II SA/Wa 1134/16
PostanowienieWSA w Warszawie2017-11-17
Skład orzekający: Ewa Kwiecińska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy sąd administracyjny powinien umorzyć postępowanie w sprawie wniosku o przyznanie prawa pomocy, jeśli strona nie wykazała zmiany swojej sytuacji materialnej w stosunku do poprzednich, prawomocnych postanowień odmawiających przyznania prawa pomocy?Ratio decidendi
Sąd administracyjny powinien utrzymać w mocy postanowienie referendarza sądowego o umorzeniu postępowania w sprawie wniosku o przyznanie prawa pomocy, jeśli strona nie wykazała zmiany swojej sytuacji materialnej ani nie podała nowych okoliczności faktycznych uzasadniających zmianę stanowiska wyrażonego w prawomocnych postanowieniach odmawiających przyznania prawa pomocy. W takiej sytuacji brak jest podstaw do zmiany wcześniejszego rozstrzygnięcia.Stan faktyczny
M. S. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata. Wcześniejsze wnioski w tej sprawie zostały umorzone lub odmówiono przyznania prawa pomocy ze względu na posiadanie przez skarżącego prawa do renty z ZUS, mimo jej niepobierania. Skarżący złożył kolejny wniosek, nie wskazując na zmianę swojej sytuacji materialnej. Referendarz sądowy umorzył postępowanie, a skarżący wniósł sprzeciw, który został rozpoznany przez Wojewódzki Sąd Administracyjny.Rozstrzygnięcie
Utrzymano w mocy zaskarżone postanowienie starszego referendarza sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Kwiecińska po rozpoznaniu w dniu 17 listopada 2017 r. na posiedzeniu niejawnym sprzeciwu M. S. od postanowienia starszego referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 29 września 2017 r. w sprawie ze skargi M. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] kwietnia 2016 r. nr [...] w przedmiocie dodatku mieszkaniowego postanawia: - utrzymać w mocy zaskarżone postanowienie -
M. S. złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosek z dnia 6 marca 2017 r. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata. Z wskazanego wniosku wynika, że prowadzi on samodzielne gospodarstwo domowe. Poza mieszkaniem o pow. 32 m² nie posiada on żadnego majątku, oszczędności ani przedmiotów wartościowych. Nie posiada też papierów wartościowych i innych praw majątkowych ani wierzytelności. Skarżący wskazał, że jest bez środków do życia, nie uzyskuje emerytury, renty ani zasiłków.
Postanowieniem z dnia 9 marca 2017 r. starszy referendarz sądowy w pkt 1) umorzył postępowanie w sprawie wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, w pkt 2) odmówił przyznania prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata. W uzasadnieniu postanowienia podkreślone zostało, że wbrew twierdzeniom wnioskodawcy jest on uprawniony do świadczenia rentowego z ZUS, które wynosi 944,45 zł. Z akt rozpoznawanych w WSA w Warszawie spraw (I SA/Wa 2374/15, I SA/Wa 1681/15, I SA/Wa 1781/15) wynika, że uprawnienie do renty z tytułu niezdolności do pracy skarżący nabył w 1998 r. na stałe, jednakże świadczenie od daty przyznania jest zawieszone z powodu odmowy przyjęcia. Zgromadzone i niepobrane świadczenie przekracza kwotę 115 000 zł. Zdaniem referendarz sądowego wnioskodawca jest świadomy, iż została przyznana mu renta, a nie pobieranie świadczenia jest jego wyborem osoby uprawnionej. Nie zmienia to jednak faktu, że uprawnienie takie posiada. W świetle powyższego nie można uznać, że M. S. jest osobą pozbawioną środków do życia, iż nie jest w stanie - bez uszczerbku utrzymania koniecznego - ponieść kosztów ustanowienia adwokata.
Skarżący wniósł sprzeciw od powyższego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 28 kwietnia 2017 r. utrzymał w mocy ww. postanowienie.
W dniu 19 września 2017 r. skarżący złożył kolejny wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata w którym wskazał, że pozostaje sam w gospodarstwie domowym, nie ma stałych dochodów ani oszczędności. Oświadczył, że posiada mieszkanie o powierzchni 32 m2, ale z uwagi na brak środków finansowych nie płaci za media, nie ma prądu, nie leczy się.
Postanowieniem z dnia 29 września 2017 r. starszy referendarz sądowy
Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie umorzył postępowanie w sprawie wniosku o przyznanie prawa pomocy.
W uzasadnieniu postanowienia wskazał, że rozpoznając kolejny wniosek o przyznanie prawa pomocy złożony w tej samej sprawie, nie można odstąpić od oceny sytuacji materialnej wnioskodawcy, zawartej we wskazanych wcześniej postanowieniach referendarza sądowego i Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. W złożonym obecnie wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, skarżący nie wskazał na zmianę swojej sytuacji materialnej ani nie podał żadnych nowych okoliczności faktycznych, które uzasadniałyby zmianę stanowiska wyrażonego w prawomocnym postanowieniu referendarza sądowego. Podniesione w rozpatrywanym obecnie wniosku informacje w żaden sposób nie odbiegają od informacji wcześniej podanych. Z tego względu brak jest podstaw do zmiany prawomocnego orzeczenia z dnia 9 marca 2017 r.
Pismem z dnia 26 października 2017 r. skarżący wniósł sprzeciw od ww. postanowienia starszego referendarza sądowego. W treści sprzeciwu zaznaczył, że postanowienie to jest sprzeczne z prawem. Podkreślił, że pomówieniem jest twierdzenie o tym, iż ma prawo do renty wypłacanej przez ZUS.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Zgodnie z art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm.) – zwanej dalej P.p.s.a. rozpatrując sprzeciw od zarządzeń i postanowień referendarza sądowego, o których mowa w art. 258 § 2 pkt 6-8 P.p.s.a., sąd wydaje postanowienie, w którym zaskarżone zarządzenie lub postanowienie zmienia albo utrzymuje w mocy. Wniesienie sprzeciwu od postanowienia referendarza sądowego wstrzymuje jego wykonalność. Sąd orzeka jako sąd drugiej instancji, stosując odpowiednio przepisy o zażaleniu (art. 260 § 2 P.p.s.a.). Sąd rozpoznaje sprawę na posiedzeniu niejawnym (art. 260 § 3 P.p.s.a.).
Zgodnie z art. 249a powołanej ustawy, jeżeli strona cofnie wniosek lub rozpoznanie wniosku stało się zbędne, postępowanie w sprawie przyznania prawa pomocy umarza się.
Powyższy przepis może znaleźć zastosowanie w sytuacji, gdy strona powtórnie wnosi o przyznanie prawa pomocy po uprzedniej odmowie przyznania jej tego prawa (por. R. Hauser, M Wierzbowski, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, Wydawnictwo CH Beck, Warszawa 2015, str. 989).
W rozpoznawanej sprawie Sąd podzielił stanowisko starszego referendarza sądowego co do tego, iż rozpoznając kolejny wniosek o przyznanie prawa pomocy złożony w tej samej sprawie, nie można odstąpić od oceny sytuacji materialnej wnioskodawcy, zawartej we wskazanych wcześniej prawomocnych postanowieniach referendarza sądowego i Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie o ile ta sytuacji nie uległa zmianie.
Faktem jest, iż we wniosku o przyznanie prawa pomocy z dnia 19 września 2017 r. skarżący nie wskazał na zmianę swojej sytuacji materialnej ani nie podał żadnych nowych okoliczności faktycznych, które uzasadniałyby zmianę stanowiska wyrażonego w postanowieniu referendarza sądowego.
Zarówno we wspomnianym wniosku jak i w treści sprzeciwu brak jest jakichkolwiek informacji jak również dokumentów, które uzasadniałyby rozważenie możliwości przyznania prawa pomocy.
Dane zawarte we wniosku z dnia 19 września 2017 r. w swej istocie powielają informacje wcześniej podane przez skarżącego.
Wobec powyższego zdaniem Sądu, zachodzą podstawy do utrzymania w mocy orzeczenia referendarz sądowego z dnia 29 września 2017 r.
Wobec powyższego Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 249a w związku z art. 260 § 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło