II SA/Wa 1141/17

PostanowienieWSA w Warszawie2017-09-28

Skład orzekający: Joanna Kube, Janusz Walawski, Przemysław Szustakiewicz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy istnieją podstawy do wyłączenia sędziów od orzekania w sprawie ze względu na ich rzekomą stronniczość wynikającą z wcześniejszych rozstrzygnięć, które nie odpowiadały oczekiwaniom strony?
Ratio decidendi
Wniosek o wyłączenie sędziego musi być oparty na konkretnych okolicznościach wskazujących na brak bezstronności, a nie jedynie na subiektywnym przekonaniu strony o stronniczości sędziego wynikającym z niekorzystnych dla niej rozstrzygnięć w innych sprawach. Sędziowie zostali wyłączeni od orzekania w sprawie, ponieważ nie wskazano konkretnych okoliczności uzasadniających wątpliwości co do ich bezstronności, a sami sędziowie złożyli oświadczenia o braku takich przesłanek. Postępowanie w przedmiocie wyłączenia sędziego, który przeszedł w stan spoczynku, zostało umorzone.
Stan faktyczny
Strona Z.A. złożyła wniosek o wyłączenie sędziów Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie od orzekania w sprawie dotyczącej postanowienia Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych. Jako przyczynę wniosku wskazała rzekome emocjonalne zaangażowanie sędziów w propagowanie rozwiązań pożądanych przez episkopat, co miało prowadzić do braku obiektywizmu w sprawach związanych z ochroną danych osobowych przetwarzanych przez Kościół. Sędziowie, których dotyczył wniosek, złożyli oświadczenia o braku przesłanek do ich wyłączenia. Sędzia Ewa Grochowska-Jung przeszła w stan spoczynku.
Rozstrzygnięcie
1. Oddalono wniosek Z.A. o wyłączenie sędziów Stanisława Marka Pietrasa i Andrzeja Góraja. 2. Umorzono postępowanie z wniosku o wyłączenie sędziego Ewy Grochowskiej-Jung.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Kube (spr.) Sędzia WSA Janusz Walawski Sędzia WSA Przemysław Szustakiewicz po rozpoznaniu w dniu 28 września 2017r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku Z.A. o wyłączenie sędziów Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie w osobach: Stanisława Marka Pietrasa, Andrzeja Góraja i Ewy Grochowskej-Jung od orzekania w sprawie II SA/Wa 1141/17 ze skargi Z.A. na postanowienie Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych z dnia [...] maja 2017 r. nr [...] w przedmiocie odmowy sprostowania decyzji postanawia 1. oddalić wniosek Z.A. o wyłączenie sędziów Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie: Stanisława Marka Pietrasa oraz Andrzeja Góraja od orzekania w sprawie, 2. umorzyć postępowanie z wniosku o wyłączenie sędziego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Ewy Grochowskiej-Jung. Pismem z dnia [...] czerwca 2017 r. Z.A. złożyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosek o wyłączenie sędziów Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie w osobach: Stanisława Marka Pietrasa, Andrzeja Góraja i Ewy Grochowskiej-Jung od rozpoznania niniejszej sprawy. W uzasadnieniu wniosku wskazała, że zarzuty podważające bezstronność wskazanych sędziów nie wynikają z rozstrzygnięć, których zasadność kwestionują skargi kasacyjne złożone od: a) wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 30 listopada 2016 r. sygn. akt II SA/Wa 1125/16 (skład orzekający: sędzia WSA Ewa Grochowska-Jung, sędzia WSA Maria Werpachowska, sędzia WSA Stanisław Marek Pietras) oddalającego skargę Z.A. na postanowienie Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych (GIODO) z dnia [...] kwietnia 2016 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uwzględnienia wniosku o sprostowanie decyzji GIODO z dnia [...] czerwca 2015 r. nr [...] nakazującej Proboszczowi Rzymskokatolickiej Parafii pw. [...] w [...] przywrócenie stanu zgodnego z prawem poprzez uaktualnienie danych osobowych skarżącej polegające na naniesieniu w księdze chrztu adnotacji o treści zgodnej z jej żądaniem zawartym w "Oświadczeniu woli" z dnia [...] października 2014 r., b) wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 26 stycznia 2017 r. sygn. akt II SA/Wa 1843/16 (skład orzekający: sędzia WSA Andrzej Góraj, sędzia WSA Grochowska-Jung, sędzia WSA Stanisław Marek Pietras) oddalającego skargę Z.A. na decyzję GIODO z dnia [...] sierpnia 2016 r. nr [...] w przedmiocie przetwarzania danych osobowych. Zaznaczyła, że są one związane z formułowaniem przez powyższych sędziów ocen i wniosków na podstawie emocjonalnego, osobistego zaangażowania w propagowanie rozwiązań pożądanych przez episkopat, co wyklucza obiektywizm w postępowaniach związanych z ochroną danych osobowych przetwarzanych przez Kościół. Potwierdzają to wypowiedzi sędziego Stanisława Marka Pietrasa, a także przykłady ocen i wniosków z pisemnego uzasadnienia wyroku w sprawie o sygn. akt II SA/Wa 1843/16. W dniu 27 września 2017 r. sędzia WSA Stanisław Marek Pietras złożył pisemne oświadczenie, że po jego stronie nie zachodzą przesłanki przewidziane w art. 18 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.); zwanej dalej P.p.s.a., wyłączające go od rozpoznania sprawy oraz że nie istnieją także inne okoliczności, które mogłyby wywołać uzasadnione wątpliwości co do jego bezstronności w tej sprawie (art. 19 P.p.s.a.). Następnie sędzia WSA Andrzej Góraj w oświadczeniu z dnia 20 września 2017 r. wskazał, że po jego stronie nie zachodzą przesłanki przewidziane w art. 18 § 1 P.p.s.a., wyłączające go od rozpoznania sprawy oraz że nie istnieją także inne okoliczności, które mogłyby wywołać uzasadnione wątpliwości co do jego bezstronności w tej sprawie (art. 19 P.p.s.a.). Wskazane wyżej oświadczenia zostały dołączone do akt sprawy. Sędzia WSA Ewa Grochowska-Jung nie złożyła oświadczenia w związku z przejściem w stan spoczynku. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 19 P.p.s.a., sąd wyłącza sędziego na jego żądanie lub na wniosek strony, jeżeli istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności w danej sprawie. Zgodnie z art. 20 § 1 i § 2 P.p.s.a. wniosek o wyłączenie sędziego strona zgłasza na piśmie lub ustnie do protokołu posiedzenia w sądzie, w którym sprawa się toczy, uprawdopodabniając przyczyny wyłączenia. Niezależnie od powyższego, na mocy art. 18 § 1 P.p.s.a. sędzia jest wyłączony z mocy samej ustawy w sprawach: 1) w których jest stroną lub pozostaje z jedną z nich w takim stosunku prawnym, że wynik sprawy oddziałuje na jego prawa lub obowiązki; 2) swojego małżonka, krewnych lub powinowatych w linii prostej, krewnych bocznych do czwartego stopnia i powinowatych bocznych do drugiego stopnia; 3) osób związanych z nim z tytułu przysposobienia, opieki lub kurateli; 4) w których był lub jest jeszcze pełnomocnikiem jednej ze stron; 5) w których świadczył usługi prawne na rzecz jednej ze stron lub jakiekolwiek inne usługi związane ze sprawą; 6) w których brał udział w wydaniu zaskarżonego orzeczenia, jak też w sprawach o ważność aktu prawnego z jego udziałem sporządzonego lub przez niego rozpoznanego oraz w sprawach, w których występował jako prokurator; 6a) dotyczących skargi na decyzję lub postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty wydanych w postępowaniu administracyjnym nadzwyczajnym, jeżeli w prowadzonym wcześniej postępowaniu sądowoadministracyjnym dotyczącym kontroli legalności decyzji albo postanowienia wydanych w postępowaniu administracyjnym zwyczajnym, brał udział w wydaniu wyroku lub postanowienia kończącego postępowanie w sprawie; 7) w których brał udział w rozstrzyganiu sprawy w organach administracji publicznej. Z.A. przyczyn wyłączenia sędziów od rozpoznania niniejszej sprawy upatruje w ich bezstronności przejawiającej się w emocjonalnym zaangażowaniu, jak to określiła "w ochronę dobrego samopoczucia episkopatu, nazywanego też "autonomią Kościoła", skutkujące ocenami i wnioskami obrażającymi zasady logiki". Zdaniem skarżącej sposób formułowania ocen i wniosków przez sędziów w sprawach II SA/Wa 1125/16 i II SA/Wa 1843/16 dyskwalifikuje ich jako obiektywnych sędziów w niniejszej sprawie. Jednak podstawą wyłączenia sędziego nie może być jedynie twierdzenie skarżącej, że dany sędzia wykazuje stronniczość – konieczne jest wskazanie konkretnych okoliczności, czy to określonych enumeratywnie w art. 18 P.p.s.a., czy też innych, z których wynika, że istnieją wątpliwości co do bezstronności sędziego, lub też wykazanie wystąpienia jednej z przyczyn (zob. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 maja 2008 r., sygn. akt I OZ 328/08, orzeczenia.nsa.gov.pl). Okoliczność mogąca wywołać uzasadnioną wątpliwość co do bezstronności sędziego w danej sprawie musi faktycznie wystąpić oraz być uzasadniona, co się wiąże z przedstawieniem odpowiedniej argumentacji. Jak podkreśla się w literaturze prawniczej, nie jest również wystarczająca sama podejrzliwość strony, bądź utrata wiary w bezstronność sędziego wynikająca z bliżej nieokreślonych powodów (zob. R. Hauser, M. Wierzbowski (red.), Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, komentarz do art. 20, Legalis). Okoliczności wskazywane przez skarżącą we wniosku o wyłączenie sędziów mają – w ocenie Sądu – taki właśnie niesprecyzowany charakter, a więc nie mogły zasługiwać na uwzględnienie. W przekonaniu Sądu, niedopuszczalne byłoby wyłączenie sędziego tylko z tej przyczyny, że w innych sprawach wydawał wyroki, z którymi skarżąca się nie zgadza. Fakt, że sędzia prezentuje w innych orzeczeniach stanowisko prawne niekorzystne dla strony, czy wydaje odmienne z jej oczekiwaniami rozstrzygnięcia, nie stanowi podstawy wyłączenia sędziego i taka sytuacja nie może być oceniana, jako okoliczność mogąca wywołać wątpliwość, co do bezstronności sędziego w danej sprawie. Sąd badając wniosek o wyłączenie sędziego wyłącznie ocenia, czy obiektywnie zachodzi w sprawie którakolwiek z okoliczności wymienionych w art. 18 lub art. 19 P.p.s.a. Sąd wziął także pod uwagę, że sędziowie, których wyłączenia zażądano, złożyli na piśmie oświadczenia, że w niniejszej sprawie nie zachodzą okoliczności wymienione w art. 18 P.p.s.a., ani inne tego rodzaju, że mogłyby wywołać wątpliwości co do ich bezstronności (art. 19 P.p.s.a.). Wspomnieć należy więc, że w orzecznictwie utrwalony jest pogląd, który Sąd w niniejszej sprawie przyjmuje, iż "autorytet moralny sędziego przemawia za wiarygodnością złożonego wyjaśnienia" (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 25 sierpnia 1971 r., sygn. akt I CZ 121/71, OSN 1972, poz. 55). Wobec tego brak jest podstaw, by negować złożone przez sędziów w niniejszej sprawie oświadczenia, tym bardziej, że – jak to już wykazano – zarzuty skarżącej nie były poparte przekonującą argumentacją istotną w sprawie. Należy też wskazać, że wyłączenie sędziego, o którym mowa w art. 19 P.p.s.a., ma zapewnić obiektywizm sądu i nie może być traktowane jako możliwość eliminowania w postępowaniu sędziów, których strona uznaje za nieodpowiadających subiektywnemu pojmowaniu jej interesów (por. Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 22 lutego 2008 r., sygn. akt II FZ 60/08, opubl. ONSAiWSA z 2008 r. Nr 6, poz. 97). Reasumując, Sąd doszedł do przekonania, że skarżąca nie wskazała, ani nie uprawdopodobniła, że zachodzi którakolwiek z przesłanek wymienionych w art. 18 P.p.s.a. Ponadto podniesione we wniosku argumenty w żaden sposób nie uprawdopodobniają również, że można mówić o okoliczności tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do bezstronności, któregokolwiek z sędziów objętych wnioskiem w rozpoznawanej sprawie (art. 19 P.p.s.a.). W tym stanie rzeczy wniosek o wyłączenie sędziów Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie: Stanisława Marka Pietrasa i Andrzeja Góraja od rozpoznania niniejszej sprawy jako bezzasadny podlegał oddaleniu, o czym na podstawie art. 22 § 1 i § 2 P.p.s.a. orzeczono jak w punkcie pierwszym sentencji postanowienia. Orzeczenie w punkcie drugim sentencji orzeczenia wynika z faktu, że sędzia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Ewa Grochowska-Jung przeszła w stan spoczynku. W związku z tym, postępowanie z wniosku o jej wyłączenie należało, na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 i § 2, umorzyć jako bezprzedmiotowe. Z tych też względów orzeczono jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło