II SA/Wa 1144/09

PostanowienieWSA w Warszawie2009-08-31

Skład orzekający: Iwona Malicka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy w sprawie dotyczącej odmowy wznowienia postępowania w przedmiocie przyznania renty specjalnej, skarżący jest zwolniony z kosztów sądowych z mocy prawa i czy przysługuje mu prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata?
Ratio decidendi
Skarżący jest zwolniony z kosztów sądowych z mocy prawa na podstawie art. 239 pkt 1 lit. e PPSA, ponieważ przedmiotem skargi jest odmowa wznowienia postępowania w sprawie z zakresu ubezpieczeń społecznych. Jednocześnie, ze względu na bardzo trudną sytuację materialną i zdrowotną, skarżący wykazał przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata z urzędu.
Stan faktyczny
M. P. złożył skargę na decyzję Prezesa Rady Ministrów odmawiającą wznowienia postępowania w sprawie przyznania mu renty specjalnej. Wraz ze skargą złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata. Skarżący udokumentował trudną sytuację zdrowotną i materialną, wskazując na niską rentę inwalidzką, wysokie koszty utrzymania i leczenia oraz zaciągnięte pożyczki.
Rozstrzygnięcie
Przyznano M. P. prawo pomocy w zakresie częściowym, obejmującym ustanowienie adwokata.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Iwona Malicka po rozpoznaniu w dniu 31 sierpnia 2009 r. w Warszawie na posiedzeniu niejawnym wniosku M. P. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi M. P. na decyzję Prezesa Rady Ministrów z dnia [...] maja 2009 r. znak [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania w sprawie przyznania świadczenia specjalnego postanawia: przyznać M. P. prawo pomocy w zakresie częściowym, obejmującym ustanowienie adwokata. M. P. wraz ze skargą na decyzję Prezesa Rady Ministrów z dnia [...] maja 2009 r. znak [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania w sprawie przyznania mu renty specjalnej, złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata. W wyznaczonym przez Sąd terminie uzupełnił go, składając wymagany urzędowy formularz wniosku wraz z kserokopiami zaświadczeń lekarskich, recept, skierowań do lekarzy specjalistów i szpitala, w celu udokumentowania trudnej sytuacji zdrowotnej. W uzasadnieniu wniosku wskazał, że jest osobą niepełnosprawną i samotną, a jedynym jego źródłem utrzymania jest renta inwalidzka, w wysokości 467,62 zł miesięcznie, która nie pokrywa podstawowych potrzeb bytowych, w szczególności kosztów leczenia i rehabilitacji oraz kosztów związanych z utrzymaniem mieszkania. Podał, że w związku z tym zaciągnął pożyczki od osób fizycznych na łączną kwotę 45.000 zł, których nie jest w stanie samodzielnie spłacić, tym bardziej, że od dnia 24 kwietnia 2009 r. ZUS potrąca z renty kwotę 155,95 zł, z tytułu zasiłku dla bezrobotnych. Jednocześnie oświadczył, że posiada mieszkanie o wielkości 65 m2, a oprócz tego nie posiada nieruchomości, oszczędności ani przedmiotów wartościowych. Skarżący wskazał, że na jego stałe koszty utrzymania składają się wydatki związane z leczeniem – 700 zł, czynsz za mieszkanie – 415 zł, opłaty za energię elektryczną i gaz 180 zł, oraz koszty wyżywienia 300 zł, co łącznie stanowi 1.695 zł. Wyjaśnił, że ze względu na trudną sytuację materialną i zdrowotną nie jest w stanie samodzielnie ustanowić profesjonalnego pełnomocnika. Mając na względzie powyższe zważono, co następuje: Na wstępie należy stwierdzić, że - w niniejszym postępowaniu przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie - na M. P. nie ciąży obowiązek poniesienia jakichkolwiek kosztów sądowych. Stosownie bowiem do art. 239 pkt 1 lit. e ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), strona skarżąca działanie lub bezczynność organu w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych. Przedmiotem skargi M. P. jest odmowa wznowienia postępowania w sprawie przyznania mu przez Prezesa Rady Ministrów renty specjalnej. Oznacza to, że w niniejszej sprawie skarżący z mocy prawa zwolniony jest całkowicie z obowiązku wnoszenia opłat sądowych, jak i ponoszenia wydatków. Z uwagi na powyższe, rozpoznanie wniosku o przyznanie prawa pomocy w tym zakresie jest zbędne i nie podlega ocenie w zakresie przesłanek ustawowych. Natomiast należało zbadać, czy jest zasadny wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie dotyczącym ustanowienia adwokata z urzędu. Zgodnie z art. 262 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, przepisy o przyznaniu prawa pomocy, w zakresie dotyczącym zastępstwa prawnego, mają odpowiednie zastosowanie do stron korzystających z ustawowego zwolnienia od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych. Stosownie do art. 245 § 1 i 3 wskazanej wyżej ustawy, prawo pomocy może być przyznane stronie w zakresie częściowym i obejmować tylko ustanowienie adwokata. Przyznanie tego prawa osobie fizycznej następuje na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 tej ustawy wtedy, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Ze złożonego w niniejszej sprawie wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, że w chwili obecnej sytuacja finansowa skarżącego jest bardzo trudna. Utrzymuje się z renty inwalidzkiej, która po potrąceniu kwoty 155,95 zł na rzecz Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, wynosi 311,67 zł. Jednocześnie wykazane przez skarżącego podstawowe koszty jego utrzymania związane z leczeniem, mieszkaniem oraz wyżywieniem, wynoszą 1.695 zł. W tej sytuacji, a także z uwagi na konieczne leczenie (zagrożenie życia i zdrowia) oraz obowiązek spłaty zadłużenia czynszowego, zaciągnął od osób fizycznych pożyczki na łączną kwotę 45.000 zł, których nie ma z czego obecnie spłacić. W związku z powyższym – biorąc pod uwagę aktualne koszty utrzymania -należy uznać, iż w niniejszej sprawie skarżący wykazał, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie, a tym samym, że spełnia przesłanki do przyznania pełnomocnika z urzędu. Dlatego, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 262 oraz w związku z art. 254 § 1, 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi postanowiono, jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło