II SA/Wa 1135/16
WyrokWSA w Warszawie2016-12-01
Skład orzekający: Danuta Kania, Sławomir Antoniuk, Adam Lipiński
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy utrata poświadczenia bezpieczeństwa przez funkcjonariusza Policji, skutkująca brakiem możliwości pełnienia służby, stanowi podstawę do zwolnienia ze służby w Policji na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji, ze względu na ważny interes służby?Ratio decidendi
Utrata poświadczenia bezpieczeństwa przez funkcjonariusza Policji, skutkująca brakiem możliwości pełnienia służby zgodnie z art. 25 ust. 1 ustawy o Policji i art. 21 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy o ochronie informacji niejawnych, stanowi podstawę do zwolnienia ze służby w Policji na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji, ze względu na ważny interes służby. W takiej sytuacji interes społeczny, związany z bezpieczeństwem i prawidłowym funkcjonowaniem Policji, powinien mieć prymat nad indywidualnym interesem funkcjonariusza.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi funkcjonariusza Policji, P. R., na rozkaz personalny Komendanta Głównego Policji o zwolnieniu go ze służby. Podstawą zwolnienia było cofnięcie i odmowa wydania poświadczeń bezpieczeństwa, co uniemożliwiało dalsze pełnienie służby ze względu na ważny interes służby. Funkcjonariusz kwestionował zasadność zwolnienia, zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego i proceduralnego, w tym brak przeprowadzenia niezbędnego postępowania dowodowego i dowolność ustaleń faktycznych.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Danuta Kania, Sędziowie WSA Sławomir Antoniuk, Adam Lipiński (spr.), , Protokolant starszy sekretarz sądowy Aneta Duszyńska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 1 grudnia 2016 r. sprawy ze skargi P. R. na rozkaz personalny Komendanta Głównego Policji z dnia [...] maja 2016 r. nr [...] w przedmiocie zwolnienia ze służby w Policji oddala skargę
Komendant Główny Policji rozkazem personalnym z dnia [...] maja 2016 r., działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 127 § 2 Kpa, po rozpatrzeniu odwołania, utrzymał w mocy rozkaz personalny Komendanta Wojewódzkiego Policji w G. z dnia [...] lutego 2016 r. w sprawie zwolnienia P. R. na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. z 2015 r., poz. 355, ze zm.) ze służby w Policji z dniem [...] marca 2016 r.
W uzasadnieniu rozkazu Komendant Główny Policji wskazał co następuje:
Komendant Wojewódzki Policji w G. w dniu [...] grudnia 2015 r. wszczął z urzędu postępowanie administracyjne w przedmiocie rozwiązania z [...] P. R. – pozostającym od dnia [...] grudnia 2014 r. w dyspozycji Komendanta Miejskiego Policji w S., po zwolnieniu ze stanowiska naczelnika Wydziału [...] Komendy Miejskiej Policji w S. - stosunku służbowego w trybie art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji.
Wszczęcie niniejszego postępowania zostało poprzedzone stosownym wnioskiem Komendanta Miejskiego Policji w S., w którym wskazano na utratę przez policjanta ustawowego wymogu określonego w art. 25 ust. 1 ustawy o Policji, tj. rękojmi zachowania tajemnicy stosownie do wymogów określonych w przepisach o ochronie informacji niejawnych. W tej materii wskazano, iż:
- Prezes Rady Ministrów decyzją nr [...] z dnia [...] października 2015 r., na podstawie art. 36 ust. 4 pkt 1 ustawy z dnia 5 sierpnia 2010 r. o ochronie informacji niejawnych (Dz. U. Nr 182, poz. 1228) utrzymał w mocy decyzję Pełnomocnika do spraw Ochrony Informacji Niejawnych Komendanta Miejskiego Policji w S. nr [...] z dnia [...] maja 2015 r. o odmowie wydania P. R. poświadczenia bezpieczeństwa w zakresie dostępu do informacji niejawnych o klauzuli "ściśle tajne";
- Prezes Rady Ministrów decyzją nr [...] z dnia [...] października 2015 r., na podstawie art. 36 ust. 4 pkt 1 wyżej wskazanej ustawy utrzymał w mocy decyzję Pełnomocnika do spraw Ochrony Informacji Niejawnych Komendanta Miejskiego Policji w S. nr [...] z dnia [...] maja 2015 r. o cofnięciu P. R. poświadczenia bezpieczeństwa o klauzuli "tajne", "poufne" i "zastrzeżone".
Komendant Wojewódzki Policji w G. o wszczęciu postępowania w przedmiocie zwolnienia ze służby na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5 powiadomił zainteresowanego policjanta oraz Przewodniczącego Zarządu Wojewódzkiego NSZZ Policjantów w G. Zarząd Wojewódzki NSZZ Policjantów woj. [...] nie wyraził zgody na zwolnienie P. R. ze służby, załączając podjętą w tej sprawie uchwałę nr [...] Prezydium ZW NSZZ Policjantów woj. [...] z dnia [...] stycznia 2016 r.
P. R. wniósł wnioski dowodowe o dopuszczenie dowodów: z akt osobowych, z opinii przełożonego służbowego, z opinii służbowej, a także zwrócenie się do Wyższej Szkoły Policji w [...], Wydziału Zarządzania Uniwersytetu G. i Wydziału Dowodzenia i Operacji Morskich Akademii Marynarki Wojennej w G. o nadesłanie wszelkiej dokumentacji związanej ze szkoleniami strony, a także o zwrócenie się do organizacji związkowej właściwej dla KMP w S. z wnioskiem o wystawienie opinii o stronie oraz o przesłuchanie go w charakterze strony, na okoliczność jego właściwości i warunków osobistych, stażu służby, doświadczenia zawodowego oraz przydatności do służby. Wniósł także o zawieszenie postępowania na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 Kpa do czasu rozpoznania sprawy wywołanej wniesieniem przez niego skarg do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na ostateczne decyzje Prezesa Rady Ministrów nr [...] oraz [...] z dnia [...] października 2015 r. oraz o wyznaczenie terminu do zapoznania się z aktami spawy.
Następnie policjant pismem z dnia [...] stycznia 2016 r. poinformował o wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 28 stycznia 2016 r. sygn. akt III SA/Gd 840/15, który uchylił orzeczenie Komendanta Wojewódzkiego Policji w G. z dnia [...] września 2015 r. nr [...] w przedmiocie wymierzenia P. R. kary dyscyplinarnej oraz poprzedzające je orzeczenie Komendanta Miejskiego Policji w G. z dnia [...] lipca 2015 r. nr [...] w części dotyczącej uznania P. R. winnym naruszenia dyscypliny służbowej i wymierzenia kary nagany oraz umorzenia postępowania dyscyplinarnego. Pismem z dnia [...] lutego policjant wniósł także o przeprowadzenie dowodów z decyzji o nadaniu mu odznaki "[...]", podziękowań Prezydenta Miasta S., rozkazów nagrodowych, artykułu prasowego dotyczącego sumiennego wywiązywania się przez stronę z obowiązków służbowych, a także z akt sprawy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku o sygn. akt III SA/Gd 840/15, a także o przesłuchanie go jako strony.
Komendant Wojewódzki Policji w G. w dniu [...] lutego 2016 r. wydał rozkaz personalny o zwolnieniu P. R. z dniem [...] marca 2016 r. ze służby w Policji w trybie art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji. Rozstrzygnięciu temu nadany został, na podstawie art 108 § 1 Kpa, rygor natychmiastowej wykonalności.
W uzasadnieniu tego rozkazu organ, wskazując na ważny interes służby, przemawiający za zwolnieniem, organ powołał się na utratę przez policjanta poświadczeń bezpieczeństwa, która uniemożliwia pełnienie przez niego służby w rozumieniu art. 25 ust. 1 ustawy oraz na długotrwały (przekraczającym ramy czasowe zakreślone w art. 37a ustawy) przebywaniem w dyspozycji, co także pozostaje nie bez wpływu na potencjalna efektywność realizacji zadań.
Na skutek odwołania policjanta, sprawę rozpatrzył Komendant Główny Policji, który rozkazem personalnym z dnia [...] maja 2016 r. utrzymał w mocy rozkaz o zwolnieniu za służby.
W uzasadnieniu rozkazu Komendant Główny Policji wskazał na zaistnienie w niniejszej spawie "ważnego interesu służby", przemawiającego za zastosowaniem wobec policjanta art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji.
Podkreślił, iż stwierdzenie nieprzydatności policjanta do służby w Policji nie musi ograniczać się do przypadków naruszenia obowiązków służbowych. Może być również uzasadnione każdym innym zachowaniem policjanta, które uniemożliwia kontynuowanie służby bez uszczerbku dla jej ważnych interesów. Przyczyny zwolnienia ze służby policjanta ustanowione w art. 41 ust. 2 ustawy o Policji zawierają tę wspólną cechę, że odwołują się do okoliczności lub zdarzeń związanych bądź z zachowaniem się policjanta w służbie lub w życiu prywatnym, bądź do okoliczności, na powstanie których nie miał on wprawdzie decydującego wpływu, lecz powstanie których utrudnia mu lub wręcz uniemożliwia pełnienie służby.
W ocenie organu bezspornym jest, że decyzją Pełnomocnika ds. Ochrony Informacji Niejawnych Komendy Miejskiej Policji w S. nr [...] z dnia [...] maja 2015 r., utrzymaną następnie w mocy przez decyzję Prezesa Rady Ministrów nr [...] z dnia [...] października 2015 r. cofnięto [...] P. R. poświadczenie bezpieczeństwa w zakresie dostępu do informacji niejawnych o klauzulach "tajne", "poufne" i "zastrzeżone". Ponadto decyzją Pełnomocnika ds. Ochrony Informacji Niejawnych Komendy Miejskiej Policji w S. nr [...] z dnia [...] maja 2015 r., utrzymaną następnie w mocy przez decyzję Prezesa Rady Ministrów nr [...] z dnia [...] października 2015 r. odmówiono [...] P. R. wydania poświadczenia bezpieczeństwa w zakresie dostępu do informacji niejawnych o klauzuli "ściśle tajne". Rozstrzygnięcia te są ostateczne w rozumieniu art. 16 Kpa i organ jest nimi związany.
Zgodnie z art. 25 ust. 1 ustawy o Policji służbę w Policji może pełnić obywatel polski o nieposzlakowanej opinii, który nie był skazany prawomocnym wyrokiem sądu za przestępstwo lub przestępstwo skarbowe, korzystający z pełni praw publicznych, posiadający co najmniej średnie wykształcenie oraz zdolność fizyczną i psychiczną do służby w formacjach uzbrojonych, podległych szczególnej dyscyplinie służbowej, której gotów jest się podporządkować, a także dający rękojmię zachowania tajemnicy stosownie do wymogów określonych w przepisach o ochronie informacji niejawnych. Stosownie natomiast do art. 21 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 5 sierpnia 2010 r. o ochronie informacji niejawnych (Dz. U. Nr 182, poz. 1228, ze zm.) dopuszczenie do pracy lub pełnienia służby na stanowiskach albo zlecenie prac związanych z dostępem do informacji niejawnych o klauzuli "poufne" lub wyższej może nastąpić, z zastrzeżeniem art. 34, po uzyskaniu poświadczenia bezpieczeństwa oraz odbyciu szkolenia w zakresie ochrony informacji niejawnych. Komendant Wojewódzki Policji w G. w uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia wskazał, że w Komendzie Miejskiej Policji w S. wprawdzie nie istnieje akt normatywny określający, na których stanowiskach służbowych wymagane jest poświadczenie bezpieczeństwa w zakresie dostępu do informacji niejawnych, jednak zawód policjanta łączy się ze szczególnym obowiązkiem zachowania tajemnicy służbowej, w tym bardzo często również i tajemnicy państwowej, dlatego też posiadanie przez funkcjonariusza certyfikatu bezpieczeństwa osobowego jest niezbędne do wykonywania przez niego zadań i czynności służbowych na każdym stanowisku policyjnym.
Analizując natomiast przedmiotową sprawę w kontekście wystąpienia innej podstawy do zwolnienia P. R. ze służby w Policji organ wskazał, iż nie zaistniała żadna inna z obligatoryjnych podstaw do zwolnienia wymienionego funkcjonariusza ze służby w Policji, nie było również prowadzone przed Komendantem Wojewódzkiej Policji w G. w stosunku do wymienionego postępowanie na podstawie innej fakultatywnej przesłanki uzasadniającej zwolnienie ze służby w Policji, niż określona w art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji.
Zgodnie z treścią art. 43 ust. 3 ustawy o Policji, zwolnienie ze służby na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5 tej ustawy wymaga zasięgnięcia opinii organizacji zakładowej związku zawodowego policjantów. Stosownie do § 20 pkt 1 lit. c Statutu Niezależnego Samorządnego Związku Zawodowego Policjantów, organizacją zakładową jest organizacja wojewódzka. W przedmiotowej sprawie zasięgnięto wymaganej opinii organizacji zakładowej związku zawodowego policjantów, a więc spełniono przesłanki występujące w art. 43 ust. 3 ustawy o Policji. Ustawodawca nałożył jedynie obowiązek zasięgnięcia opinii od zakładowej organizacji związku zawodowego, przy czym opinia ta nie jest dla organu wiążąca. Strona zatem nie może skutecznie powoływać się na treść opinii, bowiem nie może z niej wywodzić skutków prawnych. Przepis ten określa jedynie wymóg zasięgnięcia stosownej opinii przed wydaniem decyzji w sprawie, ale nie oznacza, że musi być ona pozytywna, aby zwolnić policjanta ze służby na podstawie powołanych przepisów (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 28 marca 2012 r. sygn. akt VIII SA/Wa 45/12).
Komendant Główny Policji nie dopatrzył się naruszenia przez organ pierwszej instancji art. 7, art. 8, art. 9, art. 10 § 1, art. 73, art. 77, art. 78 § 1, art. 80, art. 81, art. 97 § 1 pkt 4 i art. 107 § 3 Kpa, na które powołał się P. R. w odwołaniu. Komendant Wojewódzki Policji w G., działając w granicach uznania administracyjnego, przed podjęciem rozstrzygnięcia i podjęciem decyzji, wyjaśnił wnikliwie i wszechstronnie stan faktyczny sprawy, a przed wydaniem decyzji, zgodnie z art. 7 art. 10 § 1 oraz art. 77 Kpa rozpatrzył sprawę w świetle wszystkich przepisów prawa materialnego mogących mieć do niej zastosowanie. Dodać przy tym należy, iż organ II instancji w pełni podziela ustalenia faktyczne i prawne organu I instancji. Należy zgodzić się z Komendantem Wojewódzkim Policji w G., który w swoim stanowisku z dnia [...] kwietnia 2016 r. stwierdził, iż wysyłanie przez stronę pisemnych wniosków o wyznaczenie konkretnego terminu na zapoznanie się z materiałami postępowania, często nie podpisanych, służyło jedynie przedłużaniu postępowania, a nie chęci rzeczywistego korzystania z uprawnień.
Komendant Główny Policji podkreślił, iż czym innym jest kwestia prowadzonego wobec P. R. postępowania dyscyplinarnego i jego ewentualnej winy, a czym innym, nie budząca wątpliwości, okoliczność nieposiadania przez stronę stosownego poświadczenia bezpieczeństwa.
Z tych też przyczyn wnioski dowodowe złożone przez P. R. (pisma z dnia [...] grudnia 2015 r., z dnia [...] stycznia 2016 r. oraz z dnia [...] lutego 2016 r.) nie mają bezpośredniego związku z brakiem poświadczenia bezpieczeństwa. Natomiast wniesienie przez policjanta skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na ostateczne rozstrzygnięcia w zakresie poświadczenia bezpieczeństwa nie stanowi przeszkody do wydania przez Komendanta Wojewódzkiego Policji w G. oraz Komendanta Głównego Policji decyzji o zwolnieniu ze służby w Policji.
Organ drugiej instancji nie podzielił także zarzutów odwołania w zakresie nadania rozkazowi o zwolnieniu rygoru natychmiastowej wykonalności. Komendant Wojewódzki Policji w G. nadając zaskarżonemu rozstrzygnięciu rygor natychmiastowej wykonalności miał na uwadze ważny interes społeczny przejawiający się szczególnym statusem i zadaniami Policji, która jako formacja służąca społeczeństwu i przeznaczona do ochrony bezpieczeństwa ludzi oraz utrzymania bezpieczeństwa i porządku publicznego jest jedną z instytucji, której szczególna rola i zhierarchizowana struktura wymaga skutecznego i prawidłowego działania, której nie może wypełniać w przypadku gdy w jej szeregach znajdują się funkcjonariusze, którzy tej służby z przyczyn pozamerytorycznych nie powinni pełnić. Zaskarżona decyzja spełnia wymagania określone w art. 108 § 1 Kpa, gdyż w jej uzasadnieniu przytoczono okoliczności wskazujące, że zachodzą przesłanki uzasadniające przedłożenie interesu społecznego nad indywidualny interes strony. Wskazać przy tym należy, iż w praktyce orzeczniczej sądów administracyjnych ugruntował się pogląd dopuszczający wykonywanie bez zbędnej zwłoki czynności dotyczących stosunku służbowego policjantów.
P. R. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na wyżej opisany rozkaz personalny Komendanta Głównego Policji.
Rozkazowi temu zarzucił naruszenie następujących przepisów prawa:
prawa materialnego: art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji, poprzez jego niewłaściwe zastosowanie wobec błędnego ustalenia, iż w niniejszym stanie faktycznym za zwolnieniem ze służby przemawia ważny interes służby, bez rozważenia słusznego interesu strony,
procedury administracyjnej przewidzianej w art. 7, art. 77, art. 80 , art. 107 § 3 Kpa w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy, poprzez zaniechanie przeprowadzenia przez organ w niezbędnym zakresie postępowania dowodowego zgodnie z wnioskami skarżącego, brak uwzględnienia słusznego interesu skarżącego, dokonanie przez organ wybiórczej oceny zebranego materiału dowodowego, a następnie ustalenie w sposób dowolny i niepełny stanu faktycznego sprawy, a ponadto sporządzenie uzasadnienie swego rozstrzygnięcia w sposób niewypełniający ustawowe wymogi,
art. 8 Kpa, poprzez jego błędne niezastosowanie polegające na tym, iż organ w żaden sposób nie wykazał jakoby w zaistniałej sytuacji brak było stanowiska w Policji, w tym w KMP w S. dla skarżącego,
naruszenie art. 9 i art.10 § 1, art. 73, art. 78 § 1, art. 81 Kpa, poprzez jego błędne niezastosowanie polegające na nie zapewnieniu udziału strony w każdym stadium postępowania oraz uniemożliwienie stronie wypowiedzenia się w kwestii materiału dowodowego przed podjęciem rozstrzygnięcia w sprawie pomimo złożonego w tym zakresie wniosku przez skarżącego, co stanowi obrazę zasady czynnego udziału strony w postępowaniu administracyjnym,
naruszenie art. 97 § 1 pkt 4 Kpa w sposób, który miał istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy, wobec braku zawieszenia niniejszego postępowania do czasu rozpoznania sprawy wywołanej wniesieniem skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na ostateczną decyzję Prezesa Rady Ministrów nr [...] i nr [...] z dnia [...] października 2015 r.,
naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 108 § 1, art. 110 i art. 130 § 2 Kpa w sposób, który miał istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy, poprzez nadanie zaskarżonej decyzji rygor natychmiastowej wykonalności pomimo braku uzasadnionych podstaw, co skutkowało wadliwym określeniem terminu ostatecznego zwolnienia ze służby (tj. wskazanie terminu wcześniejszego od decyzji ostatecznej w tym przedmiocie).
Skarżący wnosił także o przeprowadzenie dowodu z podziękowań Prezydenta Miasta S. z dnia [...] listopada 2009 r., listopada 2005 r., [...] lipca 2007 r. oraz [...] stycznia 2007 r. oraz z dokumentacji o podjętej przez niego interwencji w czasie wolnym, w rejonie podległym Komisariatowi w miesiącu – przybliżona data październik 2007 r. na okoliczność właściwości i warunków osobistych strony, sposobu zachowywania się w trakcie i poza służbą, przydatności do służby.
W konkluzji skargi P. R. wniósł o uchylenie w całości zaskarżonego rozkazu personalnego z dnia [...] maja 2016r. wydanego przez Komendanta Głównego Policji oraz poprzedzającego go rozkazu personalnego Komendanta Wojewódzkiego Policji w G. o zwolnieniu ze służby, w całości oraz umorzenie niniejszego postępowania w całości.
W uzasadnieniu skargi podkreślił, iż decyzja o zwolnieniu nosi cechy dowolności i nie potwierdza zaistnienia przesłanki zwolnienia. W tym przedmiocie organy obu instancji przekroczyły granice uznania administracyjnego, nie uzasadniając rozstrzygnięcia dostatecznie zindywidualizowanymi przesłankami, a tym samym zaskarżona i poprzedzająca ją decyzja cechują się dowolnością.
Organ administracyjny nie wyciąga również właściwych wniosków z ustaleń, zgodnie z którymi w Komendzie Miejskiej Policji w S. nie istnieje akt określający, na których stanowiskach jest wymagane poświadczenie bezpieczeństwa w zakresie dostępu do informacji niejawnych. Zważyć należy, iż w zaskarżonej decyzji nie wykazano, ażeby brak było w Policji stanowiska, na którym skarżący, realizując ustawowe zadania Policji, mógłby kontynuować służbę bez poświadczenia bezpieczeństwa.
Nadto oba organy Policji pominęły ważką okoliczność, iż wydając decyzje w przedmiocie poświadczenia bezpieczeństwa organ (Pełnomocnika ds. Ochrony Informacji Niejawnych Komendy Miejskiej Policji w S. oraz Prezes Rady Ministrów) nie przeprowadzał w istocie bezpośrednio postępowania dowodowego, posiłkując się ustaleniami i dowodami przeprowadzonymi w toku postępowania dyscyplinarnego przeciwko P. R. Podnieść bowiem należy, iż decyzje w przedmiocie poświadczenia bezpieczeństwa skarżącego zostały wszczęte właśnie w związku z wszczęciem przeciwko niemu postępowania dyscyplinarnego o sygn. akt [...] oraz postępowania karnego w fazie in rem o sygn. akt [...], które zostało umorzone.
W odpowiedzi na skargę Komendant Główny Policji wniósł o jej oddalenie, argumentując jak w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. W zakresie wniosków dowodowych składanych przez skarżącego w postępowaniu administracyjnym organ podkreślił, iż strona żądała przede wszystkim przeprowadzenia dowodów z dokumentów znanych organowi lub dokumentów nieistniejących albo takich, który pozyskać nie można. Ponadto tezy dowodowe stawiane przez skarżącego były nieprzydatne do określenia głównego założenia postępowania, tj. ustalenia czy interes służby pozwala na to, aby służbę pełniła osoba, która nie daje rękojmi zachowania tajemnicy prawnie chronionej, co wynika z braku legitymowania się niezbędnymi dokumentami, określonymi przez ustawę o ochronie informacji niejawnych.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy - Prawo o ustroju sądów administracyjnych sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości m.in., poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.
Skarga analizowana pod tym kątem podlega oddaleniu, bowiem zaskarżona decyzja została wydana zgodnie z prawem.
Organ policji jako przesłankę zwolnienia policjanta ze służby, w trybie art. 41 ust. 2 pkt 5) ustawy o Policji, wskazał ważny interes służby, który w tej sprawie wynikał z nieprzydatności policjanta do służby z uwagi na brak posiadania poświadczenia bezpieczeństwa.
Użycie w powyższym przepisie zwrotu "można zwolnić" oznacza, że zwolnienie takie ma charakter fakultatywny i pozostawione zostało tzw. uznaniu administracyjnemu. Stąd też decyzja podejmowana na podstawie tego przepisu powinna uwzględniać zarówno interes społeczny, jak i słuszny interes skarżącego (art. 7 Kpa). Natomiast stwierdzenie nieprzydatności policjanta do służby w Policji nie musi ograniczać się do przypadków naruszenia obowiązków służbowych. Może być również uzasadnione każdym innym zachowaniem policjanta, które uniemożliwia kontynuowanie służby bez uszczerbku dla jej ważnych interesów (por. wyrok NSA z dnia 21 kwietnia 1994 r. sygn. akt II SA 426/99). Taka nieprzydatności do służby może wynikać również z okoliczności lub zdarzeń związanych bądź z zachowaniem się policjanta w służbie lub w życiu prywatnym, bądź z okoliczności, na powstanie których policjant nie miał wprawdzie decydującego wpływu, lecz powstanie których utrudnia lub wręcz uniemożliwia pełnienie przez niego służby.
Organ trafnie zauważył, iż zgodnie z art. 25 ust. 1 ustawy o Policji, służbę w Policji może pełnić obywatel polski o nieposzlakowanej opinii, który nie był skazany prawomocnym wyrokiem sądu za przestępstwo lub przestępstwo skarbowe, korzystający z pełni praw publicznych, posiadający co najmniej średnie wykształcenie oraz zdolność fizyczną i psychiczną do służby w formacjach uzbrojonych, podległych szczególnej dyscyplinie służbowej, której gotów jest się podporządkować, a także dający rękojmię zachowania tajemnicy stosownie do wymogów określonych w przepisach o ochronie informacji niejawnych. Natomiast stosownie do art. 21 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 5 sierpnia 2010 r. o ochronie informacji niejawnych (Dz. U. Nr 182, poz. 1228, ze zm.) dopuszczenie do pracy lub pełnienia służby na stanowiskach albo zlecenie prac związanych z dostępem do informacji niejawnych o klauzuli "poufne" lub wyższej może nastąpić, z zastrzeżeniem art. 34, po uzyskaniu poświadczenia bezpieczeństwa oraz odbyciu szkolenia w zakresie ochrony informacji niejawnych.
W niniejszej spawie jest oczywiste, iż Prezes Rady Ministrów decyzją nr [...] z dnia [...] października 2015 r., na podstawie art. 36 ust. 4 pkt 1 ustawy o ochronie informacji niejawnych utrzymał w mocy decyzję Pełnomocnika do spraw Ochrony Informacji Niejawnych Komendanta Miejskiego Policji w S. nr [...] z dnia [...] maja 2015 r. o odmowie wydania P. R. poświadczenia bezpieczeństwa w zakresie dostępu do informacji niejawnych o klauzuli "ściśle tajne" oraz to, iż Prezes Rady Ministrów decyzją nr [...] z dnia [...] października 2015 r., na podstawie art. 36 ust. 4 pkt 1 wyżej wskazanej ustawy utrzymał w mocy decyzję Pełnomocnika do spraw Ochrony Informacji Niejawnych Komendanta Miejskiego Policji w S. nr [...] z dnia [...] maja 2015 r. o cofnięciu P. R. poświadczenia bezpieczeństwa o klauzuli "tajne", "poufne" i "zastrzeżone". Decyzje te stały się ostateczne w rozumieniu art. 16 Kpa, dlatego też organy Policji były nimi związane. W tym zakresie wskazać także należy, iż wniesione przez P. R. skargi od tych decyzji zostały wyrokami Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 24 listopada 2016 r. oddalone (sygn. akt: II SA/Wa 28/16 i II SA/Wa 29/16). Wyroki te nie są prawomocne.
Powyższa okoliczność – brak poświadczenia bezpieczeństwa w ocenie organu uniemożliwiał dalsze pełnienie przez policjanta, pozostającego od dnia [...] grudnia 2014 r. w dyspozycji Komendanta Miejskiego Policji w S., służby, co z kolei uzasadniało jego zwolnienie, z powołaniem się na interes służby. Była to jedyna przyczyna zwolnienia.
W rozpoznawanej sprawie istota zagadnienia sprowadza się do wyjaśnienia i udzielenia odpowiedzi na pytanie, czy w aktualnym stanie faktycznym, skarżący może pełnić służbę w Policji i czy nie przeciwstawia się temu "ważny interes służby".
W pierwszej kolejności wskazać na przepis art. 25 ust. 1 ustawy o Policji oraz na treść art. 21 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy o ochronie informacji niejawnych. Treść tych przepisów jednoznacznie uniemożliwia pełnienia służby przez policjanta, który nie legitymuje się dostępem do informacji niejawnych o klauzuli co najmniej "poufne".
Skarżący nie legitymując się żadnym poświadczeniem bezpieczeństwa. Nie może zatem pełnić służby w Policji, ani na stanowisku równorzędnym do zajmowanego przed przeniesieniem do dyspozycji, ani na żadnym innym, skoro wszystkie stanowiska związane ze służbą w Policji wymagają posiadania uprawnień do dostępu do informacji niejawnych. Inaczej mówiąc posiadanie certyfikatu bezpieczeństwa osobowego jest niezbędne do wykonywania przez funkcjonariusza zadań i czynności służbowych. Z tych też względów ważny interes służby przemawia niewątpliwie za zwolnieniem skarżącego z tej służby, której de facto pełnić realnie nie może.
Przesłanki, dla których cofnięto skarżącemu poświadczenie bezpieczeństwa "tajne", "poufne" oraz "zastrzeżone" oraz dla których odmówiono wydania poświadczenie bezpieczeństwa "ściśle tajne" pozostają zarówno poza sferą ocenną niniejszego postępowania administracyjnego w przedmiocie zwolnienia ze służby w Policji oraz poza sferą ocenną niniejszego postępowania przez Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie, kontrolującym zasadność rozkazu o zwolnieniu z Policji.
Zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, decydujący o zasadności zastosowania wobec skarżącego art. 41 ust. 2 pkt 5) ustawy pragmatycznej, jest zawarty w wyżej wskazanych przepisach ustaw (art. 25 ust. 1 ustawy o Policji oraz art. 21 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy o ochronie informacji niejawnych), wymóg pełnienia służby w Policji przez osoby legitymujące się dostępem do informacji niejawnych o klauzuli "poufne" lub wyższej.
Zagadnienie to zostało uregulowane ustawą.
Dlatego również analizowanie czy taki wymóg istnieje w przepisach wewnętrznych Miejskiej Komendy Policji w S., na co powołuje się skarżący, nie może mieć w sprawie żadnego znaczenia.
Bez znaczenia jest także akcentowana przez skarżącego, okoliczność, dobrze pełnionej przez niego służby, otrzymanych wyróżnień, wyższego wykształcenia, w tym wykształcenia policyjnego itp. Nie ma tu także żadnego znaczenia okoliczność uniewinnienia skarżącego w postepowaniu dyscyplinarnym (wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 28 stycznia 2016 r. sygn. akt III SA/Gd 840/15) oraz umorzenie postępowania karnego w fazie in rem o sygn. akt [...]. Bowiem to nie te okoliczności wypełniły przesłankę "ważnego interesu służby", lecz brak możliwości jej pełnienia z uwagi na brak certyfikatów bezpieczeństwa. Na podkreślenie zasługuje także okoliczność, że od dłuższego czasu, to jest od dnia [...] grudnia 2014 r. skarżący nie wykonuje faktycznie żadnych czynności służbowych, w związku z pozostawaniem w dyspozycji.
Trafnie zauważa organ w odpowiedzi na skargę, iż tezy składanych przez skarżącego wniosków dowodowych są nieprzydatne do ustalenia czy interes służby pozwala na to, aby służbę pełniła osoba, która nie daje rękojmi zachowania tajemnicy prawnie chronionej – nie posiada certyfikatów poświadczenia bezpieczeństwa. Ta uwaga ma także zastosowanie do wniosków dowodowych złożonych w skardze.
Uwzględniając powyższe, uznać należy, że organ prawidłowo przyjął, że w okolicznościach przedmiotowej sprawy należy dać prymat interesowi społecznemu przed słusznym interesem skarżącego.
Dodać ponadto trzeba, że przed podjęciem decyzji organ zasięgnął opinii organizacji zakładowej związku zawodowego policjantów, do czego zobowiązuje go przepis art. 43 ust. 3 ustawy o Policji. Jednakże opinia ta nie jest dla organu wiążąca.
Skarżący nie został przesłuchany w charakterze strony w postępowaniu administracyjnym. Jednakże okoliczność ta w żaden sposób nie może wpłynąć na prawidłowość podjętych przez organy obu instancji rozstrzygnięć, albowiem nie sposób postawić tezę dowodową, iż przesłuchanie takie mogło by spowodować uznanie, iż skarżący, w brew ostatecznym decyzjom Prezesa Rady Ministrów z dnia [...] października 2015 r., posiadał w dacie wydania rozkazu zwolnienia ze służby ([...] luty 2016 r.) ważne certyfikaty poświadczenia bezpieczeństwa.
Jedną z zasad postępowania administracyjnego jest wnikliwe i szybkie działanie, przy posłużeniu się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do załatwienia sprawy (art. 12 Kpa). Dlatego, skoro istota niniejszej sprawy sprowadzała się do subsumpcji art. 41 ust. 2 pkt 5) ustawy o Policji w związku z art. 25 ust. 1 ustawy o Policji oraz art. 21 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy o ochronie informacji niejawnych z ostatecznymi decyzjami Prezesa Rady Ministrów z dnia [...] października 2015 r. w przedmiocie poświadczeń bezpieczeństwa i oceny skutku tych decyzji dla interesu służby, to zbędne było przeprowadzanie dowodów bezpośrednio z tymi przesłankami niezwiązanych, na które to dowody licznie powoływał się skarżący w postepowaniu administracyjnym.
Oceniając legalność zaskarżonej decyzji zważyć również trzeba, iż organ prawidłowo uznał, że w przedmiotowej sprawie nie zaistniała inna przyczyna zwolnienia, niż ta o której mowa w art. 41 ust. 2 pkt 5) ustawy o Policji. Zgodnie z tezą wyroku WSA w Warszawie z dnia 21 grudnia 2006 r. sygn.. akt II SA/Wa 927/06 - W tym trybie można zwolnić policjanta ze służby tylko wtedy, gdy wymaga tego ważny interes służby, a zwolnić go nie można z innej przesłanki obligatoryjnej lub fakultatywnej, określonej w ustawie o Policji. Przesłanka wystąpienia "ważnego interesu służby" winna być oceniana indywidualnie w każdej sprawie w odniesieniu do konkretnego policjanta.
W skardze zarzucono także naruszenie art. 108 Kpa. Jedną z przesłanek nadania decyzji nieostatecznej rygoru natychmiastowej wykonalności jest "niezbędność" niezwłocznego wdrożenia danej decyzji w życie. Zauważyć przy tym należy, że odwołując się do pojęcia "niezbędności", czy niezwłocznego działania, ustawodawca uznaje, że może to nastąpić w takim przypadku, w którym nie można się obejść w danym czasie i w istniejącej sytuacji bez wykonania praw lub obowiązków, o których rozstrzyga się w decyzji, ponieważ zwłoka w ich wykonaniu zagraża dobrom chronionym, określonym w art. 108 § 1 Kpa.
W niniejszym przypadku takim chronionym dobrem, o którym mowa we wskazanym wyżej przepisie, jest interes społeczny wyrażający się szczególnymi zadaniami Policji, mającymi wpływ na bezpieczeństwo i porządek publiczny, które to zadania mogą być wykonywane jedynie przez osoby spełniające warunki określone przepisami ustawy o Policji. Natomiast właściwa realizacja zadań i czynności służbowych powierzonych do wykonania policjantom jest niezbędna w celu uzyskiwania pożądanych wyników z punktu widzenia ustawowych zadań Policji. W niniejszej zaś sprawie brak poświadczenia bezpieczeństwa uniemożliwił skarżącemu dalsze pełnienie służby, a zważywszy, że obowiązków służbowych nie wykonuje już od długiego czasu, niezbędnym stało się jak najszybsze zwolnienie go z szeregów Policji. Stąd zarzut naruszenia powyższego przepisu należy uznać za nieuzasadniony.
W tym stanie rzeczy, oceniając, że zarzuty podniesione w skardze są nieuprawnione, a zaskarżona decyzja odpowiada prawu, na mocy art. 151 w zw. z art. 132 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło