II SA/Wa 1137/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Kube po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 9 sierpnia 2006 r. sprawy ze skargi J. W. na decyzję Prezesa Rady Ministrów z dnia [...] maja 2006 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania renty specjalnej 1) stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji, 2) stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości do czasu uprawomocnienia się wyroku. Prezes Rady Ministrów decyzją z dnia [...] maja 2006 r. nr [...], po rozpatrzeniu wniosku J. W. o ponowne rozpatrzenie sprawy na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa, utrzymał w mocy wcześniejszą decyzję z dnia [...] kwietnia 2006 r. [...], o odmowie przyznania renty specjalnej wydaną na podstawie art. 82 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (tekst jednolity Dz. U. z 2004 r., nr 39, poz. 353 ze zm.). W dniu 8 stycznia 2006 r. J. W. skierował do Premiera Rady Ministrów RP wniosek (uzupełniony pismami z dnia 5 lutego 2006 r., 19 lutego 2006 r. i 7 marca 2006 r.) o przyznanie emerytury specjalnej. We wniosku wskazał, że od 1972 r. posiada trzecią grupę inwalidzką na stałe. W 2001 r. rozpoznano u niego chorobę pod nazwą [...], która powoduje u niego utratę wzroku. W związku z tą nieuleczalną chorobą wielokrotnie przebywał w szpitalach na oddziałach neurologicznym i okulistycznym. Podał, że obecnie jest członkiem Polskiego Związku Niewidomych oraz uznany jest za osobę niepełnosprawną, niezdolną do pracy i samodzielnej egzystencji. Dwukrotnie wyjeżdżał do USA. W roku 1999 r. powrócił do kraju po 10 letniej nieobecności. Po powrocie nie mógł znaleźć pracy. Organy ZUS odmówiły mu przyznania renty ustawowej, a Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych decyzją z dnia [...] grudnia 2005 r. nie przyznał mu świadczenia w drodze wyjątku. Obecnie otrzymuje pomoc finansową z Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w L. w wysokości od 50 do 200 zł. miesięcznie. Wraz z żoną pozostaje bez pracy, prawa do zasiłku dla bezrobotnych i bez środków do życia i perspektyw na przyszłość. [...] Uzasadniając odmowę przyznania renty specjalnej organ zwrócił uwagę, że przepis art. 82 ust. 1 ustawy o emeryturach i rentach (...) ma charakter uznaniowy, bowiem jego treść stanowi, że Prezes Rady Ministrów w szczególnie uzasadnionych przypadkach może przyznać emeryturę lub rentę na warunkach i w wysokości innej niż określone w tej ustawie. Wskazano, że świadczenie specjalne z tego przepisu może być przyznane osobie znajdującej się w trudnej sytuacji bytowej, niezdolnej do pracy z uwagi na wiek lub stan zdrowia, o ile wystąpią też inne okoliczności, wskazujące na jej szczególny charakter. Przykładowo wymieniono wybitne zasługi wnioskodawcy w jakiejś dziedzinie np. dla kultury lub rozwoju sportu lub szczególne zdarzenia losowe. Organ, rozpatrując złożony przez J. W. wniosek stwierdził, że brak jest podstaw do przyznania wnioskodawcy renty specjalnej. W skardze do Sądu skarżący zakwestionował decyzję Prezesa Rady Ministrów z dnia [...] maja 2006 r. nr [...]. Zwrócił uwagę że pomimo niepełnosprawności oraz ciężkich warunków socjalno-bytowych prowadzi działalność kulturalną zarówno na rzecz dzieci i młodzieży jak i osób niepełnoprawnych. W jego ocenie fakt ten powinien być zauważony, a on otoczony pomocą. Wskazał także, że obecnie nie ma żadnych dochodów. Podniósł, że jego staż ubezpieczeniowy wynosi 23 lata, a do uzyskania renty na zasadach ustawowych zabrakło mu 22 miesiące. W odpowiedzi na skargę pełnomocnik organu wniósł o jej oddalenie nie znajdując podstaw do zmiany zajętego w zaskarżonej decyzji stanowiska. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył co następuje: Na wstępie należy stwierdzić, że Sąd rozpoznawał sprawę w trybie uproszczonym w związku z zaistnieniem przesłanek z art. 119 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Zgodnie z brzmieniem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej i to z przepisami obowiązującymi w dacie jej wydania. Skarga analizowana pod tym kątem zasługuje na uwzględnienie, ale z powodów całkowicie odmiennych, aniżeli podnosi skarżący. Zezwala na to treść art. 134 § 1 powołanej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, a mianowicie Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany granicami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Zgodnie z art. 63 § 3 kpa podanie, także wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy czy też odwołanie, wniesione pisemnie (ustnie do protokołu) powinno być podpisane przez wnoszącego. Podpis warunkuje, że żądanie pochodzi od osoby określonej jako wnosząca podanie. Brak podpisu strony, gdy nie zostanie usunięty uniemożliwia wywołanie skutku prawnego wniesionego podania, tj. w przypadku odwołania czy też wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy niemożność jego rozpoznania. Tę ostatnią problematykę reguluje art. 64 § 2 kpa stanowiący, że jeżeli podanie nie czyni zadość wymaganiom ustalonym w przepisach prawa należy wezwać wnoszącego do usunięcia braków w terminie 7 dni z pouczeniem, że nieusunięcie tych braków spowoduje pozostawienie podania (odwołania) bez rozpoznania. W rozpatrywanej sprawie pismo datowane 19 kwietnia 2006 r. stanowiące wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy nie zawiera podpisu strony. Mimo to organ właściwy do rozpatrzenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy nie wezwał strony, pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania (art. 64 § 2 kpa), do uzupełnienia braku i wniosek powyższy rozpoznał, mimo że nie wywoływał on skutków prawnych. W konkluzji stwierdzić należy, że zaskarżona decyzja została wydana z rażącym naruszeniem prawa skutkującym stwierdzeniem jej nieważności (art. 156 § 1 pkt 2 kpa). Z uwagi na powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z art. 156 § 1 pkt 2 kpa, orzekł, jak w pkt 1 sentencji. O wykonalności wyroku orzeczono w oparciu o art. 152 powołanej ustawy.