia zawodowej służby wojskowej. TWKL [...] orzeczeniem Nr [...] z dnia [...] grudnia 2011 r. stwierdziła zdolność skarżącego do zawodowej służby wojskowej. W związku z tym orzeczeniem, Rektor – [...] nie uwzględnił wniosku skarżącego z dnia 21 października 2011 r. i zwolnił M.S. ze służby kandydackiej. W działaniach organów wojskowych w stosunku do skarżącego nie można absolutnie dopatrzyć się złej woli. Termin zaliczenia przesuwano skarżącemu na jego wniosek i był on dłuższy niż wnioskowany. Skarżący nie tylko nie zaliczył brakującego przedmiotu ale nie wystąpił również, zgodnie z § 35 ust. 1 pkt 1 regulaminu z wnioskiem o warunkowe zezwolenie na studiowanie na kolejnym semestrze studiów. Uprawniony był zatem wniosek Dziekana [...] do Rektora–[...] o zastosowanie wobec skarżącego rygorów określonych w art. 134 ust. 1 pkt 4 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych. Odnosząc się zaś do zawartych w skardze zarzutów to stwierdzić należy, że decyzja wydana na podstawie art. 134 ust. 1 pkt 4 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych nie ma charakteru decyzji uznaniowej, bowiem ustawodawca wyraźnie nakazał organowi zwolnić żołnierza pełniącego służbę kandydacką ze służby kandydackiej wskutek niespełnienia wymogów określonych w regulaminie studiów lub nauki. W sytuacji zatem niespełnienia tych wymogów, obowiązkiem organu jest zwolnić kandydata na żołnierza. Zgodzić się należy natomiast z organem, że decyzja o skreśleniu studenta z listy studentów za każdym razem ma charakter uznaniowy. W ocenie Sądu, w stanie faktycznym niniejszej sprawy nie doszło do naruszenia przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Organy administracji obu instancji wyczerpująco ustaliły istotne okoliczności faktyczne związane z niniejszą sprawą, oceniły zebrany w toku postępowania materiał dowodowy (art. 80 k.p.a.), a także uzasadniły swoje rozstrzygnięcie zgodnie z wymaganiami art. 107 § 3 k.p.a. Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji wyroku.