II SA/Wa 1142/18
WyrokWSA w Warszawie2019-02-04
Skład orzekający: Andrzej Góraj, Iwona Maciejuk, Konrad Łukaszewicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Centralna Komisja do Spraw Stopni i Tytułów, utrzymując w mocy uchwałę Rady Wydziału odmawiającą nadania stopnia doktora habilitowanego, naruszyła przepisy prawa materialnego i procesowego, w szczególności poprzez niewłaściwe zastosowanie przepisów ustawy o stopniach naukowych i Kodeksu postępowania administracyjnego, a także poprzez brak oceny rzetelności recenzji?Ratio decidendi
Sąd administracyjny nie jest uprawniony do merytorycznej oceny recenzji stanowiących podstawę decyzji Centralnej Komisji ani do oceny dorobku naukowego kandydata. Kontrola sądu ogranicza się do badania legalności postępowania, a nie jego merytorycznej zasadności. Specyfika postępowania przed Centralną Komisją, w tym tajne głosowanie, uzasadnia ograniczone uzasadnienie decyzji i zawężony zakres kontroli sądowej. Organ odwoławczy prawidłowo ocenił, że zarzuty skargi nie miały podstaw prawnych, a postępowanie zostało przeprowadzone zgodnie z obowiązującymi przepisami.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi M. L. na decyzję Centralnej Komisji do Spraw Stopni i Tytułów, która utrzymała w mocy uchwałę Rady Wydziału odmawiającą nadania stopnia doktora habilitowanego. Skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego, w tym niewłaściwe zastosowanie przepisów ustawy o stopniach naukowych i KPA, brak oceny rzetelności recenzji oraz prowadzenie postępowania na podstawie przepisów spoza hierarchicznego systemu źródeł prawa. Sąd oddalił skargę, uznając decyzję organu za zgodną z prawem.Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Góraj (spr.), Sędzia WSA Iwona Maciejuk, Sędzia WSA Konrad Łukaszewicz, Protokolant referent stażysta Paulina Okrój, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 lutego 2019 r. sprawy ze skargi M. L. na decyzję Centralnej Komisji do Spraw Stopni i Tytułów z dnia [...] marca 2018 r. nr [...] w przedmiocie odmowy nadania stopnia doktora habilitowanego - oddala skargę -
Decyzją z dnia [...] marca 2018r. Centralna Komisja do Spraw Stopni i Tytułów, po rozpatrzeniu odwołania M. L. od uchwały Rady Wydziału [...] w [...], odmawiającej nadania stopnia naukowego doktora habilitowanego w dziedzinie nauk [...] w dyscyplinie [...], utrzymała w mocy zaskarżoną uchwałę.
W uzasadnieniu decyzji wyjaśniono, że Sekcja [...] w niniejszej sprawie obradowała na posiedzeniu w dniu [...] marca 2018 r. Po zapoznaniu się z odwołaniem od uchwały ww. Rady Wydziału odmawiającej nadania stopnia doktora habilitowanego, po wysłuchaniu dwóch negatywnych opinii recenzentów Centralnej Komisji oraz po przeprowadzeniu dyskusji, Sekcja w tajnym głosowaniu wypowiedziała się przeciw wnioskowi o uchylenie zaskarżonej uchwały Rady Wydziału, której dotyczy odwołanie (wynik głosowania: za uchyleniem uchwały - 0 głosów, przeciw - 33 głosy, wstrzymujących się - 0 głosów).
Prezydium Centralnej Komisji w dniu [...] marca 2018 r., po zapoznaniu się ze stanowiskiem Sekcji w rozpatrywanej sprawie postanowiło w głosowaniu tajnym utrzymać w mocy zaskarżoną uchwałę (wynik głosowania: za uchyleniem uchwały - 0 głosów, przeciw - 11 głosów, wstrzymujących się - 0 głosów).
Wyjaśniono także, że Sekcja [...] oraz Prezydium Centralnej Komisji, po przeprowadzeniu analizy przebiegu postępowania habilitacyjnego oraz treści wniesionego odwołania, po zapoznaniu się z dwoma negatywnymi opiniami recenzentów Centralnej Komisji w niniejszej sprawie uznała wniesione odwołanie za niezasadne. Główne argumenty, które wpłynęły na podjęcie takiej decyzji były następujące:
• Rada Wydziału miała formalne i merytoryczne kompetencje do przeprowadzenia postępowania o nadanie stopnia doktora habilitowanego,
• postępowanie habilitacyjne przebiegło zgodnie z obowiązującym prawem,
• komisja habilitacyjna działała zgodnie z prawem, nie naruszając art. 30 i art. 40 Konstytucji RP; art. 6, art. 97 § 1 pkt. 4, art. 102, art. 107 § 3 K.P.A; art 18 a ust. 2, ust. 4, ust. 6, ust. 7, ust. 8, ust. 10 ustawy z dnia 14 marca 2003 r. o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki,
• recenzenci byli kompetentni, opracowali swoje recenzje w sposób rzetelny, ich opinie zostały sformułowane w sposób wyważony. Sformułowanie negatywnej oceny nie może być traktowane jako pomówienie,
• postawione w odwołaniu zarzuty nie znajdują potwierdzenia w stanie faktycznym i prawnym sprawy,
• zarzuty postawione Radzie Wydziału w odwołaniu dr M. L., tj.: naruszenie zasad praworządności, uczciwości i sprawiedliwości proceduralnej; naruszenie zasad rzetelnego procesu; naruszenie gwarancji prawnych zapobiegających arbitralności działań organów; naruszenie art. 18 a ust. 2, ust. 4, ust. 6, ust. 7, ust. 8, ust. 10, ust. 11 ustawy o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz 0 stopniach i tytule w zakresie sztuki; naruszenie art. 97 § 1 pkt. 4, art. 102, art. 107 § 3 K.P.A.; naruszenie zasady domniemania niewinności M. L. (art. 40 Konstytucji RP w powiązaniu z art. 6 K.P.A.); naruszenie godności osobistej M. L. (art. 30 Konstytucji RP w powiązaniu z art. 6 K.P.A.), nie mają prawnego i merytorycznego uzasadnienia.
Podkreślono też, iż Sekcja [...] powołała dwoje Recenzentów do merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy. Obie recenzje były negatywne. Przedstawiono treść recenzji na posiedzeniu Sekcji. Wynik głosowania był negatywny. Prezydium Komisji po zapoznaniu się z materiałami podzieliło stanowisko Sekcji i odmówiło poparcia odwołania.
Odwołanie w ocenie organu odwoławczego nie wniosło żadnych nowych informacji merytorycznych, dlatego uznano je za nieuzasadnione. Centralna Komisja, biorąc powyższe pod uwagę nie przychyliła się do wniosku Odwołującej i postanowiła uchwałę Rady Wydziału odmawiającą nadania stopnia doktora habilitowanego utrzymać w mocy.
Uwypuklono także, iż zgodnie z ugruntowanym orzecznictwem Naczelnego Sądu Administracyjnego, decyzje Centralnej Komisji to decyzje organu kolegialnego, które stanowią podsumowanie postępowania mającego charakter niejawny i zapadają w głosowaniu tajnym (art. 20 ust. 1 ustawy oraz § 7 ust. 2 statutu). Dlatego też brak przedstawienia szczegółowych motywów podjęcia takiej decyzji, z uwagi na specyfikę tego rodzaju rozstrzygnięcia, nie może być uznany za naruszenie prawa dające podstawę do uwzględnienia skargi (wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie w sprawie sygn. akt: I SA/WA 1292/07). W wyroku z dnia 26 kwietnia 1996 r.t sygn. akt: III ARN 86/95 Sąd Najwyższy podzielił stanowisko piśmiennictwa, że decyzje podejmowane w tajnym głosowaniu w ogóle nie mogą być merytorycznie uzasadnione, bo niemożliwe jest dotarcie nie tylko do rzeczywistych intencji głosujących, ale przede wszystkim do tego, jak kto głosował, bo właśnie tajność jest tu gwarancją wolności wyrażenia swego stanowiska i w takich wypadkach wszelka kontrola zewnętrzna (także sądowa) musi ograniczyć się do tego, czy zachowane były podstawowe reguły proceduralne. To stanowisko jest konsekwentnie utrzymywane w dotychczasowym orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego. W wyroku z dnia 7 października 1999 r. sygn. akt: I SA 813/99 (niepubi.) Naczelny Sąd Administracyjny potwierdził, że ograniczone uzasadnienie decyzji Centralnej Komisji nie stanowi naruszenia prawa, gdyż są to decyzje organu kolegialnego podejmowane w głosowaniu tajnym. Wyników zaś tajnego głosowania nie można przedstawić w formie uzasadnienia, o jakim mowa w art. 107 § 3 k.p.a. W tej sytuacji brak podstaw do przyjęcia, że decyzja, ze względu na swoją zwięzłość i brak ustosunkowania się do wszystkich istotnych kwestii, narusza art. 107 § 3 k.p.a.".
W niniejszym postępowaniu według organu zostały dochowane wymagania, jakie przewidują przepisy ww. ustawy z dnia 14 marca 2003 r. o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki, nie uchybiono także stosowanym odpowiednio przepisom Kodeksu postępowania administracyjnego. Organy orzekające w sprawie wnikliwie i wszechstronnie rozpatrzyły stan faktyczny sprawy oraz wyjaśniły motywy, jakimi się kierowały przy rozstrzyganiu sprawy. Uzasadniły przekonująco swoje stanowisko - nie naruszając przy tym granic swobodnej oceny dowodów - a wydana decyzja zawiera niezbędne elementy, o jakich mowa w art. 107 § 1 k.p.a. - z uwzględnieniem specyfiki postępowania.
Od powyższego rozstrzygnięcia skargę do tut. Sądu wywiodła M. L. Zaskarżonej decyzji zarzuciła:
- naruszenie przepisów prawa materialnego poprzez niewłaściwe zastosowanie art. 18a Ustawy z dnia 14 marca 2003 r. o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz stopniach i tytule w zakresie sztuki (Dz. U. z 2003 nr 65, poz 595 ze zm.) nazywanej dalej "ustawą o stopniach naukowych", w brzmieniu obowiązującym w toku postępowania habilitacyjnego oraz uregulowań ze Statutu Centralnej Komisji do Spraw Stopni i Tytułów
- naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, polegające na zebraniu, rozpatrzeniu oraz dokonaniu przez ten organ oceny materiału dowodowego wbrew regułom wynikającym z Ustawy o stopniach naukowych uzupełnionych stosownie regułami wynikającymi z kodeksu postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2013 r. poz. 267, zwanej dalej: KPA), w szczególności poprzez zaniechanie oceny zgodności z przepisami prawa recenzji (zgodnie z orzecznictwem traktowanej jako opinia biegłego) pomimo, iż wskazano w sposób wiarygodny, że zawierają one przekłamania. Najwyższy Sąd Administracyjny wyraźnie podkreśla, że nie jest merytoryczna oceną zwrócenie uwagi na przekłamania w recenzji, a brak uprawnienia do merytorycznej oceny recenzji przez Sąd lub Centralną Komisję nie dotyczy sytuacji, gdy recenzja w sposób pozamerytoryczny negatywnie naświetla wiedze, osiągnięcia lub dorobek habilitanta.
- naruszenie przepisów poprzez niewłaściwe zastosowanie art. 97 § 1 pkt 4 KPA i nie zawieszenie postępowania habilitacyjnego mimo wystąpienia w sprawie zagadnienia prejudycjalnego
- brak oceny rzetelności recenzji zarówno przez Radę Wydziału jak i przez Centralną Komisję. Ocena rzetelności recenzji jak zważył Najwyższy Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 26.4.2006 r. musi być dokonana zarówno przez Radę Wydziału, a przy odwołaniu również przez Centralną Komisję z powodu tego, że recenzent powoływany w postępowaniu o nadanie stopnia lub tytułu naukowego pełni rolę eksperta i specjalisty, a więc powinien być traktowany jako biegły w rozumieniu art. 84 § 1 KPA. Jego recenzja jest opinią specjalisty z danej dziedziny lub pokrewnej, którą zajmuje się kandydat do tytułu naukowego i jako taka, niewątpliwie musi podlegać wszechstronnej ocenie przy podejmowaniu uchwały (I OSK 1364/05).
- naruszenie zasady legalizmu, z którą związana jest zasada legalności poprzez prowadzenie postępowania habilitacyjnego na podstawie "przepisów" ustanowionych przez Przewodniczącego Komisji Habilitacyjnej oraz na podstawie "przepisów" z Komunikatu [...] - a więc prowadzenie postępowania habilitacyjnego nr [...] na podstawie "przepisów" spoza hierarchicznie uporządkowanego zamkniętego system źródeł prawa.
- naruszenie zasady legalności poprzez ocenianie przez recenzentów "dorobku naukowego" wybranego i wskazanego do oceny przez Przewodniczącego Komisji Habilitacyjnej, a nie osiągnięć naukowo-badawczych wskazanych w autoreferacie w pkt. 5 przez habilitantkę oraz wskazanego przez nią dorobku organizacyjnego, popularyzatorskiego i dydaktycznego
- naruszenie zasady legalności poprzez wyrażenie zgody przez Przewodniczącego Komisji Habilitacyjnej na prośbę Sekretarza Komisji Habilitacyjnej i Recenzenta Komisji habilitacyjnej na zastosowanie do oceny dokumentacji i osiągnięć habilitantki innego trybu niż ten zgodnie z którym został złożony wniosek, i zgodnie z którym zostało wszczęte w dniu [...].10.2013 r. postępowanie habilitacyjne
- brak legalności zaskarżonej Uchwały do Centralnej Komisji Uchwały nr [...] poprzez wydanie jej w toku trwającego postępowania prejudycjalnego
- brak legalności zaskarżonej w niniejszym piśmie decyzji poprzez wydanie jej w toku trwającego postępowania prejudycjalnego
W oparciu o powyższe zarzuty wniosła o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji administracyjnej i o zasądzenie od Centralnej Komisji ds. Stopni i tytułów zwrotu kosztów postępowania.
W uzasadnieniu skargo przedstawiono przebieg postępowania. Podkreślono, że w dniach pomiędzy 16.1.2014 a 25.2.2014 Przewodniczący komisji Habilitacyjnej [...] "rażąco naruszając prawo przekroczył Swoje kompetencje i bezprawnie wykonując niemalże kompetencje parlamentu rozpoczął stanowienie na potrzeby Komisji Habilitacyjnej [...] (dowód: załącznik nr 3 do "Protokołu z posiedzenia komisji habilitacyjnej(...)" zawierający "Przebieg procedery habilitacyjnej dokumentowany na bieżąco(...)" - nazywany w niniejszym piśmie "załącznikiem nr 3 PROTOKOŁU" - poniżej kopia Protokołu wskazująca, że maile członków i recenzentów komisji habilitacyjnej oraz nagrania z posiedzenia komisji habilitacyjnej stanowią integralną cześć protokołu - w załączniku maile połączone w jeden dokument noszą nazwę "Przebieg procedury habilitacyjnej dokumentowany na bieżąco w programie Dropbox (...) W dniach pomiędzy 16.1.2014 a 25.2.2014 Komisja Habilitacyjna rażąco naruszając zasadę legalizmu działała na podstawie "przepisów prawa" spoza hierarchicznie uporządkowanego zamkniętego system źródeł prawa tj. działała na podstawie "prawa ustanowionego przez Przewodniczącego Komisji Habilitacyjnej" oraz na podstawie "znalezionego w Internecie Komunikatu nr [...]" (dowód: załącznik nr 3 PROTOKOŁU oraz dowód: RECENZJA SUPRREZNZETA prof. Z. W. (str. Nr 2 recenzji)."
Skarżąca powołała też następujące okoliczności :
1. Dowód rażącego naruszenia prawa: mail recenzenta prof. N. z dnia [...].01.2014 rozpowszechniony do wszystkich członków komisji:
a. "Dziękuję bardzo za przekazane materiały przy pomocy Dropbox. Pobieżny przegląd wykazuje duża zgodność rozprawa habilitacyjną - pojawia się kolejny problem - czy mamy do czynienia z autopiagiatem (...) Pozdrawiam. E. N."
2. Dowód rażącego naruszenia prawa: kolejny mail recenzenta prof. N. z dnia [...].1.2014 rozpowszechniony do wszystkich członków komisji
a. "Zaryzykuję tezę - habilitantka wykonała duży projekt, jego fragmenty opublikowała wielokrotnie w różnych miejscach - dlatego teraz nie może udostępnić recenzentom treści tych publikacji."
3. Dowód rażącego naruszenia prawa: kolejny mail recenzenta prof. N. z dnia [...].1.2014 rozpowszechniony do wszystkich członków komisji
a. "zwracam się z uprzejmą prośbą o spowodowanie: dostarczenia przez Habilitantkę pełnych tekstów (...) 10 artykułów z autoreferatu. Mam również prośbę do Sekretarza Komisji o sprawdzenie czy możemy skorzystać z narzędzi informatycznych do porównania tekstu Rozprawy z wymienionymi wyżej 10 publikacjami pod kątem plagiatu. Pozdrawiam serdecznie E. N."
4. Dowód rażącego naruszenia prawa: mail przewodniczącego z dnia [...].1.2014 do członków komisji habilitacyjnej:
a. "Niniejszy mail jest związany z uwagami(...) prof. E. N. (...) przekazuję moje ustalenia (...) Proszę poprosić Habilitantkę o dostarczenie pełnych tekstów 10 publikacji wymienionych w autoreferacie - zgodnie z oczywistym życzeniem Recenzenta. Od siebie dodaję, zainspirowany uwagami prof. N.,(...) nie można nie zgodzić się z prof. N., patrząc na tytuły pierwszych 10 publikacji, że mogą mieć one związek z treścią rozprawy habilitacyjnej, którą Habilitantka uznaje jako swoje osiągnięcie naukowe. To wymaga dokładnego wyjaśnienia, stąd postulaty prof. N. uznaję w tej kwestii, jako w pełni uzasadnione."
