II SA/Wa 1134/09

WyrokWSA w Warszawie2009-11-16

Skład orzekający: Ewa Grochowska-Jung, Ewa Pisula-Dąbrowska, Przemysław Szustakiewicz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osoba będąca emerytem wojskowym, zajmująca lokal mieszkalny w zasobie Wojskowej Agencji Mieszkaniowej przeznaczony na zakwaterowanie żołnierzy zawodowych, może zostać przekwaterowana do lokalu zamiennego, jeśli odmówiła przyjęcia ekwiwalentu pieniężnego w zamian za rezygnację z zajmowanej kwatery?
Ratio decidendi
Osoba będąca emerytem wojskowym, zajmująca lokal mieszkalny w zasobie Wojskowej Agencji Mieszkaniowej przeznaczony na wyłączne zakwaterowanie żołnierzy zawodowych, podlega z urzędu przekwaterowaniu do lokalu zamiennego, jeśli odmówiła przyjęcia ekwiwalentu pieniężnego w zamian za rezygnację z zajmowanej kwatery. W takiej sytuacji organ nie musi wydawać dodatkowej decyzji o zwolnieniu lokalu, a tytuł prawny do lokalu wiąże wyłącznie emeryta wojskowego, nie zaś członków jego rodziny zamieszkujących z nim.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi M. J. na decyzję Prezesa Wojskowej Agencji Mieszkaniowej (WAM) utrzymującą w mocy decyzję o przekwaterowaniu M. J. do lokalu zamiennego. M. J., będący emerytem wojskowym, zajmował kwaterę stałą, która była przeznaczona na zakwaterowanie żołnierzy zawodowych. Mimo wielokrotnego informowania o możliwości otrzymania ekwiwalentu pieniężnego w zamian za rezygnację z lokalu, skarżący nie skorzystał z tej opcji. Skarżący zarzucał naruszenie przepisów prawa, w tym orzeczenie o przekwaterowaniu tylko jego osoby, pominięcie członków rodziny oraz błędną wykładnię przepisów dotyczących tytułu prawnego do lokalu.
Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Grochowska-Jung, Sędziowie Sędzia WSA Ewa Pisula-Dąbrowska, Sędzia WSA Przemysław Szustakiewicz (spr.), Protokolant Eliza Kusy, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 listopada 2009 r. sprawy ze skargi M. J. na decyzję Prezesa Wojskowej Agencji Mieszkaniowej z dnia [...] czerwca 2009 r. nr [...] w przedmiocie przekwaterowania do lokalu zamiennego - oddala skargę - Prezes Wojskowej Agencji Mieszkaniowej decyzją z dnia [...] czerwca 2009 r. nr [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa oraz art. 13 ust. 7 ustawy z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. z 2005 r. Nr 41, poz. 398 z późn. zm.) utrzymał w mocy decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w B. nr [...] z dnia [...] kwietnia 2009 r. w sprawie przekwaterowania M. J. do lokalu zamiennego. W uzasadnieniu organ wskazał następujący stan faktyczny. M. J. na podstawie decyzji Dyrektora Oddziału Terenowego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w T. z dnia [...] grudnia 2002 r. nr [...] otrzymał przydział osobnej kwatery stałej [...] w C. Następnie M. J. został zwolniony z zawodowej służby wojskowej i z dniem [...] września 1997 r. uzyskał uprawnienia do emerytury wojskowej. Z uwagi na fakt, iż strona będąca emerytem wojskowym nadal zajmowała przydzieloną kwaterę stałą, Dyrektor Oddziału Regionalnego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w B. decyzją nr [...] z dnia [...] kwietnia 2009 r. orzekł o jego przekwaterowaniu do lokalu zamiennego znajdującego się w C. W uzasadnieniu decyzji organ przywołał treść art. 22 ust. 2 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o zmianie ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 116, poz. 1203 z późn. zm.), zgodnie z którym osoby, które nabyły prawo do emerytury wojskowej lub wojskowej renty inwalidzkiej, oraz członkowie rodzin, o których mowa w art. 26 ust. 2 ustawy, o której mowa w art. 1, zajmujący lokale mieszkalne w zasobie Wojskowej Agencji Mieszkaniowej, w przypadku gdy lokale te są przeznaczone wyłącznie na zakwaterowanie żołnierzy zawodowych pełniących zawodową służbę wojskową na podstawie kontraktu na pełnienie służby stałej, w przypadku przekazania do dyspozycji Wojskowej Agencji Mieszkaniowej zajmowanego lokalu mieszkalnego, otrzymują ekwiwalent pieniężny w zamian za rezygnację z osobnej kwatery stałej, na zasadach określonych w art. 19 ust. 3, a w przypadku niedokonania takiego przekazania podlegają z urzędu przekwaterowaniu do lokalu zamiennego. Organ wyjaśnił, iż zajmowany przez M. J. lokal mieszkalny znajduje się na wykazie kwater zatwierdzonym przez Prezesa WAM w uzgodnieniu z Ministrem Obrony Narodowej. Ponadto z uwagi na fakt, iż strona była pismami informowana o możliwości otrzymania ekwiwalentu pieniężnego w zamian za przekazanie przedmiotowego lokalu do dyspozycji Agencji i nie skorzystała z tej możliwości organ był zobowiązany orzec o przekwaterowaniu do lokalu zamiennego. W odwołaniu od powyższej decyzji M. J. wniósł o uchylenie decyzji i umorzenie postępowania w sprawie. Zarzucając naruszenie szeregu przepisów prawa materialnego i procesowego, wskazał, iż obowiązek przekwaterowania orzeczono tylko w stosunku do niego, nie uwzględniając osób wspólnie z nim zamieszkujących, a działanie organu jest przedwczesne. Ponadto stwierdził, iż organ pominął zupełnie fakt, iż w obrocie prawnym pozostaje ostateczna decyzja Dyrektora Oddziału Terenowego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w T. z dnia [...] grudnia 2002 r. nr [...] o przydziale przedmiotowego lokalu mieszkalnego na czas nieokreślony. W uzasadnieniu decyzji utrzymującej w mocy decyzję organu I instancji Prezes WAM stwierdził, iż Dyrektor Oddziału Regionalnego WAM w B. prawidłowo zastosował dyspozycje art. 22 ust. 2 cytowanej ustawy, ponieważ zostały spełnione przesłanki, o których mowa w ww. przepisie. Organ wskazał, że bezspornym jest fakt, iż M. J. jest emerytem wojskowym, a zajmowany przez niego lokal ma charakter kwatery. Ponadto organ wskazał, iż przydzielony lokal zamienny odpowiada warunkom wymienionym w art. 1a pkt 11 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP, ponieważ posiada metraż uwzględniający ilość osób zamieszkujących wraz ze stroną, znajduje się w tej samej miejscowości i jest wyposażony w takie urządzenia techniczne, jak lokal dotychczas zajmowany. Ustosunkowując się natomiast do zarzutu strony, wskazał, że nieumieszczenie w sentencji decyzji organu I instancji zastrzeżenia, iż obowiązek przekwaterowania dotyczy również rodziny emeryta nie stanowi uchybienia obligującego organ II instancji do usunięcia decyzji z obrotu prawnego. Tytuł prawny do lokalu posiada bowiem M. J., natomiast wymienienie członków jego rodziny w decyzji i przydziale ma jedynie charakter porządkowy w celu ustalenia należnej powierzchni mieszkalnej. M. J. w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniósł o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji i decyzji ją poprzedzającej, względnie o ich uchylenie. W uzasadnieniu skarżący zarzucił organowi naruszenie przepisów art. 44 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP, poprzez jego niewłaściwe zastosowanie, w zw. z art. 28 kpa i orzeczenie o przekwaterowaniu tylko jego osoby, pomijając członków jego rodziny wspólnie z nim zamieszkujących. Ponadto zarzucił naruszenie art. 42 ust. 1 cytowanej ustawy, a także art. 22 ust. 2 ustawy o zmianie ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP i niektórych innych ustaw, poprzez jego błędną wykładnię, art. 23 ust. 1 tejże ustawy, poprzez uznanie, iż nie zachował on tytułu prawnego do dotychczas zajmowanego lokalu i naruszenie art. 16 § 1 kpa, polegające na uznaniu, iż decyzja przydzielająca mu dotychczasowy lokal mieszkalny nie stanowi obowiązującego tytułu prawnego oraz art. 10 kpa, polegające na zaniechaniu rozpatrzenia przez organ odwoławczy wszystkich jego zarzutów zawartych w odwołaniu od decyzji organu I instancji. Poza argumentami wskazanym w odwołaniu, skarżący stwierdził, iż Prezes WAM dokonał badania zasadności jednego zarzutu sformułowanego w odwołaniu. W pozostałym zakresie w ogóle się do nich nie odniósł, dlatego też, jego zdaniem, nie zagwarantowano mu prawa do czynnego udziału w postępowaniu. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację przedstawioną w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Na podstawie art. 13 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) do rozpoznania sprawy właściwy jest wojewódzki sąd administracyjny, na którego obszarze właściwości ma siedzibę organ administracji publicznej, którego działalność została zaskarżona. Natomiast zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej i to z przepisami obowiązującymi w dacie jej wydania. Rozpatrywana pod tym wyglądem skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Na wstępie należy wskazać, że materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowi przepis art. 22 ust. 2 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o zmianie ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 116, poz. 1203 z późn. zm.). Zgodnie z tym przepisem osoby, które nabyły prawo do emerytury wojskowej lub wojskowej renty inwalidzkiej, oraz członkowie rodzin, o których mowa w art. 26 ust. 2 ustawy, o której mowa w art. 1, zajmujący lokale mieszkalne w zasobie Wojskowej Agencji Mieszkaniowej, w przypadku gdy lokale te są przeznaczone wyłącznie na zakwaterowanie żołnierzy zawodowych, pełniących zawodową służbę wojskową na podstawie kontraktu na pełnienie służby stałej, w przypadku przekazania do dyspozycji Wojskowej Agencji Mieszkaniowej zajmowanego lokalu mieszkalnego, otrzymują ekwiwalent pieniężny w zamian za rezygnację z osobnej kwatery stałej, na zasadach określonych w art. 19 ust. 3, a w przypadku niedokonania takiego przekazania podlegają - z urzędu - przekwaterowaniu do lokalu zamiennego. Na wypłatę ekwiwalentu pieniężnego Wojskowa Agencja Mieszkaniowa otrzymuje dotację budżetową. Przepis ten statuuje zasadę, że z lokali mieszkalnych zajmowanych przez emerytów lub rencistów wojskowych mogą być oni przekwaterowani jeżeli: • lokal taki jest przeznaczony na wyłączne zakwaterowanie żołnierzy zawodowych pełniących zawodową służbę wojskową na podstawie kontraktu na pełnienie służby stałej, • emerytowi lub renciście zaproponuje się ekwiwalent pieniężny, którego osoba uprawniona odmówi. Przepis ten nie budzi wątpliwości interpretacyjnych, jak bowiem zauważono w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 marca 2008 r. sygn. akt I OSK 439/07: "(...) regulacja zawarta w art. 22 ust. 2 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. nie budzi wątpliwości interpretacyjnych. Przepis ten, mający szczególny charakter, został sformułowany jednoznacznie, zarówno co do kręgu osób, co do których ma zastosowanie, jak i w pozostałym zakresie. Zastosowanie tego unormowania nie może być uzależnione od zaistnienia innych okoliczności niż przesłanki wskazane w omawianym przepisie, takich jak np. odpowiednie zastrzeżenie w decyzji o przydziale kwatery, co proponowano w skardze kasacyjnej. Decydujące znaczenie - poza spełnieniem pozostałych wskazanych tam przesłanek - ma okoliczność czy lokal ten jest przeznaczony wyłącznie na zakwaterowanie żołnierzy zawodowych pełniących zawodową służbę wojskową na podstawie kontraktu na pełnienie służby stałej" (opublikowany w CBOSA). Warunkiem wydania decyzji o przekwaterowaniu jest więc przeznaczenie lokalu na potrzeby wymienione w art. 22 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o zmianie ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej oraz niektórych innych ustaw oraz zaproponowanie emerytowi lub renciście wojskowemu ekwiwalentu pieniężnego. W rozpatrywanej sprawie stan faktyczny nie budzi wątpliwości. Z akt sprawy wynika, że skarżący jest emerytem wojskowym, który nabył uprawnienia emerytalne z dniem [...] września 1997 r. Zamieszkuje on w lokalu mieszkalnym przeznaczonym na wyłączne zakwaterowanie żołnierzy służby stałej umieszczonym w wykazie kwater zatwierdzonym przez Prezesa Wojskowej Agencji Mieszkaniowej. Skarżący w pięciu pismach Dyrektora Oddziału Regionalnego WAM w B. z dnia [...] maja 2006 r., [...] czerwca 2006 r., [...] maja 2008 r., [...] stycznia 2009 r. i [...] lutego 2009 r. był informowany o możliwości uzyskania ekwiwalentu pieniężnego po przekazaniu do dyspozycji WAM zajmowanej kwatery. Jednakże, jak wynika z odpowiedzi skarżącego na powyższe pisma, nie chciał on oddać zajmowanego lokalu. W takiej sytuacji organ słusznie przyjął, że istnieją przesłanki do wydania decyzji o przekwaterowaniu do lokalu zamiennego. W niniejszej sprawie organ nie musiał wydawać dodatkowej decyzji o zwolnieniu lokalu mieszkalnego, bowiem wystarczającą w tym wypadku podstawę prawną stanowił przepis art. 22 ust. 2 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o zmianie ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej oraz niektórych innych ustaw. Jako bezpodstawne należy uznać zarzuty skarżącego dotyczące naruszenia art. 44 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP poprzez wydanie decyzji w stosunku tylko do niego, bez uwzględnienia pozostałych członków rodziny. Należy tu wskazać, że stosunek materialnoprawny, będący podstawą wydania decyzji o przydziale skarżącemu lokalu mieszkalnego, wiąże tylko jego i wojskowe organy mieszkaniowe. To M. J. był stroną decyzji z dnia [...] grudnia 2002 r. nr [...] Dyrektora Oddziału Terenowego WAM w B. o przyznaniu mu osobnej kwatery stałej. Pozostałe osoby wymienione w tej decyzji miały prawo zamieszkiwania, a ich liczba decydowała o przyznanej powierzchni mieszkalnej. Natomiast osoby te w żaden sposób nie były najemcami w rozumieniu przepisów kodeksu cywilnego, bowiem status mieszkań służbowych nie jest objęty tą regulacją. Mając powyższe na względzie, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 w związku z art. 132 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło