II SA/Wa 1135/09

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Iwona Malicka po rozpoznaniu w dniu 30 listopada 2009 r. w Warszawie na posiedzeniu niejawnym wniosku E. C. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi E. C. na orzeczenie Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej w W. z dnia [...] czerwca 2009 r. nr [...] w przedmiocie orzeczenia o niezdolności do zawodowej służby wojskowej postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy. E. C. na rozprawie w dniu 19 listopada 2009 r. wniosła o przyznanie jej pełnomocnika z urzędu z uwagi na trudną sytuację materialną. W zakreślonym przez Sąd terminie skarżąca złożyła przedmiotowy wniosek na urzędowym formularzu, wskazując, że domaga się ustanowienia adwokata. W uzasadnieniu wniosku wskazała, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z rodzicami – M. i K. C. oraz siostrą S. C. Podała, że mieszka w mieszkaniu stanowiącym współwłasność małżeńską rodziców i oświadczyła, że rodzina posiada 160 tysięcy zł oszczędności, samochód osobowy [...] z 2008 r., a K. C. jest właścicielem działki budowlanej o powierzchni 900 m2 z domem o wielkości 128,3 m2. Skarżąca wskazała, że na dochód gospodarstwa domowego, składają się zarobki rodziców – M. C. - 6.540 zł oraz K. C. – 6.850 zł, łącznie 13.390 zł miesięcznie. Natomiast opłaty stałe i bieżące wydatki wynoszą około 8.000 zł. Skarżąca oraz jej siostra nie posiadają żadnych dochodów. Mając na względzie powyższe zważono, co następuje: Stosownie do art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), generalną zasadą postępowania sądowego jest ponoszenie przez stronę kosztów związanych z jej udziałem w sprawie. Dlatego też pomoc państwa wyrażona w przepisach o prawie pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym skierowana jest do osób, które z uwagi na bardzo ciężką sytuację materialną, często nie mają zaspokojonych nawet podstawowych potrzeb życiowych. Oznacza to, iż prawo pomocy jest instytucją wyjątkową, mającą służyć osobom, którym brak środków finansowych uniemożliwia dostęp do sądu. Udzielenie stronie prawa pomocy jest formą dofinansowania jej z budżetu państwa, z tego względu Sąd, jako dysponent środków publicznych, odpowiedzialny za zasadność i legalność ich wydatkowania, ma obowiązek zbadania, czy strona wnioskująca o przyznanie prawa pomocy, rzeczywiście spełnia przesłanki do przyznania jej tego prawa. Jedynym czynnikiem, od którego ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi uzależnia możliwość przyznania wnioskującemu żądanej pomocy w ramach prawa pomocy, jest kryterium materialne. Badając stan majątkowy osoby składającej wniosek o przyznanie prawa pomocy, należy wziąć pod uwagę, zgodnie z obowiązującym prawem oraz utrwalonym orzecznictwem Naczelnego Sądu Administracyjnego, również dochody i majątek osób prowadzących wspólnie z wnioskodawcą gospodarstwo domowe. Ma to bowiem wpływ na jego możliwości finansowe. Stosownie do art. 245 § 1 i 3 wskazanej wyżej ustawy, prawo pomocy może być przyznane stronie w zakresie częściowym i obejmować tylko ustanowienie adwokata lub radcy prawnego. Przyznanie tego prawa osobie fizycznej następuje na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 tej ustawy wtedy, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Ze złożonego w niniejszej sprawie wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, że skarżąca co prawda nie posiada żadnych dochodów, ale pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z rodzicami, których miesięczne dochody wielokrotnie przekraczają minimum socjalne, a ponadto rodzina posiada oszczędności w kwocie 160 tysięcy złotych. Skarżąca wskazała również, że jej rodzice posiadają mieszkanie, działkę budowlaną z domem oraz samochód osobowy marki [...] z 2008 r., a stałe opłaty i bieżące wydatki rodziny to kwota około 8.000 zł. Oznacza to, że członkowie rodziny mają nie tylko zaspokojone podstawowe potrzeby życiowe, ale poziom ich życia odbiega od stanu, który można nazwać biedą. Oczywiście wszystko to wiąże się z wysokimi kosztami, ale fakt, że utrzymanie rodziny na takim poziomie pochłania uzyskiwane dochody, nie oznacza, że skarżąca może prowadzić postępowanie sądowe na koszt współobywateli. Jak już wcześniej podniesiono, jedyną przesłanką braną pod uwagę, przy badaniu wniosku o przyznanie prawa pomocy, jest sytuacja majątkowa wnioskującego oraz osób, z którymi pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym. Oznacza to, że inne argumenty nie mają znaczenia przy ocenie złożonego wniosku. W związku z powyższym należy uznać, iż w niniejszej sprawie skarżąca nie wykazała, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, a tym samym, że spełnia przesłanki do przyznania pełnomocnika z urzędu. Dlatego, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 254 § 1, art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi postanowiono, jak w sentencji.