5. Dowód rażącego naruszenia prawa: mail przewodniczącego z dnia [...].01.2014 r. do członków komisji habilitacyjnej
a. "...mam prośbę kierowana do wszystkich członków komisji, a w szczególności do pp. Recenzentów. Proszę dołożyć wszelkich starań i spróbować dotrzeć do publikacji 2,3,5,6,7 i 10, a następnie pójść tropem tezy postawionej przez prof. N., o nieuprawnionym wykorzystaniu wspomnianych publikacji w opracowanie monografii przedstawionej w dokumentacji Habilitantki jako osiągnięcie naukowe stanowiące podstawę do uzyskania stopnia dr habilitowanego"
6. Dowód rażącego naruszenia prawa przez przewodniczącego - poprze rozpowszechnianie nieprawdy o habilitantce, pomawianie o sfałszowanie dokumentacji, co też wcześniej zostało poczynione tymi samymi słowami w mailach rozesłanych przez Sekretarza do wszystkich członków Komisji Habilitacyjnej- 23" minuta nagrania posiedzenia komisji habilitacyjnej
a. "Szanowni państwo ja dodam następujące stwierdzanie, zresztą to nie było moje spostrzeżenie ale potwierdziłem. Mianowicie treść autoreferatu, który dostarczyła komisji habilitantka różni się moim zdaniem w sposób istotny z treścią autoreferatu zamieszczonego na stronie Centralnej Komisji."
W ocenie strony, w przedstawionym stanie faktycznym powstały 3 recenzje, o których nie można powiedzieć, że są niezależne. Wszystkie trzy zawierają pomówienie o autoplagiat i wszystkie 3 oceniają nie to, co do oceny przedstawiła kandydatka
Skarżąca podniosła także, że organ odwoławczy nie odniósł się do głównych zarzutów Skarżącej. Zamiast tego jako główny argument, który wpłynął na decyzję Organ Odwoławczy wskazał - "Rada Wydziału miała formalne i merytoryczne kompetencje do przeprowadzenia postępowania o nadanie stopnia doktora habilitowanego" - mimo, że zarzut wymagający takiego uzasadnienia nigdy nie padł.
Strona zwróciła też uwagę na stanowisko, "że brak uprawnienia do merytorycznej oceny recenzji przez Sąd lub Centralną Komisję nie dotyczy sytuacji, gdy recenzja w sposób pozamerytoryczny negatywnie naświetla wiedzę, osiągnięcia lub dorobek habilitanta. Sąd zwrócił również uwagę, że nie jest merytoryczna oceną zwrócenie uwagi na przekłamania w recenzji, tendencyjność i brak obiektywizmu (wyrok NSA z dnia 10.9.1998, wyrok NSA z dnia 27.9.2001 I SA 1223/00). Ocena rzetelności recenzji jak zważył Najwyższy Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 26.4.2006 r. musi być dokonana zarówno przez Radę Wydziału, a przy odwołaniu również przez Centralną Komisję z powodu tego, że recenzent powoływany w postępowaniu o nadanie stopnia lub tytułu naukowego pełni rolę eksperta i specjalisty, a więc powinien być traktowany jako biegły w rozumieniu art. 84 § 1 KPA. Jego recenzja jest opinią specjalisty z danej dziedziny lub pokrewnej, która zajmuje się kandydat do tytułu naukowego i jako taka, niewątpliwie musi podlegać wszechstronnej ocenie przy podejmowaniu uchwały (I OSK 1364/05). Najwyższy Sad Administracyjny zważył również iż okoliczność, że Centralna Komisja do Spraw Stopni i Tytułów podejmuje uchwałę w głosowaniu tajnym, stanowi utrudnienie w sporządzeniu uzasadnienia w pełni odpowiadającego wymogom określonym w przepisie art. 107 § 3 KPA. Nie oznacza to jednak, iż jest ona zwolniona od wszechstronnej oceny wszystkich zebranych w toku postępowania dowodów, zwłaszcza recenzji dotyczących dorobku naukowego i osiągnięć osoby ubiegającej się o przyznanie stopnia albo tytułu naukowego". Nawiązując do powyższego skarżąca przywołała też okoliczności, które w jej mniemaniu świadczą o tendencyjności i braku obiektywizmu recenzentów.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w skarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
zgodnie z treścią przepisu art.1 par. 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2018 r., poz.2107 z późn. zm.) Sąd Administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem skarżonej decyzji administracyjnej. Jest więc to kontrola legalności rozstrzygnięcia zapadłego w postępowaniu administracyjnym, z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i procesowym. Oceniając przedmiotową decyzję według powyższych kryteriów, uznać należało, iż nie narusza ona prawa.
Istota sprawy w niniejszym postępowaniu sprowadzała się do oceny tego, czy organ wydając skarżoną decyzję, poruszał się w granicach zakreślonych przez przepisy ustawy z 14 marca 2003 r. o stopniach naukowych (...).
W pierwszej kolejności należało zwrócić uwagę na zakres kontroli, do jakiej uprawniony jest Sąd administracyjny przy rozpoznawaniu spraw tego rodzaju. Kluczowe znaczenie dla tej problematyki, ma przepis art. 29 w/w ustawy. Zgodnie z jego brzmieniem, w postępowaniach dotyczących nadania stopnia doktora, i doktora habilitowanego, albo tytułu profesora, oraz nadania, ograniczenia, zawieszenia i pozbawienia uprawnienia do nadawania tych stopni w zakresie nieuregulowanym w ustawie, stosuje się odpowiednio przepisy K.p.a.
Kwestia rozumienia sformułowania "stosuje się odpowiednio", była wielokrotnie przedmiotem rozważań Sądów administracyjnych na kanwie spraw rozpoznawanych w oparciu o przepisy ustawy z 14 marca 2003r. o stopniach naukowych (...), i tak m.in. w uzasadnieniu wyroku z 7 września 2011r. wydanego w sprawie o sygn. akt I OSK 1078/11 Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że : " ograniczenie uzasadnienia decyzji Centralnej Komisji do Spraw Stopni i Tytułów wynikające z odpowiedniego stosowania przepisu art.107 par.3 K.p.a. nie stanowi naruszenia prawa. Komisja jest organem kolegialnym, rozstrzygnięcia podejmuje w głosowaniu tajnym, a zatem nie ma możliwości ustalenia powodów głosowania za utrzymaniem uchwały odmawiającej dopuszczenia do kolokwium habilitacyjnego".
W podobnym tonie wypowiedział się Naczelny Sąd Administracyjny w uzasadnieniu wyroku z 30 maja 2008r. wydanego w sprawie o sygn. akt I OSK 212/08 stwierdzając, że : "postępowanie w sprawach stopni i tytułu naukowego jest postępowaniem administracyjnym prowadzonym na podstawie odpowiednio stosowanych przepisów K.p.a. z odrębnościami wynikającymi z przepisów procesowych zamieszczonych w ustawie o stopniach naukowych (...). Postępowanie w sprawach o nadanie tytułu naukowego oraz stopni naukowych cechuje odrębność związana ze specyfiką tych spraw. Wynika stąd ograniczony zakres kontroli Sądu administracyjnego, który nie jest uprawniony do merytorycznej kontroli recenzji stanowiących podstawę decyzji Centralnej Komisji. Nie dokonuje także merytorycznej oceny dorobku naukowego osoby ubiegającej się o uzyskanie stopnia doktora habilitowanego oraz tego, czy rozprawa habilitacyjna kandydata, stanowiła znaczny wkład w rozwój określonej dyscypliny naukowej. Sad nie jest również uprawniony do rozwiązywania merytorycznych sporów powstałych w świecie nauki".
Odnośnie problematyki postępowania dowodowego wypowiedział się też Naczelny Sąd Administracyjny w uzasadnieniu wyroku z 27 października 2006 r. w sprawie o sygn. akt I OSK 192/06 wskazując, że : "artykuł 75 § 1 K.P.A. nie ma zastosowania w postępowaniu o nadaniu stopnia naukowego. W postępowaniu przed Centralną Komisją postępowanie dowodowe ogranicza się do uzyskania recenzji oraz stanowisk Sekcji".
Dla lepszego uwypuklenia specyfiki postępowania w sprawach dotyczących decyzji Centralnej Komisji, warto również przywołać tezę zawartą w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 30 marca 2009r. wydanego w sprawie o sygn. akt I OSK 1411/08 – "okoliczność, ze strona skarżąca uważa, iż recenzenci wadliwie ocenili jej dorobek, pominęli okoliczności przemawiające na jej korzyść, a uwypuklili elementy negatywne, że nie podzielili w końcu jej poglądów, nie może prowadzić do kwestionowania na drodze postępowania sądowego, wystawionych w procedurze kwalifikacyjnej ocen, nawet jeżeli skarżąca jest najgłębiej przekonana, że są one krzywdzące".
Wyżej przywołane stanowiska Naczelnego Sądu Administracyjnego, z którymi tut. Sąd w pełni się zgadza i traktuje jak własne, w pełni obrazują odrębności postępowania przy badaniu trafności rozstrzygnięć Centralnej Komisji. Wynika z nich, że zakres badania przedmiotowych decyzji Centralnej Komisji przez Sąd administracyjny, jest niezwykle zawężony. Badanie to nie może dotyczyć kwestii natury merytorycznej. Sąd nie może bowiem dokonywać oceny w zakresie, w jakim zawarowane to jest dla recenzentów. Również fakt, że Centralna Komisja podejmuje decyzje w drodze tajnego głosowania świadczy o tym, że wolą ustawodawcy tworzącego omawiane przepisy prawa, było zarówno ograniczenie zakresu przedmiotowego uzasadnień sporządzanych przez Centralną Komisję, jak też ograniczenie przedmiotowe sprawy, jaka ma zostać poddana badaniu przez Sąd administracyjny.
W świetle zarzutów skargi koniecznym wyjaśnienia jawiła się też materia prowadzenia postępowania odwoławczego. Co do zasady, organ II instancji obowiązany jest poddać badaniu zarówno rozstrzygnięcie pierwszoinstancyjne (przez pryzmat zarzutów odwołania) jak też ocenić całą sprawę administracyjną na nowo. Konsekwencją powyższego jest to, że mimo ewentualnych uchybień, jakich mógł dopuścić się organ I instancji, nie w każdym przypadku uchybienia takie muszą skutkować podjęciem przez organ odwoławczy decyzji kasatoryjnej. Na tym polega bowiem specyfika postępowania odwoławczego, ze organ II instancji może konwalidować ewentualne błędy organu pierwszoinstancyjnego. Jeśli zaś je naprawi w sposób skuteczny, to tym samym decyzji drugoinstancyjnej nie sposób będzie zarzucić naruszenia prawa polegającego na utrzymaniu w mocy wcześniejszego rozstrzygnięcia. W sytuacji bowiem, gdy organ odwoławczy dojdzie do przekonania, że decyzja organu I instancji jest trafna, a ewentualne błędy proceduralne możliwe do usunięcia w postępowaniu odwoławczym, to uzasadnionym jest utrzymanie w mocy decyzji pierwszoinstancyjnej. Jeszcze raz bowiem należy podkreślić, ze błędy organu I instancji, nie muszą skutkować decyzją kasatoryjną.
Zwrócić należało też uwagę na specyfikę postępowania dowodowego w sprawach nadania stopnia naukowego. W sprawach tych, organ odwoławczy samodzielnie przeprowadza postępowanie dowodowe powołując własnych recenzentów. Wynik tego postępowania dowodowego rzutuje więc bezpośrednio na wynik całej sprawy, Stąd wiec, nawet w sytuacji gdy hipotetycznie organ I instancji nieprawidłowo przeprowadził postępowanie dowodowe, to te nieprawidłowości nie przekładają się w żadnym zakresie na wynik postępowania odwoławczego. Ten bowiem związany jest z postępowaniem dowodowym samodzielnie przeprowadzonym przez organ II instancji.
Przechodząc do materii niniejszej sprawy uznać należało, że skarżona decyzja odpowiada prawu. Została bowiem podjęta po formalnie prawidłowym przeprowadzeniu postępowania opisanego w Rozdziale 3 ustawy o stopniach naukowych i tytule naukowym (...). Prezydium Centralnej Komisji, bazując na stanowisku wyrażonym przez właściwą w niniejszej sprawie Sekcję, przeprowadziło głosowanie tajne, ustalając własne rozstrzygnięcie. Rozstrzygnięcie to pozostawało zaś w zgodzie ze stanowiskiem sekcji, jak też korelowało z ocenami przedstawionymi przez recenzentów powołanych w postępowaniu odwoławczym.
Uzasadnienie skarżonej decyzji także należy ocenić jako sporządzone stosownie do wymagań odpowiednio stosowanego przepisu art.107 § 3 K.p.a. Nie mogło ono zawierać szerszych motywów, jakimi kierował się organ przy rozstrzyganiu sprawy. Stała temu bowiem na przeszkodzie specyfika postępowania w omawianej sprawie i fakt, że stanowisko członków organu kolegialnego, jakim jest Centralna Komisja, wyrażane jest w głosowaniu tajnym. Nie zachodziła więc możliwość wyjaśnienia powodów, dla których odwołanie strony zostało ocenione w taki a nie inny sposób. Uzasadnienie to zawierało także odniesienie do zarzutów odwołania w zakresie, jaki wynika z podnoszonej wyżej specyfiki niniejszego postępowania.
Odnosząc się do uwypuklonej w skardze materii naruszeń prawa przez organ I instancji podnieść należało, iż Centralna Komisja, dla zachowania maksymalnego obiektywizmu przy rozpoznawaniu niniejszej sprawy, powołała własnych dwóch recenzentów. To działanie, jak też konsekwentnie bazowanie przez organ odwoławczy na konkluzjach własnych recenzentów świadczy o tym, ze organ II instancji dokonał merytorycznej oceny recenzji na których oparł się organ I instancji. Skoro zaś recenzje przeprowadzone w postępowaniu odwoławczym były również negatywne dla strony, to nie sposób podważyć trafności skarżonego rozstrzygnięcia.
Sąd administracyjny nie posiada zaś podstaw materialno-prawnych dla dokonywania oceny poprawności recenzji i trafności ich konkluzji. Nie ma także możliwości wnikania w to, jakie założenia przyjmowali recenzenci, ani wnikania w to, czy ocena recenzentów była tendencyjna lub nieobiektywna. Prowadziłoby to bowiem de facto do merytorycznej oceny samej recenzji. Sąd administracyjny nie jest zaś uprawniony do tego typu badań. Ustawodawca nie wyposażył bowiem tut. Sadu w stosowne instrumentarium procesowe (np. w możliwość powoływania biegłych) umożliwiające dokonywanie takiej oceny.
Wbrew twierdzeniom skarżącej, badana decyzja drugo instancyjna nie została także wydana przedwcześnie. Organ odwoławczy nie był zobligowany do tego, aby zawieszać niniejsze postępowanie do czasu zakończenia procedowania w sprawie dyscyplinarnej. Od wyniku postępowania dyscyplinarnego nie zależało rozstrzygnięcie. Niespornym jest bowiem to, ze recenzenci Centralnej Komisji stwierdzili, iż badana monografia nie nosi znamion oryginalności, a stwierdzenie to stało się kluczowym motywem dla negatywnych wniosków recenzentów.
Za niezrozumiały uznać zaś należało zarzut skargi, iż organ pierwszoinstancyjny oceniał dorobek naukowy strony. Pomijając już bowiem wyjaśnioną wyżej kwestię odrębności postępowania dowodowego prowadzonego przez organ odwoławczy, to zwrócić uwagę należało na to, że postępowanie w sprawie nadania stopnia naukowego dotyczy właśnie dorobku naukowego danej osoby, będącego często efektem prac naukowych prowadzonych przez całe życie naukowca. Efektu tego dorobku nie sposób więc sprowadzać tylko do osiągnięć wskazanych w autoreferacie. Cała działalność naukowa kandydata do stopnia doktora habilitowanego świadczy bowiem o tym, czy kandydat ten zasłużył na wyróżnienie w postaci nadania tego stopnia czy też nie. Celem przyświecającym zaś zarówno radom konkretnych wydziałów, jak też Centralnej Komisji jest to, aby omawiane wyróżnienie przyznawane było wyłącznie osobom właściwym. Poziom naukowy doktorów czy doktorów habilitowanych przekłada się bowiem na poziom całej nauki Polskiej. Dbałość o ten nadrzędny cel jest natomiast kluczowym elementem jaki musi być uwzględniany przez organy procedujące w badanym postępowaniu.
Reasumując, rozpoznając skargę przez pryzmat normy art.145 § 1 pkt 1 lit. c tut. Sąd nie dopatrzył się związku pomiędzy treścią skarżonej decyzji a zarzucanymi Radzie Wydziału uchybieniami. Organ odwoławczy przeprowadził bowiem wyczerpujące postępowanie dowodowe i w jego efekcie miał podstawy do przyjęcia, ze rozstrzygnięcie organu I instancji jest co do zasady trafne.
W tym stanie sprawy i w świetle powyższych rozważań, nie podzielając argumentów zawartych w złożonej skardze i uznając iż organ w sposób prawidłowy zebrał i ocenił materiał dowodowy nie naruszając przepisów prawa, a także, iż procedował w oparciu o właściwy akt prawny, Wojewódzki Sad Administracyjny w Warszawie orzekł jak w sentencji wyroku na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz.1302 z późn. zm.).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło