II SA/Wa 1146/06
WyrokWSA w Warszawie2006-10-05
Skład orzekający: Anna Mierzejewska, Andrzej Kołodziej, Janusz Walawski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy odwołanie strażaka Państwowej Straży Pożarnej ze stanowiska zajmowanego na podstawie powołania wymaga istnienia szczególnych przesłanek i czy procedura zasięgnięcia opinii starosty podlega rygorom art. 106 KPA?Ratio decidendi
Odwołanie strażaka Państwowej Straży Pożarnej ze stanowiska zajmowanego na podstawie powołania ma charakter uznaniowy i nie wymaga istnienia szczególnych przesłanek. Procedura zasięgnięcia opinii starosty, uregulowana w ustawie o Państwowej Straży Pożarnej, nie podlega rygorom art. 106 KPA, ponieważ ustawa ta kompleksowo reguluje tę kwestię, nie uzależniając wydania decyzji od zajęcia stanowiska przez inny organ w rozumieniu tego przepisu.Stan faktyczny
Wojewódzki Sąd Administracyjny rozpoznał skargę G. W. na decyzję Komendanta Głównego Państwowej Straży Pożarnej, która utrzymała w mocy decyzję Komendanta Wojewódzkiego PSP o odwołaniu skarżącego ze stanowiska Komendanta Powiatowego Państwowej Straży Pożarnej. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów KPA, w szczególności art. 10 § 1 i 3 oraz art. 106 § 2, poprzez niepowiadomienie go o wystąpieniu do Starosty z wnioskiem o wydanie opinii.Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Anna Mierzejewska (spr.), Sędziowie sędzia WSA Andrzej Kołodziej, asesor WSA Janusz Walawski, Protokolant Łukasz Mazur, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 października 2006 r. sprawy ze skargi G. W. na decyzję Komendanta Głównego Państwowej Straży Pożarnej z dnia [...] kwietnia 2006 r. nr [...] w przedmiocie odwołania ze stanowiska Komendanta Powiatowego Państwowej Straży Pożarnej w U. -oddala skargę-
IISA/Wa 1146/06
UZASADNIENIE
[...] Komendant Wojewódzki Państwowej Straży Pożarnej decyzją Nr [...] z dnia [...] lutego 2006 r., na podstawie art. 13 ust. 3 i art. 31 a ustawy z dnia 24 sierpnia 1991 r. o Państwowej Straży Pożarnej (Dz. U. z 2002 r., Nr 147 , poz. 1230 ze zm.), odwołał z dniem 20 marca 2006 r. [...] G. W. ze stanowiska Komendanta Powiatowego Państwowej Straży Pożarnej w U.
W uzasadnieniu decyzji organ podał, że zgodnie z art. 31a ustawy o Państwowej Straży Pożarnej (Dz. U. z 2002 r., Nr 147 poz. 1230 ze zm.) Komendant Powiatowy PSP jako strażak pełniący służbę na podstawie powołania może być w każdym czasie, niezwłocznie lub w określonym terminie odwołany ze stanowiska przez organ uprawniony do powołania, którym jest stosownie do art. 13 ust. 1 ww. ustawy Komendant Wojewódzki PSP. Stosownie do postanowień art. 13 ust. 3 ustawy o Państwowej Straży Pożarnej Komendanta Powiatowego PSP odwołuje Komendant Wojewódzki PSP po zasięgnięciu opinii starosty .
W niniejszej sprawie wniosek o odwołanie ze stanowiska Komendanta Powiatowego PSP w U. przedstawiono Staroście [...], uzyskując stosowną opinię. W opinii [...] Komendanta Wojewódzkiego PSP w R. [...] G. W. nie gwarantuje prawidłowej realizacji zadań.
Pismem z dnia 16 marca 2006 r. [...] G. W. złożył odwołanie od decyzji, zarzucając jej naruszenie prawa.
Komendant Główny Państwowej Straży Pożarnej decyzją Nr [...] z dnia [...] kwietnia 2006 r., na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. -Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r., Nr 98 , poz. 1071 ze zm.), po rozpatrzeniu odwołania [...] G. W. od decyzji [...] Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej w R. z dnia [...] lutego 2006 r. w sprawie odwołania ww. ze stanowiska Komendanta Powiatowego Państwowej Straży Pożarnej w U., postanowił:
- uchylić zaskarżoną decyzję w części dotyczącej daty odwołania ze stanowiska,
- ustalić nową datę odwołania ze stanowiska na dzień 20 kwietnia 2006 r.,
- w pozostałym zakresie utrzymać w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że ustawodawca wprowadzając z dniem 1 lipca 2005 r. art. 31 a do ustawy o Państwowej Straży Pożarnej (Dz. U. Nr 100, poz. 836) określił wyraźnie warunki i tryb odwoływania strażaków pełniących służbę na stanowisku służbowym zajmowanym na podstawie powołania. Sformułowania zawarte w tym artykule obok treści art. 13 ust. 3 ustawy z dnia 24 sierpnia 1991 r. o Państwowej Straży Pożarnej (Dz. U. z 2002 r. Nr 147, poz. 1230 ze zm.) wskazują na całkowite uregulowania w tej kwestii. Dalej podkreślił, że w porównaniu ze stanem prawnym sprzed 1 lipca 2005 r. rozstrzygnięcia w przedmiotowym zakresie są podejmowane przez uprawnione organy z większą swobodą decyzyjną, a strażak odwołany ze stanowiska, nadal pozostaje mianowany w służbie. Stosunek służbowy wynikający z aktu powołania, podlega mniejszej ochronie w porównaniu do stosunku służbowego wynikającego z mianowania.
Organ podkreślił, że takie uregulowania nie pozostawiają wątpliwości, że odwołanie strażaka PSP zajmującego stanowisko z powołania cechuje się w obecnej sytuacji prawnej pełną uznaniowością uprawnionego organu i wobec tego nie wymaga się, aby musiały istnieć szczególne przesłanki czy powody do odwołania. Sformułowania "w każdym czasie" czy też "niezwłocznie" wykluczają konieczność uprzedniego wszczęcia postępowania w tej sprawie i umożliwienie zapoznania strony z materiałem dowodowym. W ocenie organu powołanie jest najmniej stabilnym stosunkiem prawnym i jego zmiana na stosunek określony mianowaniem jest obwarowana tylko warunkami określonymi w ustawie o PSP. Ponadto przepis art. 13 ust. 3 w zw. z art. 12 ust. 3 ustawy o PSP nie uzależnia wydania decyzji o odwołaniu od zajęcia stanowiska (wyrażenia opinii) przez starostę. Wymaga jedynie, aby organ odwołujący zwrócił się o wydanie opinii. W obecnej sytuacji Komendant Wojewódzki PSP ma prawo dobierać sobie personel, według własnego uznania, a wobec odwoływanego strażaka nie muszą być formułowane zastrzeżenia czy inne zarzuty. Wobec przytoczonych wyżej okoliczności nie ma zastosowania art. 106 kpa.
Powyższa decyzja stała się przedmiotem skargi wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, w której skarżący wniósł o jej uchylenie i umorzenie postępowania. Decyzji zarzucił naruszenie przepisów prawa procesowego, a w szczególności art. 10 § 1 i 3 kpa art. 9 kpa, oraz art. 106 § 2 kpa polegające na niepowiadomieniu go o wystąpieniu do Starosty [...] z wnioskiem o wydanie opinii.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie przytaczając argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sad Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Stosownie do treści art. 13 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) do rozpoznania sprawy właściwy jest wojewódzki sąd administracyjny, na którego obszarze właściwości ma siedzibę organ administracji publicznej, którego działalność została zaskarżona, czyli w tej sprawie - Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie.
Natomiast zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej czy postanowienia i to z przepisami obowiązującymi w dacie jej wydania.
Rozpoznając sprawę w świetle powołanych wyżej kryteriów stwierdzić należy, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Materialnoprawną podstawę dla wydania zaskarżonej decyzji stanowi art. 31 a znowelizowanej ustawy o Państwowej Straży Pożarnej, wprowadzony dnia 1 lipca 2005 r. (Dz. U. z 2005 r., Nr 100, poz. 836). Powołany przepis unormował kompleksowo zagadnienie odwoływania strażaków ze stanowisk zajmowanych na podstawie powołania, zarówno pod kątem materialnym, jak i proceduralnym. Artykuł 31 a ustawy z dnia 24 sierpnia 1991 r. o Państwowej Straży Pożarnej (Dz. U. z 2002 r. Nr 147, poz. 1230 ze zm.) określa warunki przedmiotowego odwołania, jego następstwa oraz dalsze uprawnienia strażaka, które w sposób zupełny zabezpieczają jego interesy zawodowe, a więc zachowanie ostatnio zajmowanego stanowiska z mianowania, przeniesienie do dyspozycji, zachowanie prawa do uposażenia i innych świadczeń pieniężnych. Należy zgodzić się z organem, że brzmienie cytowanego przepisu nie pozostawia wątpliwości, że odwołanie strażaka ze stanowiska zajmowanego na podstawie powołania cechuje się uznaniowością organu i nie ma przy tym wymogu, aby istniały ku temu jakieś szczególne przesłanki czy powody do odwołania.
W rozdziale cytowanej ustawy zatytułowanym "służba w Państwowej Straży Pożarnej" zostały jedynie określone przesłanki formalne powołania strażaka na określone stanowisko, takie jak wykształcenie ogólne, kwalifikacje pożarnicze oraz staż służby albo pracy. Inne przesłanki, zarówno powołania, jak i odwołania ze stanowiska służbowego zajmowanego na podstawie powołania, nie zostały w ustawie określone. Powyższe pozwala na wyprowadzenie wniosku, że decyzja w tym przedmiocie ma charakter uznaniowy.
Za taką wykładnią cytowanego przepisu przemawiają również użyte w nim sformułowania "w każdym czasie", "niezwłocznie", które wskazują na specyficzną procedurę w stosunku do ogólnych zasad prowadzenia postępowania administracyjnego. Jeszcze raz podkreślić należy, że ustawa o Państwowej Straży Pożarnej zawiera kompleksowe uregulowanie w tym zakresie zarówno co do podstawy materialnej, jak i procedury, nie zawiera odwołania, aby w sprawach nie uregulowanych w cytowanej ustawie stosować przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego. Należy zwrócić uwagę, że ten szczególny tryb dotyczy wyłącznie odwołania strażaka ze stanowiska zajmowanego na podstawie powołania. Wskazać należy również, że odwołanie z zajmowanego stanowiska nie powoduje zwolnienia go ze służby.
W ocenie Sądu nie znajduje podstaw prawnych zarzut skarżącego, naruszenia przy wydawaniu zaskarżonej decyzji art. 106 § 2 kpa. Jak wskazano wyżej procedura związana z powołaniem i odwołaniem ze stanowiska służbowego zajmowanego na podstawie powołania została kompleksowo uregulowana w ustawie o Państwowej Straży Pożarnej. W przypadkach, w których w przepisach odrębnych uregulowano jakieś kwestie proceduralne współdziałania, stosunek postanowień Kodeksu postępowania administracyjnego do nich, należy rozpatrywać według reguł wykładni dotyczących stosunku przepisów późniejszych do wcześniejszych, oraz ogólnych do szczególnych.
Zatem przepis art. 13 ust. 3 w związku z art. 12 ust. 3 ustawy o Państwowej Straży Pożarnej nie uzależnia wydania decyzji o odwołaniu od zajęcia stanowiska (wyrażenia opinii) przez starostę. Wymaga jedynie, aby organ odwołujący zwrócił się o wydanie takiej opinii.
W przedmiotowej sprawie zasięgnięto opinii Starosty [...], nie ma jednak obowiązku uwzględnianie treści tej opinii przy wydaniu decyzji o odwołaniu. Zatem sytuacja określona w cytowanych wyżej przepisach nie wyczerpuje dyspozycji art. 106 kpa, który zobowiązuje do zachowania określonych w nim reguł proceduralnych tylko wówczas, gdy przepis prawa uzależnia wydanie decyzji od zajęcia stanowiska przez inny organ.
Artykuł 106 kpa statuuje zasadę załatwienia sprawy przez wydanie decyzji dopiero po zajęciu stanowiska przez organ współdecydujący, co wyraźnie wynika z brzmienia tego przepisu "jeżeli przepis prawa uzależnia wydanie decyzji od zajęcia stanowiska przez inny organ". Czyli, aby zastosować przepis art. 106 kpa i określone w nim zasady postępowania musi istnieć przepis prawa materialnego, który uzależnia wydanie decyzji od zajęcia stanowiska przez inny organ. Przepisu prawa materialnego, który stanowiłby podstawę dla zastosowania trybu określonego w art. 106 kpa, nie ma wśród przepisów ustawy o Państwowej Straży Pożarnej. Natomiast, co zostało już podkreślone w niniejszych rozważaniach, art. 12 i 13 cytowanej ustawy zawiera wyczerpujące uregulowanie w zakresie " zasięgania opinii",
Również podkreślić należy, że z analizy przepisów cytowanej ustawy wynika, że Komendant Wojewódzki PSP ma prawo dobierać sobie personel (powoływać i odwoływać) według własnego uznania, przy zastosowaniu procedur określonych w ustawie, a według opinii [...] Komendanta Wojewódzkiego PSP w R. Pan [...] G. W. nie gwarantuje realizacji zadań.
Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło