II SA/Wa 1133/08
WyrokWSA w Warszawie2008-11-19
Skład orzekający: Przemysław Szustakiewicz, Ewa Pisula – Dąbrowska, Janusz Walawski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o stwierdzenie wygaśnięcia decyzji administracyjnej może być uwzględniony, jeśli decyzje te nie stały się bezprzedmiotowe, a ich prawidłowość była już badana przez sądy administracyjne?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że decyzje, których wygaśnięcia domagał się skarżący, nie stały się bezprzedmiotowe. Skoro sądy administracyjne, w tym Naczelny Sąd Administracyjny, już badały prawidłowość tych decyzji i nie stwierdziły ich bezprzedmiotowości, to brak jest podstaw do stwierdzenia wygaśnięcia decyzji na podstawie art. 162 § 1 pkt 1 k.p.a. Ocena prawna sądu administracyjnego wiąże organ w kolejnych postępowaniach.Stan faktyczny
Skarżący J. K. domagał się stwierdzenia wygaśnięcia decyzji Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji dotyczących jego uposażenia, argumentując, że nigdy nie objął stanowiska, na które został mianowany, a decyzje te są bezprzedmiotowe. Organy administracji oraz sądy administracyjne wielokrotnie rozpatrywały sprawy dotyczące uposażenia skarżącego i jego roszczeń. Ostatecznie Minister odmówił stwierdzenia wygaśnięcia decyzji, co zostało zaskarżone do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego.Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Przemysław Szustakiewicz (spr.), Sędzia WSA Ewa Pisula – Dąbrowska, Sędzia WSA Janusz Walawski, Protokolant: Maria Zawada, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 listopada 2008 r. sprawy ze skargi J. K. na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] czerwca 2008 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia wygaśnięcia decyzji w sprawie uposażenia - oddala skargę -
Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji działając na podstawie art. 162 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 z późn. zm.) decyzją nr [...] z dnia [...] marca 2008 r. odmówił wygaśnięcia decyzji nr [...] Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] grudnia 2004 r., a także poprzedzającej ją decyzji nr [...] Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] września 2004 r. w sprawie uposażenia pana J. K.
W uzasadnieniu organ podniósł, że decyzją nr [...] MSWiA z dnia [...] czerwca 1998 r. [...] J. K. został z dniem [...] marca 1998 r. zwolniony ze stanowiska [...] ([...]) i przeniesiony do dyspozycji Szefa JW [...]. Następnie, decyzją nr [...] MSWiA z dnia [...] września 1998 r. strona została wyznaczona na stanowisko starszego oficera [...] ([...]). Od powyższej decyzji oficer złożył wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji decyzją nr [...] z dnia [...] listopada 1998 r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
W dniu 19 września 2001 r. [...] J. K. wystąpił do Dyrektora Biura Kadr, Szkolenia i Rozwoju Zawodowego MSWiA z wnioskiem o ustalenie grupy uposażenia [...] i wypłatę uposażenia wg grupy [...] za okres od października 1998 r. wraz z ustawowymi odsetkami za okres zwłoki. W uzasadnieniu wniosku ww. oficer podniósł między innymi, że obniżone uposażenie pobiera od października 1998 r. i fakt ten pozostaje w sprzeczności z art. 13 ustawy z dnia 17 grudnia 1974 r. o uposażeniu żołnierzy (Dz. U. z 2002 r. Nr 76, poz. 693 ze zm.), który stanowi, że żołnierz zawodowy wyznaczony na stanowisko służbowe zaszeregowane do niższej grupy uposażenia zachowuje wyznaczony na stanowisko służbowe zaszeregowane do niższej grupy uposażenia zachowuje stawkę dotychczasową do czasu uzyskania wyższej stawki uposażenia według stanowiska służbowego. Decyzją nr [...] z dnia [...] września 2001 r. Dyrektor Biura Kadr, Szkolenia i Rozwoju Zawodowego MSWiA odmówił zachowania grupy uposażenia [...]. W uzasadnieniu decyzji organ stwierdził, że nie zachodzi żadna z przesłanek zawartych w § 11 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 15 czerwca 2000 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o uposażeniu żołnierzy (Dz. U. z 2000 r. Nr 62, poz. 729 z późn. zm.), pozwalająca na zachowanie przez okres zajmowania stanowiska uposażenia według grupy uposażenia przysługującej na poprzednio zajmowanym stanowisku służbowym. Decyzja ta została utrzymana w mocy decyzją Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji nr [...] z dnia [...] grudnia 2001 r. Powyższa decyzja stała się przedmiotem skargi strony do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Naczelny Sąd Administracyjny, który wyrokiem z dnia 17 września 2002 r. sygn. akt II SA 72/02 uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Dyrektora Biura Kadr, Szkolenia i Rozwoju Zawodowego MSWiA z dnia [...] września 2001 r. W uzasadnieniu wyroku Naczelny Sąd Administracyjny analizując wniosek strony z dnia 19 września 2001 r. stwierdził, że dotyczył on roszczeń ww. żołnierza z tytułu art. 13 ust. 1 cyt. ustawy o uposażeniu żołnierzy, a nie uprawnienia do zachowania dotychczasowej grupy uposażenia przewidzianego dla żołnierza przeniesionego na inne stanowisko służbowe. Zdaniem sądu niewyjaśnienie i nierozważnie powyższej okoliczności było w tej sprawie istotnym naruszeniem art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 kpa, co stanowiło podstawę uwzględnienia skargi i uchylenia ww. decyzji.
Mając na uwadze cytowany wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji, decyzją nr [...] z dnia [...] stycznia 2003 r., odmówił zachowania oficerowi wyznaczonemu na stanowisko służbowe zaszeregowane do niższej grupy uposażenia [...], stawki dotychczasowej do czasu uzyskania wyższej stawki uposażenia według stanowiska służbowego. [...] J. K. w dniu 3 lutego 2003 r. odwołał się od decyzji nr [...]. Rozpatrując powyższe odwołanie, Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji decyzją nr [...] z dnia [...] marca 2003 r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Od tej decyzji skarżący złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjny w Warszawie, który wyrokiem z dnia 23 marca 2004 r., sygn. akt II SA 1425/03 uchylił obie decyzje uznając, że organ rozpatrując sprawę ograniczył się wyłącznie do rozstrzygnięcia żądania skarżącego w zakresie stawki uposażenia obowiązującego w okresie od października do grudnia 1998 r., pomijając rozstrzygnięcie w zakresie ustalenia grupy uposażenia za pozostały okres, to jest od [...] stycznia 1999 r. do [...] stycznia 2001 r.
Uwzględniając treść uzasadnienia wyroku uchylającego poprzednie decyzje w sprawie, Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji decyzją nr [...] z dnia [...] września 2004 r. stwierdził, że ww. oficerowi w okresie od dnia wyznaczenia na stanowisko służbowe starszego oficera [...] ([...]) do dnia [...] grudnia 1998 r., na podstawie art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1974 r. o uposażeniu żołnierzy, zachowano dotychczasową stawkę uposażenia według grupy uposażenia należnej na poprzednio zajmowanym stanowisku służbowym zaliczonym do grupy uposażenia [...] do czasu uzyskania wyższej stawki uposażenia według stanowiska służbowego; odmówił zachowania [...] J. K. ww. stawki dotychczasowej do czasu uzyskania wyższej stawki uposażenia według stanowiska służbowego w okresie od dnia [...] stycznia 1999 r. do dnia zwolnienia z zawodowej służby wojskowej, a także odmówił wypłaty uposażenia według grupy uposażenia [...] za okres od października 1998 r. do dnia wypłaty wraz z ustawowymi odsetkami za okres zwłoki.
Strona odwołała się od tej decyzji. Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji decyzją nr [...] z dnia [...] grudnia 2004 r. utrzymał w mocy poprzednią swoją decyzję. W dniu 31 stycznia 2005 r. [...] J. K. zaskarżył decyzję nr [...] i poprzedzające ją rozstrzygnięcie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który wyrokiem o sygn. akt II SA/Wa 522/05 z dnia 10 czerwca 2005 r., oddalił skargę strony. Naczelny Sąd Administracyjny rozpatrując skargę kasacyjną, wniesioną przez [...] J. K., orzeczeniem z dnia 24 kwietnia 2006 r., sygn. akt I OSK 1038/05, oddalił skargę kasacyjną.
W dniu 15 listopada 2007 r. [...] J. K. wystąpił do Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z wnioskiem o stwierdzenie wygaśnięcia decyzji nr [...] i poprzedzającej ją decyzji nr [...]. Wniosek umotywował tym, że faktycznie nigdy nie objął stanowiska służbowego, zaszeregowanego do grupy uposażenia [...], na które został mianowany decyzją nr [...]. W ocenie wnioskodawcy podstawę wypłaty według grupy uposażenia stanowi nie tyle decyzja ostateczna o wyznaczeniu na stanowisko służbowe, lecz rozkaz dowódcy jednostki wojskowej, stwierdzający dzień przystąpienia do wykonywania obowiązków służbowych na stanowisku, na które żołnierz został mianowany. Brak takiego rozkazu dowódcy jednostki wojskowej w ocenie wnioskodawcy powoduje, że decyzja administracyjna Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji nr [...] z dnia [...] września 1998 r. i utrzymująca ją w mocy decyzja nr [...] z dnia [...] listopada 1998 r. nie były zdolne wywołać skutku prawnego.
Jednak zdaniem organu brak jest przesłanek wygaśnięcia decyzji administracyjnej, bowiem strona domaga się stwierdzenia wygaśnięcia decyzji ostatecznej i prawomocnej, wydanej na jej wniosek z dnia [...] września 2001 r. [...] J. K. wskazuje przy tym na swój interes i uzasadnia konieczność stwierdzenia wygaśnięcia kwestionowanych decyzji faktem nie objęcia stanowiska, na które został mianowany decyzją nr [...] MSWiA z dnia [...] września 1998 r., wskazując na brak potwierdzenia tego faktu w rozkazie dziennym dowódcy jednostki wojskowej, co powodować ma, że cytowane decyzje personalne należy uznać za akty nieistniejące w płaszczyźnie uposażeniowej, czyli bezprzedmiotowe.
Jednak według Ministra należy stwierdzić, że decyzja, której stwierdzenia wygaśnięcia domaga się strona nie jest decyzją bezprzedmiotową. Rozstrzyga ona w sposób ostateczny i prawomocny w przedmiocie roszczenia oficera zwolnionego z zawodowej służby wojskowej co do zachowania, na podstawie art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1974 r. o uposażeniu żołnierzy, dotychczasowej stawki uposażenia według grupy uposażenia [...] do czasu uzyskania wyższej stawki uposażenia według stanowiska służbowego, a także odmowy wypłaty uposażenia według grupy uposażenia [...] za okres od października 1998 r. do dnia wypłaty wraz z ustawowymi odsetkami za okres zwłoki, a jej prawidłowość została zbadana przez sądy administracyjne, które nie stwierdziły w tym wypadku uchybień procesowych.
Organ oceniając nadto wskazywany przez stronę interes w dążeniu do stwierdzenia wygaśnięcia decyzji wskazał, że nie może być on postrzegany jako mieszczący się w granicach prawa. Strona domaga się stwierdzenia wygaśnięcia decyzji prawidłowej, bowiem nie zgadza się z dokonanym nią rozstrzygnięciem. Wniosek swój ww. uzasadnia argumentami, które zostały już ocenione i odrzucone przez właściwy sąd administracyjny. W tym stanie rzeczy organ nie może uznać aby strona wykazała swój interes w dążeniu do stwierdzenia wygaśnięcia decyzji nr [...] Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] grudnia 2004 r., a także poprzedzającej ją decyzji nr [...] Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] września 2004 r.
W dniu 9 kwietnia 2008 r. pan J. K. wniósł wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy.
Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji decyzją z dnia [...] czerwca 2008 r. nr [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu organ podniósł, że brak jest podstaw do przyjęcia, że istniały przesłanki do zachowania przez skarżącego grupy uposażenia, a wyroki sądów administracyjnych wskazują, że decyzje, których wygaśnięcia domaga się strona, nie były bezprzedmiotowe.
W dniu 12 lipca 2008 r. skargę na powyższą decyzję złożył pan J. K. Skarżący zarzucił Ministrowi Spraw Wewnętrznych i Administracji obrazę:
- art. 162 § 1 pkt 1 kpa, poprzez nieuwzględnienie interesu społecznego ani interesu strony,
- naruszenia art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1974 r. o uposażeniu żołnierzy w związku z art. 6 ust. 1 pkt 17 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, poprzez nieuwzględnienie, iż przepisy prawa nie przewidywały możliwości wydawania decyzji administracyjnych potwierdzających stan uposażenia,
- nierozpatrzenie zagadnienia, że decyzja, której wygaśnięcia domaga się strona nie mogła wywołać skutku prawnego,
- błędne założenie, że stan prawny nie uległ zmianie, co doprowadziło do pominięcia przez organ nowych przepisów ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał argumenty zawarte w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Na podstawie art. 13 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), do rozpoznania sprawy właściwy jest wojewódzki sąd administracyjny, na którego obszarze właściwości ma siedzibę organ administracji publicznej, którego działalność została zaskarżona.
Natomiast zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej i to z przepisami obowiązującymi w dacie jej wydania.
Rozpatrywana pod tym względem skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Na wstępie należy wskazać, że procesową przesłanką zaskarżonej decyzji jest przepis art. 162 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego. Przepis ten statuuje dwie normy prawne, odnoszące się do dwóch różnych sytuacji, w których można stwierdzić wygaśnięcie decyzji:
- jeżeli decyzja stała się bezprzedmiotowa, a stwierdzenie wygaśnięcia takiej decyzji nakazuje przepis prawa,
- jeżeli decyzja stała się bezprzedmiotowa, ale właściwy organ stwierdza jej wygaśnięcie tylko wtedy, gdy leży to w interesie społecznym lub w interesie strony.
Z treści cytowanego przepisu wynika, że bezprzedmiotowość decyzji administracyjnej jest podstawową przesłanką wydania decyzji o wygaśnięciu. Tak więc, za każdym razem należy jednak stwierdzić bezprzedmiotowość decyzji, wobec której ma być zastosowany przepis art. 162 § 1 pkt 1 kpa.
W rozpatrywanej sprawie skarżący domaga się stwierdzenia wygaśnięcia decyzji nr [...] Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] grudnia 2004 r., a także poprzedzającej ją decyzji nr [...] Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] września 2004 r. w sprawie uposażenia, podnosząc zarzut naruszenia art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1974 r. o uposażeniu żołnierzy, poprzez nieuwzględnienie, iż przepisy prawa materialnego nie nakazywały wydania decyzji potwierdzającej, a on sam nigdy nie objął wymienionego w ww. decyzjach stanowiska. Tymczasem obie te decyzje były przedmiotem oceny najpierw Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który wyrokiem o sygn. akt II SA/Wa 522/05 z dnia 10 czerwca 2005 r. oddalił skargę strony, a następnie Naczelnego Sądu Administracyjnego, który, orzeczeniem z dnia 24 kwietnia 2006 r., sygn. akt I OSK 1038/05 oddalił skargę kasacyjną wniesioną przez skarżącego. Zarzuty postawione przez pana J. K. decyzji nr [...] Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] grudnia 2004 r., a także poprzedzającej ją decyzji nr [...] Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] września 2004 r. w skardze do sądu i w skardze kasacyjnej, były takie same jak we wniosku o wygaśnięcie decyzji. Tymczasem Naczelny Sąd Administracyjny wyraźnie wskazał w uzasadnieniu, że zastosowanie przez skarżącego art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1974 r. o uposażeniu żołnierzy było prawidłowe, a nawet konieczne (k. 54 – 55). Wydana decyzja nie była zatem bezprzedmiotowa, dotyczyła bowiem konkretnej sytuacji prawnej, w której znalazł się skarżący. Należy w tym miejscy wskazać na treść art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), wedle jego treści wyrażona w orzeczeniu sądu administracyjnego ocena prawna i wskazania, wiąże ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność były przedmiotem zaskarżenia, przy czym wiążącą jest nie tylko sentencja, ale i treść uzasadnienia wyroku. Przez ocenę prawną rozumie się powszechnie wyjaśnienie istotnej treści przepisów prawnych i sposobu ich stosowania w rozpoznawanej sprawie. Pojęcie to obejmuje zarówno krytykę sposobu zastosowania normy prawnej w zaskarżonym akcie (czynności), jak i wyjaśnienie, dlaczego stosowanie tej normy przez organ, który wydał ten akt zostało uznane za prawidłowe. Ocena ta wiąże w przyszłości, ilekroć dana sprawa będzie rozpatrywana przez sąd lub organ administracji (por. T. Woś, H. Knysiak – Molczyk, M. Romańska Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2005 s. 477, t. 27). Oznacza to, że ocena prawna dotyczy każdego postępowania, w którym jest rozpatrywana dana sprawa, w tym także postępowania, którego przedmiotem jest wygaśnięcie decyzji administracyjnej. Skoro sąd administracyjny w poprzednim postępowaniu uznał, że sprawa nie jest bezprzedmiotowa, to nie można przyjąć, że istnieje bezprzedmiotowość pozwalająca na wygaśnięcie decyzji administracyjnej.
W rozpatrywanej sprawie skoro wyrok NSA z dnia 24 kwietnia 2006 r. uznał, iż brak jest podstaw do stwierdzenia bezprzedmiotowości decyzji nr [...] Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] grudnia 2004 r., a także poprzedzającej ją decyzji nr [...] Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] września 2004 r., to brak jest podstaw do przyjęcia, że obecnie nastąpiła taka bezprzedmiotowość. Wskazać należy, iż bezprzedmiotowość decyzji jest pierwotną przesłanką do stwierdzenia wygaśnięcia decyzji administracyjnej. Jeśli w sprawie występuje decyzja, która nie jest bezprzedmiotowa, to nie należy badać pozostałych zarzutów strony. Tak więc skoro w rozpatrywanej sprawie decyzje, których wygaśnięcia domaga się skarżący nie są bezprzedmiotowe, to nie ma potrzeby, aby odnosić się do innych zarzutów strony, gdyż są one nieistotne.
Mając powyższe na względzie, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 w związku z art. 132 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł, jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło